Παρασκευή, 10 Ιουνίου 2016

Βυζαντινός ναός Αγίας Αναστασίας Μάκρης, Αλεξανδρούπολη.

πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr

Βρίσκεται στον γραφικό παραλιακό οικισμό της Μάκρης στην Αλεξανδρούπολη και είναι ένας από τους ωραιότερους και παλαιότερους ναούς της ευρύτερης περιοχής του Έβρου, που σήμερα λειτουργεί ως ενοριακός και είναι αφιερωμένος στην Αγία Αναστασία τη Φαρμακολύτρια.



πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
Όπως μας πληροφορεί η κτητορική επιγραφή του Ναού,  αρχικά θεμελιώθηκε το 1100, αλλά στην ίδια θέση πρέπει να προϋπήρχε παλαιοχριστιανικός ναός, από τον οποίο διατηρούνται ακόμη σήμερα διάφορα διάσπαρτα αρχιτεκτονικά μέλη του στη νότια πλευρά του Ναού. 

Με τη σημερινή του μορφή ο ναός ιδρύθηκε, στην ουσία ανακαινίσθηκε το 1833, με την οικονομική συνεισφορά του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Νεοφύτου Γ΄, του πρόκριτου Χατζημανωλάκη, και των καπνοκαλλιεργητών της περιοχής, όπως αναφέρεται στην επιγραφή ενώ σύμφωνα με την παράδοση αρχικά πρέπει να ήτανε αφιερωμένος σε άλλον Αγιο, πιθανότερα στον Αγιο Γεώργιο. 


πηγή φωτογραφίας: greece.terrabook.com
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός, ότι αν και επανειλημμένα καταστράφηκε από φωτιά τρεις φορές, αποκαταστάθηκε γρήγορα και λειτουργούσε συνεχώς στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, χωρίς να μετατραπεί σε μουσουλμανικό τέμενος σύμφωνα με την πρακτική των Τούρκων, όπως συνέβει στον γειτονικό ναό του Αγίου Δημητρίου, που έχει καταρρεύσει πλέον και τα ερείπιά του είναι ορατά σήμερα βόρεια του ναού της Αγίας Αναστασίας.

Ο ναός αρχιτεκτονικά ανήκει στον τύπο της τρίκλιτης ξυλόστεγης βασιλικής με διαστάσεις 30 Χ 25 μέτρα, δηλαδή δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλος. Οι τοίχοι του είναι κτισμένοι με λίθους και στην πλευρά της εισόδου του έχει διαμορφωθεί στεγασμένη στοά.


πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
πηγή φωτογραφίας: www.religiousgreece.gr
Στο εσωτερικό του Ναού της Αγίας Αναστασίας δεσπόζει το εντυπωσιακό επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο, που χρονολογείται από τον 17ο αιώνα.

Οι εικόνες που το κοσμούσαν αποτελούν αξιόλογα έργα τέχνης, που καλύπτουν την περίοδο από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα.


Οι περισσότερες από αυτές τις εικόνες σήμερα έχουν μεταφερθεί στο σημαντικό για τα εκθέματά του
Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης και έχουν αντικατασταθεί από κάποιες σύγχρονες εικόνες, βυζαντινής τεχνοτροπίας. Η εικόνα της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας είναι διαστάσεων 1,20 × 0,80 μέτρων και την παρουσιάζει με κορώνα, τον στέφανο της ζωής που φορούν οι μάρτυρες και να κρατάει την λύκηθο.

Η Εικόνα της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας.
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr


Η κολυμπήθρα του 1820
φωτογραφία: www.oldalexandroupoli.gr
Ο ναός διαθέτει μεγάλο αριθμό κειμηλίων, χειρογράφων και μία κολυμπήθρα του 1820, καθώς επίσης και μία εικόνα της Παναγίας που ανέσυραν ψαράδες από το λιμάνι της Μάκρης στις αρχές του 20ού αιώνα. 

Επίσης, σε ιδιαίτερο χώρο στο εσωτερικό του Ναού φυλάσσονται τεμάχια ιερών λειψάνων των Αγίων Πέντε Νεομαρτύρων από τη Σαμοθράκη, που μαρτύρησαν στη Μάκρη το 1835, μαζί με ένα από τα τσιγκέλια όπου κρεμάστηκαν.

