H TIMIA KAΡΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ ΕΚ ΤΗΣ ΣΙΝΩΠΗΣ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ.

πηγή

Φυλάσσεται ευωδιάζουσα και θαυματουργούσα στον Ιερό Ναό της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Μαρίνης στην Άνω Τούμπα Θεσσαλονίκης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

πηγή

Η Αγία Ελένη μαρτύρησε τον 18ο αιώνα, καταγόταν από την πόλη του Πόντου, την Σινώπη και ήτανε κόρη της ευσεβούς οικογένειας Μπεκιάρη.

Ήταν 15 ετών ωραιότατη στο σώμα και η αγνότητα της έδινε ιδιαίτερη χάρη στο πρόσωπο της.

Διακρινόταν για την υπακοή στους γονείς της και τον θερμό έρωτα της ψυχής της προς τον νυμφίο Χριστό.

Στην ανατροφή της επέδρασε ιδιαίτερα ο θείος της, αδελφός του πατέρα της, ο οποίος δίδασκε τότε σε Ελληνικό κρυφό Σχολείο της Σινώπης.

Μια μέρα λοιπόν, η μητέρα της την έστειλε ν' αγοράσει νήματα για το κέντημα, από το κατάστημα του Κρύωνα. Στο δρόμο υπήρχε το σπίτι του Ουκούζογλου πασά, διοικητού της Σινώπης.

Την ώρα που περνούσε η Ελένη, ο πασάς την είδε από το παράθυρό του και η ωραιότητα της τράβηξε την ακόλαστη ψυχή του και σκέφθηκε να τη μολύνει, έτσι διέταξε τότε και την έφεραν μπροστά του και αφού έμαθε ποια ήταν, προσπάθησε πολλές φορές να τη βιάσει, αλλά χωρίς αποτέλεσμα.

Η πόλη της Σινώπης στον Εύξεινο Πόντο.
πηγή

Ενα αόρατο τείχος προστάτευε την Ελένη, που συνεχώς προσευχόταν.

Ο πασάς, δεν είδε το θαύμα, σκλήρυνε περισσότερο η ψυχή του επειδή δεν μπορούσε να ικανοποιήσει τον σκοπό του και την βασάνισε σκληρά ενώ τελικά την αποκεφάλισε. 

Το λείψανο της το έβαλαν σε ένα σάκο και το έριξαν στη θάλασσα, αντί όμως να βυθιστεί, το λείψανο της Αγίας επέπλεε και ένα ουράνιο φως το φώτιζε. 

Συνέχισε να επιπλέει, ώσπου έφτασε στην τοποθεσία Γάει, όπου λόγω του μεγάλου βάθους της θάλασσας τα νερά είναι μαύρα και εκεί πλέον βυθίστηκε ενώ μετά από αρκετές ημέρες, ένα ελληνικό πλοίο αγκυροβόλησε στην τοποθεσία .

πηγή

Ένα βράδυ, ο φύλακας του πλοίου είδε ότι από το πυθμένα της θάλασσας έβγαινε ένα φως και νόμισε ότι εκεί υπάρχει μεγάλος θυσαυρός από χρυσό. 

Ειδοποίησε τον καπετάνιο και δύτες ανείλκυσαν το σάκκο που όμως αντί χρυσού περιείχε το λείψανο της Αγίας. 

Ο καπετάνιος μετέφερε κρυφά την τιμία Κάρα της Αγίας στον Ναό της Παναγίας στην Σινώπη και το σεπτό σκήνωμα της το έβαλε σε ένα άλλο πλοίο, που έφευγε με Έλληνες για την Ρωσία. 

Στο σημείο της θάλασσας που βυθίστηκε το Ιερό Λείψανο, άρχισε να βγαίνει γλυκό νερό και από τότε η περιοχή αυτή ονομάστηκε «Αγιάσματα».

Η τιμία Κάρα της Αγίας Παρθενομάρτυρος Ελένης έκανε πολλά θαύματα στην Σινώπη, ιδιαίτερα, όσοι υπέφεραν από πονοκεφάλους, καλούσαν τον Ιερέα, ο οποίος έφερνε την αγία Κάρα, έψαλλε Παράκληση, έκαμνε Αγιασμό και θεραπεύονταν ο πόνος.

Κατά την ανταλλαγή των πληθυσμών πριν από το 1924, ο τότε πρόεδρος της Σινώπης Χρήστος Καφαρόπουλος, έφερε την Κάρα της Αγίας Ελένης στον Ιερό Ναό της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Μαρίνης στην Άνω Τούμπα Θεσσαλονίκης, όπου φυλάσσεται μέχρι σήμερα ευωδιάζουσα και θαυματουργούσα.

Εορτάζει στις 1 Νοεμβρίου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΣΙΛΟΥΑΝΟΥ ΤΟΥ ΑΘΩΝΙΤΗ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή του Αγίου Παντελεήμονα στο Αγιο Όρος, μονή στην οποία και ασκήθηκε επί 46 χρόνια έως και την κοίμηση του.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

O Aγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης
πηγή

Ο Άγιος Σιλουανός ο Αγιορείτης έγινε γνωστός πριν ακόμα αγιοκαταχτεί από την Ορθόδοξη Εκκλησία το 1987, με το βιογραφικό έργο «Ο γέροντας Σιλουανός του Άθω», που το συνέγραψε με ωραίο τρόπο ο Ηγούμενος της Μονής Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ της Αγγλίας Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος, που έζησε κοντά στον Άγιο για πολύ καιρό στον Άθω.

Ο Άγιος Σιλουανός ασκήθηκε στο Άγιον Όρος για 46 ολόκληρα χρόνια στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονα.

Γεννήθηκε το 1866 στο χωριό Σόβοκ της επαρχίας Λεμπεντιάσκ της Ρωσίας, το κοσμικό του όνομα ήταν Συμεών Ιβάνοβιτς Αντόνωφ και έκανε το επάγγελμα του ξυλουργού.

Τα νεανικά του χρόνια χαρακτηρίζονται από τη συνηθισμένη στα χρόνια εκείνα αμαρτωλότητα και χαλαρή πνευματική ζωή που αυτή σήμαινε γλέντια μέθη χορούς και ασωτίες. Μια μέρα άκουσε μια φωνή στον ύπνο του να του λέει: «Εις Εμέ δεν είναι αρεστόν να βλέπω τα έργα σου». 

O Aγιος Σιλουανός ο Αθωνίτης
πηγή

Η φωνή αυτή ήταν της Υπεραγίας Θεοτόκου όπως διακήρυττε ο Άγιος Σιλουανός και ήταν για να τον επαναφέρει στον δρόμο του Υίου της.

Όταν έγινε 27 ετών, αφού έλαβε τις ευχές του Αγίου Ιωάννου της Κροστάνδης, ο οποίος ήταν σύγχρονος του Αγίου Σιλουανού, από τους γνωστότερους άγιους Πνευματικούς, ανεχώρησε στο Άγιο Όρος και εγκαταβίωσε στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονος, στο Ρωσικό το 1892. 

Στο πολυάνθρωπο αυτό μοναστήρι ο Άγιος Σιλουανός διακόνησε δεκαετίες ελπίζοντας πως θα μπορούσε να κρύψει την αρετή του, όμως ο Κύριος τη φανέρωσε προς ωφέλεια πολλών. 

Η ζωή του ως μοναχού ήταν αυστηρή και κοπιώδης αλλά η επίκληση του ονόματος του Ιησού γλύκαινε την ψυχή του ενώ δυο ώρες ύπνο το εικοσιτετράωρο ήταν αρκετές παρά τον κόπο της ημέρας, είχε πολεμήσει έτσι και νίκησε τον ύπνο αλλά και τους δαίμονες.

Αξιώθηκε από τον Θεό πολλών θεοφανειών - θεωριών και χαρισμάτων. 

Μια μέρα όταν πήγε για εσπερινό στον ναό του Αγίου Προφήτη Ηλιού στον Μύλον, στα δεξιά της Αγίας Πύλης εκεί που είναι η εικόνα του Χριστού είδε ζωντανό τον Χριστό: «Την στιγμήν της εμφανείας του Θεού η όλη αυτού ύπαρξις επληροφορήθη, ότι αφέθησαν αί αμαρτίαι αυτού».

Άλλη φορά σε ερώτησή του προς τον Χριστόν τι πρέπει να κάνει για να ταπεινωθεί άκουσε τον ίδιο τον Χριστό να μιλάει βαθιά μέσα στην καρδιά του και να τον πληροφορεί ότι πρέπει να κρατεί τον νουν του στον Άδη και να μην απελπίζεται.

Το 1911 έγινε μεγαλόσχημος μοναχός και στολίστηκε με πολλές άγιες αρετές και γέμισε όλος από θείο φως.

Το 1915 βγήκε για λίγο από το Άγιον Όρος και επισκέφθηκε τα μοναστήρια της πατρίδας του και απεβίωσε στις 24 Σεπτεμβρίου του 1938.

Γενικά η όλη του μοναχική ζωή ήταν ένας αγώνας πως να κρατήσει την προσευχή αδιάλειπτη και να μην λυπήσει τον Χριστόν. Το τέλος του ήταν ήσυχο, σιωπηλό, γαλήνιο όπως ήταν όλη η μοναχική του ζωή.

Ο Άγιος Σιλουανός μας άφησε ως  παρακαταθήκη πολύ σημαντικές γραφές καθώς όμως και σπουδαία χριστιανική διδασκαλία πλήρεις χάριτος και Πνεύματος Αγίου.

Η μνήμη του τιμάται στις 24 Σεπτεμβρίου.

Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βαρετάδας, Αμφιλοχία.

Βρίσκεται 2,5 περίπου χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το χωριό Βαρετάδα (15 χιλιόμετρα ανατολικά της Αμφιλοχίας), στις αρχές της κορυφογραμμής του όρους Θύαμο και μέσα σε πυκνό δάσος.

Η Κτητορική επιγραφή
πηγή

Όπως μαρτυρά και μία εντοιχισμένη στο βόρειο αέτωμα επιγραφή, το καθολικό της Μονής είναι κτισμένο το 1783, ενώ κάποιες μεταγενέστερες επεμβάσεις συμπληρώνουν σήμερα το σύνολο του συγκροτήματος της Μονής.

Κατά άλλους όμως ειδικούς αρχαιολόγους υπάρχει κάποια μεγάλη πιθανότητα το έτος αυτό να αναφέρεται σε μία ανακαίνιση και το μοναστήρι να είναι έτσι κατά πολύ αρχαιότερο.

Το Καθολικό της Μονής είναι του τύπου μονόκλιτου σταυρεπίστεγου με οκταγωνικό τρούλο και Κτήτορας της ήτανε ο ιερομόναχος Αγάπιος, τον οποίο οι πιστοί ακόμη και σήμερα, 2 αιώνες περίπου μετά την κοίμησή του, αναφέρουν ως Άγιο.

πηγή

πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Στην πίσω πλευρά του μοναστηριού υπάρχει ακόμη και σήμερα ο τάφος του Κτήτορα της Μονής, Ιερομονάχου Αγαπίου.

Σχετικό με την μεγάλη φήμη του Μοναστηριού παλαιότερα, είναι και το ιστορικό δίστιχο επάνω στο τάμα του ξακουστού κλέφτη των Αγράφων και του Βάλτου, Αντώνιου Κατσαντώνη, τάμα το οποίο διασώζεται ακόμη και σήμερα στο ιστορικό μοναστήρι της Παναγίας Τατάρνας. 

Έπειτα από κάποιον αρκετά βαρύ τραυματισμό του Κατσαντώνη σε κάποια μάχη, αυτός ζητώντας βοήθεια από την Παναγία για να γίνει καλά, αναφέρθηκε στα 3 σημαντικότερα μοναστήρια της Παναγίας της ευρύτερης περιοχής: «Χίλια φλουριά εχω στον Προυσσό  και χίλια στ' Βαρετάδα και στης Τατάρνας τη Μονή ένα χρυσό καντήλι».

πηγή 

πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Το οικοδομικό συγκρότημα της Μονής Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βαρετάδας αποτελείται από το καθολικό, ένα μικρό διώροφο κελί πολύ κοντά στον νότιο τοίχο του Καθολικού, και ένα μεγαλύτερο κελί στα βόρεια του Καθολικού. 

Το συγκρότημα περιβάλλεται επίσης και από έναν χαμηλό πέτρινο μαντρότοιχο ενώ στα ανατολικά του βόρειου κτιρίου υπάρχουν και ορισμένα διάσπαρτα, λείψανα κάποιων παλαιοτέρων προφανώς κτισμάτων. 

Η κύρια είσοδος στον περίβολο του Μοναστηριακού συγκροτήματος γίνεται σήμερα από την ανατολική πλευρά της Μονής ενώ κάποιες δευτερεύουσες είσοδοι στον περίβολο υπάρχουν τόσο στην βόρεια, όσο επίσης και στην νότια πλευρά της Μονής.

πηγή

πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Το καθολικό της μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου Βαρετάδας ανήκει στον τύπο της μονόκλιτης τρουλαίας βασιλικής και έχει διαστάσεις 15.80 Χ 6.40 μέτρα. 

Αποτελείται από τον κυρίως ναό, τον νάρθηκα, και μία στοά η οποία εκτείνεται κατά μήκος του νότιου τοίχου του ναού και οι κεραίες του σταυρού καλύπτονται από δίριχτες στέγες, οι κορφιάδες των οποίων καταλήγουν στις τοιχοποιίες του τρούλου. 

Ο τρούλος είναι οκταγωνικός και η θολοδομία του καλύπτεται από μία στέγη ημισφαιρικής μορφής και όλες οι στέγες είναι επικαλυμμένες με σχιστόπλακες  ενώ ολόκληρο το εσωτερικό του ναού και του νάρθηκα, καθώς και το εξωτερικό τμήμα του βόρειου τοίχο που καλύπτεται από την στοά, είναι καλυμμένα από τοιχογραφημένα επιχρίσματα.

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό
πηγή

Στα νοτιοδυτικά του ναού υπάρχει κτίσμα (κελί) τετραγωνικής κάτοψης διαστάσεων 5,50 Χ 5,50 μέτρα. 

Στα βόρεια υπάρχει δεύτερο κτίριο κελιών το οποίο είναι είναι επίμηκες, ορθογωνικό, με ισόγειο και κατώι και έχει γενικές διαστάσεις 18,45 Χ 6,80.

Στην μονή που θεωρείται ως εξαιρετικής ιστορικής σημασίας για όλη την ευρύτερη περιοχή, πραγματοποιήθηκε πλήρης μελέτη αποκατάστασης του ναού και των κελιών, η υλοποίηση της οποίας ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2006 και διήρκεσε 3 χρόνια, από το 2003. 

Το μοναστήρι αφού γλίτωσε από την εγκατάλειψη σήμερα συνεχίζει να τραβά τους ανθρώπους γύρω του, χτισμένο και κρυμμένο λίγα λεπτά από το χωριό της Βαρετάδας σε μια κατάφυτη πλαγιά που στη διαδρομή έως το μοναστήρι η ιδιαιτέρως πυκνή βλάστηση σε ενθουσιάζει και το άρωμα της άγριας ρίγανης σου τρυπάει τη μύτη.

Άποψη της Μονής
πηγή

Επίσης, ολοκληρώθηκε και η σύνδεση της μονής με το οδικό δίκτυο της περιοχής και το σημαντικό αυτό μνημείο είναι σήμερα επισκέψιμο και εύκολα προσβάσιμο.

Από το κτίριο, πριν από τις εργασίες αποκατάστασης σωζόταν μεγάλο μέρος της εξωτερικής τοιχοποιίας αλλά σε κατάσταση ετοιμορροπίας, ενώ η στέγη και οι ενδιάμεσοι τοίχοι έχουν εξ’ ολοκλήρου καταρρεύσει.

Σώζονταν επίσης λείψανα των πατωμάτων, των δοκών και της επικάλυψης της στέγης.

Η πρόσβαση στην Μονή, που απέχει από την Εθνική οδό μόνο 20 χιλιόμετρα γίνεται με καλό ασφαλτοστρωμένο δρόμο, σε μια διαδρομή καταπληκτική, μέσα σε ένα καταπράσινο τοπίο με θέα τον Αμβρακικό κόλπο και σε υψόμετρο 480 μέτρων.

Η Μονή γιορτάζει στις 15 Αυγούστου.

Ιερά Μονή Αβάσσου, Πρέβεζα.

πηγή

Βρίσκεται κοντά στο χωριό Άνω Κοτσανόπουλο της Πρέβεζας σε απόσταση 4 χιλιομέτρων μετά τὸ Κάτω Κοτσανόπουλο πρὸς Βρυσούλα, αριστερά του δρόμου, δίπλα σε μικρό παραπόταμο του Λούρου και μέσα σε ένα τοπίο κατάφυτο με ελιές και πλατάνια.

Η επιγραφή ιστόρησης του ναού
πηγή

Η ονομασία της Μονής οφείλεται στην οικογένεια Αβασσιώτη, οικογένεια εμπόρων που δραστηριοποιούνταν με επιτυχία, επιχειρηματικά, στην Οδησσό της Ρωσίας, στην οποία πρέπει να ανήκε και η ευρύτερη περιοχή. 

Υπάρχει όμως έντονη και η τοπική παράδοση που θέλει το ναό να τον χτίζει ένας σπουδαίος μεγαλοκτηνοτρόφος, ο οποίος ζούσε στην περιοχή με το όνομα Αβάσσος ή και Βάσσος. 

Εκεί, μέσα σε κάτι βάτα, έκαιγε ένα φως και έτσι αποφασίστηκε να χτιστεί στο σημείο η εκκλησία ενώ μέχρι και πρόσφατα έλεγαν ότι ένα θεόρατο φίδι φύλαγε το ναό και όσοι κινούνταν από το Κοτσανόπουλο προς τη Βρυσούλα έφιπποι με άλογο, έπρεπε να αφιππεύσουν σε ένδειξη σεβασμού.

Άποψη των τοιχογραφιών
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών
πηγή

Άποψη του εσωτερικού και δυτικού τοίχου του ναού

πηγή

Μία άλλη εκδοχή θέλει την Μονή να ονομάζεται Αρασσός (Arassus – αρχαίο όνομα), κτισμένη σε ελληνιστική θέση με ύπαρξη αρχαίων τάφων στην γύρω περιοχή. 

Η παρουσία πάντως πολλών μαρμάρινων αρχιτεκτονικών μελών, τμημάτων τέμπλου και αμφικιονίσκων παραθύρων, εντοιχισμένων στον σημερινό ναό, ενισχύουν την άποψη πιθανής αναγωγής της Μονής στον 13° αιώνα.

Η Μονή είναι αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου και ιδρύθηκε τα μέσα του 18ου αιώνα αλλά φαίνεται ότι υπήρχε ήδη από τη βυζαντινή εποχή, όπως δείχνουν μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη και τμήματα τέμπλου που έχουν εντοιχισθεί στο καθολικό της ενώ απέκτησε αρκετά μεγάλη περιουσία και ακόμη συντηρούσε διάφορα σχολεία, στα γειτονικά χωριά. 

 Η επιγραφή επάνω από τη νότια είσοδό
πηγή

Σήμερα από το μοναστηριακό συγκρότημα σώζεται μόνο το καθολικό, με ασβεστωμένους τοίχους και στέγη καλυμμένη με σχιστόπλακες.

Οικοδομήθηκε το 1853, επάνω στα θεμέλια ενός παλαιοτέρου ναού, από τον ηγούμενο ιερομόναχο Κυπριανό από το Θεσπρωτικό, με τη συνδρομή του μητροπολίτη Άρτας Σωφρόνιου, όπως μας πληροφορεί η επιγραφή επάνω από τη νότια είσοδό του. 

Το 1916 έγινε μετόχι της Μονής Ζαλόγγου και όλη η περιουσία της περιήλθε σε αυτή, ενώ στις επόμενες δεκαετίες σταδιακά ερημώθηκε και κατέρρευσε.

Αρχιτεκτονικά είναι μία τρίκλιτη θολοσκέπαστη βασιλική με το κεντρικό κλίτος να χωρίζεται από τα πλαϊνά με δύο κίονες σε κάθε πλευρά και καλύπτεται με τρεις τρούλους, τα πλάγια κλίτη καλύπτονται με τρεις καμάρες το καθένα ενώ  ολόκληρος ο ναός είναι κατάγραφος με αγιογραφίες του 1853.

Το περίτεχνο τέμπλο της Μονής

πηγή

Λεπτομέρεια του τέμπλου της Μονής
πηγή

Άποψη του εσωτερικού και του τέμπλου

πηγή

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει και το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο με τις ανάγλυφες παραστάσεις από την Αγία Γραφή και τις δεσποτικές εικόνες του 1891, έργα του ζωγράφου Καρατζούλα από την Πρέβεζα. 

Σε απόσταση αναπνοής από την Μονή υπάρχει αναστηλωμένος πλέον, ένας από τους παλαιότερους και εντυπωσιακούς, νερόμυλους της περιοχής.

Η Μονή θα είχε αρκετή περιουσία, αφού διέθετε 1.000 γρόσια τον χρόνο για τα σχολεία των γειτονικών χωριών ενώ μετά την απελευθέρωση της Ηπείρου, διαλύθηκε και η περιουσία της απαλλοτριώθηκε.

Πρόσφατα, στην Μονή πραγματοποιήθηκαν διάφορες εργασίας όπως της αποκατάστασης των κελιών που καταστράφηκαν από πυρκαγιά την περίοδο της κατοχής, η ανακατασκευή του πρόναου, η ανακατασκευή του νερόμυλου, η διαμόρφωση χώρου στάθμευσης, αναστηλώθηκε ο πλίνθινος μαντρότοιχος της Μονής, ενώ στο Καθολικό έχουν ολοκληρωθεί η στεγανοποίηση της στέγης και η αποσυμφόρηση της υγρασίας θεμελίων.

Η μονή σήμερα έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, δυστυχώς είναι διαλυμένη και εορτάζει στις 15 Αυγούστου.

Ιερά Μονή Παναγίας Κυρίας των Αγγέλων Γωνιάς, Χανιά.

Βρίσκεται στη βάση της χερσονήσου της Σπάθας, περίπου 26 χιλιόμετρα δυτικά από τα Χανιά και 2.5 χιλιόμετρα βόρεια από το Κολυμπάρι, δίπλα στην θάλασσα και είναι από τα μεγαλύτερα και πιο καλά διατηρημένα Μοναστήρια της Κρήτης, με φρουριακή μορφή και ένα τρίκογχο Καθολικό που συστεγάζει δύο παρεκκλήσια, κατά τα πρότυπα των Αγιορείτικων Καθολικών. 

Η μονή Γωνιάς το 1898 
πηγή

Η ιστορία της Μονής αρχίζει τα μέσα του 9ου αιώνα, τότε που για πρώτη φορά κτίσθηκε, από ζηλωτές Μοναχούς, στη θέση «Μένιες» του Ακρωτηρίου αυτού προς τιμή του Αγίου Γεωργίου, στον ίδιο τόπο ακριβώς, που υπήρχε και το Ιερό της θεάς Δικτύνης - Βρυτομάρτιδος, Αρτέμιδος. 

Οι συχνές και βάρβαρες επιδρομές όμως των πειρατών σε εκείνη την περιοχή, και φυσικά εναντίον της Μονής, ανάγκασαν τους Μοναχούς και ασκητές να ζητήσουν ασφαλέστερο τόπο μοναχικής ζωής, έτσι πήγαν νοτιότερα και σχεδόν στη «ρίζα» του Ακρωτηρίου, κατά το 13ο αιώνα και έκτισαν το μικρό Μοναστήρι, που σήμερα είναι το Κοιμητήριο της Μονής.

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Από το μικρό αυτό Μοναστήρι, αρχές του 17ου αιώνα, ο Μοναχός Βλάσιος, από την Αμάσεια της Κύπρου, άρχισε να κτίζει τη Μονή στη θέση που είναι σήμερα (ύστερα από μια οπτασία, κατά την παράδοση) και το έργο του συνέχισε ο Ιερομόναχος Βενέδικτος Τζαγκαρόλας, ο οποίος καταγόταν από ονομαστή οικογένεια των Χανίων, που η ρίζα της ήταν Βενετική κι είχε προσχωρήσει στο Ορθόδοξο Δόγμα. 

Ένας ευγενής των Χανίων, ο Γεώργιος Μουρμούρης, χάρισε τεράστια περιουσία στη Μονή, που βοήθησε σημαντικά τόσο για την οικοδόμηση, όσο και για τη συντήρηση της και για αυτό, και δίκαια, συγκαταλέγεται στους κτήτορες της Μονής. Το χτίσιμο άρχισε το 1618 και ο Ναός της τελείωσε το 1634, όπως μαρτυρεί η επιγραφή που είναι χαραγμένη στο δυτικό πάνω μέρος του τρούλου. 

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Από την ίδρυση της στο χώρο αυτό η Μονή μέχρι σήμερα έχει υποστεί έξι (6) μεγάλες καταστροφές: τα έτη 1645, 1652, 1822, 1841, 1867 από τους Τούρκους και το 1941 από τους Γερμανούς. 

Έτσι η ιστορία του Μοναστηριού αυτού είναι βαμμένη από το αίμα των Μοναχών του και σημαδεμένη από την καταστροφή. 

Όμως παρ' όλες τις ερημώσεις και τις καταστροφές του το Μοναστήρι στάθηκε Κιβωτός της Ορθοδοξίας στην πίστη και στην παράδοση της, αναδείχθηκε στοργική Μάνα του υπόδουλου Γένους στον τόπο αυτό, γαλούχησε και κράτησε την Ελληνική Παιδεία σε χρόνους και καιρούς σκοταδισμού. 

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής

Διατήρησε άσβηστη τη φλόγα για την Ελευθερία και την ανάσταση του Ελληνικού Γένους.

Συμπορεύτηκε με το Λαό μας στις οδύνες και στις δοκιμασίες του. Ανέδειξε στο πέρασμα των αιώνων της ζωής μου, μέχρι και σήμερα, μεγάλους της Εκκλησίας Πατέρες και Διδασκάλους, γενναίους αγωνιστές της Ελευθερίας και ονομαστούς εκπροσώπους της Ελληνικής Παιδείας.

Σήμερα το Μοναστήρι αυτό δίνει τη ζωντανή μαρτυρία του μέσα στο χώρο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού γενικά αλλά και του Τόπου μας ειδικότερα. 

Άποψη της Μονής
πηγή

Οι Μοναχοί του εξυπηρετούν τις λατρευτικές και πνευματικές ανάγκες σε πολλά χωριά της περιοχής, προσφέρουν εθελοντική εργασία στα ευαγή Ιδρύματα της Ιεράς Μητροπόλεως Κισάμου και Σελίνου, διδάσκουν σε Σχολεία της περιοχής, ενώ ταυτόχρονα και πρωταρχικά συμμετέχουν στη λατρευτική, πνευματική και κοινοβιακή ζωή του Μοναστηριού και κρατούν την παράδοση της Ορθοδοξίας και της Ελληνικής Φυλής.

Μαζί μ' αυτά η Μονή, κατά τα τελευταία χρόνια, έχει προσφέρει μεγάλες και πολύ αξιόλογες εκτάσεις γης για την εγκατάσταση αναπτυξιακών Μονάδων της περιοχής Κολυμβαρίου, όπως είναι: το Γυμνάσιο - Λύκειο, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός, η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών, το Κέντρο Αγροτικής Ανάπτυξης, το Εκκλησιαστικό Οικοτροφείο, το Στάδιο, το Ειρηνοδικείο κ.λπ. 

Άποψη της εισόδου του Ναού της Μονής
πηγή

Εξαιρετικά δε πρόσφερε αξιόλογη έκταση, και σε απόσταση μόλις δεκάδων μέτρων από αυτήν, για την ίδρυση της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης.

Ιδιαίτεροι σταθμοί της πορείας της Μονής.

1618: Άρχισε η οικοδόμηση της στο χώρο που υπάρχει σήμερα.

1634: 1η Ιουνίου: Τελείωσε η οικοδόμηση του Ιερού Ναού της, που είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου), όπου και η επίσημη ετήσια εορτή της Μονής.

1662: Η Μονή με Πατριαρχικό Σιγγίλιο (επίσημο Πατριαρχικό έγγραφο) του Οικουμενικού Πατριάρχου Διονυσίου του Γ', ύστερα από προσωπικές παραστάσεις κι ενέργειες του ονομαστού Ηγουμένου Ησαΐου Διακοπούλου, ανακηρύχθηκε Σταυροπηγιακή.

Άποψη της Μονής
πηγή

1664: Άρχισε η λειτουργία του Σχολείου της Μονής, σύμφωνα με τα προνόμια που της εξασφάλιζε το νέο Σταυροπηγιακό καθεστώς.

1668: Τέθηκε σε εφαρμογή το νέο καταστατικό λειτουργίας της Μονής υπό του Ηγουμένου Ησαΐου Διακοπούλου.

1805: Κτίστηκαν τα παρεκκλήσια του Ναού (Αγίου Νικολάου και Αγίου Χαραλάμπους).

1821: Η Μονή εντός των χώρων της ίδρυσε και λειτούργησε Νοσοκομείο για τους πληγωμένους αγωνιστές.

1897: Ο συνταγματάρχης του Ελληνικού Στρατού Τιμολέων Βάσσος αποβιβάστηκε με στρατό νότια της Μονής και κατέλαβε την Κρήτη «εν ονόματι του Βασιλέως των Ελλήνων», όπως αναφέρεται σε προκήρυξή του, και εγκατέστησε το Αρχηγείο του εντός της Μονής.

Άποψη της Μονής
πηγή

1899: Κτίσθηκε το μεγαλοπρεπές και εντυπωσιακό καμπαναριό, που αντικατέστησε το παλαιότερο, πολύ μικρό.

1941: Μετά την κατάληψη των Αθηνών από τα Γερμανικά Στρατεύματα κατοχής, εγκαταστάθηκε στη Μονή η Στρατιωτική Σχολή των Ευελπίδων. 

Το ίδιο έτος συνελήφθησαν και οι Μοναχοί της Μονής από τους Γερμανούς, οι οποίοι οδηγήθηκαν στις φυλακές Αγυιάς όπου εκεί αποφασίστηκε η εκτέλεση τους, αλλά την 9η Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους αμνηστεύθηκαν.

1942: (Μεγάλη Εβδομάδα – Πάσχα):

Επαναλειτούργησε μερικώς η Μονή, η οποία είχε μεταβληθεί σε Στρατόπεδο μέχρι την απελευθέρωση.

 Κειμήλιο της Μονής
πηγή

Κειμήλιο της Μονής
πηγή

Ιερά Κειμήλια.

Κειμήλιο της Μονής
πηγή

Αν και η Μονή στο διάβα της ζωής της έπαθε τόσα δεινά και τόσες πολλές καταστροφές από τους διάφορους κατακτητές, κατόρθωσαν οι Μοναχοί της να διασώσουν αρκετά κειμήλια, που σήμερα με ευγνωμοσύνη σε αυτούς καθώς και σεβασμό στην ιερότητα αυτών των κειμηλίων, φυλάσσονται στο χώρο της.

Τέτοια κειμήλια είναι:

Εικόνες: Είναι δείγματα της Κρητικής Σχολής οι περισσότερες, έργα των ονομαστών αγιογράφων Μοναχού Παρθενίου, Δημητρίου Σγουρού, Αλέξανδρου Ρίπου, Γεωργίου Στάη, Κωνσταντίνου Παλαιόκαπα, Νείλου κ.ά., που ιστορήθηκαν κατά τα έτη 1642, 1643, 1660, 1662, 1705, 1728, 1772 κ.λπ.

Βιβλία: Η Βιβλιοθήκη της Μονής κάηκε κατ' επανάληψη από τούς κατακτητές, σήμερα όμως λειτουργεί μία νέα Βιβλιοθήκη - Αναγνωστήριο με μερικές χιλιάδες τόμους Βιβλίων όλων των Επιστημών, παράλληλα φυλάσσονται μερικά παλαιά Βιβλία και ιστορικά έγγραφα όπως: Ο Κώδικας του Κτήτορα, του 1665 και μικρότεροι άλλοι.

Δύο Πατριαρχικά Σιγγίλια: του Πατριάρχη Καλλίνικου (1690) και του Πατριάρχη Γρηγορίου του Ε' (1797), καθώς όμως και το Αρχείο του αγωνιστή αρχιμανδρίτη Παρθενίου Περίδη.

Τηλέφωνο Μονής (+30) 28240 22281

Ευχαριστώ ιδιαίτερα την κα Ελενα Χαλιβελάκη για την άδειά της να χρησιμοποιήσουμε δικές της φωτογραφίες, της Μονής Γωνιάς, από το τόσο ενδιαφέρον blog της με τίτλο ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΑ.