Δευτέρα, 4 Μαΐου 2015

Άγιος Γεώργιος Νεγάδων, Ζαγοροχώρια Ηπείρου.

πηγή φωτογραφίας: vikosaoosgeopark.com

Ο Άγιος Γεώργιος Νεγάδων είναι τρίκλιτη, μεγάλων διαστάσεων, ξυλόστεγη βασιλική με νάρθηκα και βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού Νεγάδες.

  

Ακολουθεί την τυπική αρχιτεκτονική της βασιλικής του 18ου αιώνα, με την διαμόρφωση υπερώου επάνω από τον νάρθηκα, χώρος ο οποίος προοριζόταν για γυναικωνίτης, και προσθήκη περιστώου. Το επιβλητικό καμπαναριό, εξαγωνικής κάτοψης, με τοξωτά ανοίγματα στο ανώτερο τμήμα του, βρίσκεται στα βορειοανατολικά σε μικρή απόσταση από το ναό και χαρακτηρίστηκε ιστορικό διατηρητέο Μνημείο το 1962 με την απόφαση ΥΑ 15794/19-12-1961 - ΦΕΚ 35/Β/2-2-1962.

Ο ναός είναι τρισυπόστατος, καθώς το βόρειο κλίτος αφιερώθηκε στην Αγία Τριάδα και το νότιο κλίτος της εκκλησίας στον Άγιο Δημήτριο σε ανάμνηση παλαιότερων ναών στην περιοχή των Νεγάδων. 

Σε αυτό συνηγορεί η διαρρύθμιση του ανατολικού τοίχου του ιερού Βήματος, όπου εκτός από την κεντρική αψίδα διαμορφώνονται στη θέση της Πρόθεσης και του Διακονικού δύο ξεχωριστές τράπεζες. Το χαγιάτι της εκκλησίας περιβάλλεται από καμάρες, από τις τρεις πλευρές. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το περίτεχνο και μεγάλης αξίας ξυλόγλυπτο τέμπλο της.






Ο ναός του Αγίου Γεωργίου στους Νεγάδες χτίστηκε στη θέση ενός παλαιότερου ναού ο οποίος χρονολογείται στα τέλη του 17ου αιώνα.

Η τοιχογράφηση του εσωτερικού του ναού ολοκληρώθηκε στις 10 Οκτωβρίου του 1795 όπως μαρτυρά και μία κτητορική επιγραφή, η οποία βρίσκεται εσωτερικά επάνω από την βορινή θύρα εισόδου του Ναού. 

Κτήτορας του ναού μαρτυρείται ο διαπρεπής έμπορος και ευεργέτης Ματθαίος Γκίνου, ο οποίος κατοικούσε στις παραδουνάβιες περιοχές. 





Σύμφωνα με την ίδια επιγραφή οι τοιχογραφίες του ναού και οι φορητές εικόνες είναι έργα των Καπεσοβιτών ζωγράφων Ιωάννη και του γιου του Αναστασίου Αναγνώστη. Ο ναός του Αγίου Γεωργίου Νεγάδων είναι κατάγραφος. Όλες οι εσωτερικές επιφάνειες του κτηρίου είναι κοσμημένες με παραστάσεις οι οποίες διατάσσονται σε ζώνες και ορίζονται από κόκκινες ταινίες. Αξίζει να σημειωθεί η απεικόνιση των επτά Οικουμενικών Συνόδων στο βόρειο τοίχο, καθώς σπάνια ιστορείται ολοκληρωμένος αυτός ο εικονογραφικός κύκλος. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι στο αριστερό κλίτος και μάλιστα στις πλάγιες επιφάνειες τού τέταρτου από το Ιερό Βήμα παραθύρου εικονογραφήθηκαν οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι Αριστοτέλης και Πλούταρχος με πλούσιες γενειάδες και έκφραση τοπικών αρχόντων γεγονός που επιβεβαιώνει τόσο η αμφίεση, όσο ο ιδιόμορφος πίλος και τα τοπικής δημιουργίας υποδήματά τους τόσο στο σχήμα όσο και στους χρωματισμούς.  









Κτήτορας του ναού μαρτυρείται ο διαπρεπής
έμπορος και ευεργέτης Ματθαίος Γκίνου 
πηγή φωτογραφίας: dilofo.gr


Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του Αγίου Γεωργίου των Νεγάδων είναι ένα καλαίσθητο και ενδιαφέρον έργο της ώριμης φάσης των ζωγράφων Ιωάννη και Αναστασίου και αποτυπώνει τις αισθητικές προτιμήσεις των «ταξιδεμένων» Ηπειρωτών εμπόρων οι οποίοι είχαν έρθει σε επαφή με το ανανεωτικό πνευματικό και καλλιτεχνικό περιβάλλον της Δύσης.

Από την αναλυτική έρευνα της εικονογραφίας του ναού προκύπτει ότι οι ζωγράφοι Ιωάννης και Αναστάσιος είναι εξαιρετικά εκλεκτικοί, ως προς τις εικονογραφικές τους επιλογές. 

Στηρίζονται συνειδητά στις σταθερές αξίες της παράδοσης του τόπου γνωρίζοντας ότι με την συντήρηση δίνουν οντότητα αλλά και εντυπωσιακή μεγαλοπρέπεια στην τέχνη τους. 

Αντιλαμβανόμενοι όμως τον παλμό και τις επιταγές της τότε εποχής εμπλουτίζουν την εικονογραφία τους στον ναό με διάφορα στοιχεία από τα σύγχρονα χαρακτικά. 

Στην εκλεκτική αυτή επιλογή των προτύπων και των θεμάτων αντανακλώνται οι σχέσεις των κτητόρων του ναού των Νεγάδων με τον δυτικοευρωπαϊκό πολιτισμό, και οι πνευματικές, θεολογικές αλλά και οι διάφορες κοινωνικές αναζητήσεις του 18ου αιώνα. 

Στα έργα που εργάστηκαν οι ζωγράφοι μας με άλλα μέλη της οικογένειας παρατηρούμε κοινά εικονογραφικά προγράμματα, σχεδόν ταυτόσημες θεολογικές αντιλήψεις και παρόμοια εικονογραφία. 











πηγή φωτογραφιών: dilofo.gr

πηγή φωτογραφίας: dilofo.gr
Τα ενδεχόμενα στην κατανομή εργασίας είναι πολλά και απρόβλεπτα και δεν είναι εύκολη η διάκριση των δύο ζωγράφων στο ναούς που έχουν εργαστεί. 

Η εντύπωση που δίνεται είναι ότι υπάρχει ένα πρόσωπο που δίνει ενότητα και πνοή στο έργο: αυτός είναι ο Ιωάννης, ο ικανότερος ζωγράφος και επικεφαλής του συνεργείου. Οι Καπεσοβίτες ζωγράφοι γνωρίζουν και μεταφέρουν στα έργα τους την καινούρια αισθητική, αντιπροσωπευτική της ιθύνουσας τάξης των εμπόρων - δωρητών, οι οποίοι υιοθετούν τους νεωτερισμούς των αντίστοιχων στρωμάτων της οθωμανικής και ευρωπαϊκής κοινωνίας. 

Τελευταίοι μεγάλοι εκπρόσωποι μιας σημαντικής καλλιτεχνικής παραγωγής, γίνονται κοινωνοί των αισθητικών τάσεων αλλά και των πνευματικών και θρησκευτικών ζυμώσεων του τέλους του 18ου αιώνα. Μιας εποχής μεταβατικής με ιδεολογικές και κοινωνικές ανακατατάξεις που τελικά στην αλλαγή του αιώνα θα οδηγήσουν την θρησκευτική τέχνη στην ρήξη με την παράδοση.

Οι Νεγάδες είναι ορεινό χωριό του νομού Ιωαννίνων και ανήκουν στο συγκρότημα των Ζαγοροχωρίων. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1060 μέτρων στις πλαγιές της Τύμφης και αποτελούν έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς του νομού Ιωαννίνων.

Ανήκουν στον Δήμο Τύμφης και ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 48 κάτοικοι ενώ απέχει περίπου 50 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα.




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου