Δευτέρα, 11 Ιανουαρίου 2016

Ιερά Μονή Παμμεγίστων Ταξιαρχών, Ταξιάρχης Γρεβενών


Η Μονή Ταξιαρχών βρίσκεται πλησίον και παράλληλα της Εγνατίας οδού Κοζάνης - Γρεβενών, στον κόμβο του Ταξιάρχη, δυτικά και σε απόσταση 300 μέτρων περίπου από τον οικισμό του Ταξιάρχη που μετονομάστηκε για χάρη της Μονής από Κουσκό. Ιστορικά αναφέρεται και ως Μονή Κούσκου. 


Ήτανε τέλη του Οκτώβρη του 2015 όταν στα πλαίσια μιας προσκυνηματικής περιήγησης με αφετηρία από την Καστοριά και την Κοζάνη αναζητούσαμε κοντινούς προορισμούς. Η ύπαρξη ενός μοναστηριού των Ταξιαρχών στα Γρεβενά μας κέντρισε το ενδιαφέρον αφού η περιήγηση θα γινότανε στις 7 Νοέμβρη, παραμονή της γιορτής των Ταξιαρχών. 

Επικοινωνήσαμε με την Μητρόπολη Γρεβενών όπου μας ενημέρωσαν ευγενέστατα ότι πρόκειται για μία εγκαταλελειμμένη Μονή στο χωριό Ταξιάρχες και μας παρέπεμψαν στον εφημέριο του χωριού πάτερ Ανδρέα Μαυραντζά.




Επικοινωνήσαμε τηλεφωνικά με τον Πάτερ Μαυραντζά, ένας εξαιρετικά ευγενικός, ταπεινός και φιλικός άνθρωπος που μας είπε ότι η Μονή των Ταξιαρχών γιορτάζει στις 6 Σεπτέμβρη στην ανάμνηση του θαύματος εν Χωναίς και όχι στις 8 Νοέμβρη, στην Σύναξη των αρχαγγέλων

Όμως καιρού θέλοντος και Θεού επιτρέποντος, αφού το Καθολικό της Μονής δεν διαθέτει θέρμανση και το εσωτερικό του Ναού έχει υποστυλώματα, αυτός με την βοήθεια των Ταξιαρχών και του Παντοδύναμου Θεού δεν θα αφήσει έτσι τους Ταξιάρχες, μας είπε. 

Θα κάνει πανηγυρικό εσπερινό την παραμονή και θεία λειτουργία ανήμερα της γιορτής τους. 







Ανανεώσαμε έτσι με αισιοδοξία για το αποτέλεσμα το τηλεφωνικό μας ραντεβού μια – δυο μέρες πριν από την περιήγηση μας έτσι ώστε αφού βλέπαμε και τον καιρό να γνωρίζαμε εάν τελικά θα γινόταν εσπερινός την ημέρα της περιήγησης μας, το Σάββατο στις 7 Νοεμβρίου που θέλαμε τόσο να επισκεφτούμε τη Μονή αλλά και να παραβρεθούμε στον μέγα εσπερινό.

Πράγματι, επικοινωνήσαμε και δόξα τω Θεό ο καιρός προβλεπόταν καλός, δίχως κρύο, και έτσι την ημέρα της Περιήγησης το απόγευμα της 7ης Νοεμβρίου φτάσαμε στην Μονή, στον εσπερινό. Η φιλοξενία όλων εκεί, των κατοίκων, των επιτρόπων και του ιδίου του ιερέα του π. Ανδρέα Μαυραντζά ήτανε εξαίσια, πρωτόγνωρη και πολύ ζεστή. 

Ένα σπουδαίο μοναστηριακό συγκρότημα όμως δυστυχώς εγκαταλελειμμένο και πληγωμένο από τον χρόνο αλλά και τον σεισμό του 1995 στην περιοχή, ένα μνημείο υπέροχο, εξαιρετικό, με σπάνιες τοιχογραφίες στο Καθολικό. 







Ένα μνημείο σπάνιας πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς, μείναμε με τις καλύτερες εντυπώσεις από την φιλοξενία και ανανεώσαμε το ραντεβού μας, πρώτα ο Θεός, την επόμενη χρονιά με την ελπίδα αυτό το σπάνιο μνημείο που τόσο αγαπούν και προσπαθούν να φροντίσουν μόνοι τους οι κάτοικοι του χωριού με πρωτεργάτη τον πάτερ Ανδρέα Μαυραντζά, να έχει δεχτεί την φροντίδα και την αγάπη που του αρμόζει των αρμοδίων φορέων και να προχωρήσει η αναστήλωσή του.

Η μονή ιδρύθηκε στα ερείπια ενός παλιότερου μοναστηριού ενώ στη σημερινή του μορφή το μοναστήρι ανήκει στον 19ο αιώνα. Το μοναστηριακό συγκρότημα έχει ορθογώνιο σχήμα με τον πύργο του κωδωνοστασίου που χτίστηκε το 1897 από μαστόρους του χωριού Καλλονή να βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του μοναστηριού. Tο κωδωνοστάσιο είναι ένα εξαιρετικό δείγμα λαϊκής αρχιτεκτονικής, τετραώροφο, χτισμένο με πελεκητές πέτρες και σε εντοιχισμένη μαρμάρινη πλάκα φέρεται χαραγμένη η εξής επιγραφή: «ωκοδομήθη ηγουμενεύοντος πανασιολογιωτάτου κυρ Ζαχαρία τη συνδρομή Επαρχιακής Δημογεροντίας Γρεβενών Ν. Κουσίδη –Ελένης –Στριφάτ Καπλάν Βέη – Κόνιτσα- τεκτ. Γιάννης Λούντζι. Δια χειρός Παπ. Γκουτζαμάνη. Σεπτέμβριος 1897».





Το καθολικό της μονής, που χτίστηκε το 1815, με τη λιτή του βρίσκεται στο κέντρο της εσωτερικής αυλής, είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες που σύμφωνα με τη γραπτή επιγραφή ιστορήθηκε το 1848 από τους αδελφούς Βασίλειο, Ιωάννη και Νικόλαο.

Αποτελεί μία παραλλαγή του αθωνικού τύπου, από τον οποίο έχει διατηρήσει τους χορούς.

Πρόκειται για μία βασιλική με τρούλο, με εγκάρσιους χορούς, ανήκει δηλαδή στον εγγεγραμμένο σταυροειδή αθωνικό τύπο.

Η κτητορική επιγραφή βρίσκεται στο εσωτερικό υπέρθυρο της κυρίας εισόδου του ναού και έχει ως εξής: «Ιστορήθη ο θείος ούτος και πάνσεπτος ναός των Πανμεγίστων Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ της Μονής Κουσκόν, αρχιερατεύοντος του Παναγιερολογιωτάτου του Αγίου Μητροπολίτου Γρεβενών Κυρίου Ιωαννικίου εφημερεύοντος του Πανοσιωτάτου κυρ Παπα - Ιωσηφ επιτροπεύων ο κυρ Ζηνόβιος και δια επιστασίας του εντιμωτάτου κυρ Νικολάου Σούρφλη 1848 Απριλίου 3».



Το καταστατικό της μονής φυλάσσεται σήμερα το γραφείο της Κοινότητας του χωριού: «1834: Κατάστιχων/της μονής των πανμεγίστων /Ταξιαρχών Μιχαήλ και /Γαβριήλ εκ χωρίου Κοσικό». Ο θεμέλιος λίθος, όπως αναγράφεται στην τρίτη σελίδα, κατετέθη το 1834 «σεπτεμβρίού 23»

Στο κατάστιχο αυτό, το οποίο ουσιαστικά είναι ένα βιβλίο παρρησίας, καταγράφονται τα χωριά της περιοχής, οι κάτοικοι αλλά και οι προσφορές τους. Στη Βόρεια και Νότια πλευρά υπάρχουν τα κελιά που χτίστηκαν το 1933, το αρχονταρίκι, διάφοροι βοηθητικοί χώροι, το βορδοναρείο, το φωτάναμα και ο φούρνος ενώ στην Ανατολική και Δυτική πλευρά υπάρχει η πύλη της μονής.



Πρόσφατα, το 2014, δυστυχώς έγινε κατάρρευση λόγω εγκατάλειψης, μέρους της νότιας πλευράς του περιβόλου στην Ιεράς Μονής Ταξιαρχών ενώ και το υπέροχο κωδωνοστάσιο έχει πάρει επικίνδυνη κλίση. 

Οι κάτοικοι του Ταξιάρχη αμέσως συγκρότησαν επιτροπή αγώνα για τη διάσωση και αναστήλωση του Μοναστηριού, απαιτώντας να εκπονηθεί μελέτη και να ενταχθεί το έργο σε κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα άμεσα ώστε να απομακρυνθεί ο κίνδυνος κατάρρευσης του. Σε επικοινωνία δική μας με την Μητρόπολη Γρεβενών μας διευκρίνισαν ότι ήδη έχουν δρομολογηθεί οι διαδικασίες αναστήλωσης του μοναστηριού σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, κάτι που όλοι μας περιμένουμε με ανυπομονησία και φυσικά ευχόμαστε να γίνει το ταχύτερο δυνατόν.

Η Μονή των Παμμεγίστων Ταξιαρχών είναι σήμερα μια ανενεργή Μονή και πανηγυρίζει στις 6 Σεπτεμβρίου όπου ψάλλεται θεία λειτουργία στην Ανάμνηση του Θαύματος του Αρχαγγέλου Μιχαήλ στις Χωναίς (ή Κολασσαίς) ενώ την προηγούμενη στις 5 Σεπτεμβρίου ψάλλεται Μέγας πανηγυρικός εσπερινός με μεγάλη προσέλευση του κόσμου.





1 σχόλιο: