Κυριακή, 5 Ιουλίου 2015

Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής, Σκαμνέλι Ζαγορίου, Ιωάννινα.

πηγή φωτογραφίας: stone-trad.eu

Βρίσκεται στα δυτικά του Σκαμνελίου, πάνω από το δρόμο Τσεπελόβου – Σκαμνελίου και πάνω σε μια βραχώδη πλαγιά. Το Σκαμνέλι είναι κτισμένο στις υπώρειες της Τύμφης σε υψόμετρο 1100 μέτρων στις πλαγιές της Κορυφούλας και ανάμεσα από τα ρέματα Γκούρας και Λετζέτου ενώ απέχει 54 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα.




πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
Η Μονή της Αγίας Παρασκευής ιδρύθηκε το 1697 και σήμερα σώζεται μόνο το καθολικό της σε ρυθμό μονόκλιτης βασιλικής με αξιόλογες αγιογραφίες του 1773 από τον Καπεσοβίτη Αναστασίου. 

Η Μονή γνώρισε ιδιαίτερη άνθιση και είχε ιδιαίτερη πνευματική ακτινοβολία στην ευρύτερη περιοχή του Ζαγορίου ενώ σήμερα σώζεται μέρος της μεγάλης βιβλιοθήκης της στην κεντρική εκκλησία της Παναγίας του Σκαμνελίου. Ο Ι. Λαμπρίδης την αναφέρει ως μονή που αναγνωρίσθηκε ως Σταυροπηγιακή στην εποχή του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Ήταν γυναικείο μοναστήρι με 80 Μοναχές στην ακμή του και αργότερα όταν εγκαταλείφθηκε από τις γυναίκες μοναχές, διαβίωναν εκεί άνδρες μοναχοί. 

πηγή φωτογραφίας: www.skamneli.gr
πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com

πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
Η πρόσβαση στην Μονή της Αγίας Παρασκευής είναι εφικτή μόνο με πεζοπορία και μέσω ενός ανηφορικού αλλά καλοστρωμένου καλντεριμιού.

Το καλντερίμι είναι πέτρινο με αναβαθμίδες και με την θέα από το χώρο της μονής προς το χωριό αλλά και την ευρύτερη περιοχή να είναι μοναδική και εντυπωσιακή. 

Λίγο πριν φθάσουμε στο Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής, στα δεξιά μας, ένα μικρό μονοπάτι οδηγεί σε μια περιοχή με πολλά δένδρα και βράχια, που ονομάζεται Παλαιόκαστρο ή Πελασγικά Τείχη. Πρόκειται για τεράστιους ογκόλιθους, τετραγωνισμένους και με ακρίβεια προσαρμοσμένους, σε ένα τείχος. 


πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com


πηγή φωτογραφίας: romiazirou.blogspot.gr
Ο όγκος των λίθων και ο τρόπος κατασκευής των Πελασγικών Τειχών φανερώνει ότι είναι έργο ανθρώπων με τεράστια μυϊκή δύναμη ή ανθρώπων που χρησιμοποιούσαν μηχανικά μέσα άγνωστα σε μας. 

Την περιοχή κατά καιρούς έχουν επισκεφτεί καθηγητές Πανεπιστημίων και περιηγητές και έδειξαν κάποιο ενδιαφέρον μελέτης. 

Οι σκέψεις χαρακτηρίζουν τα τείχη έργο του Η΄ αιώνα Π.Χ με σκοπό την άμυνα του οικισμού ή την θρησκευτική λατρεία και θεωρούνται βέβαια Πελασγικής εποχής. 

Όλα αυτά αξίζει να τα επισκεφτεί κανείς μαζί με το Μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής που σε πολύ κοντινή απόσταση.


πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: iliochori.blogspot.gr


πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
Τα σημερινά ερείπια των κελιών, γύρω από το σημερινό μοναστήρι, δείχνουν την πλούσια ιστορία του και τη μεγάλη ακμή του. Η εικονογράφηση του Ιερού Βήματος είναι χαρακτηριστική του 12ου ή του 13ου αιώνος ενώ η εικονογράφηση στον κυρίως ναό είναι νεώτερη. Το τρίτο μέρος της μονής, η Τρούλη, είναι κατά πολύ νεώτερη. Έχει εικονογραφηθεί από Χιονιαδίτες και Καπεσοβίτες αγιογράφους και υπάρχει ενθύμημα το οποίο αναγράφει:

«Ηγέρθη εκ βάθρων ως και ιστορήθη η Τρούλη αύτη επ΄ονόματι της οσιομάρτυρος Παρασκευής δια συνδρομής και εξόδων των πνευματικών και ιερομονάχων Παρθενίου του και .. Θεοδωσίου - Παρθενίου - Κωνσταντίνου - και Ματθαίου των πνευματικών, Γρηγορίου - Νικηφόρου -Ανθίμου και Νικοδήμου των ιερομονάχων - αρχιερατεύοντος του Πανιερωτάτου Κυρίου -κυρ. Ιεροθέου. Έτει (Α΄. Ψ.Ι.Ζ.) (1717) έτος εν μηνί Αυγούστου 19». 

Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας, όπως όλα σχεδόν τα μοναστήρια στην Ελληνική επικράτεια, έτσι και η μονή της Αγίας Παρασκευής, συνετέλεσε στο να κρατηθεί άσβεστη η εθνική συνείδηση των κατοίκων της περιοχής ενώ, έχοντας μεγάλη περιουσία, πολλές φορές σήκωνε τα βάρη απόρων Σκαμνελιωτών, πληρώνοντας το χαράτσι. Η μονή διέθετε επίσης βιβλιοθήκη με πλήθος σπουδαίων βιβλίων και περγαμηνών.

πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com

πηγή φωτογραφίας: iliochori.blogspot.gr
Το Σκαμνέλι κάηκε το 1912 στα πλαίσια των μαχών για την απελευθέρωση της Ηπείρου, με αποτέλεσμα, μέρος της αρχιτεκτονικής του, να μην έχει διασωθεί. 

Παρόλα αυτά η πλακόστρωτη πλατεία του χωριού με τον βαθύσκιωτο πλάτανο, τα αρχοντικά Θεοδοσίου, Γενναδίου, Κυπαρίσσου και Φραγκούλη, οι μικρές πλατείες με τα λιθόστρωτα καλντερίμια και η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, αποτελούν σημαντικό πολιτισμικό κομμάτι του τοπικού πολιτισμού. 

Το Σκαμνέλι διαθέτει κατάλληλη υποδομή για διανυκτέρευση και φαγητό ενώ το ετήσιο πανηγύρι του πραγματοποιείται ανήμερα της Αγίας Παρασκευής, στις 26 Ιουλίου. 


πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com
πηγή φωτογραφίας: apeirosgaia.wordpress.com


φωτογραφία: apeirosgaia.wordpress.com
Αξιόλογη επίσης Μονή είναι αυτή του Αγίου Νικολάου, η οποία ιδρύθηκε το 1683 και βρίσκεται στην είσοδο του χωριού. Από τη Μονή μονόκλιτη βασιλική σώζεται σήμερα το καθολικό της, αγιογραφίες καθώς και ερειπωμένα κελιά.

Εντυπωσιακά είναι τα πέντε γεφύρια του χωριού, με πιο ξεχωριστό του κυρ Αλέξη (1812) στο Σκαμνελιώτικο ρέμα, που κτίστηκε από τον Αλέξη Νούτσο. 

Στα πελασγικά τείχη οδηγεί μονοπάτι (Ζ22) σε 15 λεπτά από το μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής Σκαμνελίου. Από το Σκαμνέλι μονοπάτια οδηγούν στη Γκούρα (υψ. 2466 μ.) σε 5 ώρες, στην Τσούκα Ρόσα (υψ. 2376) σε 6 ώρες, στην Κορυφούλα (υψ. 2157 μ.) σε 5 ώρες περίπου, στην Κούστα (υψ. 1731 μ.) σε 4 ώρες και στον Κοζακό (υψ. 1622 μ.) σε 4 ώρες.

Ο επισκέπτης του Σκαμνελίου, θα πρέπει οπωσδήποτε να μπει στον κόπο να ανηφορίσει το μονοπάτι, για να επισκεφθεί τη μονή και να θαυμάσει από κει την υπέροχη, όπως προαναφέραμε, θέα προς το χωριό, τα δάση του κεντρικού Ζαγορίου και τις πλαγιές της Τύμφης.

Η Μονή εορτάζει στις 26 Ιουλίου, στην μνήμη της Αγίας Παρασκευής.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου