Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑ ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΡΑΠΤΗ ΕΞ ΤΕΡΟΒΟΥ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ στα Μετέωρα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Τοιχογραφία του Αγίου
Νεομάρτυρα Ιωάννη του Ράπτου

Ο Άγιος Ιωάννης ο Ράπτης γεννήθηκε στο χωριό Τέροβο των Ιωαννίνων, το 1500, από ευσεβείς γονείς και εγκαταστάθηκε στα Ιωάννινα κάνοντας το επάγγελμα του ράπτη, τέχνη που έμαθε από τον πατέρα του, ο δέ Λαμπρίδης μας πληροφορεί ότι το εργαστήριο του Ιωάνη ήτανε στην περιοχή Πλινθοκοπείο ή Τσιεκούρ μαχαλά των Ιωαννίνων.

Μετά τον θάνατο των γονέων του, ο Ιωάννης, πάει στην Κωνσταντινούπολη επί Πατριάρχου Ιερεμίου Α' καταγόμενου από την Ζίτσα των Ιωαννίνων και επί Σουλτάνου Σουλεϊμάν Μεγαλοπρεπή όπου εκεί εξάσκησε το επάγγελμά του.

Επειδή ήταν προικισμένος με σωματικές και ψυχικές αρετές, κίνησε τον φθόνο μερικών Τούρκων, που τον πίεζαν να γίνει μουσουλμάνος: «Εσύ, τόσο καλό και ωραίο παλικάρι είναι ντροπή να δουλεύεις σαν ραφτάκος! Έλα στην πίστη τη δική μας και θα ανταμειφθείς με πλούτη και αξιώματα!», του έλεγαν συνέχεια».

Ο Ιωάννης απέρριψε αμέσως τις δελεαστικές προτάσεις των Τούρκων και όχι μόνο, αλλά αποφάσισε να μαρτυρήσει για τον Χριστό, μάλιστα δύο φορές αποπειράθηκε να εκπληρώσει αυτή του την επιθυμία, αλλά τον απέτρεψε ο πνευματικός του, την τρίτη φορά όμως, Μεγάλη Παρασκευή, είπε πως είδε σε όραμα να χορεύει μέσα στις φλόγες και έτσι πέτυχε την ποθούμενη ευλογία του πνευματικού του ο οποίος και τον κοινώνησε. 

Όταν πήγε στο εργαστήριο του, είδε να έρχονται οι Τούρκοι που τον προέτρεπαν να γίνει μουσουλμάνος, αυτή τη φορά όμως τον συκοφαντούσαν ότι δήθεν, όταν ήταν στα Τρίκαλα αρνήθηκε τον Χριστό, αρχίζουν να το προπηλακίζουν όμως ο Άγιος Ιωάννης τα αρνείται όλα αυτά, δηλώνοντας πως ποτέ δεν συνέβη κάτι τέτοιο.

Οι Άγιοι Ιωάννης αριστερά και Γεώργιος δεξιά, οι εξ Ιωαννίνων
σε τοιχογραφία από την Μονή Αγ. Αθανασίου Δελβινακίου.

Εγώ, λέγει, «εν αυτώ τω Χριστώ και ζω και ζήσομαι και συν αυτώ και υπέρ αυτού ευγνωμόνως τεθνήξομαι». 

Τον διώκουν, τον χτυπούν αλλά εκείνος προσεύχεται: «Ενίσχυσόν με μόνε Δυνατέ. δός μοι δύναμιν, δός μοι κραταίωσιν και χείρα μοι βοηθείας εξ αγίου σου κατοικητηρίου κατάπεμψον».  

Γράφει ο συναξαριστής: «ο δε εις ουρανόν και νουν ανατείνας και όμμα, Χριστός Ανέστη και τα λοιπά της ωδής επέψαλλε κείμενος». 

Τον καταδικάζουν στον δια πυρός θάνατον, όμως δήθεν φιλανθρώπως φερόμενοι απέναντί του για να μη καεί οδυνηρώς, τον αποτραβούν εκ της πυράς και τον αποκεφαλίζουν στις 18 Απριλίου του 1526. 

Όσα λείψανα απέμειναν μαζί με την σεπτή κεφαλή του, ευλαβείς χριστιανοί τα περισυνέλεξαν και τα πήγαν στο Πατριαρχείο, εκείνη τη μέρα, πλήθος χριστιανών μαζεύτηκε στον Πατριαρχικό ναό της Κωνσταντινούπολης, για να τιμήσουν τον άγιο και αφού τελέστηκε αγρυπνία, όλοι οι χριστιανοί προσκύνησαν τα ιερά λείψανα του Νεομάρτυρα και έπειτα τα ασφάλισαν σε κατάλληλο σημείο.

Τοιχογραφία του Αγίου
Νεομάρτυρα Ιωάννη του Ράπτου

Οι χριστιανοί πολύ σύντομα από το χρόνο του μαρτυρίου του, τον τιμούν ως άγιο, τον αγιογραφούν όπως στη Μονή Φιλανθρωπινών στο Νησί, τον Ναό Αγίου Αθανασίου στο Προσγόλι, στη Μονή Κοιμήσεως Θεοτόκου στη Βελλά κ.α. και συντάσσουν το συναξάρι του, όπως ο Ιουστίνος ο Δεκαδίων μαζί με την ακολουθία του, περίπου το 1543, δηλαδή 17 χρόνια μετά το μαρτύριό του. 

Στη συνέχεια επανεκδίδουν την ακολουθία ο πρωτόπαπας του Ναυπλίου Νικόλαος ο Μαλαξός, ο μέγας ρήτωρ της Εκκλησίας Αντώνιος και άλλοι το 1719, το 1738, το 1792, το 1819, το 1865 (ακολουθία δημοσιευμένη στο Ανθολόγιον της Βενετίας εκ του τυπογραφείου του Φοίνικος) και το 1870 η χειρόγραφη ακολουθία του, στην οποία στηριχθήκαμε να γράψουμε όλα αυτά, «Ποιηθεῖσα παρά τοῦ Σοφωτάτου Κυρίου Ἰουστίνου τοῦ Δεκαδίωνος, αἰτήσει δὲ τῶν φιλοχρίστων εὐσεβῶν Χριστιανῶν. Ἀντιγραφθεῖσα ὑπό τοῦ ἀναξίου Ἱερομονάχου Ἀγαθαγγέλου Γεωργιάδου Ἰωαννίτου. Διά τὴν Ἱεράν ἐκκλησίαν τοῦ ἁγίου Ἀθανασίου Σούβλιασις (σ.σ. σημερινός Άγιος Βλάσιος Θεσπρωτίας)». 

Ο Άγιος Ιωάννης ο Ράπτης όπως μας λέει και το Απολυτίκιό του: «Γόνος κάλλιστος, Ἰωαννίνων, κλέος ἔνθεον, τῆς Ἐκκλησίας, ἀνεδείχθης Ἰωάννη πανεύφημε, τῶν γὰρ Μαρτύρων ζηλώσας τὴν ἄθλησιν, διὰ πυρὸς τὸν ἀγῶνα ἐτέλεσας. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος».

Η μνήμη του τιμάται στις 18 Απριλίου και στα Ιωάννινα τελείται την Τρίτη της Διακαινησίμου στο ναό της Αγίας Μαρίνας.

ΤΑ ΆΦΘΑΡΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΚΤΗΤΟΡΩΝ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΒΑΡΛΑΑΜ, ΣΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ.

Πρόκειται από δεξιά για το δεξί χέρι του Οσίου Νεκταρίου και το αριστερό χέρι του Οσίου Θεοφάνους με άφθαρτο το δέρμα επί των αγίων οστών τους και φυλάσσονται στη Ιερά Μονή Βαρλαάμ στα Μετέωρα της οποίας είναι Κτήτορες.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Οι Όσιοι αυτάδελφοι Θεοφάνης και Νεκτάριος,
Κτήτορες της Μονής Βαρλαάμ.
Τοιχογραφία του 16ου αιώνα στην Μονή Βαρλαάμ.
πηγή

Οι Άγιοι αυτάδελφοι ιερομόναχοι Νεκτάριος και Θεοφάνης ήταν γέννημα και θρέμμα του αρχοντικού οίκου των Αψαράδων στα Ιωάννινα και αρχικά το επώνυμο τους ξεκίνησε ως Οψαράς και σημαίνει τον ιχθυοπώλη, από το όψον – οψάριον – ψάρι.

Γεννήθηκαν στα Ιωάννινα κατά τα τέλη του 15ου αιώνα  και οι ίδιοι ξεκινούν την αυτοβιογραφία τους από την στιγμή που αφιερώθηκαν στον Θεό, χωρίς να κάνουν καμία απολύτως μνεία για την αρχοντική καταγωγή τους, την ανατροφή, την μόρφωση ή ακόμη και την περιουσία τους. 

Οι γονείς τους και οι τρεις αδελφές τους ενδύθηκαν και αυτοί το μοναχικό σχήμα και κατοικούσαν σε κάποιο κελλί κοντά στο χωριό του νησιού ενώ το όνομα της τρίτης αδελφής των Οσίων, πιθανότατα να είναι Μαγδαληνή.

Οι δύο αυτοί αδελφοί, Νεκτάριος και Θεοφάνης, οι Αψαράδες, έλαβαν μια αξιόλογη για την εποχή τους παιδεία στην περίφημη μονή των Φιλανθρωπηνών επί ηγουμένου Μακαρίου Φιλανθρωπηνού, όμως τα πλούτη, η δόξα, η ικανή μόρφωση στάθηκαν αδύνατα να νικήσουν την θεϊκή τους αγάπη. 

H Μoνή Τιμίου Προδρόμου Νήσου Ιωαννίνων.
πηγή

Σε πολύ νεαρή ηλικία, κατέφυγαν στον μοναχισμό ξεκινώντας από τα Γιάννενα περιεβλήθησαν κατά το 1495 από κάποιον Όσιο γέροντα, Σάββα που έμειναν κοντά του δέκα ολόκληρα χρόνια, στο ασκητήριο του Τιμίου Προδρόμου της νήσου των Ιωαννίνων μέχρι την κοίμησή του, στις 9 Απριλίου 1505. 

Μετά την κοίμηση του πνευματικού τους πατέρα πήγαν στο Αγιο όρος και εκεί έγιναν δεκτοί από τον πρώην Οικουμενικό Πατριάρχη Νήφωνα Β’, ο οποίος μόναζε στη μονή Διονυσίου μετά από την Τρίτη εκλογή του το 1502. 

Κατά το διάστημα της σύντομης παραμονής τους στη μονή Διονυσίου ζήτησαν και έλαβαν από τον Πατριάρχη Νήφωνα, «όρο και κανόνα μοναχικής καταστάσεως» ενώ γύρισαν στο κελλί τους, στο νησί των Ιωαννίνων μετά από προτροπή του όμως το βρήκαν κατειλημμένο από κάποιους κοσμικούς και κατέφυγαν στα ενδότερα μέρη του νησιού. 

Οι κτήτο­ρες της μο­νής Βαρλαάμ.
Τοιχογραφία στο Καθολικό της Μονής
πηγή

Εκεί βρήκαν κάποιο άλλο μισο - ερειπωμένο και έρημο ησυχαστήριο, αφιερωμένο στον Άγιο Παντελεήμονα που ήταν κτισμένο σε μια σπηλιά, επάνω από τη λίμνη, που τα νερά της είχαν εισχωρήσει μέσα στην κοιλότητα του βράχου σχηματίζοντας μια πελώρια «Γούβα», όπως τοπικά ονομαζόταν.

Πριν πολλά χρόνια είχε αγιάσει στον τόπο αυτό, ένας περίφημος για την άσκησή του ερημίτης, ο Αντώνιος που δεκαοκτώ χρόνια είχε μείνει έγκλειστος στο κελλί και είχε προικισθεί από τον Θεό για την πολλή του καθαρότητα με διορατικό χάρισμα.

Αμέσως επισκέφθηκαν και έλαβαν από τον Μητροπολίτη Ιωαννίνων την ευλογία του και την έγγραφη άδεια του για την ανέγερση νέου ησυχαστηρίου ενώ για περισσότερη ασφάλεια ζήτησαν και την έγκριση του Οικουμενικού Πατριάρχου Παχωμίου Α’ και αυτός με ιδιόγραφο πατριαρχικό γράμμα του στήριξε τις προσπάθειές τους, ενισχύοντάς τους μάλιστα με τη διαβεβαίωση, όπως έκανε και ο Μητροπολίτης, ότι κανένας δεν θα τους εμπόδιζε στο θεάρεστο έργο τους.

Στους δυ­τι­κούς πεσ­σούς του καθολικού ι­στο­ρούν­ται οι 

κτή­το­ρες της μο­νής με τη μο­να­χι­κή τους πε­ρι­βο­λή,

α­ρι­στε­ρά κά­τω α­πό την Πα­να­γί­α ο Θε­ο­φά­νης, 

κρα­τών­τας, ό­πως συ­νη­θί­ζε­ται, και προ­σφέ­ρον­τας 

πε­ρί­τε­χνο ο­μοί­ω­μα του κτί­σμα­τός τους και δε­ξιά 

κά­τω α­πό το Χρι­στό ο Νε­κτά­ριος

πηγή φωτογραφίας: από τo εξώφυλλο βιβλίου με τίτλο 

"Βίος και Πολιτεία των οσίων Νεκταρίου και Θεοφάνους

των Αψαράδων" , του Δημήτριου Αγορίτσα

Αφού εξασφάλισαν την απαιτούμενη άδεια και έγκριση, προχώρησαν αμέσως στην ανέγερση ναού και στο κτίσιμο κελλιών και παρ όλες τις δυσκολίες το 1506/1507 ανήγειραν με προσωπικά τους έξοδα το ναό του Τιμίου Προδρόμου και μαζί με αυτόν, σε σύντομο χρονικό διάστημα, περατώθηκε και η ανέγερση των κελλιών και των λοιπών απαραίτητων οικοδομών.

Οι ιερομόναχοι Νεκτάριος και Θεοφάνης ήτανε κτήτορες ενός ακόμα μοναστηριού. 

Μετά την ανέγερση της μονής του Τιμίου Προδρόμου στο νησί, ανήγειραν για τις αδελφές τους και τους γονείς τους το μοναστικό ησυχαστήριο του Αγίου Νικολάου Λεπενού που με την διαθήκη τους κληροδοτήθηκε στην ιερά μονή Βαρλαάμ. 

Η πορεία τους συνεχίστηκε με δοκιμασίες και διωγμούς από τους εκκλησιαστικούς και κοσμικούς άρχοντες του τόπου, που για λόγους τους οποίους, όπως αναφέρουν στην αυτοβιογραφίες τους, δεν θέλησαν να κοινοποιήσουν και τους ήλθε στο νου τους η συμβουλή του Αγίου Νήφωνος, που τους είχε πει: «Όταν καταλάβη υμάς πειρασμός, μη αντιστήτε αυτώ, αλλά αναχωρήσατε εν μοναστηρίω και ειρηνεύσετε».

Οι κτήτο­ρες της μο­νής Βαρλαάμ.
Σύγχρονη εικόνα των Αγίων.
πηγή

Μετά από τέσσερα περίπου χρόνια παραμονής τους στα Ιωάννινα εγκατέλειψαν οριστικά πια τη νεόκτιστη μονή τους και μετέβησαν κατά το 1510/11 στους μετεωρίτικους βράχους αναζητώντας εκεί τη νέα εστία για την ασκητική τους τελείωση.

Εκεί τους δόθηκε από τους πατέρες της Σκήτης του Μεγάλου Μετεώρου ο στύλος του Ιερού Προδρόμου όπου και παρέμειναν για επτά χρόνια.

Η στενότητα όμως του βράχου και το ανθυγιεινό κλίμα από τους δυνατούς ανέμους δεν τους επέτρεψε να παραμείνουν περισσότερο εκεί και στράφηκαν στην αναζήτηση καταλληλότερου χώρου που τους είλκυσε περισσότερο ένας πλατύς και ευάερος λίθος, ησυχαστικός και αρκετά ευρύχωρος, κατάλληλος για κατοικία, ο οποίος ονομαζόταν του Βαρλαάμ, από τον πρώτο ερημίτη – οικιστή, που σκαρφάλωσε και εγκαταβίωσε στην απάτητη αυτή κορυφή που ήταν ολοκληρωτικά έρημος και ακατοίκητος πριν από πολλά χρόνια. 

Οι δύο Όσιοι ανέβηκαν και εγκαταστάθηκαν με την άδεια του Μητροπολίτου Λαρίσης Βησσαρίωνος και του τότε καθηγουμένου της ιεράς μονής του Μεγάλου Μετεώρου τον Οκτώβριο του 1517/18 και αμέσως άρχισαν τις οικοδομικές τους εργασίες αφού δεν σώζονταν τίποτε από τα παλαιότερα κτίσματα. 

Η Μονή Βαρλαάμ
πηγή

Αφού έκτισαν μερικά πρόχειρα κελλιά για κατοίκηση, πρώτη τους δουλειά ήταν να ανεγείρουν τον τέλεια ερειπωμένο ναό αφού από το παλαιό εκκλησάκι, που ο ερημίτης Βαρλαάμ είχε αφιερώσει στους Αγίους Τρεις Ιεράρχες, σώζονταν μόνο μερικά ετοιμόρροπα τμήματα από το Άγιο Βήμα, που εξυπηρετούσαν τις θρησκευτικές τους ανάγκες για αρκετό καιρό.

Με ανεξάντλητους σωματικούς κόπους και ταλαιπωρίες, με την αμέριστη συμπαράσταση των Οσίων υποτακτικών τους, Βενεδίκτου και Παχωμίου, οι οποίοι ήταν από την αρχή μαζί τους και με τη Χάρη του Θεού προχώρησαν στην εκ βάθρων ανέγερση του ναού.

Για περισσότερα από τριάντα χρόνια φύλαξαν την ακολουθία των θείων ύμνων και προσευχών, την ολονύκτια αγρυπνία των Κυριακών, καθώς και κάθε άλλης δεσποτικής εορτής ή και μνήμης μεγάλου Αγίου, ενώ κατά τις υπόλοιπες ημέρες της εβδομάδος το ήμισυ της νυκτός το είχαν αφιερώσει στη δοξολογία του Θεού ενώ η καθημερινή τους δίαιτα ήταν υπερβολικά ασκητική και αδιάπτωτη.

Το 1542 θεμελίωσαν το ναό των Αγίων Πάντων και στις 17 Μαΐου του 1544, ημέρα Σάββατο, την ενάτη βυζαντινή ώρα ο Ιερός ναός των Αγίων Πάντων ολοκληρώθηκε.

Η Μονή Βαρλαάμ
πηγή

Εν τω μεταξύ, ο Όσιος Θεοφάνης είχε ήδη δέκα μήνες ασθενής στο κρεβάτι και εξαντλημένος από την ασθένειά του βρισκόταν στα πρόθυρα του θανάτου του και ενώ όλοι οι συμπαραστεκόμενοι αδελφοί και πατέρες γύρω του έκλαιγαν και θρηνούσαν και με μάτια δακρυσμένα έψελναν τον κατανυκτικό Παρακλητικό Κανόνα, έγινε ένα θαύμα. 

Ένα υπέρλαμπρο και διαυγέστατο αστέρι είχε σταθεί πάνω από το κελί του Οσίου, καταλάμποντάς το με υπερκόσμιο φως και με την δύση του ηλίου η ψυχή του Οσίου Θεοφάνους μετέστη το 1444 στις αιώνιες μονές και ταυτόχρονα έσβησε και το υπερφυσικό αστέρι, σημείο της αμέτρητης δόξας που τον περίμενε στην ουράνια πολιτεία και έξι χρόνια αργότερα, δεύτερη ημέρα της Διακαινησίμου, στις 7 Απριλίου 1550, αναπαύθηκε και ο Όσιος Νεκτάριος. 

Ο τάφος τους και τα άγια λείψανά τους, το δεξί χέρι του Οσίου Νεκταρίου και το αριστερό χέρι του Οσίου Θεοφάνους με άφθαρτο το δέρμα επί των αγίων οστών τους, αποτελούν πηγή δυνάμεως για τους αδελφούς της μονής και τους ευλαβείς προσκυνητές.

Η μνήμη των Αγίων αυταδέλφων, ιερομονάχων Νεκταρίου και Θεοφάνους Αψαράδων τιμάται από την Εκκλησία μας στις 17 Μαίου.

ΟΙ ΤΙΜΙΕΣ ΚΑΡΕΣ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΚΤΗΤΟΡΩΝ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΜΕΓΑΛΟΥ ΜΕΤΕΩΡΟΥ.

πηγή

Από δεξιά είναι η Τιμία Κάρα του Αγίου Ιωάννη - Ιωάσαφ Ούρεση Παλαιολόγου και αριστερά του Αγίου Αθανασίου του Μετεωρίτη που φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου της οποίας είναι Κτήτορες.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Οι κτίτορες της Ιεράς Μονής Μεγάλου Μετεώρου.
όσιος Αθανάσιος και όσιος Ιωάσαφ.
Τοιχογραφία στο νάρθηκα του καθολικού.

Ο Άγιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης γεννήθηκε στη Νέα Πάτρα, τη σημερινή Υπάτη της Φθιώτιδος περίπου το 1302.

Το βαπτιστικό όνομα ήτανε Ανδρόνικος και έμεινε ορφανός μικρός ενώ ο ζήλος του για μάθηση τον έκανε να κάθεται έξω από τα σχολεία να ακούει τα μαθήματα και επειδή δεν είχε τα απαιτούμενα έξοδα για τους δασκάλους του, βλέποντας εκείνοι «το πρόθυμον και ευπάρεδρον, εδίδασκον αυτόν και δίχα μισθού». 

Μετά την κατάληψη της Υπάτης από τους Καταλανούς  το 1319, κατέφυγε στη Θεσσαλονίκη από εκεί στο Αγιο όρος, μετά στην Κωνσταντινούπολη, όπου γνώρισε τον περίφημο Γρηγόριο τον Σιναΐτη, αργότερα πήγε στην Κρήτη και στα 30 του χρόνια, ξαναγύρισε για να μείνει στο Όρος. 

Διέμεινε σε μια περιοχή που ανήκει στην Μονή Ιβήρων και οι πατέρες Γρηγόριος ο Πολίτης και Μωυσής του μετέδωσαν το μοναχικό και αγγελικό σχήμα και εκάρη έτσι μοναχός ενώ από Ανδρόνικος ονομάσθηκε Αθανάσιος το 1332 και ασκήτευσε κοντά στη σκήτη του Μαγουλά, στη θέση Μηλέα. 

Οι κτίτορες της Ιεράς Μονής Μεγάλου Μετεώρου.
όσιος Αθανάσιος και όσιος Ιωάσαφ, φορητή εικόνα.

Οι συχνές επιδρομές των πειρατών ανάγκασαν τον Αθανάσιο μαζί με τον Γέροντά του Γρηγόριο και τον μοναχό Γαβριήλ, να φύγουν από το Όρος αναζητώντας νέο ησυχαστικό τόπο. 

Αφού πρώτα πήγανε στην Σκήτη Βεροίας κατά το 1340 αναχώρησε για τους Σταγούς - Καλαμπάκα και εκεί στην κορυφή του μεγαλύτερου βράχου, μαζί με τον όσιο Ίωάσαφ, ίδρυσε την πρώτη κοινοβιακή μονή, στα αγιορείτικα πρότυπα προς τιμή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος και της Θεοτόκου. 

Στα τελευταία του έτη αποσύρθηκε σε σπήλαιο του βράχου, που σώζεται μέχρι και σήμερα, όπου «αμερίμνως ο γέρων ησύχαζεν»  και αφού έζησε 78 ετών, απεβίωσε ειρηνικά το 1383 ή κατά άλλους το 1373 ενώ όταν μετά ο τάφος του ανοίχτηκε, που μόνος του τον είχε ανοίξει, ευωδίασε.

Ο Όσιος Ιωάσαφ, ήταν ο Σερβοέλληνας κυρίαρχος της Θεσσαλίας από το 1372, με το κατά κόσμον όνομα Ιωάννης Ουρός Παλαιολόγος, γιος του Συμεών και μετά το 1383 ήτανε επικεφαλής της μοναστικής αδελφότητας των Μετεώρων ενώ το 1390 ίδρυσε την Ιερά Μονή της Υψηλοτέρας που είναι σήμερα ερειπωμένη.

Η μονή Μεγάλου Μετεώρου.
πηγή

Όταν παρέδωσε την εξουσία της Θεσσαλίας στο συγγενή του Αλέξιο Άγγελο Φιλανθρωπηνό, αποσύρθηκε στα Μετέωρα όπου γνωρίστηκε με τον Αγιο Αθανάσιο και έγινε αφοσιωμένος μαθητής του με το μοναχικό όνομα Ιωάσαφ ενώ λίγο πριν το θάνατο του ο Όσιος Αθανάσιος συμβούλεψε τα μέλη της αδελφότητάς του να αναγνωρίσουν τον Ιωάσαφ ως επόμενο αρχηγό τους, όπως και έγινε.

Ο όσιος Ιωάσαφ κοιμήθηκε το 1422 - 23 ως απλός μοναχός σε ένα μικρό κελλί τού Μεγάλου Μετεώρου, το όποιο αγάπησε και λάμπρυνε με πολλά έργα, μεγαλώνοντας το μικρό Καθολικό, πού το αγιογράφησε, συμπλήρωσε με απαραίτητες οικοδομές και αφιέρωσε κτήματα και χειρόγραφα. Ήταν ολόψυχα αφιερωμένος στο ιδεώδες τού μοναχικού βίου, ταπεινόφρων, υπάκουος, κοινοβιάτης μοναχός, ακούραστος ασκητής και για αυτό σεβαστός και αγαπητός απ΄ όλους.

Η μνήμη των Αγίων Αθανασίου του Μετεωρίτη και του Αγίου Αγίου Ιωάννη - Ιωάσαφ Ούρεση Παλαιολόγου τιμάται από τη εκκλησία μας στίς 20 Απριλίου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΑ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΤΟΥ ΕΞ ΙΧΘΥΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΑΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στη Ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Ο οβελίσκος του Θεοδοσίου Α΄, είναι ένας Αιγυπτιακός 

οβελίσκος του Φαραώ Τούθμωσι Γ΄, που βρίσκεται στην

Κωνσταντινούπολη, στο αρχαίο ιπποδρομίο και 

επαναστήθηκε το 390 από τον Θεοδόσιο Α΄ως τιμητική 

στήλη σε ανάμνηση των πολεμικών κατορθωμάτων του.

Στο σημείο αυτό μαρτύρησε ο Άγιος Νεομάρτυρας Νικόλαος. 

Φωτογραφία του 1862

πηγή

Ο Νικόλαος γεννήθηκε το 1520 στο Ψάρι Κορινθίας από τον Ιωάννη και την Καλή που όμως πέθαναν από άγνωστη αιτία περίπου το 1532. 

Όταν πέθαναν οι γονείς του, ο Νικόλαος ήτανε μόλις δώδεκα ετών και έτσι ακολούθησε κάποιους συγχωριανούς του στην ξενιτιά, στην Σηλυβρία της ανατολικής Θράκης, κοντά στην Κωνσταντινούπολη.

Εκεί με μόχθο έβγαζε τον επιούσιο, εργάστηκε ακόμη και ως πλανόδιος παντοπώλης τροφίμων στον κεντρικό δρόμου της πόλης, ενώ αργότερα παντρεύτηκε μία γυναίκα Χριστιανή, απέκτησε παιδιά και ζούσε με χαρακτηριστικά Χριστιανικό τρόπο αλλά και Ελληνοπρέπεια.

Η έλλειψη και των πλέον απαραιτήτων όμως στα παιδικά του χρόνια, τον είχανε κάνει ιδιαίτερα ελεήμονα έναντι των φτωχών, χωρίς ποτέ να ξεχωρίζει αν ο φτωχός ήταν Χριστιανός ή Μωαμεθανός και αυτό τον έκανε ιδιαίτερα γνωστό και αγαπητό στους κατοίκους της περιοχής, αλλά δεν άργησε να προκαλέσει και το φθόνο των Τούρκων συναδέλφων του.

Τοιχογραφία του Αγίου από τον
ομώνυμο ναό του στο Ψάρι Κορινθίας
πηγή

Αυτοί τον κατηγόρησαν ως υβριστή του προφήτη Μωάμεθ, στον Έπαρχο της Κωνσταντινούπολης Σινάν, ο οποίος ήταν συγγενής εξ αγχιστείας με τον τότε Σουλτάνο, Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. 

Ο Σινάν που ήταν από τους σκληρότερους διώκτες του Χριστιανισμού εκείνης της εποχής, διέταξε να συλληφθεί αμέσως ο Νικόλαος και να οδηγηθεί μπροστά του.

Ενώπιον του έπαρχου ο Νικόλαος αρνήθηκε την κατηγορία περί υβρισμού, αλλά ταυτόχρονα ευθαρσώς είπε στον Σινάν ότι μόνος Θεός είναι ο Θεός των Χριστιανών και αυτά τα λόγια του Νικόλαου εκνεύρισαν ιδιαίτερα τον έπαρχο, ο οποίος και απαίτησε από τον Νικόλαο να ασπαστεί αμέσως την θρησκεία των Μωαμεθανών, αν θέλει να σώσει τη ζωή του.

Η απάντηση του Νικολάου ήταν κατηγορηματικά αρνητική: «Όχι αυτό δεν θα γίνει ποτέ..» και τότε ο Σινάν εκτός εαυτού παρέδωσε τον Νικόλαο στους βασανιστές, οι οποίοι τον χτυπούσαν επί ώρες, με βέργες από ροδιά μέχρι που όλο του το σώμα έγινε μια πληγή και σχεδόν ημιθανή τον πέταξαν σε ένα άθλιο μπουντρούμι για τέσσερις ημέρες χωρίς νερό και φαγητό.

Την Πέμπτη ημέρα τον έφεραν και πάλι ενώπιον του έπαρχου ο οποίος σύμφωνα μα την πάγια πρακτική των Τούρκων άρχισε τώρα να του θυμίζει την οικογένειά του και να του τάζει μεγάλα αξιώματα αν αρνηθεί την πίστη του, μάλιστα του έταξε μεταξύ των άλλων να τον κάνει και έφορο του καινούργιου πτωχοκομείου που τότε κτιζόταν στην Πόλη.

Τοιχογραφία με το μαρτύριο του Αγίου από τον
ομώνυμο ναό του στο Ψάρι Κορινθίας
πηγή

Η επιμονή αυτή του έπαρχου Σινάν και το τάξιμο υψηλών θέσεων στον Νικόλαο αν άλλαζε την πίστη του, δείχνουν ότι ο Νικόλαος έχαιρε ιδιαίτερης εκτίμησης στην περιοχή και για αυτό οι Τούρκοι ήθελαν οπωσδήποτε να τον εμφανίσουν ως «δικό τους» άνθρωπο. 

Όμως ο Νικόλαος με σθένος και αποφασιστικότητα - παρά την σωματική του ταλαιπωρία - με στεντόρεια φωνή απαντά στις γαλιφιές του έπαρχου: «Μη χάνεις τα λόγια σου τύραννε, εγώ γεννήθηκα Έλληνας και Χριστιανός, αυτό δεν αλλάζει. Εσύ με την εξουσία που έχεις, κάνε ότι θέλεις. Ακόμα και αν με σφάξεις, ή αν με κάψεις, ή αν με τεμαχίσεις από το στόμα μου δεν θα ακούσεις τα λόγια που θέλεις».

Ο Σινάν τότε διέταξε να του περάσουν χοντρές αλυσίδες σε όλο το σώμα, τον έβαλαν μέσα σε ένα τσουβάλι και τον περιφέρανε όλη την ημέρα στους κεντρικούς δρόμους της Κωνσταντινούπολης ως κοινό εγκληματία με την γυναίκα και τα παιδιά του, να ακολουθούν την πομπή διακριτικά από φόβο ενώ στη συνέχεια τον οδήγησαν στον ιππόδρομο της Πόλης, όπου είχαν ανάψει τεράστια φωτιά.

Τοιχογραφία του Αγίου Νικολάου του Εξ Ιχθύος,
στον Ιερό Ναό Αγ. Ανδρέα στο Λαύριο Αττικής 
πηγή

Το μένος τους ήταν τόσο μεγάλο για τον μάρτυρα που τον έβαζαν και έβγαζαν από την φωτιά συνεχώς προκειμένου να κάνουν περισσότερο φρικτούς τους πόνους του. Η ηρεμία όμως στο πρόσωπο του Νικόλαου, παρ' όλους τους πόνους, έκανε έξαλλους τους συγκεντρωμένους φανατικούς, οι οποίοι για εξευτελισμό αλλά και για να μην βρεθούν μετά τα οστά του, έριχναν στη φωτιά ψόφια σκυλιά φωνάζοντας: «Να Γκιαούρη πάρε και τα αδέρφια σου».

Ήταν δώδεκα το μεσημέρι στις 14 Φεβρουαρίου του 1554, και ημέρα Πέμπτη όταν ο δήμιος αποκόπτοντας του την κεφαλή, έβαλε τέλος στο μαρτύριο του ενώ η τιμία κάρα του Νεομάρτυρα αγοράστηκε κρυφά από κάποιον Χριστιανό που πλήρωσε είκοσι χρυσά νομίσματα στον δήμιο και παραδόθηκε στη Μονή Μεγάλου Μετεώρου όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα θαυματουργούσα.

Ο σθεναρός τρόπος με τον οποίο ο Άγιος Νικόλαος, υπέμενε το μαρτύριο, εντυπωσίασε τον Ελληνισμό της εποχής του και η Εκκλησία μας τον ανεγνώρισε αμέσως Άγιο.

Τέσσερα μόλις χρόνια αργότερα από το μαρτύριο του, το 1558, ο τότε δεινός Θεολόγος της Ορθοδοξίας μας, Άγιος Δαμασκηνός ο Στουδίτης, συνέγραψε εγκωμιαστικό λόγο και ακολουθία του Αγίου Νικολάου τα οποία βρέθηκαν το 1928 στο Ιερό Βήμα της διαλυμένης Μονής Αγίας Τριάδος της Σιάμου, στην Πίνδο, από τον τότε Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος Ιεζεκιήλ (1874 - 1953).

Στον εγκωμιαστικό λόγο αναφέρει χαρακτηριστικά ο Δαμασκηνός ο Στουδίτης, ότι όπως μεγαλύνθηκαν η Αθήνα από τον Κέκροπα και η Σπάρτη από τον Λυκούργο, έτσι και το Ψάρι πατρίδα του Αγίου Νικολάου του εξ Ιχθύος της Κορινθίας, μεγαλύνεται γιατί Εκείνον εξέθρεψε και παραβάλει στη συνέχεια τον Άγιο με τους Μεγαλομάρτυρες Γεώργιο, Δημήτριο, Μερκούριο, Αρτέμιο, Νέστορα, Προκόπιο, Θεόδωρο, από τους οποίους όπως χαρακτηριστικά αναφέρει όχι μόνο δεν υστέρησε, «ΑΛΛΑ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΕΞ ΑΥΤΩΝ ΞΕΠΕΡΑΣΕ».

Η εκκλησία μας τιμά την μνήμη του στις 14 Φεβρουαρίου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΔΑΝΙΗΛ ΤΟΥ ΜΕΤΕΩΡΙΤΗ ΕΚ ΤΗΣ ΦΑΡΚΑΔΟΝΑΣ.

πηγή φωτογραφίας:ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΤΡΙΚΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΓΩΝ

Φυλάσσεται στη Ιερά Μονή του Μεγάλου Μετεώρου, στα Μετέωρα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

πηγή: ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΤΡΙΚΚΗΣ ΚΑΙ ΣΤΑΓΩΝ

Η Τιμία Κάρα του Οσίου Δανιήλ φυλάσσεται μέσα σε μία περίτεχνη και επίχρυση λειψανοθήκη που φέρει την επιγραφή: + ΔΑΝΙΗΛ ΜΕΤΕΟΡ ΤΟΥ ΚΑΙ ΕΚ ΤΖΙΟΤΙΟ. 1786.

Δεν γνωρίζουμε δυστυχώς βιογραφικά στοιχεία ή κάποια άλλα στοιχεία και πληροφορίες για τον  Όσιο Δανιήλ. 

Ίσως έζησε κατά τον 16ο αιώνα, γνωρίζουμε σήμερα όμως με απόλυτη βεβαιότητα ότι η πατρίδα του είναι το Τσιότι (Φαρκαδόνα) των Τρικάλων και ότι μόνασε στα Αγία Μετέωρα.

Το Α΄ Σάββατο των Νηστειών η Αγία Κάρα του Οσίου Δανιήλ μεταφέρεται στην Φαρκαδόνα (Τσιότι) για προσκύνηση και λιτάνευση και παραμένει εκεί μέχρι και την Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Τοιχογραφία του οσίου ιστορήθηκε πρόσφατα στην Ιερά μονή του Αγίου Στεφάνου Μετεώρων, δια χειρός Βλασίου Τσοτσώνη το 1995.

Ακολουθία και Παρακλητικό κανόνα προς τιμήν του οσίου Δανιήλ του Μετεωρίτου συνέθεσε ο Γεώργιος Μηλίτσης, συνταξιούχος διδάσκαλος επίσης το 1995.

Η μνήμη του Οσίου Δανιήλ εορτάζεται στις 16 Αυγούστου μαζί με τον οσιομάρτυρα Νικόδημο τον εκ Μετεώρων (+ 16 - 8 - 1551).

Απολυτίκιο

Αγίου Δανιήλ του Μετεωρίτη

εκ του Τσιότη (Φρακαδώνα)

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο μέρος της Τιμίας Κάρας του Αγίου Χαραλάμπους και φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Αγίου Στεφάνου των Μετεώρων.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα του Αγίου Χαραλάμπους.
18ος αιώνας, διαστάσεις 72 Χ 52,5 Χ 5 εκατοστών
Ιερά Μητρόπολη Λήμνου και Αγίου Ευστρατίου
 πηγή

Σύμφωνα με μία μαρτυρία της μοναχής Θεοτέκνης, Αγιοστεφανίτισσας, στο Συναξάρι τού Αγίου Χαραλάμπους το 1995, η Κάρα του δωρήθηκε στη Μονή του Αγίου Στεφάνου Μετεώρων από τον Ηγεμόνα της Βλαχίας Βλαδισλάβο, το 1412 – 1413 μαζί με δύο κτήματα στο Μετόχι Μπουτόϊ. 

Για την εποχή αλλά και τις συνθήκες κάτω από τις οποίες βρέθηκε το πολύτιμο αυτό κειμήλιο στη Βλαχία, δυστυχώς δεν σώθηκαν άλλες πληροφορίες.

Ο Άγιος Χαράλαμπος ήταν ιερέας στη Μαγνησία της Μικράς Ασίας και έζησε επί της αυτοκρατορίας του Σεπτιμίου Σεβήρου (193 - 211).

Όταν κατά το έτος 198 ο Σέβηρος εξαπέλυσε έναν σκληρό και ανηλεή διωγμό κατά των Χριστιανών, ο τότε έπαρχος της Μαγνησίας Λουκιανός, συνέλαβε τον Άγιο Χαράλαμπο και του ζήτησε επίμονα να αρνηθεί την πίστη του.

Όμως ο Άγιος δεν το έκανε αυτό. 

Αντίθετα ομολόγησε στον έπαρχο Λουκιανό την προσήλωσή του στον Χριστό και δήλωσε με παρρησία ότι σε οποιοδήποτε βασανιστήριο και να τον υποβάλει δεν πρόκειται αυτός να αρνηθεί την πίστη της Εκκλησίας.

Άγιος Χαράλαμπος και Άγιος Πολύκαρπος.
Τοιχογραφία του 16ου αιώνα στο κεντρικό ιερό βήμα
στην Παναγία Σκριπούς στον Ορχομενό 

Τότε η σκοτισμένη και σαρκική ψυχή του Λουκιανού επέτεινε την οργή της και διέταξε να αρχίσουν τα φρικώδη βασανιστήρια στο γέροντα ιερέα. Πρώτα τον γύμνωσαν και ο ίδιος ο Λουκιανός, παίρνοντας το ξίφος του προσπάθησε να πληγώσει το σώμα του Αγίου.

Όμως αποκόπηκαν τα χέρια του και έμειναν κρεμασμένα στο σώμα του Ιερομάρτυρα και μόνο ύστερα από προσευχή του Αγίου συγκολλήθηκαν αυτά πάλι στο σώμα και ο ηγεμόνας κατέστη υγιής. Βλέποντας αυτό το θαύμα του Αγίου πολλοί από τους δημίους πίστεψαν στον αληθινό Θεό.

Τότε ο έπαρχος έδωσε εντολή να διαπομπεύσουν τον Άγιο και να τον σύρουν διά μέσου της πόλεως με χαλινάρι και έπειτα διέταξε τον αποκεφαλισμό του Αγίου, σε ηλικία 113 ετών, το 198.

Η Μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις 10 Φεβρουαρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ 
ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΣΕ ΣΤΑΣΗ ΕΥΛΟΓΙΑΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΔΕΞΙ ΠΟΔΙ ΤΟΥ 
ΑΓΙΟΥ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Απολυτίκιο 

του Αγίου Χαραλάμπους