Αυτό που κάνει ιδιαίτερη την εκκλησία της Μάκρης είναι το γεγονός πως σε αυτήν διαδραματίστηκε το μαρτύριο των 5 Νεομαρτύρων εκ Σαμοθράκης το 1835.

Όταν την 1η Σεπτέμβρη του 1821 οι Τούρκοι κατέπνιξαν στο αίμα την επαναστατημένη Σαμοθράκη ελάχιστοι επέζησαν από το ολοκαύτωμα και οι περισσότεροι εξ' αυτών πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα της Ανατολής. 

Όσοι πουλήθηκαν ως σκλάβοι τους εξανάγκασαν να αλλαξοπιστήσουν και να χαθούν για πάντα από το Γένος των Ελλήνων. 


πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
Οι άγιοι 5 Νεομάρτυρες εκ Σαμοθράκης
πηγή φωτογραφίας: www.oldalexandroupoli.gr
Τέσσερις Σαμόθρακες και ένας Κύπριος, όμως, οι Γεώργιος Κουρούνης, Γεώργιος Καλακίκος ο νεώτερος όλων, Μανουήλ Παλαγούδας, Θεόδωρος Δημητρίου και ο Κύπριος ο Μιχαήλ μή ξεχνώντας την καταγωγή τους με την βοήθεια ενός Βέλγου κατάφεραν να ελευθερωθουν και επαναπατρίστηκαν στο νησί το 1834. 

Όπως ήταν αναμενόμενο ξαναγύρισαν στην Ορθόδοξη πατρώα πίστη τους και αυτό εξόργισε αφάνταστα τους Τούρκους.

Δεν μπορούσαν να δεχθούν το γεγονός πως μουσουλμάνοι έστω και αλλαξοπίσταντες ασπάζονται τον χριστιανισμό. 

Το θέμα παραπέμφθηκε στον Καδή (ιεροδικαστή) της Μάκρης καθώς τότε στην Μάκρη υπήρχαν διοικητικές οθωμανικές αρχές. Με διάφορους τρόπους προσπάθησαν να τους πείσουν για να αναθεωρήσουν την απόφασή τους.

Στο σημείο ταφής τους, λίγο έξω από το χωριό,
βρίσκεται το εκκλησάκι των 5 Νεομαρτύρων.

πηγή φωτογραφίας: 
www.oldalexandroupoli.gr
Είτε με δωροδοκία, είτε με γαλιφιές, είτε με απειλές. 

Τελικά τίποτα δεν πτόησε τους 5 Νεομάρτυρες.

Αφέθηκαν ελεύθεροι αλλά σύντομα ξανακαλέστηκαν στην Μάκρη για να απολογηθούν καθώς ήρθε νέος Καδής, ονόματι Αμπτουραχίμ. 

Πάλι με φυλάκιση, απειλές κλπ προσπάθησαν να φοβίσουν τους 5 νέους. 

Οι χριστιανοί της περιοχής πλήρωσαν τον Καδή και αυτός έκανε τα "στραβά μάτια" απελευθερώνοντάς τους. Τα πράγματα όμως άλλαξαν όταν άλλαξε και πάλι Καδή η περιοχή και ήρθε στην Μάκρη ένας φανατισμένος Τουρκαλβανός που μάλλον ονομαζόταν Τζελάλ. 


Το εκκλησάκι των 5 Νεομαρτύρων
στο μέρος που τάφηκαν.

πηγή φωτογραφίας: 
www.oldalexandroupoli.gr
Ζήτησε και ξαναέφεραν λοιπόν τους πέντε Νεομάρτυρες μπροστά του για απολογία οι οποίοι για ακόμη μια φορά αρνήθηκαν να αλλάξουν την πίστη τους και να απαρνηθούν το Χριστό ως Σωτήρα. 

Οι Τούρκοι είδαν και απόειδαν οπότε ακολούθησαν την πάγια τακτική τους, για αυτές τις περιπτώσεις, τα φριχτά βασανιστήρια μέχρι θανάτου.

Έδωσαν εντολή σε αθίγγανους της περιοχής να φτιάξουν τσιγκέλια και να τα στερεώσουν σε μεγάλα σανίδια. 

Πρώτος μαρτύρησε ο γηραιότερος ο Μιχαήλ ο Κύπριος τον οποίο τον έστησαν στην πλατεία της Μάκρης δεμένο. 


Το εσωτερικό από εκκλησάκι των 5 Νεομαρτύρων 
πηγή φωτογραφίας: 
www.oldalexandroupoli.gr
Αυτός προσευχόταν όρθιος και τότε ξέσπασε επάνω του το μένος των δημίων του οι οποίοι τον κατακρεούργησαν, τον τεμάχισαν κυριολεκτικά και τα υπολείμματά του τα έσυραν και τα άφησαν έξω από το κατώφλι της Αγίας Αναστασίας. 

Παρόλο που είδαν οι υπόλοιποι τέσσερις το διαμελισμένο σώμα του Μιχαήλ, δεν πτοήθηκαν. 

Ακολούθησαν άλλοι δύο, τους οποίους κρέμασαν, και τους τελευταίους δύο τους κάρφωσαν στα τσιγκέλια.

Τον τελευταίο και νεότερο τον Γεώργιο Καλακίκο 22 ετών, όταν τον έριξαν επάνω στο τσιγκέλι αυτό στράβωσε. Το ακόνισαν και τον ξαναέριξαν πάλι. 


Το τσιγκέλι του μαρτυρίου.
πηγή φωτογραφίας: 
www.oldalexandroupoli.gr
Ο Γεώργιος έμεινε ζωντανός και υπέμενε το φριχτό βάσανο επί 24ωρο. 

Στο τέλος τον πυροβόλησε ο Καδής στο κεφάλι. Το αίμα του το μάζεψαν χριστιανοί, καθώς το θεώρησαν αγιασμό, και το χρησιμοποίησαν για θεραπευτικούς λόγους. 

Τους έθαψαν παραδίπλα από το χωριό όπου σήμερα υπάρχει εκκλησάκι αφιερωμένο στην μνήμη τους. 

Μαρτύρησαν στις 6 Απριλίου, την Κυριακή του Θωμά και έκτοτε ή μνήμη τους τιμάται κάθε Κυριακή του Θωμά. Λείψανά τους υπάρχουν στην εκκλησία της Παναγιάς στην Χώρα της Σαμοθράκης καθώς και στον Ναό της Αγίας Αναστασίας Φαρμακολύτριας στην Μάκρη.


φωτογραφία: www.alexpolisonline.com
Η γιαγιά του Θεόδωρου, η Ζαφείρω, κατάφερε και κράτησε ένα κομμάτι από το τσιγκέλι που θανάτωσε τον εγγονό της και το παρέδωσε στους απογόνους της. 

Έτσι, προ εικοσαετίας, βρέθηκε στην Αμερική όπου και το παρέδωσαν πρόσφατα οι απόγονοί της στην εκκλησία της Αγίας Αναστασίας.

Ιδιαίτερα σημαντική είναι η παρουσία τα τελευταία χρόνια στον Ναό του σημερινού ιερέα της Αγίας Αναστασίας, Ιωάννη Θεοδώρου

Ακούραστος και οργανωτικός κατάφερε μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα να τακτοποιήσει ένα σωρό εκκρεμή ζητήματα του Ναού ενώ φροντίζει καθημερινά για το φιλανθρωπικό έργο της ενορίας υπό την αιγίδα της Ιεράς Μητροπόλεως Αλεξανδρουπόλεως και Τραιανουπόλεως αλλά και για την συντήρηση και εξωραϊσμό όλων των εκκλησιών της ενορίας του, της Μάκρης. 

Τα θαύματα των 5 Νεομαρτύρων εκ Σαμοθράκης είναι πολλά.

Ο ναός πανηγυρίζει στη μνήμη της Αγίας Αναστασίας Φαρμακολύτριας στις 22 Δεκεμβρίου καθώς και στην μνήμη των Αγίων πέντε μαρτύρων εκ της Σαμοθράκης στις 6 Απριλίου.

Τηλέφωνο ναού: (+30) 25510 71717

πηγή: www.oldalexandroupoli.gr , www.religiousgreece.gr 




Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου