Σάββατο, 27 Ιουνίου 2015

Ναός Αγίας Τριάδας "Πικροδάφνης", Κρανίδι Αργολίδας

πηγή φωτογραφίας: sikam.wordpress.com

Βρίσκεται, χτισμένος από το 1245, μεταξύ Ερμιόνης και Κρανιδίου στη θέση “Πικροδάφνη” πάνω σε λόφο, δυόμιση χιλιόμετρα από το «Ποδάρι», στον εσωτερικό δρόμο που οδηγεί στο Κρανίδι και είναι ο παλαιότερος γνωστός χρονολογημένος σταυρεπίστεγος ναός στον Ελλαδικό χώρο.



πηγή φωτογραφίας: istorikhermionida.wordpress.com
Ο Ναός ονομάζεται Αγία Τριάδα της Πικροδάφνης γιατί στην ευρύτερη περιοχή ευδοκιμεί η πικροδάφνη ή ροδοδάφνη, ένα πολύ ανθεκτικό φυτό με τα όμορφα έντονα ροζ ή και κατάλευκα άνθη αλλά και τα λογχοειδή φύλλα.

Το αξιόλογο αυτό Βυζαντινό μνημείο πρώτος στα 1926 το μελέτησε ο καθηγητής της Θεολογίας Γεώργιος Σωτηρίου και μάλιστα δημοσίευσε και μία σχετική μελέτη με τίτλο “Άγια Τριάς Κρανιδίου” στην επετηρίδα Βυζαντινών Σπουδών 1926 τ. Γ’ σελίδες 193 - 205.

Στο νότιο εσωτερικό τοίχο της εκκλησίας διασώθηκε μία επιγραφή σχετική με την ίδρυση και την τοιχογράφησή του μνημείου που αναφέρει :

«Ανεκτίσ(θη) εκ βάθρων και ανεζωγραφίσ(θη) (δια ε)ξόδ(ου) και μισθωαποδοσίας Κυρού Κ(υρ) Μαν(ουήλ) Μούρμουρα και Θεοδώρ(ας) της αυτού γαμε(της) και τέκν(ω)ν αυτών εις λύτρον και άφες(ι)ν των αμαρτιών αυτών. Δια χειρός δε καμού Ιω(άννου) του και αναστηλώσαντος τας σεπτάς εικόνας ταύτ(ας εκ) μεγαλοπόλε(ως) Αθην(ών) Ο(κ)τωβ(ρ)ή(ω)ι έ(τους) ω, ψνγ. (6753-5508) = 1.245 μ.Χ.»

Η κτητορική επιγραφή του μνημείου
πηγή φωτογραφίας: enpoermionis.blogspot.gr
"Κατά την έπιγραφήν ταύτην, γράφει ο Γεώργιος Σωτηρίου, το ναΰδριον τούτο ιδρύθη δαπάναις άρχοντος πιθανώτατα της περιοχής εκείνης καλουμένου Μανουήλ Μουρμουρά, μη μαρτυρουμένου αλλοθεν, καθ’ όσον τουλάχιστον γνωρίζω, και έκοσμήθη δια τοιχογραφιών, υπό του Αθηναίου ζωγράφου Ιωάννη το 1245”. 

Και σε ύποσημείωση συνεχίζει: “Ό άρχων Μουρμουράς είναι πιθανώτατα εις των Ελλήνων αρχόντων οίτινες αύτοβούλως προσεφέρθησαν να παραδώσωσι τα φρούρια Κορίνθου, Ναυπλίου, Μονεμβασίας, Αργους, λαβόντες την ύπόσχεσιν του σεβασμού υπό των Φράγκων, της θρησκείας και των ηθών των κατακτηθέντων. Είναι γνωστόν ότι υπό τους Φράγκους ή χώρα ήκμαζε, της παρακμής αρχομένης από του θανάτου του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουίνου (1278)”.

πηγή φωτογραφίας: istorikhermionida.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: enpoermionis.blogspot.gr

Άποψη του εσωτερικού του ναού
φωτογραφία:
 istorikhermionida.wordpress.com
Η Αγία Τριάδα Κρανιδίου κατά τον Γεώργιο Σωτηρίου έχει μεγάλη σημασία για τη Βυζαντινή τέχνη. 

Από απόψεως ζωγραφικής διασώζει πολύτιμα λείψανα Βυζαντινής ζωγραφικής των μέσων του 13ου αιώνα, προγενέστερα και των τοιχογραφιών της Αιγίνης και του Μυστρά.

Από απόψεως Βυζαντινής αρχιτεκτονικής είναι το αρχαιότερο από τα Βυζαντινά μνημεία κτισμένο κατά τον απλό τύπο “των σταυρεπιστέγων βασιλικών” κατά τον οποίο εγκάρσια καμάρα διακόπτει την κατά μήκος καμάρα του ναού. O τύπος της σταυρεπιστέγου βασιλικής ήταν πολύ “διαδεδομένος εις μικρούς ναούς των Ελληνικών χωρών από τον 13ον αιώνα”.


πηγή φωτογραφίας: istorikhermionida.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: istorikhermionida.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: istorikhermionida.wordpress.com

φωτ.: istorikhermionida.wordpress.com
Οι τοιχογραφίες της εκκλησίας ίσως από το χρόνο, ίσως βέβαια και από άλλες αιτίες, έχουν υποστεί αρκετά μεγάλη φθορά και καμία δεν σώζεται σήμερα ακέραια.

Από τις τοιχογραφίες του Ναού ιδιαίτερα σημαντικές είναι η Ανάληψη, η Γέννηση του Χριστού, διάφορα τμήματα της Κοίμησης της Θεοτόκου αλλά και της Πεντηκοστής με την επιγραφή «Μήτηρ Θεού η τεκούσα τον Ένα της Τριάδος».

Ο Ναός έχει κηρυχθεί ως ένα προέχον βυζαντινό μνημείο και διατηρητέος αρχαιολογικός και ιστορικός χώρος με την απόφαση ΠΔ11-6-1925- ΦΕΚ 152/Α/16-6-1925 και σήμερα ανήκει στο κοντινό μοναστήρι των Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης.

Εορτάζει την Δευτέρα, μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής, της Γονατιστής, όπως ο λαός μας την ξέρει. 

Αυτή την ημέρα της Αγίας Τριάδας συνηθίζουν από παλιά πολλές οικογένειες της Ερμιόνης, που έχουν παιδιά στα σχολεία ή στα πανεπιστήμια, «να κάνουν άρτο για καλή φώτιση».




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου