Πέμπτη 3 Φεβρουαρίου 2022

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΤΟΥ ΕΛΕΗΜΟΝΟΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην ιστορική Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).


Σύγχρονη φορητή εικόνα του Αγίου Φιλάρετου
πηγή
Ο Άγιος Φιλάρετος ήταν υπόδειγμα κάθε αρετής και της αγαθοεργίας, έζησε στους χρόνους του
Κωνσταντίνου ΣΤ΄ και της μητέρας αυτού Ειρήνης της Αττικής (780 – 797 ).

Γεννήθηκε λίγο μετά το 700, στο χωριό Αμνία (ή Αμνεία) της Γάγγρας (Παφλαγονία) από ευσεβείς γονείς, τον Γεώργιο και την Άννα ενώ παντρεύτηκε την Θεοσεβώ και απόκτησε τρία παιδιά, ένα γιο, τον Ιωάννη, και δύο κόρες, που την πρώτη έλεγαν Υπατία και τη δεύτερη Ευανθία.

Ο Φιλάρετος ήταν γεωργός και από τα εισοδήματα του, πλουσιοπάροχα μοίραζε ελεημοσύνη στους φτωχούς, πεινασμένο έβρισκε; τον χόρταινε, γυμνό; τον έντυνε, χήρα και ορφανό; βοηθούσε και παρηγορούσε.

Ο Φιλάρετος όμως κάποτε κατάντησε πολύ φτωχός, τα κτήματα του τα άρπαξαν οι γείτονες του, ο βίος του διασκορπίστηκε και όλα αυτά τα υπέμεινε χωρίς να λυπηθεί ή να βλαστημήσει ενώ στο τέλος του έμειναν μόνο τα μελίσσια του, 250 κυψέλες.

Όμως όταν ερχόταν προς αυτόν κάποιος φτωχός, μη έχοντας τι άλλο να του δώσει, τον έπαιρνε, πήγαινε στα μελίσσια, τρυγούσε μια κυψέλη και έδινε το μέλι στο φτωχό για να χορτάσει, έτσι όμως είτε ήταν καιρός να τρυγήσει είτε όχι, εξάλειψε όλα τα μελίσσια του.

Η Κοίμηση του αγίου Φιλάρετου.  
Μικρογραφία τού 985 στό Μηνολόγιο του Βασίλειου Β '. 
Σήμερα βρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη του Βατικανού. 
πηγή
Ο Θεός που είδε την πίστη του οικονόμησε με την πρόνοια Του, ώστε ο Κωνσταντίνος ΣΤ', ο γιος της βασίλισσας Ειρήνης, να πάρει για γυναίκα του την εγγονή του Αγίου, Μαρία, επειδή ήταν πολύ ωραία στην ψυχή και στο σώμα.

Τους γάμους τέλεσε ο Άγιος Ταράσιος τον Νοέμβριο του 788, που ήταν τότε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, τον δε Φιλάρετο, ο Αυτοκράτορας τον τίμησε με το αξίωμα του υπάτου (έπαρχος), έτσι έγινε κάτοχος πολλού πλούτου, που τον διαμοίραζε ακόμα πιο άφθονα στους φτωχούς.

Λίγο πριν πεθάνει, το 792, κάλεσε τους συγγενείς του και είπε τα εξής: «Παιδιά μου, μη ξεχνάτε ποτέ τη φιλοξενία, μη επιθυμείτε τα ξένα πράγματα, μη λείπετε ποτέ από τις ακολουθίες και λειτουργίες της Εκκλησίας, και γενικά όπως έζησα εγώ έτσι να ζείτε και εσείς». Και αυτά αφού είπε, ξεψύχησε με τη φράση: «γενηθήτω τὸ θέλημά σου».

Το 821 - 822 ο μοναχός Νικήτας από την Άμνια της Παφλαγονίας, ο οποίος ήταν εξόριστος στην Καρυούπολη της Μάνης για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας που πιθανόν είχαν να κάνουν με την αναγκαστική μετοίκηση αρμενικής καταγωγής πληθυσμών στην Πελοπόννησο από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Α΄, συγγράφει τον Bίο του παππού του αγίου Φιλαρέτου του Ελεήμονος

Ο Άγιος Φιλάρετος είναι ο προστάτης της Μελισσοκομίας και η μνήμη του τιμάται στις 1 Δεκεμβρίου.



Σάββατο 29 Ιανουαρίου 2022

ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ.


 Φυλάσσεται στη Ιερά Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος.

Ο Άγιος Μερκούριος εξετάζει  ένα βέλος, 16 αιώνας.
Τοιχογραφία από τον Άγιο Ανδρέα στις Βολίμες.
Σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.

πηγή

Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής αυτοκράτοριας δεν άλλαξε κάποια έθιμα που ειχαν οι θρησκευόμενοι οπαδοι της πατρώας θρησκείας.

Ένα από αυτά  ήταν η φύλαξη όπλων, ασπίδων και πανοπλιων όπου οι πιστοί τα αφιέρωναν στους ναούς, σύμφωνα με μελέτες οι εκκλησίες και οι Μονές ήταν γεμάτες με αφιερώματα και συνήθως ο εξοπλισμός άνοικε σε έναν στρατιωτικό άγιο ή ήταν όπλα όπου ήταν η οδός του μαρτυρίου κάποιου αγίου.

Ο Αμφιλόχιος, επίσκοπος Ικονίου, στο βιβλίο του "ο Βασίλειος της Καισαρείας", αναφέρει ότι στον ναό που διακονούσε ο Μέγας Βασίλειος βρίσκονταν εκτός από το ιερό σκήνωμα του Αγίου Μερκουρίου και τα σπαθιά του (το οποίο το ενα έκ των δύο του το είχε δώσει Άγγελος) καθώς και η αρματωσιά του.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος αναφέρει στο βιβλίο του "Περί Θεμάτων" ότι η ασπίδα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρων βρίσκονταν στην εκκλησία του Dalisando στη Σελεύκεια κάπου στην περιοχή της Ισαυρίας.

Ο αρχιεπίσκοπος Άγιος Αντώνιος του Νόβγκοροντ γράφει ότι όταν είχε πάει ως προσκυνητής στη Βασιλεύουσα το 1200 όταν ήταν ακόμα μοναχός, είδε τη σπάθα του Αγίου Θεοδώρου του στρατηλάτη να βρίσκεται στον ναό των Βλαχερνών και ότι στο Ιερό Παλάτιο στο Χρυσοτρίκλινο βρίσκονταν η ασπίδα του Μέγα Κωνσταντίνου, μαζί με την Ιερά Λογχη και τα όργανα του Πάθους (Arma Christi). 

Ο Άγιος Μερκούριος.
Τοιχογραφία του Μανουήλ Πανσέληνου.
Πρωτάτον, Άγιον Όρος.

Όλος αυτος ο σημαντικός εξοπλισμός φρουρούνταν μέρα και νύχτα από αξιωματικούς του παλατιού που είχαν ως υπηρεσία τη φύλαξη των Ιερών αυτών κειμηλίων.

Άξιο προσοχής είναι ότι στις εκκλησίες της Ρωμανίας μπορούσε κάποιος να βρει ακόμα και εξοπλισμό των βορείων. Ποιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την Heimskringla των Νορβηγών, σε εναν Ιερό Ναό της Κωνσταντινούπολης βρίσκονταν το σπαθί του Βασιλιά και Αγίου Όλαφ, το θρυλικό Hneitir, το οποίο το έφερε στον αυτοκράτορα ένας Βάραγγος μετά τον θάνατο του Αγίου Όλαφ.

Υπάρχουν αναφορές ότι σε πάρα πολλές εκκλησίες και μοναστήρια της Ρωμαϊκής Αυτοκράτοριας υπήρχαν όπλα και εξοπλισμός που είχαν οι στρατιωτικοί άγιοι αλλά και αφιερώματα αξιωματικών, στρατιωτών και άλλων. 

Το ερώτημα ωστόσο που γεννάται είναι που πήγαν όλα αυτά; 

Η απάντηση είναι ότι πολλά κλάπηκαν από τους Φράγκους το 1204 και μεταφέρθηκαν στα βασίλεια της Εσπερίας, άλλα χάθηκαν μετά τη πτώση της αυτοκρατορίας στους Οθωμανούς όπου είτε τα πούλησαν είτε τα έλιωσαν για να κάνουν νέα όπλα (κάτι που έκαναν και οι Φράγκοι). 

Ελάχιστα διασώθηκαν από τη Θεια Πρόνοια όπως για παράδειγμα η πανοπλία του αυτοκράτορα και αγίου Νικηφόρου Φωκά  η οποία βρίσκετε στο Άγιο Όρος, μέρος της χάλκινης ασπίδας του Αγίου Μερκουρίου η οποία βρίσκεται στην Ιερά Μονή του Παντοκράτορα. 

Η ασπίδα μεταφέρθηκε στην Γερμανία ή στην Ολλανδία το 13ο ή το 14ο αιώνα όπου τεχνίτες την διακόσμησαν με σμάλτο και παραστάσεις με την προσκύνηση των Μάγων και προφήτες.

πηγή



Πέμπτη 11 Νοεμβρίου 2021

ΣΤΑΥΡΟΣ - ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑ ΠΑΛΑΤΙΟ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ.


 Σήμερα αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα που κατέχει το Βρετανικό Μουσείο.

Η μπροστινή πλευρά του χρυσού βυζαντινού
σταυρού.
Το σμάλτο που κάποτε τον
διακοσμούσε έχει εκπέσει.
Αυτός ο υπέροχος και περίτεχνος χρυσός σταυρός - λειψανοθήκη φημολογούνταν ότι προερχόταν από το Ιερό ή το Μέγα Παλάτιον των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων στην Κωνσταντινούπολη.

Αποτελούσε κάποτε μέρος της περίφημης και μυθικής συλλογής του βαθύπλουτου Βέλγου Adolphe Stoclet, εργοστασιάρχη, τραπεζίτη, αλλά και μαικήνα της τέχνης, πριν περιέλθει στην κατοχή του Βρετανικού Μουσείου

Ο σταυρός λειψανοθήκη κατασκευάστηκε από χρυσό και σμάλτο στις αρχές του 11ου αιώνα στην Κωνσταντινούπολη. 

Απεικονίζει στην πίσω πλευρά την Παναγία Θεοτόκο ολόσωμη σε στάση Δέησης, ενώ αριστερά και δεξιά βρίσκονται οι προτομές του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου και του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού που ταυτοποιούνται από ελληνικές επιγραφές ενώ στη μπροστινή πλευρά του, το σμάλτο δυστυχώς έχει εκπέσει, αλλά πιθανότατα να απεικόνιζε τον Ιησού Χριστό. 

Το σμάλτο είναι κατασκευασμένο με τη τεχνική Senkschmelz (ο όρος είναι γερμανικός), κατά την οποία οι φιγούρες που σχηματίζονται πάνω στο γυμνό μέταλλο, μοιάζουν να επιπλέουν πάνω σε χρυσό κάμπο. Ο δακτύλιος ανάρτησης ξεβιδώνει και αποκαλύπτει το εσωτερικό του σταυρού που σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη ενέκλειε στο εσωτερικό του τεμάχιο Τιμίου Ξύλου ή άλλο λείψανο που τώρα λανθάνει.

Διαστάσεις:

Ύψος: 6,120 εκατοστά (σταυρός)
Πλάτος: 3,090 εκατοστά
Πάχος: 8,700 χιλιοστά
Μήκος: 62,200 εκατοστά (αλυσίδα)

Ο χρυσός βυζαντινός σταυρός ανοιχτός.
Αποκαλύπτεται το εσωτερικό μέρος του που κάποτε ενέκλειε
τεμάχιο Τιμίου Ξύλου ή άλλο λείψανο που τώρα λανθάνει.



πηγή



Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 2021

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΚΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ.


Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή του Οσίου Λουκά στο Στείρι της Βοιωτίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).


Ο Άγιος Ιωαννίκιος γεννήθηκε το 741 στην επαρχία των Βιθυνών, σε κάποιο χωριό, του ονομαζόταν Μαρικάτο από Χριστιανούς  γονείς, τον Μυριτρίκη και Αναστασία. 

Όταν ο Ιωαννίκιος ήρθε σε ηλικία και στρατεύτηκε, αυτοκράτορας ήταν ο τραχύς εικονομάχος Κωνσταντίνος Ε που διέπρεψε στους αγώνες του κατά των Βουλγάρων και είχε μεγάλη εκτίμηση από τους στρατιώτες του, όμως η ψυχολογία που καλλιεργήθηκε στα πεδία των μαχών, παρέσυρε τον Ιωαννίκιο και στο θρησκευτικό έδαφος, με αποτέλεσμα να γίνει εικονομάχος, σαν τον αυτοκράτορα.

Όταν, όμως, απολύθηκε από τις τάξεις του στρατού, δεν άργησε να καταλάβει την πλάνη του και σε τι μεγάλα σφάλματα τον είχε οδηγήσει αυτή, έτσι μετανόησε ειλικρινά και εξομολογήθηκε το ολίσθημα του. 

Αφού καταρτίσθηκε ανάλογα, έγινε μοναχός ακολουθώντας αυστηρότατη άσκηση, στον Όλυμπο και κοιμήθηκε σε ηλικία 94 χρονών στη Μονή Αντιδίου, διδάσκοντας στον κόσμο την Ορθοδοξία.

Η μνήμη του τιμάται στις 4 Νοεμβρίου.



Σάββατο 2 Οκτωβρίου 2021

ΤΟ ΤΙΜΙΟ ΞΥΛΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ Α΄ΑΡΓΥΡΟΥ.


Σήμερα είναι ένα από τα υπερπολύτιμα εκθέματα του αυτοκρατορικού εκκλησιαστικού θησαυρού των Αψβούργων και εκτίθεται στο Kunsthistorisches Museum της Βιέννης.

Το Τίμιο Ξύλο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού.
Φέρει οπή από καρφί της Σταύρωσης.
Κορράδος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας γνωστός επίσης ως Κορράδος ο Πρεσβύτερος (Conrad the Elder), ήταν αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το 1027 μέχρι το θάνατό του. 

Υπήρξε ο ιδρυτής της δυναστείας των Φράγκων αυτοκρατόρων (Salian) ενώ υπηρέτησε επίσης ως βασιλιάς της Γερμανίας από το 1024, ως βασιλιάς της Ιταλίας από το 1026 και ως βασιλιάς της Βουργουνδίας από το 1033.

To 1027 έστειλε μία αυτοκρατορική αποστολή με αρχηγό τον Κόμη Manegold στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό τη σύνδεση των δύο μεγάλων αυτοκρατοριών της Ευρώπης, της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δηλαδή και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, διαμέσω μιας γαμήλιας συμμαχίας. 

Η αυτοκρατορική διπλωματική αποστολή κράτησε δύο ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1029, αλλά δεν είχε κάποια επιθυμητή κατάληξη, παρόλα αυτά θεωρήθηκε πολύ επιτυχής από τους Γερμανούς, αφού η αυτοκρατορική αποστολή, η οποία έτυχε πολύ ευμενούς υποδοχής από τους Βυζαντινούς, έλαβε πολλά λείψανα ως δώρα, ανάμεσα στα οποία ήταν και μία σταυροθήκη που περιείχε ένα τεμάχιο Τιμίου Ξύλου, γενναιόδωρο δώρο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού (968 - 11 Απριλίου 1034) που ήταν τότε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας (1028 - 1034).

Το Τίμιο Ξύλο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού. Η θήκη δεξιά του 1350.

Το τεμάχιο Τιμίου Ξύλου που ήρθε στη Γερμανία το 1029 ή το 1030 έχει ύψος 23,5 εκατοστά, είναι από πεύκο και φέρει ευδιάκριτα στην επιφάνειά του οπή που κατά παράδοση έγινε από καρφί της Σταύρωσης. 



† ΤΙΜΙΟ ΞΥΛΟ


Η σελίδα περιέχει συνδέσμους προς τις αναρτήσεις και το υλικό που αναφέρονται, έτσι ώστε ο αναγνώστης να μπορεί εύκολα να το βρει. Η παραπομπή γίνεται κάνοντας ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΚΛΙΚ στην ανάρτηση, ο οποία ανοίγει σε νέο παράθυρο.

Ο κατάλογος θα ανανεώνεται συνέχεια, καθώς νέες αναρτήσεις θα προστίθενται.



Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΜΕ ΤΕΜΑΧΙΟ ΤΙΜΙΟΥ ΞΥΛΟΥ ΤΟΥ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΙΟΥΣΤΙΝΟΥ Β'.

πηγή

Σήμερα κτίθεται στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό Μουσείο του Θησαυρού του Αγίου Πέτρου, στο Βατικανό (MUSEO STORICO ARTISTICO DEL TESORO DI SAN PIETRO).

Το τεμάχιο του Τίμιου Ξύλου.
Σύμφωνα με την διδακτορική διατριβή της Margherita Spinucci “Le stauroteche medievali in Italia” (Οι μεσαιωνικές σταυροθήκες στην Ιταλία) υπάρχουν 85 σταυροθήκες με τεμάχια Τιμίου Σταυρού που προέρχονται από το Βυζάντιο ή τα Ιεροσόλυμα και φυλάσσονται σήμερα στο Βατικανό ή στην Ιταλία, σε μουσεία ή εκκλησίες.

Ανάμεσα τους είναι και ένας σταυρός με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού που έχει πρόσφατα ανακαινισθεί και ονομάζεται Βατικάνειος Σταυρός (Crux Vaticana) ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´.
 
Ο Φλάβιος Ιουστίνος ο νεώτερος (Flavius  Iustinus Iunior Augustus) ήταν βυζαντινός αυτοκράτορας από το 565 ως το 578 ενώ γεννήθηκε το 520 και πέθανε στις 5 Οκτωβρίου του 578. Η βασιλεία του σημαδεύεται από έναν ατυχή για την αυτοκρατορία πόλεμο με την Περσία, αλλά και το χάσιμο του μεγαλύτερου μέρους της Ιταλίας από τους Λομβαρδούς.

Ο Βατικάνειος Σταυρός ή Σταυρός του Ιουστίνου Β´,
η οπίσθια όψη.
Ο Σταυρός που φέρει τεμάχιο Τιμίου Σταυρού είναι ένας από τους αρχαιότερους σωζόμενους σταυρούς με τεμάχιο Τιμίου Σταυρού, αν όχι ο παλαιότερος, αφού κατασκευάστηκε πιθανόν το 568 ή το 569 και δωρήθηκε από τον αυτοκράτορα Ιουστίνο Β´ και τη σύζυγό του Σοφία, στο λαό της Ρώμης. 

Ο Σταυρός φέρει την εξής επιγραφή γραμμένη στα λατινικά της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας "ligno quo Christus humanum subdidit hostem dat Romae Justinus opem et socia decorem" που μεταφράζεται: "Με το Ξύλο με το οποίο ο Χριστός νίκησε τον εχθρό του ανθρώπου, ο Ιουστίνος προσφέρει τη βοήθειά του στη Ρώμη ενώ η γυναίκα του προσφέρει την διακόσμηση".

Ο Σταυρός είναι πλούσια διακοσμημένος με χρυσό και πολύτιμους λίθους. Φέρει στο κέντρο του το τεμάχιο του Τιμίου Σταυρού σε σχήμα σταυρού και στο πίσω μέρος παράσταση του Αμνού του Θεού στο κέντρο και στα εγκόλπια αριστερά και δεξιά στον οριζόντιο άξονα, τις παραστάσεις του αυτοκράτορα και της συζύγου του. 

Πρόσφατα, το 2009, εκδόθηκε από τις εκδόσεις Edizioni Capitolo Vaticano ένα βιβλίο με πλήρη περιγραφή του Βατικάνειου σταυρού, αλλά και άλλων, νέων πληροφοριών που προήλθαν εξαιτίας της συντήρησής του από ειδικευμένους συντηρητές.