Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Καραισκάκη, Μουζάκι Καρδίτσας.

πηγή

Βρίσκεται σε απόσταση 2 χιλιομέτρων από την κωμόπολη του Μουζακίου, στις ανατολικές υπώρειες των Αγράφων, πάνω από την έξοδο του Πορταϊκού ποταμιού, προς τον Θεσσαλικό κάμπο.

Η σπηλιά όπου κατά την παράδοση γεννήθηκε ο 
Γεώργιος Καραϊσκάκης, το 1782

Κοντά στο μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου, 2.5 χιλιόμετρα νοτιότερα, βρίσκεται το σπήλαιο όπου γεννήθηκε ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εξού και το προσωνύμιο "Μονή Καραισκάκη".

Σύμφωνα με την ιστορία, στη σπηλιά αυτή το 1782 γεννήθηκε η ηρωικότερη, ίσως μορφή της Ελληνικής Επανάστασης ο Γεώργιος Καραϊσκάκης από την Ζωή Διμισκή ή Ντιμισκή, μιας γυναίκας που ζούσε μέν στη μονή, φορούσε ράσα, χωρίς όμως να είναι μοναχή, καταγόταν δε από τη Σκουληκαριά και ήταν πρώτη εξαδέλφη του αρματολού των Ραδοβυζίων Γώγου Μπακόλα. 

Η μητέρα του, μετά τον θάνατο του Ιωάννη Μαυρομματιώτη, που ήταν ο πρώτος σύζυγός της, έγινε καλόγρια (γι' αυτό και του έμεινε η προσωνυμία «ο γιος της καλογριάς») ενώ για την ταυτότητα του πατέρα του δεν υπάρχει βεβαιότητα. 

Σπάνια φωτογραφία της Μονής, του 1940
πηγή

Θεωρείται πιθανότερο ότι ήταν ο αρματολός του Βάλτου Δημήτριος Ίσκος ή Καραΐσκος, από φημισμένη οικογένεια σαρακατσάνικης καταγωγής που ανέδειξε πολλούς στρατιωτικούς και πολιτικούς.

Η πρόσβαση σήμερα, στη σπηλιά που γεννήθηκε ο Καραϊσκάκης γίνεται μέσα από ένα χωμάτινο μονοπάτι όμως είναι μία πολύ άνετη διαδρομή, πανέμορφη και με εντυπωσιακή θέα. 

Η Μονή ιδρύθηκε το 1000, το 1150 - 1200 καταστράφηκε ολοσχερώς από τις πυρκαγιές που έβαλαν οι σταυροφόροι επί Φραγκοκρατίας και το 1590 χτίστηκε εκ νέου με χρήματα που δώρισαν Μαυρομματιανοί έμποροι που δραστηριοποιούνταν με μεγάλη επιτυχία στις παραδουνάβιες χώρες καθώς όμως και την Ρωσία. 

Παλαιότερες φωτογραφίες της Μονής, πριν την κατεδάφιση όλων των κτιρίων εκτός του Καθολικού

Το τέμπλο της Μονής
πηγή

Το Καθολικό της Μονής είναι αφιερωμένος στον Άγιο Γεώργιο τον Τροπαιοφόρο.

Είναι του τύπου, μονόκλιτος, καμαροσκέπαστος, πολύ μικρών διαστάσεων, αθωνικού τύπου, σταυροειδής χωρίς τρούλο, στη θέση του οποίου υπάρχει ένα ημισφαίριο, επάνω στο οποίο είναι αγιογραφημένος, ο πανέμορφος, Παντοκράτωρας. 

Το τέμπλο του Ναού είναι βέβαια ξυλόγλυπτο, χρυσοποίκιλτο, με δύο σειρές μη φορητών εικόνων και ο Άγιος Γεώργιος ο Τροπαιοφόρος είναι αγιογραφημένος όρθιος ολόκληρος με την στρατιωτική του στολή και κάτω από το άλογό του, εφόσον επικράτησε να αγιογραφείται έφιππος από τον 18ο αιώνα και μετέπειτα.

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Πίσω από τις δεσποτικές εικόνες του Τέμπλου, του Χριστού, της Θεοτόκου, του Τιμίου Προδρόμου και του Αγίου Γεωργίου, αναγράφεται το έτος 1602. 

Σε άλλο σημείο του τέμπλου, αναγράφεται το έτος 1599 ενώ στην πρόθεση, εντός του Ιερού Βήματος, αναγράφονται τα ονόματα των κτητόρων της Μονής, Ευθυμίου και Καλλίστου των Αρχιερέων και Δαμιανού, Ιακώβου, Ραφαήλ, Γαβριήλ και Νικηφόρου των Ιερομονάχων.

Το Καθολικό διαθέτει τοιχογραφίες, που σύμφωνα με την επιγραφή που υπάρχει επάνω από τη νότια πύλη, ιστορήθηκαν από τους Ιερομονάχους Σεραφείμ από τη Χίο και Δημήτριο Αναγνώστου από το Μέτσοβο το 1719 ενώ αντίθετα, ο μικρός Νάρθηκας που κτίσθηκε αργότερα δεν διαθέτει τοιχογραφίες.

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

Το Καθολικό της Μονής

Στο ανατολικό και δυτικό τμήμα, ο Ναός καλύπτεται με κυλινδρικές καμάρες που εσωτερικά καταλήγουν σε μικρά τόξα, που χρησιμεύουν ως τοξωτά πλαίσια των αγιογραφημένων παραστάσεων.

Το ρυθμό αυτό βρίσκουμε και στα Καθολικά άλλων Μονών του Νομού Καρδίτσας (Σπηλιάς, Βραγκιανών, Κατουσίου), ενώ συχνά συναντάμε κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας και σε άλλες Βαλκανικές χώρες, όπως η Ρουμανία, στοιχείο που αποδεικνύει τις στενές σχέσεις των Αγράφων με τη Ρουμανία, στην οποία κατέφευγαν πολλοί Αγραφιώτες.

Το μοναστήρι παλαιότερα είχε πολύ μεγάλη περιουσία, από χωράφια μέχρι ζώα, όπως αγελάδες, γίδια, πρόβατα και μελίσσια και στην ιδιοκτησία του ήταν ακόμη και το δάσος στο οποίο έβοσκαν τα κοπάδια. 

Την πιο μεγάλη ανάπτυξη το μοναστήρι την γνώρισε όταν είχε ηγούμενο τον Δαμασκηνό Κοσμά, λέγεται ότι ήταν πολύ εργατικός: ζύμωνε, χτυπούσε ξινόγαλο, έφτιαχνε πίτες, ύφαινε τον αργαλειό και φρόντιζε να τα έχει όλα σε τάξη. 

Τα νεώτερα κτίρια της Μονής

Ο ηγούμενος Δαμασκηνός έχτισε και το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, πέρα όμως από τον χώρο της μονής φρόντιζε και τα χωράφια που ανήκαν στα περιουσιακά στοιχεία του μοναστηριού, δυστυχώς μετά τον θάνατό του δεν έμεινε τίποτα στο μοναστήρι, καθώς όλα πουλήθηκαν.

Η Μονή, δυστυχώς, τελείως ξαφνικά κατεδαφίστηκε το 1989 με απόφαση του τότε Μητροπολίτη Θεσσαλιώτιδος Κλεόπα (1913 - 1999) και κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει βρει απάντηση για την πράξη αυτή αφού τα κελιά που χρησιμοποιούνταν από τους μοναχούς ήταν σε καλή κατάσταση και δεν είχε αναφερθεί κάποιο στατικό πρόβλημα στο σύνολο του κτιρίου.

Η επιγραφή στον νάρθηκα του Καθολικού

Η απόφαση αυτή προκάλεσε την αντίδραση αλλά και τις έντονες διαμαρτυρίες των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι προσέφυγαν στα δικαστήρια, αλλά φάνηκαν αδύναμοι να αποτρέψουν αυτό το πολιτιστικό έγκλημα. 

Λέγεται ότι για να συγκαλυφθούν οι όποιες ευθύνες αρμοδίων κυκλοφόρησε το ευφάνταστο σενάριο ότι οι μπουλντόζες δούλεψαν για να αποκαλύψουν τον θρυλούμενο κρυμμένο θησαυρό του «Αλή Πασά» από την εποχή της Τουρκοκρατίας. 

Ωστόσο θησαυρός ποτέ δεν βρέθηκε, το ωραίο παραμύθι έκανε εντύπωση και μετατόπισε την κουβέντα στα θρυλούμενα και όχι στα θλιβερά πεπραγμένα των καταστροφέων, η λαϊκή αρχιτεκτονική όμως χάθηκε και αντικαταστήθηκε από το μπετόν με τις τυποποιημένες καμάρες.

Η είσοδος στο Καθολικό

Μετά την κατεδάφιση το μοναστήρι ξαναχτίστηκε και πήρε την σημερινή του μορφή. 

Δεν θυμίζει καθόλου το παλιό πετρόκτιστο οίκημα και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική ενώ από το μοναστηριακό αυτό συγκρότημα σώζεται σήμερα μόνο το καθολικό.

Αρχές της δεκαετίας του εβδομήντα χτίστηκε στα γρήγορα μια ιερατική σχολή, που έμεινε στη συνέχεια πολλά χρόνια άδεια. 

Το 2003 ήρθαν μοναχές από τη Θήβα, απεσταλμένες από τον τότε Μητροπολίτη Θηβών και Λεβαδείας Θεόκλητο, για να γεμίσουν τη μονή του Αγίου Γεωργίου και πάλι με ζωή. 

Σήμερα ζουν εδώ περίπου 30 μοναχές μεταξύ 20 και 80 ετών ενώ η νεότερη από τις τρεις πιο μικρές στην ηλικία οπαδούς του μοναστηριού είναι μόλις δεκατριών ετών και πηγαίνει ακόμα στο σχολείο.

Οι μοναχές έρχονται από όλο τον κόσμο, από τις ΗΠΑ, τη Ρωσία, το Ισραήλ, τη Νορβηγία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία, από το Μπαγκλαντές και την Ουκρανία, την Ελλάδα φυσικά, και τη Γερμανία – όπως η ηγουμένη Γερόντισσα Διοδώρα, που κρατά τα ηνία της μονής.

Ο Παντοκράτορας στον τρούλο του Καθολικού

Το μοναστήρι προσκαλεί έφηβες και νεαρές ενήλικες που θέλουν να βοηθήσουν από τον Μάρτιο μέχρι τον Νοέμβριο, στα πλαίσια εθελοντικής υπηρεσίας ή περιόδου προσωπικού προσανατολισμού, αλλά και ενήλικες που ενδιαφέρονται για τη μοναστική ζωή και θέλουν να συμβάλλουν με τα ταλέντα τους είναι ευπρόσδεκτοι.

Γλώσσες επικοινωνίας είναι κυρίως τα ελληνικά, αλλά και αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά και ρωσικά και όλοι οι επισκέπτες μπορούν να αναλάβουν ευθύνες συμμετέχοντας ενεργά σε ένα κοινωφελές έργο χωρίς κερδοσκοπικό χαρακτήρα.

Οι δυνατότητες είναι πολλές και ποικίλες, όπως συμμετοχή στις καθημερινές εργασίες στο κτήριο της μονής και στην κουζίνα, στον στάβλο των αιγοπροβάτων, στο γαλακτοκομείο, στη συλλογή και τεμαχισμό ξύλων για τη θέρμανση, στο ξυλουργείο, στον κήπο, στη φύτευση δέντρων. 

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

Από τις δραστηριότητες στην Μονή
πηγή

Επίσης στην κατασκευή φρακτών, στην γηροκόμηση ηλικιωμένων και την φροντίδα κατάκοιτων ασθενών που ζουν στο μοναστήρι – εργασίες που επιτρέπουν μιαν αυθεντική προσωπική ματιά στην καθημερινή ζωή ενός ορθόδοξου μοναστηριού.

Γιορτές, αργίες και κάθε Κυριακή καλωσορίζονται οι – κυρίως Έλληνες – επισκέπτες της μονής, μια καλή ευκαιρία για τη γνωριμία καινούργιων ανθρώπων και τη διεύρυνση του προσωπικού ορίζοντα. 

Η μονή καταβάλλει προσπάθεια να γίνει κατά το δυνατόν αυτάρκης και το 2011 - 12 εγκαταστάθηκε ένα νέο σύστημα θέρμανσης, με βασική ιδέα να είναι η ανεξαρτητοποίηση από το ακριβό πετρέλαιο με δεδομένο ότι το μονή διαθέτει δασώδεις περιοχές, να αποτελεί η θέρμανση με ξύλο μια οικονομική λύση που λειτουργεί απολύτως ικανοποιητικά και αποδοτικά. 

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

O καυστήρας της Μονής
πηγή

Οι ηλιακοί συλλέκτες στο κεντρικό κτήριο της Μονής, θα μπορούσε να επεκταθούν, έτσι ώστε να παράγουν ζεστό νερό όλον τον χρόνο. 

Οι κήποι λαχανικών, φρούτων, μούρων και βοτάνων είναι βιολογικής καλλιέργειας ενώ πολλά και διάφορα βότανα επεξεργάζονται σε αλοιφές και βάμματα.

Στο πολύ σύγχρονα εξοπλισμένο και με όλες τις απαραίτητες προδιαγραφές,γαλακτοκομείο της Μονής, παράγονται διάφορα τυροκομικά προϊόντα υψηλής ποιότητας, κυρίως δε τυρί φέτα, γιαούρτι και κεφίρ. 

Το γάλα προέρχεται από τα αιγοπρόβατα του μοναστηριού, που σαλαγούν οι μοναχές στα λιβάδια κάτω από τα άγρυπνα μάτια ικανών τσοπανόσκυλων ενώ επιπλέον υπάρχουν πουλερικά ελευθέρας βοσκής, πάπιες, χήνες και μερικά γουρούνια.

Άποψη της Μονής

Στη μονή επίσης ράβονται και κεντιούνται ιερατικά υφάσματα και άμφια, ενώ στο εργαστήριο εικονογραφίας διατηρείται ζωντανή η τέχνη της αγιογραφίας και στο ξυλουργείο γίνονται παντός είδους επισκευές και συντηρήσεις, ενώ δημιουργούνται και νέα έπιπλα για τη μοναστηριακή χρήση.

Όλοι αυτοί οι τομείς είναι ωστόσο αναβαθμίσιμοι και ευπρόσδεκτο είναι κάθε χέρι βοηθείας και οι επισκέπτες φιλοξενούνται σε απλούς κοιτώνες με τα γεύματα να λαμβάνονται από κοινού στην τραπεζαρία.

Μοναχές, δόκιμες και επισκέπτες περνούν επίσης ένα μέρος του ελεύθερου χρόνου τους μαζί: γίνονται κοινές εκδρομές στα περίφημα μοναστήρια των Μετεώρων και στο φράγμα της μεγάλης τεχνητής λίμνης Πλαστήρα καθώς και πεζοπορίες - περιηγήσεις στη συναρπαστική φύση των γύρω βουνών.

Η Μονή πανηγυρίζει στις 23 Απριλίου ή τη Δευτέρα του Πάσχα και στις 3 Νοεμβρίου στην Ανακομιδή των λειψάνων του Αγίου Γεωργίου Μεγαλομάρτυρος.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: (+30) 24450 41495, Fax: (+30) 24450 49138

Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσης, Νησάκι Ιωαννίνων.

Βρίσκεται σε μικρή απόσταση από τις μονές Φιλανθρωπηνών και Ντίλιου, στη δυτική πλευρά του νησιού των Ιωαννίνων, κοντά στην όχθη της λίμνης Παμβώτιδας. 

Άποψη της Μονής από την λίμνη

To νησί των Ιωαννίνων στη λίμνη Παμβώτιδα είναι μαζί με τον Άγιο Αχίλλειο Πρεσπών τα δύο νησιά σε λίμνη που κατοικούνται  σήμερα, στην Ελλάδα.

Αυτό, είναι που τα κάνει μοναδικά, καθώς έχουν αναπτυχθεί σε ένα διαφορετικό φυσικό περιβάλλον που έχει συνδεθεί με την ιστορία κάθε τόπου αλλά και τον πολιτισμό του.

Το νησάκι, βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα της λίμνης, με έκταση 200 στρέμματα, μέγιστο ύψος 59 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της λίμνης, 800 μέτρα μήκος και πλάτος 500 μέτρα, ενώ ο πληθυσμός του δεν ξεπερνά τους 250 κατοίκους. 

Ο οικισμός βρίσκεται στο βόρειο άκρο του νησιού αποτελείται από 110 περίπου σπίτια και είναι επίσημα ανακηρυγμένος παραδοσιακός οικισμός καθώς χτίστηκε ακολουθώντας την παραδοσιακή ηπειρώτικη αρχιτεκτονική με τις χαρακτηριστικές στέγες από σχιστόλιθο. 

Άποψη της Μονής

Άποψη της Μονής

Άποψη της εισόδου της Μονής

Στην δυτική του πλευρά το νησί είναι βαλτώδης ενώ το υπόλοιπο τμήμα του είναι βραχώδες και δασωμένο στο μεγαλύτερο μέρος του.

Ο οικισμός δημιουργήθηκε τον 17ο αιώνα και σύμφωνα με την παράδοση των κατοίκων που δεν είναι επιβεβαιωμένη σήμερα, οι πρώτοι κάτοικοι προέρχονταν από την Μάνη.

Οι πρώτες ιστορικές όμως αναφορές για το νησί ξεκινούν τον 13ο αιώνα, όταν ιδρύθηκαν τα πρώτα μοναστήρια, αρχικά η Μονή του Αγίου Νικολάου των Φιλανθρωπινών, ενώ την ίδια περίοδο ιδρύθηκε και η Μονή του Αγίου Νικολάου Ντίλιου ή Στρατηγοπούλου. 

Στη μικρή έκταση αυτή του νησιού κατά τον 16ο αιώνα η μοναστική κοινότητα γνώρισε πολύ μεγάλες δόξες και στις ήδη υπάρχουσες τότε μονές προστέθηκαν η Μονή του Αγίου Νικολάου Mεθοδίου, που μετονομάστηκε αργότερα σε Αγία Ελεούσα καθώς και η Μονή του Προδρόμου.

Τον 17ο αιώνα ιδρύθηκαν επίσης άλλες τρεις μονές, η Μονή του Αγίου Παντελεήμονα, η Mονή της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα καθώς επίσης και η Μονή του Προφήτη Ηλία, χτισμένη στην κορυφή του νησιού.

Η εικόνα της Παναγίας Ελεούσας

Αρχικά το μοναστήρι της Παναγίας Ελεούσας, ήταν αφιερωμένο στον Άγιο Νικόλαο των Ανέμων και έφερε την προσωνυμία των πλούσιων οικογενειών εμπόρων των Ιωαννίνων, που το ευεργέτησαν, δηλαδή «των Μεθοδάτων» ή «των Γκιουμάτων».

Για το χρόνο ίδρυσης της Movής δεν σώζονται μαρτυρίες, όμως ήδη τον 16ο αιώνα υφίσταται και μετονομάστηκε σε Παναγία Ελεούσα λόγω της μεταφοράς στη μονή της θαυματουργής εικόνας της Θεοτόκου. 

Η εικόνα της Παναγίας Ελεούσας, πριν από την άλωση των Ιωαννίνων από τους Τούρκους το 1431, βρισκόταν στη Μονή της Αγίας Παρασκευής μέσα στο Κάστρο των Ιωαννίνων (στη θέση της σημερινής Νομαρχίας). 

Όταν η Μονή μετατράπηκε σε τζαμί, η εικόνα χάθηκε αλλά κατόπιν ενός οράματος κάποια μοναχή Παρθενία την εντόπισε και την μετέφερε στη Μονή, το 1548 και έκτοτε η Μονή ονομάστηκε Μονής της Ελεούσας.

Άποψη του εσωτερικού του Ναού

Στην εικόνα αυτή, παρίστανται η Παναγία ως Βρεφοκρατούσα τον Χριστό, γέρνοντας τρυφερά το κεφάλι της προς το πρόσωπο του υιού της κατά τον τύπο της βέβαια, της εικόνας της Παναγίας Γλυκοφιλούσας.

Το καθολικό της Μονής Ελεούσας, χτίστηκε κατά τις αρχές του 16ου αιώνα στον αρχιτεκτονικό τύπο της μονόχωρης, θολοσκέπαστης βασιλικής, με μία τρίπλευρη αψίδα ανατολικά. 

Στη βόρεια πλευρά υπήρχε παράλληλος ορθογώνιος χώρος (πλευρικός νάρθηκας) που στεγαζόταν με ημικυκλική κάμαρα, σήμερα όμως ο χώρος αυτός έχει σχεδόν καταστραφεί και ότι απέμεινε έχει ενσωματωθεί στο συγκρότημα των νεότερων κελιών, που εφάπτονται στη βορειοανατολική πλευρά του ναού.

Η Πλατυτέρα στην Κόγχη του Ιερού Βήματος

Άποψη του Ιερού Βήματος

Η Κτητορική επιγραφή με τους Κτήτορες εκατέρωθεν
από αυτήν, πάνω από την δυτική θύρα του νάρθηκα.

Η σημερινή μορφή του καθολικού οφείλεται στις εργασίες που έγιναν μεταξύ των ετών 1724 - 1748 από τον ηγούμενο Νικηφόρο με τη συνδρομή των μοναχών Δωρόθεου και Γερασίμου οι οποίοι εικονίζονται στον νάρθηκα και που αναφέρονται και σε επιγραφή πάνω από την δυτική θύρα του νάρθηκα.

Εκείνο το διάστημα, για λόγους προφανώς ευρυχωρίας του Καθολικού, κατεδαφίστηκε ο δυτικός τοίχος, και ο ναός ενώθηκε με τον νάρθηκα ενώ ένας νέος τετραγωνικός νάρθηκας προστέθηκε δυτικά. 

Παράλληλα ο βόρειος και ο νότιος τοίχος του ενώθηκαν με τον περιβολότοιχο της μονής, με αποτέλεσμα να υπάρξει δυτικά και ένας μικρός εξωνάρθηκας.

Ο Άγιος Νικόλαος, τοιχογραφία στο Καθολικό της Μονής

Άποψη των τοιχογραφιών του Καθολικού.

Αντίστοιχος χώρος χτίστηκε και στο δυτικό μέρος του πλευρικού νάρθηκα.

Σήμερα η πρόσβαση στο ναό γίνεται από τη βόρεια πλευρά του εξωνάρθηκα, που προστατεύεται από χαμηλό χαγιάτι.

Τον 19ο αιώνα επί ηγουμενίας Αββακούμ η Μονή γνώρισε ιδιαίτερη και σημαντική άνθηση ενώ οι ηγούμενοι της Μονής, φέρουν τον τίτλο «Ελεούσης και Σωτήρος», καθώς το 1822, η γειτονική Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος πυρπολήθηκε στη διάρκεια της πολιορκίας του Αλή πασά από το σουλτάνο.

Το 1872, ιδρύθηκε ιερατική σχολή σε έκταση της Μονής Μεταμορφώσεως και λειτούργησε ως το 1922 ενώ κατά τα έτη 1924 - 1929 λειτουργούσε στα κελιά της Μονής, Ιεροδιδασκαλείο με δαπάνες του ελληνικού κράτους.

Οι τοιχογραφίες του καθολικού ανήκουν σε τρεις περιόδους: 

Στην πρώτη φάση, εντάσσονται οι τοιχογραφίες του Ιερού Βήματος και του κυρίως ναού, οι οποίες χρονολογούνται τον 16ο αιώνα και είναι έργο των αδελφών ζωγράφων Κονταρή, εκπροσώπων της λεγόμενης Σχολής «της Βορειοδυτικής Ελλάδος».

Η Κρίση του Πιλάτου
Αποψη των τοιχογραφιών

Τα κύρια θέματα σε αυτή τη φάση αγιογράφησης είναι χωρισμένα σε τέσσερις διαφορετικές ζώνες και εικονίζουν φυτικά διάκοσμα, ολόσωμους Αγίους, σκηνές από τη ζωή του Χριστού. 

Εντυπωσιάζει βέβαια η σκηνή του έφιππου Πιλάτου και της συνοδείας του, ένα αγαπητό θέμα των ζωγράφων της βορειοδυτικής Ελλάδας. 

Χαρακτηριστικά, επίσης, είναι και τα έκτυπα εγκόλπια, η ανάγλυφη μορφή του Χριστού Εμμανουήλ που φέρουν στο στήθος, οι ολόσωμοι Άγιοι, τεχνοτροπία που βρίσκουμε και στις τοιχογραφίες των Μονών των Φιλανθρωπηνών και του Στρατηγόπουλου.

Στη δεύτερη φάση, ανήκουν οι τοιχογραφίες του δυτικού τμήματος του σημερινού κυρίως ναού, οι οποίες χρονολογούνται μετά τα μέσα του 18ου αιώνα και αναπαριστούν σκηνές από τον Ακάθιστο Ύμνο και το βίο της Παναγίας.

Φορητές εικόνας από την Μονή Ελεούσας.

Αριστερά η Παναγία Οδηγήτρια με σκηνές από τον Ακάθιστο Ύμνο του 1ου μισού του 17ου αιώνα
και δεξιά η Παναγία Βρεφοκρατούσα του 1783

Φορητή εικόνα του Αγίου Νικολάου με τρείς σκηνές από
τα θαύματά του, περίπου το 1500 και σε διάσταση
92 Χ 62 εκατοστά.

Στην τρίτη φάση, εντάσσονται οι τοιχογραφίες του σημερινού νάρθηκα, έργο του ζωγράφου Αναστάσιου από το Καπέσοβο Ζαγορίου που χρονολογούνται το 1759 με κύρια θέματα διάφορες σκηνές από την Παλιά Διαθήκη και τη ζωή του Αγίου Νικολάου.

Η μονή διαθέτει εξαιρετική συλλογή εικόνων και ανάμεσά τους ξεχωρίζει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Ελεούσας - Γλυκοφιλούσας, που χρονολογείται γύρω στο 1500, της οποίας σώζεται και η αργυρή επένδυση, έργο του Καλαρρυτινού αργυροχόου Διαμαντή. 

Σπουδαίες επίσης είναι και οι εικόνες της ένθρονης Βρεφοκρατούσας Παναγίας, Ο Ασπασμός του Πέτρου και Παύλου, της Παναγίας Οδηγήτριας με σκηνές του Ακαθίστου ύμνου αλλά και του Αγίου Νικολάου με 3 σκηνές από τα θαύματά του.

Η εικόνα του Αγίου Νικολάου πιθανότατα είναι ζωγραφισμένη από τον κορυφαίο κρητικό ζωγράφο, Ανδρέα Ρίτζου.

Ο εικονογραφικός τύπος του Αγίου Νικολάου, αναγνωρίζεται σε έργα αποδιδόμενα στον Ανδρέα Ρίτζου, όπως στις εικόνες του Αγίου Νικολάου στο Μπάρι της Ιταλίας καθώς και στην Μονή Γωνιάς Κισσάμου στην Κρήτη.

Εκτός από το καθολικό, μέσα στο ψηλό πέτρινο περίβολο υπάρχει και το εντυπωσιακό συγκρότημα των κελιών που σήμερα είναι αναστηλωμένο και που σε αυτό πρόκειται να φιλοξενηθεί το εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητρόπολης Ιωαννίνων, όπου θα εκτεθούν και οι εικόνες από τις υπόλοιπες μονές του νησιού.

Η Μονή σήμερα είναι ανδρική και διαθέτει πέντε μοναχούς.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 26510 21986.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΑ ΠΕΤΡΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Κλειστών, στην Φυλή της Αττικής.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Πέτρος, Aρχιεπίσκοπος Αλεξανδρείας.
Τοιχογραφία τού τέλους τού 13ου αιώνα στην
Ιερά Μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας στην Ελασσόνα
πηγή

Ο Άγιος Πέτρος εξελέγη Αρχιεπίσκοπος το 299 και ήτανε ο 17ος Πατριάρχης Αλεξανδρείας, ενώ διαδέχτηκε τον αρχιεπίσκοπο Αλεξανδρείας Θεωνά και ποίμανε την Εκκλησία της Αλεξανδρείας κατά την περίοδο των διωγμών του Διοκλητιανού και Μαξιμίνου. 

Το 306 συνεκάλεσε Σύνοδο στη Λυκόπολη της Αιγύπτου, η οποία καταδίκασε τον επίσκοπο Μελίτιο, της Λυκοπόλεως. 

Ο Μελίτιος ήταν συνδεσμώτης του Πέτρου, ακολουθούσε απέναντι στους πεπτωκότες κατά τους διωγμούς αυστηρή στάση και με αντικανονικές πράξεις επεδίωκε να υποκαταστήσει τον Πέτρο, επειδή ήταν πιο επιεικής.

Ο Πέτρος αρνήθηκε το βάπτισμα των Μελιτιανών και έγραψε από τη φυλακή επιστολή με την οποία καθόριζε τον επιεική τρόπο αποδοχής των πεπτωκότων και απέτρεψε τον εθελοντικό (εισπηδητικό) μαρτύριο. 

Είκοσι χρόνια μετά η Α' Οικουμενική Σύνοδος υιοθέτησε τη βασική θέση του Πέτρου, μειώνοντας τα τέσσερα έτη τιμωρίας που πρότεινε για όσους Χριστιανούς είχαν θυσιάσει στα είδωλα χωρίς ιδιαίτερες πιέσεις.

Η λειψανοθήκη του, 1744, κλειστή.

Το όραμα τού Αγίου Ιερομάρτυρος Πέτρου Αλεξανδρείας

Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1547 μ.Χ. 

στην Ιερά Μονή  Διονυσίου Αγίου Όρους, 

έργο τού αγιογράφου Τζώρτζη (Ζώρζη) Φουκά

πηγή

Ο Πέτρος όμως καταγγέλθηκε από το Μελέτιο στον Αυτοκράτορα Μαξιμιανό Γαλέριο, καταδιώχθηκε και πριν συλληφθεί από τον έπαρχο Αλεξανδρείας, κάλεσε τους αρχιερείς του, Αχίλλα και Αλέξανδρο και τους ζήτησε να τον διαδεχθούν

Ο Πέτρος για να μη αντιληφθεί τη σύλληψη του ο χριστιανικός λαός, που ήταν συγκεντρωμένος μπροστά στην πόρτα του, βγήκε και παραδόθηκε στους στρατιώτες από μια τρύπα, που ανοίχτηκε στο πίσω μέρος του σπιτιού του. 

Το γεγονός της φυλάκισης του Πέτρου, πληροφορήθηκε ο νεαρός ιερέας Άρειος, ο οποίος είχε αφοριστεί από τον Άγιο, διότι δίδασκε ότι το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, δηλαδή ο Υιός, δεν είναι Θεός, αλλά τέλειο κτίσμα του Θεού. 

Ο Άρειος θεώρησε κατάλληλη την ευκαιρία και έστειλε ιερείς και διακόνους να μεσιτεύσουν στον Άγιο για να άρει τον αφορισμό και ως φιλεύσπλαχνος, να του δώσει συγχώρηση. 

Ο Άγιος όμως, επειδή γνώριζε τις πονηριές του Αρείου και ήταν βέβαιος ότι αυτός δεν είχε μετανοήσει στα αλήθεια και έμενε στην κακοδοξία του, δεν του έδωσε τη συγχώρηση που ζητούσε και απέπεμψε τους απεσταλμένους του ιερείς και διακόνους, λέγοντάς τους: «Ο Άρειος ας εί­ναι αφορισμένος και χωρισμένος από τη δόξα του Χριστού, και στην παρούσα ζωή και στην αιώνια». 

Όραμα του Αγίου Πέτρου της Αλεξάνδρειας.
Τοιχογραφία (Fresco) τού 1527 στήν Μονή 

Αγίου Νικολάου Αναπαυσά στα Μετέωρα,
έργο τού αγιογράφου Θεοφάνη τού Κρητός.

πηγή

Είπε μάλιστα σε αυτούς ότι είδε σε όνειρο τον Κύριο ως νεογέννητο παιδί να αστράφτει περισσότερο από τον ήλιο και να φορά ένα χιτώ­να, που ήταν σχισμένος από το κεφάλι μέχρι τα πόδια. 

Από τον ίδιο τον Κύριο δε, που στο όραμά του είχε το σχήμα ενός παιδιού νεογνού, έμαθε ότι εκείνος που του διέρρηξε (έσχισε) το χιτώνα ήταν ο Άρειος. 

Συμπληρώνοντας είπε σε αυτούς ότι, το όραμα αυτό υποδηλώνει τη διαίρεση και το χωρισμό του Υιού από τον Πατέρα και όλες τις άλλες κακοδοξίες του Αρείου.

Οι Ρωμαίοι τον πήραν από τον τόπο φυλάκισης και τον πήγαν κρυφά στον τόπο της θανατικής εκτέλεσης, όπου τον αποκεφάλισαν στις 25 Νοεμβρίου του 311 αφού ποίμανε την Εκκλησία της Αλεξάνδρειας 12 δημιουργικά χρόνια.

Όλα τα έργα του είναι χαμένα και ότι ξέρουμε για αυτά είναι μόνο κάποιοι τίτλοι από αποσπάσματα και κοπτικές μεταφράσεις, όπως από κάποιο σύγγραμμα του «περὶ θεότητας» διασώθηκαν μερικά κομμάτια ενώ σώζονται επίσης Κανόνες από τη συγγραφή του «περὶ Μετανοίας», που έγραψε όταν οδηγούσε στην επιστροφή χριστιανούς, που κατά τους διωγμούς δεν μπόρεσαν να μείνουν σταθεροί στην πίστη. 

Ο Άγιος Πέτρος, τιμάται ως άγιος από την Κοπτική Ορθόδοξη Εκκλησία, την Ορθόδοξη Εκκλησία και την Καθολική Εκκλησία.

Η μνήμη του τιμάται στις 24 Νοεμβρίου.