Σάββατο, 16 Μαΐου 2015

Άγιος Βασίλειος Αγοράς, Αρτα

πηγή φωτογραφίας: www.agia-theodora.gr

Βρίσκεται στο κέντρο της Κάτω Πόλης Αρτας, πενήντα μέτρα βορειοδυτικά της κεντρικής λαϊκής αγοράς και σε μικρή απόσταση στα βόρεια του περίφημου ναού της Αγίας Θεοδώρας.

 

φωτογραφία: www.artainfo.gr
Ο βυζαντινός ναός του Αγίου Βασιλείου στην πόλη της Άρτας μετράει σχεδόν 800 χρόνια ζωής αφού οι σύγχρονοι μελετητές τοποθετούν την ανέγερση του στο β’ μισό του 13ου αιώνα. 

Δεν υπάρχουν συγκεκριμένα στοιχεία ή αρχεία που να μας επιτρέπουν τον ακριβή προσδιορισμό της ίδρυσής του και έτσι για πολλά χρόνια θεωρούνταν επικρατέστερη περίοδος ίδρυσης του Ναού ο 14ος αιώνας, την οποία είχε αποδεχτεί μέν αλλά με ιδιαίτερα μεγάλη επιφύλαξη και ο Αναστάσιος Ορλάνδος

Ο Ναός του Αγίου Βασιλείου βρίσκεται σε μία πάροδο της οδού Βασιλέως Πύρρου, στην παλιά αγορά της Αρτας που ήταν γνωστή παλαιότερα και ως «τουρκοπάζαρο». 

Ο Ναός του Αγίου Βασιλείου είχε αρχικά τη μορφή της υψηλής μονόκλιτης βασιλικής με μία ξύλινη στέγη ενώ αργότερα, ίσως τον 14ο ή και τον 15ο αιώνα, προστέθηκαν δύο χαμηλότερες πτέρυγες - παρεκκλήσια οι οποίες επικοινωνούσαν εσωτερικά με τον κυρίως ναό. 


πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
Τα δύο παρεκκλήσια ήταν αφιερωμένα στον Άγιο Γρηγόριο και στον Άγιο Ιωάννη το Χρυσόστομο και αυτό κάνει τους μελετητές να πιστεύουν ότι ναός γιόρταζε στις 30 Ιανουαρίου των Τριών Ιεραρχών. 

Είναι πλινθόκτιστος, με πλούσια κεραμοπλαστική διακόσμηση, σε τέτοια ποικιλία σχημάτων αλλά και συμμετρία που δεν απαντάται σε κανένα άλλο βυζαντινό μνημείο της Άρτας. Μαίανδροι, κυματοειδείς γραμμές, οδοντωτές ταινίες, ψαροκόκκαλο, δισέψιλον, αλλά και δυο ζωοφόροι με αβάκια - τετράγωνα πλακίδια - σε τέσσερα μοναδικά χρώματα, με το πράσινο και το πορτοκαλί να κυριαρχούν, με ρομβοειδή διάταξη, στη βόρεια και ανατολική πλευρά. 

φωτογραφία: www.artainfo.gr
Δύο εφυαλωμένες πήλινες εικόνες, εντοιχισμένες στο αέτωμα της ανατολικής πλευράς του ναού, στις δύο πλευρές του παραθύρου επάνω από την Αγία Τράπεζα, αιχμαλωτίζουν το βλέμμα. 

Η μία αναπαριστά τη Σταύρωση του Ιησού ενώ η άλλη τους Τρεις Ιεράρχες, κάτι που ενισχύει τη θεωρία ότι ο αρχικός ναός ήταν αφιερωμένος στη μνήμη και των τριών Ιεραρχών. 

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αλλά και εξαιρετικά όμορφη γλυπτή διακόσμηση αποτελούν και τα κιονόκρανα, του εξαίσιου κορινθιακού ρυθμού που υπάρχουν στους κιονίσκους των παραθύρων του Ναού του Αγίου Βασιλείου. 

Σύμφωνα επίσης με έγκυρες και αξιόπιστες ιστορικές πηγές, ο περίβολος του Ναού του Αγίου Βασιλείου σαφώς θα έπρεπε να ήταν αρκετά μεγαλύτερος από τα ελάχιστα τετραγωνικά, που περιφράζουν τα κάγκελα του περιβόλου σήμερα.


πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
Στον Ναό λειτούργησε από το 1662 μέχρι το 1821 η Ανώτερη Ελληνική Σχολή Μανωλάκη, την οποία ίδρυσε ο πάμπλουτος γουνέμπορος από την Καστοριά και αρχιγουναράς του σουλτάνου Μεχμέτ Δ΄ Φίλιππος Μανωλάκης. 

Ολόκληρη η επιφάνεια των τοίχων του κυρίως ναού καλύπτεται από τοιχογραφίες, οι οποίες σε πολλά σημεία είναι αρκετά φθαρμένες και κυρίως από την εποχή (1821) που κάηκε η στέγη και το μνημείο έμεινε ακάλυπτο. 

Οι υπάρχουσες τοιχογραφίες δεν είναι οι αρχικές, αλλά αρκετά μεταγενέστερες (τέλη του 17ου αιώνα) κι έχουν τη συνηθισμένη διάταξη σε τρεις ζώνες.

πηγή φωτογραφίας: www.agia-theodora.gr
Στην πρώτη ζώνη κυριαρχούν οι ολόσωμοι άγιοι, στη δεύτερη (μεσαία) τα πάθη των αγίων και στην Τρίτη (επάνω) σκηνές από το εορτολόγιο. 

Εκτός από τις τοιχογραφίες αξιόλογη είναι και η φορητή εικόνα της Παναγίας με το μικρό Χριστό να ευλογεί.

Στην κόγχη του ιερού εικονίζεται η Παναγία η Πλατυτέρα στον τύπο της Βλαχερνίτισσας με δύο αγγέλους και κάτω τέσσερις συλλειτουργούντες ιεράρχες. 

Σχεδόν ολόκληρη η εσωτερική επιφάνεια καλύπτεται από σπουδαίες εικόνες και πιστοποιούν αξιόλογο ζωγράφο καλλιτέχνη. 


πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
Ο ζωγράφος αυτός φαίνεται επηρεασμένος από τη δυτική τεχνοτροπία, αφού σε αρκετές περιπτώσεις προσπαθεί να αποδώσει τα πρόσωπα και γενικά τις μορφές των αγίων με γνωρίσματα δυτικής ζωγραφικής. Ο ναός του Αγίου Βασιλείου παρόλο που αποτελεί αξιολογότατο μνημείο με εντελώς ξεχωριστή αστραφτερή διακοσμητική τέχνη, περιορίζεται και μειώνει η αξία του κάτω από τη σκιά της αίγλης του ναού της Αγίας Θεοδώρας και του επιβλητικού μεγαλείου του ναού της Παρηγορίτισσας

Ο Άγιος Βασίλειος αποτελεί έναν κρίκο στη μακρά αλυσίδα των βυζαντινών μνημείων, θρησκευτικών και πολιτικών, που κοσμούν την πόλη της Άρτας και τα οποία ανεγέρθηκαν κατά τη διάρκεια της ακμής της πόλης ως πρωτεύουσας του Δεσποτάτου της Ηπείρου από το 1204 όταν κατέφυγαν εκεί οι Άγγελοι Κομνηνοί - Δούκες μετά την πρώτη Άλωση της Πόλης από τους Σταυροφόρους.  

Τηλέφωνο: (+30) 
26810 24636


Δείτε το βίντεο






Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου