Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ.

πηγή

Φυλάσσονται στον Ιερό Ναό του Αγίου Ανδρέα στην Περιστερά Θεσσαλονίκης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Ο Άγιος Ευθύμιος ο Νέος

Ο Άγιος Ευθύμιος, κατά κόσμο Νικήτας, γεννήθηκε επί Λέοντος Ε’ του Αρμενίου το 823 - 824, στην κωμόπολη της Γαλατίας, Οψώ, που ήταν στα περίχωρα της Άγκυρας.

Οι γονείς του ήταν πλούσιοι και ευσεβείς, ονομάζονταν Επιφάνιος και Άννα ενώ είχανε και δύο κόρες, την Μαρία, που ήταν πρεσβυτέρα και την Επιφάνια.

Όταν ενηλικιώθηκε, υπηρέτησε για ένα διάστημα στον στρατό και παρ’ όλο που διακαώς επιθυμούσε να ακολουθήσει τον  μοναχικό βίο ενέδωσε στις παρακλήσεις της μητέρας του και νυμφεύθηκε ενώ απέκτησε και μία κόρη, την Αναστασώ. 

Μία ημέρα με πρόσχημα ότι έφευγε να ψάξει ένα από τα άλογα που χάθηκε, χαιρέτησε την οικογένειά του και κατέφυγε στην έρημο. 

Πηγαίνοντας από πόλη σε πόλη, έφθασε τελικά στο όρος Όλυμπος της Βιθυνίας ο οποίος χάρη σε μορφές όπως ο άγιος Ιωαννίκιος, ο όσιος Πέτρος της Ατρώας, ο όσιος Θεοφάνης ο Ομολογητής, ήταν τότε το πιο σημαντικό μοναστικό κέντρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. 

Ο Νικήτας επιθυμούσε να πάρει την ευλογία του αγίου Ιωαννικίου του Μεγάλου, του θαυματουργού και ομολογητού και αν μπορούσε να συγκαταλεχθεί μεταξύ των μαθητών του. Βλέποντάς τον να πλησιάζει ο Ιωαννίκιος, προείδε τη μεγάλη αρετή του ανδρός και είπε στους μαθητές του για να τον δοκιμάσει: «Ποιος είναι αυτός ο αυθάδης νέος που τολμά να έλθει σε μας ενώ είναι κακούργος και ληστής; Πιάστε τον και δέστε τον!» 

Ο Νικήτας δεν αμύνθηκε, τόσο ήταν η χαρά του που βρισκόταν κοντά στον άγιο και όλοι θαύμασαν την ταπείνωση του, για να αποφύγει δε τους επαίνους, ο Νικήτας άφησε τη συνοδεία του αγίου Ιωαννικίου και πήγε υποτακτικός στον Ιωάννη, έναν Γέροντα άγιο, που ζούσε στην ερημία, ο οποίος τον έκανε μοναχό με το όνομα Ευθύμιος και τον ενέδυσε το μικρό Σχήμα, αυτό έγινε το 842. 

Ο Άγιος Ευθύμιος ο Νέος

Μετά από καιρό, όταν ο Ιωάννης έστειλε τον Ευθύμιο στην κοντινή Μονή των Πισσαδηνών, για να ολοκληρώσει την ασκητική του διαπαιδαγώγηση, ο Ευθύμιος υποτάχθηκε με πραότητα σε όλα τα διακονήματα, θεωρούσε ότι ήταν ο έσχατος και πλέον ανάξιος όλων των αδελφών και πρόθυμα υπάκουε όχι μόνον στον ηγούμενο αλλά και σε όλους τους άλλους μοναχούς.

Γύρω στο 858, η μονή είχε αναστατωθεί από τις διχόνοιες και τα σκάνδαλα που ακολούθησαν την εκλογή του αγίου Φωτίου στον Οικουμενικό θρόνο και ο φιλήσυχος Ευθύμιος προτίμησε να αναχωρήσει, μαζί με τον συν μοναστή του Θεοστήρικτο, στον Άθω, όπου τότε εγκαταβίωναν μόνον ερημίτες.

Πριν πάει στον Άθω, έμεινε για κάποιο διάστημα κοντά σε ένα φημισμένο ασκητή του Ολύμπου, τον Θεόδωρο, ώστε να μυηθεί στις ανώτερες βαθμίδες του ασκητικού βίου και να λάβει από αυτόν το μεγάλο και αγγελικό Σχήμα.

Μετά από δεκαπέντε χρόνια στον Όλυμπο της Βιθυνίας ο Ευθύμιος ξεκίνησε για τον Άθω, όπου έγινε υποτακτικός του Γέροντα Ιωσήφ, ενός Αρμένιου, του οποίου η αρετή ήταν τόσο μεγάλη ώστε μετά θάνατον το σκήνωμά του ανέβλυσε μύρο ευωδιάζον, ενθάρρυναν ο ένας τον άλλο στον αγώνα της αρετής και αποφάσισαν να μείνουν εντός ενός σπηλαίου για τρία χρόνια, δίχως να βγουν, τρεφόμενοι με ό,τι τους έστελνε η πρόνοια του Θεού.

Το ασκηταριό του Οσίου Ευθυμίου του Νέου,
 στα Βράσταμα της Χαλκιδικής.
πηγή

Κατόπιν ο Ευθύμιος επέστρεψε για λίγο στον Όλυμπο της Βιθυνίας να δει τον Θεόδωρο και όταν του διηγήθηκε πως ζούσαν στον Άθω, ο Θεόδωρος τον παρακάλεσε να τον πάρει κι εκείνον μαζί του, όμως εξαιτίας της προχωρημένης ηλικίας και των παθήσεων του, ο Θεόδωρος δεν μπόρεσε να μείνει στον Άθω έτσι ο Ευθύμιος τον εγκατέστησε στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης.

Λίγο αργότερα, ο Ευθύμιος πληροφορήθηκε τον θάνατο του Γέροντα Θεοδώρου και πήγε στη Θεσσαλονίκη να προσκυνήσει τον τάφο του και εκεί χειροτονήθηκε τότε πρεσβύτερος. 

Επιστρέφοντας στον Άθω, δεν βρήκε την ανάπαυση και ησυχία που επιθυμούσε αφού πολλοί τον επισκέπτονταν και αποφάσισε να πάει στον Άγιο Ευστράτιο, που ήταν ακατοίκητος μαζί με δύο συντρόφους του, τον Ιωάννη Κολοβό και τον Συμεών, όμως καθώς έπλεαν για το νησί, τους αιχμαλώτισαν Αγαρηνοί πειρατές.

Όταν απελευθερώθηκαν, επέστρεψαν στον Άθω, αλλά και εκεί οι συχνές επιδρομές των πειρατών τους υποχρέωσαν να χωρισθούν για να πάνε σε μέρη πιο ασφαλή έτσι ο Ευθύμιος, ο Ιωσήφ ο Αρμένιος και κάποιοι από τους υποτακτικούς τους, το 866, εγκαταστάθηκαν κοντά στο χωριό Βραστά της Χαλκιδικής.

Το εσωτερικό του Ασκηταριού
πηγή

Το σπήλαιο του Οσίου Ευθυμίου βρίσκεται σε απόσταση 5.5 χιλιομέτρων από το χωριό, σε υψόμετρο 540 μέτρων, στη θέση Μικρόκαμπος κοντά στην κοίτη του παραποτάμου που κατεβαίνει από τον Ταξιάρχη προς τον ποταμό της Ορμύλιας.

Για την πρόσβαση στο σπήλαιο του Οσίου Ευθυμίου του Νέου, ο επισκέπτης χρειάζεται να ακολουθήσει μία εντυπωσιακή περιπατητική διαδρομή που ξεκινά από το χωριό Βράσταμα και περνά μέσα από ένα πανέμορφο τοπίο με χαράδρες, καταρράκτες και πολύ πλούσια βλάστηση.

Εκεί, «εις τα Βραστάμου» ίδρυσε μια μικρή μοναστική κοινότητα – Λαύρα, η οποία διέθετε ατομικά κελιά για τους μοναχούς, ανεξάρτητα μεταξύ τους, αλλά το ένα κοντά στο άλλο και δύο κελιά απομακρυσμένα για τον Ευθύμιο και τον Ονούφριο – μαζί με τον φίλο του Ιωσήφ, ενώ οι άλλοι δύο συνοδοί και μαθητές του, ίδρυσαν σε διαφορετικό μέρος ο καθένας τους από μία «Λαύρα». 

Ο Ιωάννης Κολοβός στα Σιδηροκαύσια της Χαλκιδικής και ο Συμεών μετακινήθηκε στην Νότια Ελλάδα και θεωρείται ότι είναι ο κτήτορας της Μονής του Μεγάλου Σπηλαίου στα Καλάβρυτα της Πελοποννήσου, ωστόσο όμως του Ευθυμίου του άρεσε να πηγαίνει περιοδικά στον Άθω για να βρίσκεται μεταξύ ουρανού και γης και να συνομιλεί αμεσότερα με τον Θεό.

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ανδρέα Περιστεράς, άλλοτε
Καθολικό της Μονής Περιστερών.
πηγή

Στη διάρκεια μιας τέτοιας αναχωρητικής διαμονής, του δόθηκε σε όραμα η εντολή να αναστηλώσει την εγκαταλελειμμένη μονή που βρισκόταν στο όρος Περιστερά, κοντά στη Θεσσαλονίκη.

Έτσι εγκαταστάθηκε εκεί, στα ερείπια της μονής το 871, μαζί με δύο υποτακτικούς του, τον Ιγνάτιο και τον Εφραίμ και μέσα από αναρίθμητες δυσκολίες, κατόρθωσε να ανασυγκροτήσει τη μονή που είναι αφιερωμένη στον άγιο Απόστολο Ανδρέα ενώ μέσα σε λίγο χρονικό διάστημα, ήρθαν από τη Θεσσαλονίκη και τη γύρω περιοχή πλήθος μοναχών, καθώς ακόμη το 888 ίδρυσε εκεί κοντά μία γυναικεία μονή, επικεφαλής της οποίας όρισε την Ευθυμία, την εγγονή του, η οποία, όπως άλλωστε και όλα τα μέλη της οικογενείας του, είχε ασπασθεί τον μοναχικό βίο.

Άποψη του καθολικού του ναού
Αρχείο ΙΑΑ - © Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών
πηγή

Όλο αυτό το διάστημα, ο Ευθύμιος πήγαινε συχνά στη Θεσσαλονίκη και ανέβαινε σε ένα στύλο, ως στίβο του ασκητικού αγώνα, πάνω από όλα όμως τον ανέπαυε να αποσύρεται στον Άθω, μακριά απ’ όλους, προσευχόμενος.

Το 898, προορατικά γνώρισε την ημέρα της εκδημίας του και συγκέντρωσε όλους τους μαθητές του για ένα εορταστικό γεύμα στην τράπεζα της Μονής των Περιστερών. 

Τους συμβούλευσε, τους νουθέτησε για τελευταία φορά, και αφού τους έδωσε την ευλογία του, πήγε στην έρημη νησίδα Ιερά (σημ. Γιούρα), όπου παρέδωσε εν ειρήνη την ψυχή του στον Κύριο στις 15 Οκτωβρίου του 898.

Η σωρός του μεταφέρθηκε αρχικά στη Θεσσαλονίκη και στις αρχές Ιανουαρίου του 899 στην Περιστερά όπου και τάφηκε στον Ναό ενώ την βιογραφία του συνέγραψε ο επίσκοπος Θεσσαλονίκης Βασίλειος, που υπήρξε και μαθητής του Αγίου.

Η μνήμη του τιμάται στις 15 Οκτωβρίου.

Από το βιβλίο: Νέος Συναξαριστής της Ορθοδόξου Εκκλησίας, υπό Ιερομονάχου Μακαρίου Σιμωνοπετρίτου. Τόμος δεύτερος, Οκτώβριος. Εκδόσεις Ορμύλια, 2004, σελ. 190.

Ιερά Μονή Παναγίας "Στάνας", Επινιανά Ευρυτανίας.

πηγή

Η μονή Στάνας βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τα Βραγγιανά, ανάμεσα στα χωριά Επινιανά και Τρίδενδρο, δεξιά του Ασπρορέματος και μέσα στο σπήλαιο ενός γρανιτένιου βράχου.

Άποψη του τρούλου
πηγή

Κρυμμένο μέσα στη σπηλιά με τα δέντρα να καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος του ναού, που είναι το μόνο που έχει απομείνει σήμερα από την άλλοτε ακμάζουσα μονή, ξεχωρίζει μόνο ο τρούλος με το χαρακτηριστικό κίτρινο χρώμα.

Από μακριά η μονή μοιάζει κρυμμένη στη σπηλιά, ενώ τα δέντρα καλύπτουν το μεγαλύτερο μέρος της και μόνο ο τρούλος του ναού με τα μονόλοβα στενόμακρα παράθυρα του, ξεχωρίζει κάτω από το χείλος του βράχου.

Για να φτάσουμε στην Ιερά Μονή Παναγίας Στάνας, θα ανεβούμε τον δύσκολο χωματόδρομο με τις στροφές σε μια απόσταση 3 περίπου χιλιομέτρων όμως η άγρια ομορφιά του τοπίου αποζημιώνει τον επισκέπτη.

 

πηγή

Άποψη της εισόδου της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

πηγή

Σύμφωνα με την παράδοση, στα μέσα του 12ου αιώνα, βρέθηκε κατά θαυματουργό τρόπο από κτηνοτρόφους της περιοχής στο βάθος αυτής της σπηλιάς η εικόνα της γέννησης της Θεοτόκου και έτσι οι ευσεβείς κάτοικοι της περιοχής έκτισαν στο σημείο αυτό, το πρώτο εκκλησάκι. 

 

Μια άλλη παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα της Παναγίας μεταφέρθηκε εκεί, για να προφυλαχτεί κατά την περίοδο της Εικονομαχίας τον 9ο αιώνα, από το χωριό Στάνα της Αμφιλοχίας όπου βρισκότανε, από το οποίο πήρε και το μοναστήρι την προσωνυμία "της Στάνας" ενώ μια άλλη ακόμη προφορική παράδοση αναφέρει ότι η ονομασία της προέρχεται από τις πολλές στάνες των κτηνοτρόφων που υπήρχαν παλαιότερα στη γύρω περιοχή που αποτελούσε σημαντικό σημείο αναφοράς αλλά και σημαντικό εισόδημα για τους κατοίκους. 

 

πηγή

Άποψη του Καθολικού
πηγή

Το Καθολικό της Μονής Παναγίας Στάνας, φαίνεται ότι είναι κτίσμα του 15ου ή και του 16ου αιώνα.

Όταν δηλαδή η ευρύτερη περιοχή των Αγράφων είχε πυκνοκατοικηθεί, λόγω της εγκατάστασης των Τούρκων στην Θεσσαλία και στις άλλες πεδινές περιοχές. 

Τότε η περιοχή της Ευρυτανίας και κυρίως η περιοχή των Αγράφων, είχε πολλές χιλιάδες κατοίκους, μία πλούσια και σημαντική κτηνοτροφία αλλά και μία αρκετά ανεπτυγμένη βιοτεχνία. 

Αυτό άλλωστε αποδεικνύεται και από το πλήθος των εκκλησιών που υπήρχαν σε κάθε χωριό, από τα σπουδαία μοναστήρια καθώς και τις περίφημες Σχολές των Αγράφων, που άκμασαν το 16ο και 17ο αιώνα με ονομαστούς Διδασκάλους.

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Το Καθολικό της Μονής είναι σχήματος σταυρικού με τρούλο, διαστάσεων 6 Χ 10 μέτρα και ο τρούλος της υψώνεται περίπου στα 7 - 8 μέτρα.

Ακριβώς πίσω από τον τρούλο βρίσκεται και η είσοδος της μικρής σπηλιάς, που πιστεύεται ότι εκεί, βρέθηκε η εικόνα της Παναγίας. 

Η νότια και βόρεια κόγχη φαίνεται ότι χρησιμοποιούνταν για τα αναλόγια των ιεροψαλτών, ενώ περιορισμένη φαίνεται ότι ήταν και η ανατολική κόγχη του Ιερού Βήματος, λόγω της στενότητας του χώρου. 

Μικρό, αλλά θαυμαστής τέχνης, είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο, ενώ οι εικόνες τόσο του τέμπλου όσο κι αυτές του ναού είναι έργα ντόπιων σπουδαίων αγιογράφων της Βυζαντινής Σχολής των Αγράφων (Θεοφάνους, Διονυσίου Ιωάννου κ.ά.). 

 

Άποψη της τέμπλου της Μονής
πηγή

Άποψη της τέμπλου της Μονής
πηγή

Άποψη του Παντοκράτορα
πηγή

Στη δυτική πλευρά του καθολικού σώζονται διάφορες τοιχογραφίες, όπως και στα άλλα υψηλότερα μέρη του κυρίως ναού. 

Αρκετά ευδιάκριτες είναι και οι τοιχογραφίες του τρούλου με κυρίαρχη βέβαια την επιβλητική μορφή του Παντοκράτορα Χριστού. 

Οι φθορές στις τοιχογραφίες του καθολικού προήλθαν προφανώς από την έντονη υγρασία, ένα φυσικό αποτέλεσμα της υγρότητας του σπηλαίου, αλλά και από επιχρίσματα των νεότερων, οι οποίοι είχανε την εντύπωση ότι με αυτόν τον τρόπο θα ομορφύνει ο ναός. 

Στο προαύλιο της εκκλησίας η καμπάνα γράφει την ημερομηνία 1856 και ο ήχος που παράγει έχει μία εκπληκτική καθαρότητα.
 

Άποψη των τοιχογραφιών
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών, η Πλατυτέρα
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών
πηγή

Άποψη του τέμπλου της Μονής
πηγή

Παλιότερα η μονή είχε μοναχούς, που τρέφονταν από την καλλιέργεια των μικρών κήπων της, από την κτηνοτροφία και τις εισφορές των προσκυνητών, που με ευλάβεια και οδοιπορία πολλών ωρών έφθαναν σε αυτή την δύσβατη ορεινή περιοχή.

Η μονή σήμερα ανήκει στην ενορία του Αγίου Γεωργίου των Επινιανών, από την οποία απέχει 12 χιλιόμετρα και ευτυχώς οι κάτοικοι τόσο των Επινιανών, όσο και των άλλων χωριών των Αγράφων δείχνουν βαθύ σεβασμό προς τη μονή, την επισκέπτονται συχνά και παρακολουθούν τις θείες λειτουργίες, που γίνονται εκεί από τους ιερείς των γύρω χωριών.

Επίσης, λέγεται ότι παλιότερα η μονή είχε πολλά αφιερώματα, τα οποία κατά την περίοδο 1942 - 1950 είχαν κρυφτεί σε διάφορα σημεία της, φαίνεται άλλωστε ότι και οι μεγάλες πέτρινες πλάκες του Καθολικού έχουν ανασυρθεί, πιθανώς για την ανεύρεση των κρυμμένων αυτών θησαυρών.

Η πρόσβαση σήμερα στην Μονή είναι δύσκολη και πραγματοποιείται από έναν χωματόδρομο με στροφές όπως άλλωστε και το μεγαλύτερο μέρος του οδικού δικτύου στα Αγραφα, μήκους 3 χιλιομέτρων περίπου.

Η Παναγία της Στάνας θεωρείται η αγία των Αγράφων και τιμάται από όλους τους Αγραφιώτες στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου ενώ στην μονή πραγματοποιούνται πολλές λειτουργίες και βαπτίσεις

ΤΟ ΔΕΞΙ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΛΟΥΚΑ.

πηγή: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΥ

Φυλάσσεται στον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου του Νέου στον οικισμό Κορίτσα του δημοτικού διαμερίσματος Κλειτσός, στον Δήμο Φουρνά στα Άγραφα της Ευρυτανίας.

Πρόκειται για το δεξί χέρι που αποτύπωσε την μορφή και 

αγιογράφησε τις θαυματουργές εικόνες, της Παναγίας μας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Ο Ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου, στην Κορίτσα
πηγή

Το δεξί χέρι του Αγίου Λουκά, αποτελείται από  τον αγκώνα μέχρι και το μετακάρπιο, κατά το ήμισυ διατηρεί την αποξηραμένη σάρκα του ενώ φέρει σήμερα τρεις πολύτιμους λίθους και ένα λευκό πετράδι επάνω σε τμήμα της σάρκας. 

Φυλάσσεται μέσα σε μια σπουδαία και περίτεχνη αργυρή ομοιόσχημη του τμήματος του χεριού του μέχρι και των δακτύλων του οστεοθήκη - λειψανοθήκη για να υπογραμμίζει έτσι συγχρόνως και την μορφή αλλά και το σχήμα του σπουδαίου αυτού λειψάνου που περιέχει. 

Η λειψανοθήκη έχει σχήμα πολυγωνικό και διαστάσεις 0.34 εκατοστά Χ 0.11 εκατοστά και ύψος 0.21 εκατοστά, διακοσμείται με 4 ευαγγελιστές ενώ από το σκεύος της λειψανοθήκης το λείψανο είναι συνδεδεμένο με αλυσίδα σε μια άκρη και μέσα σε ένα αδιακόσμητο ασημένιο κέλυφος που φέρει θυρίδα, ένα από τα νύχια του χεριού του Ευαγγελιστού Λουκά.

Το δεξί χέρι του αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά
μπροστά στο προσκυνητάρι της εικόνας του, στον ναό.
πηγή

Στο αρχείο του ναού του Αγίου Νικολάου του Νέου στον Κλειτσό Ευρυτανίας υπάρχουν Σιγίλλια γράμματα του Οικουμενικού Πατριάρχου  Νεοφύτου Ζ΄ και του Επισκόπου Λιτζάς και Αγράφων Ιακώβου που αναφέρονται στο κειμήλιο αυτό και κατοχυρώνουν την αυθεντικότητα και γνησιότητα του, ως: «υπερθαύμαστον θησαυρόν, ήτοι το ιερόν οστούν μετά κηρομαστίχης και λίθων πολυτελών και λαμπρού όνυχος ενός κεκοσμημένου, του Ευαγγελιστή Λουκά (Απρίλιος 1975, ο Λιτζάς και Αγράφων Δοσίθεος 1793 - 1842)»

Το Δεξί χέρι του Αγίου Λουκά σύμφωνα με την παράδοση έφθασε στην περιοχή του Κλειτσού (Κλειστού σήμερα) κατά τὸ 1357 ή 1358, απὸ κάποιον υψηλόβαθμο Βυζαντινό αξιωματικὸ ο οποίος το παρέδωσε σε ενα Μετόχι αφιερωμένο στην Παναγία τότε, της Ιερας Σταυροπηγιακής Μονής του Αγίου Νικολάου του Νέου του εν Βουνένοις, που βρισκόταν στὸν οικισμὸ Κορίτσα και που σήμερα αυτό που έχει μείνει απο το τότε σημαντικό μοναστήρι είναι ο ενοριακὸς Ναός.

Στὶς 22 Ιουλίου του 1997, στα πλαίσια οικοδομικών εργασιών, στὸν ενοριακὸ αυτό Ναό, βρέθηκε μπροστὰ απὸ τὸ σήμερινό ιερὸ Βήμα μία λειψανοθήκη μὲ τρία ευμεγέθη άγια Λείψανα των Αγίων Μεγαλομαρτύρων Γεωργίου καὶ Μαρίνης καὶ του αγίου ᾿Αθανασίου του Μεγάλου, Πατριάρχου ᾿Αλεξανδρείας. Τὰ Λείψανα αυτά τα έστειλε στὸ Μοναστήρι, οπως γράφεται εγχάρακτα στην Λειψανοθήκη, τὸ 1520, ο Ηγεμόνας της Μολδοβλαχίας, Νεάγκος Βασσαραβάς.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Προυσιώτισσας
Σύμφωνα με την παράδοση είναι έργο του του Αγίου
Αποστόλου και Ευαγγελιστή Λουκά

Η Λειψανοθήκη βρέθηκε μέσα σὲ κερί, γεγονός πού μας οδηγεί στο συμπέρασμα, ότι ήταν Λείψανα καθαγιασμού της Αγίας Τράπεζας και Εγκαινίων του Καθολικού της Μονής.

Σχετικὰ μὲ τὴν θαυματουργικὴ δύναμη του ιερού Λειψάνου του Αγίου Λουκά, ο Επίσκοπος Λιτζάς καὶ Αγράφων Ιάκωβος γράφει μεταξὺ των άλλων: «῾Ως δὴ θησαυρός, ὅπου προσεκλήθη καὶ εὐλαβῶς ἐτιμήθη καὶ προσεκυνήθη, ἰάσεις καὶ θαύματα ἀναρίθμητα ἐπετέλεσε, δαίμονες ἀπηλάθησαν, νόσοι χαλεπαὶ ἐφυγαδεύθησαν, κρεατοὶ ἠφανίσθησαν, κεφαλαλγίαι δειναὶ ἔληξαν, ἀκρίδες λυμαντικαὶ διεφθάρησαν καὶ ἄλλα πλεῖστα θαύματα καὶ σημεῖα ἐγένετο τῇ τοῦ ᾿Αποστόλου χάριτι καὶ ἁγιότητι».

Αυτό που απασχολούσε όμως πάντα, ήταν σχετικά με το ποιο ήταν τα χέρι του Ευαγγελιστού Λουκά, το δεξιό ή το αριστερό;

Αυτό λύθηκε όταν οι επίτροποι του ιερού Ναού κ.κ. Λουκάς Παυλέτσης καὶ Λουκάς Διαμαντής, βρήκανε μέσα στὰ βιβλία μηνολόγια του ναού μία Εγκύκλιο Επιστολὴ, εντολή του «Σεβασμιωτάτου Αγίου Γέροντος της Μητροπόλεως Λαρίσης», στην οποία υπαγόταν τότε η Επισκοπή Λιτζάς και Αγράφων, γραμμένη απο τὸο χέρι του Ιεροδιακόνου Ιωσήφ, Επιτρόπου τότε του Μητροπολίτου Διονυσίου Ηʹ του Καλλιάρχου (1791 - 1806), με ημερομηνία 19 Φεβρουαρίου του 1798 καὶ με θέμα την διενέργεια εράνου, διὰ της περιφοράς του ιερού Λειψάνου, με σκοπὸ την ανοικοδόμηση της «κατασαθρωθείσης ιεράς εκκλησίας».

O απόστολος Λουκάς ζωγραφίζει την Παναγία Oδηγήτρια.
Ενυπόγραφη δημιουργία του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου,
χρονολογημένη στα 1560 - 1567 σε διάσταση 0,41 x 0,33 μέτρα.
Μουσείο Μπενάκη, Δωρεά Δημητρίου Σισιλιάνου (11296).
πηγή

Στην μητροπολιτικὴ αυτή Επιστολὴ - Εγκύκλιο αναφέρεται δύο φορές μάλιστα, ότι πρόκειται για το δεξί χέρι του Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Λουκά με  το κείμενο της επιστολής,Αυτούσιο να αναφέρει τα εξής:

«Οἱ ὑπὸ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Σεβασμιωτάτου ἡμῶν αγίου Γέροντος τῆς Μητροπόλεως Λαρίσης διατελοῦντες εὐ- λαβέστατοι ἱερεῖς, καὶ λοιποὶ χριστιανοί, μεγάλοι τε καὶ μικροί, χάρις εἴη ὑμῖν θεόθεν, καὶ παρὰ τοῦ ἁγίου ἡμῶν Δεσπότου εὐχὴ καὶ εὐλογία. 

᾿Επειδὴ ἡ ἐν τῷ χωρίῳ τῶν ᾿Αγράφων ὀνομαζομένῳ Κλειτζῷ διατελοῦσα ἱερὰ ἐκκλησία τοῦ ῾Οσιομάρτυρος Νικολάου τοῦ Νέου, πλουτοῦσα κειμήλιον θαυμασιώτατον τὴν θαυματουργὸν ἁγίαν χεῖρα τοῦ ἐνδόξου ἐν Εὐαγγελισταῖς ᾿Αποστόλου Λουκᾶ, ὑπὸ τῆς πολυκαιρίας κατασαθρωθεῖσα, χρειάζεται νὰ ἀνακαινισθῇ, καθὼς γίνεται δῆλον, ἐξ ὧν ἐπιφέρει ἀρχιερατικῶν γραμμάτων ὁ λογιώτατος κὺρ Γεώργιος, ὁ εἰς μικρὰν βοήθειαν τῆς ρηθείσης ἱερᾶς ἐκκλησίας μετὰ τῆς θαυματουργικωτάτης ἀποστολικῆς δεξιᾶς περιερχόμενος, διὰ τοῦτο καὶ ὑμεῖς ἱλαρῶς αὐτὸν ἀποδεξάμενοι, ἐπίδοτε αὐτῷ πλουσίᾳ χειρὶ τὴν ἐλεημοσύνην, διὰ νὰ λάβητε πλουσίαν τὴν χάριν, καὶ ἀφθονοπάροχον τὸν ἁγιασμὸν ἐκ τῆς χαριτοδότιδος ταύτης δεξιᾶς τοῦ ᾿Αποστόλου Λουκᾶ, καὶ ταῖς πρεσβείαις τοῦ ἐνδόξου ῾Οσιομάρτυρος Νικολάου, ὧν αἱ πρὸς Θεὸν πρεσβεῖαι, καὶ ἡ εὐχὴ τοῦ ἁγίου ἡμῶν Δεσπότου, ἐξαποστείλαιεν τὴν θείαν χάριν ὑμῖν ἔν τε τῷ νῦν αἰῶνι, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. 

1798. Φεβρουαρίου 19. ᾿Εν Λαρίσῃ † ῾Ο τοῦ ἁγίου Λαρίσης ἐπίτροπος ἱεροδιάκονος ᾿Ιωσήφ».

Αποψη της Κορίτσας με την εκκλησία του Αγίου
Νικολάου του Νέου να διακρίνεται στο βάθος.
πηγή

Η Κορίτσα της Ευρυτανίας ανήκει στον Δήμο του Καρπενησίου και είναι ο μεγαλύτερος οικισμός του δημοτικού διαμερίσματος του Κλειτσού. 

Οι πρώτοι κάτοικοι εγκαταστάθηκαν στο χωριό πιθανότατα κατά την διάρκεια του 15º αιώνα και όσον αφορά ονομασία του χωριού, υπάρχουν τρεις εκδοχές.

Σύμφωνα με την πρώτη εκδοχή, το όνομα Κορίτσα, προήλθε από τις καλόγριες που ζούσαν στο Μοναστήρι του αγίου Νικολάου του Νέου εν Βουνένοις, που υπήρχε στο σημείο ακριβώς που βρίσκεται σήμερα ο Ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου, που αποτελεί σήμερα τον ενοριακό ναό της Κορίτσας.

Η δεύτερη εκδοχή αναφέρει ότι η λέξη Κορίτσα έχει πιθανότατα σλάβικη προέλευση και είναι σύνθετη από τις λέξεις κόρι ή γκόρι, που σημαίνει υψηλό μέρος και την λέξη τσα, που σημαίνει τόπος, δηλαδή ένα ψηλό μέρος επάνω σε βουνό.

Άποψη της Κορίτσας με την εκκλησία του Αγίου
Νικολάου του Νέου.
πηγή

Η τρίτη εκδοχή αναφέρει ότι η λέξη Κορίτσα είναι παρωνύμιον της λέξης Κορίτσα, είναι γένους θηλυκού εκ της λέξεως ο Κορίτσας - η Κορίτσα. Η λέξη Κορίστας είναι εξελληνισμένος τύπος εκφοράς της ιταλικής λέξεως CORISTA, η οποία σημαίνει χορωδός, τονοδότης. Παράγεται δε εκ της ιταλικής CORO η οποία σημαίνει χορωδία. Η λέξη CORO παράγεται εκ της Λατινικής λέξεως CHORYS, η οποία σημαίνει χορός η δε λέξη CHORYS εκ της αρχαίας ελληνικής λέξεως ΧΟΡΟΣ ήτοι: χορός - chorus - coros - coritsa. Επομένως το ριζικόν της λέξεως Κορίτσα είναι ελληνικόν.

Η Κορίτσα είναι η πατρίδα του Αγίου  Νεομάρτυρα Κυπριανού, που μαρτύρησε με αποκεφαλισμό στο Φανάρι της Κωνσταντινούπολης το Σάββατο στις 5 Ιουλίου του 1679, ημερομηνία που κάθε χρόνο γίνεται μεγάλο πανηγύρι στον ναό που έχτισαν ανάμεσα των οικισμών Μεσοχωρίου και Κορίτσας, σε μιά πανέμορφη τοποθεσία, οι κάτοικοι προς τιμή του Κλειτσιώτη Οσιομάρτυρα.

Ο αείμνηστος Στρατηγός Χαράλαμπος Κατσιμήτρος

Από τις πολλές προσωπικότητες που ανέδειξε ο Κλειτσός είναι και ο στρατηγός Χαράλαμπος Κατσιμήτρος. 

Είναι ο άνθρωπος, που, ως στρατιωτικός, είπε το δικό του «ΟΧΙ» το 1940 και στάθηκε με τις λιγοστές στρατιωτικές δυνάμεις του μέγα και απροσπέλαστο εμπόδιο κατά την επίθεση των ιταλικών στρατευμάτων στην Ήπειρο και απέδειξε με τη στάση του αυτή πως οι σιδερόφρακτες ορδές του Μουσσολίνι δεν είναι αήττητες. 

Η δράση του στον πόλεμο αυτό έκαμε τους Έλληνες να αισθάνονται υπερήφανοι και τους ξένους να αποκαλύπτονται στο άκουσμα του ονόματός του, η προτομή του μεγάλου αυτού άνδρα κοσμεί σήμερα την πλατεία της γενέτειράς του.

Το δημοτικό διαμέρισμα του Κλειτσού
πηγή

Πώς ονομάζεται όμως το όμορφο χωριό του τέως δήμου Φουρνάς και νυν δήμου Καρπενησίου; Κλειτσός, όπως υποστηρίζουν και θέλουν όλοι οι χωριανοί, ή Κλειστός, όπως συνεχίζει ακόμη και σήμερα να γράφεται σε δημόσια έγγραφα, προκαλώντας και τη δυσφορία των πολιτών;

Η απάντηση δόθηκε με το Προεδρικό Διάταγμα που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α'195/26-9-2008) και μετά από απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Φουρνάς το 2007, ονομάζεται Κλειτσός.

Συγκεκριμένα, με το Προεδρικό Διάταγμα αρ. 140/12 Σεπτεμβρίου 2008 που αναφέρει "Το Τοπικό Διαμέρισμα Κλειστού του Δήμου Φουρνά του Νομού Ευρυτανίας, που προβλέπεται από τις διατάξεις του εδαφίου 13.10 της περιπτώσεως Α' της παραγράφου 13 του άρθρου 1 του ν. 2539/1997 (Α' 244), μετονομάζεται σε «Τοπικό Διαμέρισμα Κλειτσού»."

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ 
ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΛΟΥΚΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΛΟΥΚΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗ ΛΟΥΚΑ  (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)