Τρίτη, 23 Φεβρουαρίου 2016

Ο Ναός της Του Θεού Σοφίας, Άνω πόλη Μονεμβασιάς.

πηγή φωτογραφίας: attikanea.blogspot.gr

Βρίσκεται κτισμένος πάνω στο κάστρο της Μονεμβασιάς, στην άκρη ενός βράχου, 300 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. 


πηγή φωτογραφίας: www.520greeks.com/
Είναι το μοναδικό κτίσμα που έχει διασωθεί στην Άνω Πόλη, στο Κάστρο της Μονεμβασιάς. 

Η παράδοση συνδέει την εκκλησία με τον αυτοκράτορα Ανδρόνικο Β´ Παλαιολόγο, ωστόσο οι πηγές φανερώνουν ότι ο ναός, που αρχικά ήταν αφιερωμένος στην Παναγία Οδηγήτρια, είναι πολύ παλαιότερος και ότι χρονολογείται στα μέσα του 12ου αιώνα, το 1150. 

Ο ναός συνέχισε να λειτουργεί κατά την Α΄ Ενετοκρατία (1463 - 1540) ως Madonna del Castelloή Nostra Donna in Castelloγια για τις ανάγκες των καθολικών αξιωματούχων. 




πηγή φωτογραφίας: lakonika.blogspot.gr
Στην περίοδο της Α' Οθωμανικής κυριαρχίας (1540 - 1690) ο ναός μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος με την ονομασία τὸ «Φετιχέ» ή του «Σουλτάνου Σουλεϊμάν» με την προσθήκη μιναρέ και μιχρὰμπ, που διατηρείται στον νότιο τοίχο. 

Στην περίοδο της Β΄ Ενετοκρατίας (1690 - 1715) αποτέλεσε το καθολικό μονής δυτικού δόγματος και αφιερώθηκε στη Madonna del Carmine. Κατά την φάση αυτή, προστέθηκε στον ναό διώροφο προστώο σε όλο το πλάτος της δυτικής όψης. 

Ως μουσουλμανικό τέμενος λειτούργησε ξανά στην περίοδο της Β´ Οθωμανικής κυριαρχίας (1715 - 1821) και επέστρεψε στη χριστιανική λατρεία μετά την απελευθέρωση της πόλης, οπότε και αφιερώθηκε στη Σοφία του Θεού, επειδή θεωρήθηκε πιστό αντίγραφο της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη. 


πηγή φωτογραφίας: plykogiannis.blogspot.gr


πηγή φωτογραφίας:biologikaorganikaproionta.com
Οι μετέπειτα χρονολογίες 1827 και 1845 στη δυτική όψη αντιστοιχούν προφανώς σε εργασίες επισκευής του ναού.

Αρχιτεκτονικά, ανήκει στον τύπο του ηπειρωτικού οκταγωνικού ναού, όπως το Δαφνί, ο Όσιος Λουκάς, ο Άγιος Θεόδωρος του Μυστρά κ.ά. Με εσωτερικές διαστάσεις 16,20 x 11,70 μέτρα. 

 Στα δυτικά του ναού διαμορφώνεται νάρθηκας που άλλοτε ήταν διώροφος, ενώ επί Β΄ Ενετοκρατίας προστέθηκε ο διώροφος εξωνάρθηκας. Εξωτερικά, στα νότια, προστέθηκε διπλή στοά άγνωστης χρήσης και πολυτελούς κατασκευής, η οποία κατέρρευσε το 1893. 


  φωτογραφία:panoramio, Dimitris Liapopoulos

Η τοιχοδομία του ναού ακολουθεί το πλινθοπερίκλειστο σύστημα δόμησης, ενώ τα τρίλοβα παράθυρα των όψεων έχουν κεραμοπλαστικό διάκοσμο.

Ο ναός διατηρεί πλούσιο γλυπτό διάκοσμο που όμως λόγω των πολλών μη αναστρέψιμων μετατροπών που έχει ο Ναός υποστεί κατά τη διάρκεια της μακράς ιστορικής του διαδρομής, δεν κατέστη δυνατόν να επανατοποθετηθεί στο σύνολό του, και έτσι πολλά τμήματα του βρίσκονται πλέον στην σπουδαία και σημαντική Αρχαιολογική Συλλογή της Μονεμβασιάς.

Ο τοιχογραφικός διάκοσμος του ναού, που διατηρείται σε αποσπασματική κατάσταση, είναι υψηλής ποιότητας και χρονολογείται στον 12ο ή στον πρώιμο 13ο αιώνα. 


πηγή φωτογραφίας: www.pentapostagma.gr
Οι σωζόμενες παραστάσεις εικονίζουν τον Χριστό με αγγέλους στην είσοδο που συνδέει τον νάρθηκα με τον ναό, μετωπικούς ολόσωμους αγίους, μάρτυρες, ιεράρχες, τον Χριστό σε μετάλλιο ως Παλαιό των Ημερών στο ιερό, σκηνές από τον βίο του αγίου Νικολάου, κ.α. Το μνημείο αναστηλώθηκε σημαντικά το 1958 – 1959 από τον Ευστάθιο Στίκα. 

Μονεμβασία  αποκαλείται ο βράχος που υψώνεται σε μικρή απόσταση από την ανατολική ακτή της Λακωνίας και συνδέεται με τη στεριά μέσω μιας γέφυρας. Η ίδρυση του οικισμού γίνεται από τους Λακεδαιμόνιους τον 6ο μ.Χ αιώνα και ο σημερινός βράχος αυτός ξεφύτρωσε το 375 μ.Χ. όταν έγιναν οι φοβεροί σεισμοί, που συγκλόνισαν τα νότια παράλια της Πελοποννήσου με καταποντισμούς νησιών και καθιζήσεις εδαφών.

πηγή φωτογραφίας: www.greeka.com
πηγή φωτογραφίας: www.discovergreece.com
πηγή φωτογραφίας: www.thetravelbook.gr
πηγή φωτογραφίας: plykogiannis.blogspot.gr
Ακολουθεί η δημιουργία ενός οικισμού χαμηλότερα και σταδιακά αναπτύσσεται η πόλη, η οποία αποκτά μεγάλη στρατηγική σημασία. Μετά από σύντομη παπική κατοχή περιέρχεται στην Ενετική κυριαρχία το 1464. Το 1540 αρχίζει η περίοδος της Α' Τουρκοκρατίας και η παρακμή που είχε αρχίσει συνεχίζεται εντονότερα. Το 1690 η πόλη παραδίδεται στους Ενετούς και το 1715 οι Τούρκοι την καταλαμβάνουν και πάλι ενώ το 1821 απελευθερώνεται πρώτη ανάμεσα στις οχυρές πόλεις της Πελοποννήσου.

Ο οικισμός της Μονεμβασίας διαιρείται σε δύο τμήματα, καθένα από τα οποία βρίσκεται σε διαφορετικά επίπεδα και έχει ξεχωριστή οχύρωση. Στην Πάνω Πόλη που είναι ακατοίκητη σήμερα, υπάρχουν λείψανα πολυάριθμων κτηρίων βυζαντινών και μεταβυζαντινών χρόνων και στον οικισμό της Κάτω Πόλης, ο οποίος κατοικείται και σήμερα. Περιβάλλεται από προστατευτικό τείχος σε σχήμα Π, με δύο πύλες στα ανατολικά και δυτικά και μια μικρή έξοδο προς τη θάλασσα.

Επίσης ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος καταγόταν από τη Μονεμβασιά, όπου και βρίσκεται σήμερα ο τάφος του.
 





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου