Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΜΠΕΛΑΚΙΩΤΙΣΣΑΣ.

Φυλάσσεται στην ιερά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου Αμπελακιώτισσας ή Κοζίτσης, στο ομώνυμο χωριό στην Ναυπακτία.

Η μονή της Παναγίας Αμπελακιώτισσας

Η μονή ιδρύθηκε το 1455 επί ηγουμενίας Θεοφίλου όταν, όπως θέλει η παράδοση, ένας βοσκός από το χωριό βρήκε μια εικόνα της Θεοτόκου κάτω από ένα δέντρο το οποίο σώζεται ακόμα και σήμερα.

Η εικόνα αυτή λέγετε ότι προέρχεται από το χωριό Αμπελάκια της Θεσσαλίας το οποίο λεηλάτησαν οι Οθωμανοί μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, κατακτώντας την Θεσσαλία.

Σύμφωνα με το θρύλο, όταν οι Τούρκοι λεηλάτησαν το χωριό, έριξαν την εικόνα μαζί με άλλες, στον ποταμό Πηνειό όμως εκείνη επέστρεψε στη θέση της την επόμενη μέρα, οι Τούρκοι την έριξαν στον ποταμό για δεύτερη φορά και όταν την επόμενη μέρα η εικόνα επανεμφανίστηκε στη θέση της, αποφάσισαν αφού την ξαναρίξουν στο ποτάμι, να κάψουν την εκκλησία ώστε να μη βρει πού να επιστρέψει. 

Το εσωτερικό του Καθολικού της Μονής

Πράγματι, τα ίχνη της εικόνας χάθηκαν για πολλά χρόνια, δύο μέρες όμως, πριν τον Δεκαπενταύγουστο του 1455, ένας βοσκός στο τότε χωριό της Κουζίτσας, έβλεπε για τρία συνεχόμενα βράδια ένα φως στη βουνοπλαγιά. 

Την τρίτη μέρα, στις 15 Αυγούστου του 1455, κίνησε να λύσει το μυστήριο της πηγής του φωτός, για να ανακαλύψει επάνω σε μία βελανιδιά και ανάμεσα στα κλαδιά της, την εικόνα της Παναγίας. 

Το γεγονός της εύρεσης της Εικόνας ήταν η αφορμή, να ιδρυθεί το μοναστήρι, μέ την έγκριση και ευλογία του τότε Επισκόπου Λιδωρικίου και Κραβάρων, η οποία ξεκίνησε, κατά την παράδοση, την επόμενη χρονιά με τετραμελή αδελφότητα και λειτουργεί ανελλιπώς μέχρι και σήμερα ενώ χτίστηκε μάλιστα γύρω από την βελανιδιά η οποία σώζεται και αυτή μέχρι και σήμερα δίπλα στο Ναό.

Άποψη του Καθολικού και της βελανιδιάς που
σύμφωνα με τον θρύλο επάνω στα κλαδιά της
βρέθηκε από ένα βοσκό, η Θαυματουργή
εικόνα της Παναγίας
πηγή

Η εικόνα της Παναγίας ανήκει στον μορφολογικό τύπο της Σκοπιώτισσας και είναι διαστάσεων 0.48 Χ 0.33. 

Εμφανίζεται σε προτομή με γερμένο το κεφάλι αριστερά όπως και τα μάτια της και ιδιαίτερα του κάτω βλεφάρου «ὡσάν πλαγιαστοῦ πληθωρικοῦ θυλάκου» κατά τον Δημήτριο Πάλλα ενώ έχει και τα χέρια σταυρωμένα στο στήθος.

Είναι ζωγραφισμένη πάνω σε ξύλο και φέρει στέμμα, κάτι πού οδηγεί, κατά τον καθηγητή Αθανάσιο Παλιούρα, στον ειδικότερο τύπο της Παναγίας των Αγγέλων.

Η εικόνα της Παναγίας Αμπελακιώτισσας, έχει λεπτά χαρακτηριστικά, ενώ τα λοξωτά της μεγάλα μάτια, είναι πολύ εκφραστικά, στοχαστικά και κατά τούς ειδικούς ο τύπος της προσευχόμενης Σκοπιώτισσας έχει «Κρητικοβενετσιάνικη προέλευση», ανήκει τεχνοτροπικά στον 17ο αιώνα και ίσως να βασίζεται σε κάποιο παλαιότερο πρότυπο.

Ακόμη, στο κάτω μέρος της επένδυσης της εικόνας βρίσκεται η εξής επιγραφή: «1820 Μ(ΑΪ)ΟΥ 4. ΔΕΗἄΙἄ ΤΟΥ ΔΟΥΛΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΓΕΩΡΓΑΚΙἄ ΚΒ ΗΓΟΥΜΕΝΕΒΟΝΤΟἄ ΘΕΟΦΙΛΟἄ Π(Α)Π(Α)ΛΟΓΗ ΕΝΤΕΧΝΕΥἄΙ ΝΙΚΟΛΟἄ ΔΑΜΙΑΝΟ».

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΓΟΡΓΟΕΠΗΚΟΟΥ, ΤΗΣ ΜΑΝΔΡΑΣ ΑΤΤΙΚΗΣ.

Φυλάσσεται, σήμερα, στην Ιερά Μονή Παναγίας της Γοργοεπηκόου στην Μάνδρα Αττικής.

Λεπτομέρεια της εικόνας

Γύρω στα 1800 κάποιος μοναχός από το Άγιον Όρος ξεκίνησε να πάει στη Μικρά Ασία όπου υπήρχαν μετόχια αγιορείτικα, φέρνοντας μαζί του και αγιογραφημενες εικόνες για να τις πουλήσει. Μια από αυτές τις εικόνες, ποιος ξέρει με πόσες νηστείες και προσευχές αγιογραφημένη, ήταν της Παναγίας της επονομαζόμενης Γοργοεπηκόου (Γοργοϋπηκόου).

Την εικόνα αγόρασε στη Σμύρνη μια οικογένεια ευσεβής, πού με τα χρόνια την έδινε πολύτιμη κληρονομιά σε κάθε πρωτότοκο. Έτσι ήρθε και στα χέρια της Ιφιγένειας.

Μία μέρα του 1907, όταν η Ιφιγένεια Αναπλιώτου ήταν βρέφος στην κούνια, όπως της διηγούνταν οι γονείς της συνέβη το έξης θαυμάσιο: Οι γονείς γευμάτιζαν στον κάτω όροφο του σπιτιού τους, όταν από τον επάνω όροφο, πού ήταν η κούνια με το παιδί, ακούστηκε ένας δυνατός θόρυβος που όλοι ξαφνιάστηκαν, ιδίως η μητέρα της Ελευθερία, πού φώναξε τρομαγμένη, μήπως της απήγαγαν το παιδί, και αμέσως έτρεξαν να δουν τι συμβαίνει. 

Η Ι. Μ. Παναγίας Γοργοεπηκόου στην Μάνδρα Αττικής
πηγή

Η εικόνα μόνη της είχε κατέβει από το εικονοστάσι, που ήταν στο ίδιο δωμάτιο, και είχε σταθεί όρθια στο κιγκλίδωμα της κούνιας, ενώ το βρέφος κοιμόταν ήσυχο και αμέριμνο. 

Τρόμαξαν και φώναξαν τον ιερέα, έκαναν μια κατανυκτική παράκληση στην Παναγία και με δέος την έβαλαν πάλι στο εικονοστάσι.

Αυτό το θαυμάσιο γεγονός το γιόρταζαν την μέρα κάθε χρόνο, στις 8 Σεπτεμβρίου, κάνοντας αγρυπνία στο σπίτι τους. 

Όταν το 1922 έγινε η Μικρασιατική καταστροφή και ο διωγμός, η οικογένεια της Ελευθερίας κατόρθωσε να περάσει στη Μυτιλήνη. Μέσα στα ελάχιστα πράγματα πού μπόρεσαν, όπως όλοι, να πάρουν μαζί τους, πρώτη ήταν η εικόνα αυτή της Παναγίας.

Το πρώτο εκκλησάκι όπου έμεναν οι μοναχές, 
 έως ότου να χτίσουν το μοναστήρι.

Στη Μυτιλήνη όπου εγκαταστάθηκαν, η μητέρα της Ιφιγένειας, Ελευθερία, κάθε 8η Σεπτεμβρίου γιόρταζε την Παναγία εις ανάμνησιν του μεγάλου θαύματος της στη Σμύρνη.

Μια χρονιά, στίς 8 Σεπτεμβρίου, θα γιόρταζαν την Παναγία και όπως πάντα η Ελευθερία κατέβασε την εικόνα να την περιποιηθεί.

Κάποια στιγμή, πού βρισκόταν σε άλλο δωμάτιο, φύσηξε δυνατός αέρας από το ανοικτό παράθυρο και σήκωσε το πετσετάκι που ακουμπούσε το αναμμένο καντήλι στο εικονοστάσι. 

Πήρε φωτιά μια άκρη και μεταδόθηκε η φωτιά σε όλο το δωμάτιο. Η Ελευθερία παρόλο που ήτανε κάπως βαρόκοη λόγω της ηλικίας της, άκουσε κάποιους χτύπους και απορώντας τι να είναι, βγήκε στη πόρτα, αλλά δεν είδε κανέναν. 

Η Ιερά Μονή Παναγίας της Γοργοεπηκόου 
στην Μάνδρα Αττικής, από ψηλά.

Οι χτύποι όμως συνεχίζονταν πιο έντονα, και τότε ανέβηκε επάνω και μόλις άνοιξε την πόρτα του δωματίου, πετάχτηκαν φλόγες και καπνοί. 

Ζαλίστηκε, δεν μπορούσε να αναπνεύσει και με κόπο μπόρεσε να φωνάξει τους γείτονες να σβήσουν τη φωτιά.

Όταν τελικά μπόρεσε να μπει στο δωμάτιο, και έψαχνε με τα μάτια μέσα να διακρίνει κάτι στις φλόγες, πού ακόμα κρατούσαν.

Αντίκρυσε την εικόνα της Παναγίας, ανάμεσα στις φλόγες και στους καπνούς την κοίταζε από μακριά, με κείνο το γλυκύτατο της μειδίαμα, ανέγγιχτη από τη φωτιά, και από τους καπνούς ώστε να λάμπει έτσι όπως την είχε γυαλίσει η ίδια. 

 

Η είσοδος της Μονής
πηγή

Οι φλόγες την είχαν σεβαστεί, και μήτε ίχνος καπνού την είχε αμαυρώσει, όλη η οικογένεια φύλαγαν και αυτό το θαύμα σαν πολύτιμο μαργαριτάρι στην καρδιά τους.

Τέσσερις Μοναχές ξεκίνησαν να κτίσουν ένα Μοναστήρι, Ησυχαστήριο, τον Ιανουάριο του 1965 ήρθαν στην Αθήνα και έμεναν προσωρινά στο πατρικό σπίτι μιας εξ αυτών, στα Μελίσσια. 

Εκεί, εκτελούσαν τα θρησκευτικά τους καθήκοντα, και συγχρόνως έψαχναν, για έναν κατάλληλο τόπο, για να κτίσουν σιγά - σιγά το Μοναστήρι τους και βρήκαν έναν τόπο στο Καπανδρίτι, τους άρεσε, και έδωσαν και μια προκαταβολή. 

 

Το καθολικό της Μονής
πηγή

Θέλανε, να παραγγείλουν στο Άγιο Όρος μια Εικόνα της Παναγίας της Γοργοεπηκόου, στο όνομα της οποίας θα αφιέρωναν τη Μονή. 

Μια μέρα, τις επισκέφθηκε μια γυναίκα, η Ιφιγένεια Αναπλιώτου και αφού έμεινε αρκετά μαζί τους, σηκώθηκε να φύγει, λέγοντας: "Πρέπει να πηγαίνω, γιατί έχω να περάσω από την εκκλησία, να πάρω μια Εικόνα μου, πού την πήγα για τους «Χαιρετισμούς». Ξέρετε, μαθεύτηκε πώς είναι πολύ θαυματουργή, και μου ζήτησαν να την πάω, να την προσκυνήσουν. Αλλά την ξύνουν οι γυναίκες, και φοβάμαι, πώς θα μου την αλλοιώσουν". 

Τους είπε, ότι την έφερε από την Σμύρνη, ότι ήταν Εικόνισμα οικογενειακό και από γενιά σε γενιά, ερχόταν πάντα στο πρώτο παιδί της οικογενείας και τελευταία, ήρθε στα χέρια της, οι μοναχές ρώτησαν σε ποια Χάρη της Παναγίας είναι η Εικόνα και εκείνη απάντησε πως είναι η Παναγία, η Γοργοεπήκοος.

Το εσωτερικό του καθολικού της Μονής
πηγή

Μια αγαλλίαση πλημμύρισε την καρδιά, και των τεσσάρων μοναζουσών και αφού το Μοναστήρι στο όνομα της Παναγίας Γοργοεπηκόου θα αφιερωνόταν, οι μοναχές ζήτησαν να την πάρουν να τη φυλάξουν αλλά η γυναίκα αρνήθηκε ευγενικά, και εκείνες δεν επέμεναν. 

Αυτά, έγιναν στα μέσα της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και προς το Πάσχα, τους στέλνει ένα μήνυμα, ότι θα τους δώσει την Εικόνα, όταν θα κτίσουν το μοναστήρι, είπε ακόμα, πώς και κείνη ονειρευόταν να της κτίσει μία εκκλησία, αλλά δεν είχε την οικονομική δυνατότητα. 

Από τότε, πέρασαν μερικοί μήνες και τον Αύγουστο του 1965, την παρακάλεσαν να τους δώσει, για λίγο, την Εικόνα, για να βγάλουν μερικές φωτογραφίες της, γιατί θα έκαναν την πρώτη τους υπαίθρια Λειτουργία, στο Καπανδρίτι και την έδωσε ευχαρίστως και όταν πήγαν να την επιστρέψουν τους είπε: «Κρατήστε την».

Από εκείνη ώρα, το Εικόνισμα της Υπεραγίας Θεοτόκου, της Γοργοεπηκόου, βρίσκεται στα χέρια τους και με την χάρη της και τη δύναμή της, κτίστηκε η Ιερά Μονή Μάνδρας Αττικής.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ "ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ" ΤΗΣ ΘΗΒΑΣ.

Φυλάσσεται στον ιερό ναό του Αγίου Δημητρίου και της Μεγάλης Παναγιάς στην Θήβα.

Βρίσκεται σε ένα περίτεχνο μαρμαρόγλυπτο προσκυνητάρι στη μέση του ναού και σύμφωνα με την παράδοση φιλοτεχνήθηκε απο τον Απόστολο και Ευαγγελιστή Λουκά κατά το 70 μ.χ.

Σύμφωνα με μαρτυρίες ο Ευαγγελιστής Λουκάς διδάσκοντας το ιερό Ευαγγέλιο έφθασε έως την Θήβα όπου και μαρτύρησε, άλλωστε ο τάφος του και η λάρνακά του βρίσκονται στον Προσκυνηματικό ναό προς τιμήν του, στην Θήβα.

Η εικόνα της Μεγάλης Παναγιάς συνδέεται και με ιστορικές διηγήσεις, θρύλους και παραδόσεις του τόπου μας.

Ο ιστορικός Δημήτρης Καμπούρογλου στην “Ιστορία των Αθηνών” την ταυτίζει με την εικόνα της Παναγίας της Αθηνιώτισσας που ήτανε η Παλλάδιος εικόνα της Ακρόπολης όταν αυτή λειτουργούσε ως χριστιανικός ναός, η μορφή της άλλωστε ως δεξιοκρατούσας Παναγίας, εικονίζεται και σε μολυβδόβουλο του Αγίου, Μιχαήλ Χωνιάτη, τελευταίου Μητροπολίτη των Αθηνών πριν την Φραγκοκρατία.

Μετά την κατάκτηση του Παρθενώνα το 1204 η εικόνα της Μεγάλης Παναγιάς ή Αθηνιώτισσας έγινε ναός του Δουκάτου της Αθήνας και της Θήβας και για να μην συληθεί η εικόνα από τους Τούρκους του Μωάμεθ Β', φυγαδεύτηκε στην Θήβα για να σωθεί.

Ο ιστορικός Λεκαίν το 1380 κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας επισκεπτόμενος την Θήβα αναφέρει ότι η κυριώτερη εκκλησία των Θηβών είναι η Μεγάλη Παναγιά στην οποία υπάρχει και η εικόνα της Παναγιάς που φέρει τον Χριστό δεξιά και είναι έργο του ευαγγελιστή Λουκά.

Οι σεισμοί του 1853 κατέστρεψαν τον ναό της Μεγάλης Παναγιάς και η εικόνα μεταφέρθηκε στο εκκλησάκι τότε του Αγίου Δημητρίου όπου και παραμένει ως σήμερα ενώ το 1861 η εικόνα ντύθηκε με ασημένιο κάλυμμα.

Η εικόνα θεωρείται αρχαιότατη, παλαιότερη ακόμη και από την εικόνα της Παναγίας Σουμελάς αφού η Παναγία κρατά τον Χριστό δεξιά ενώ όλες οι άλλες κρατούν τον Χριστό αριστερά.

ΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΕΡΟΠΑΓΙΤΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βουλκάνου, στην Καλαμάτα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Πρόκειται για το μεγαλύτερο τεμάχιο της Τιμίας Κάρας του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, που κατέχει η Ιερά Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου Βουλκάνου, εντός μιας παλαιάς «ημισφαιροειδούς» και περίτεχνης λειψανοθήκης, από το 1776. 

Ο Άγιος Διονύσιος καταγόταν από την Αθήνα,  στην οποία γεννήθηκε το ένατο έτος μετά από την γέννηση του Χριστού και διετέλεσε μέλος του Ανώτατου Δικαστηρίου του Αρείου Πάγου, έτσι εκτός από πολιούχος άγιος των Αθηνών, είναι και προστάτης των Δικαστικών και του Δικαστικού Σώματος.

Σε νεαρή ηλικία βρέθηκε στην Ηλιούπολη της Αιγύπτου, κοντά στο σημερινό Κάιρο, ακριβώς εκείνη την Μεγάλη Παρασκευή την ώρα της σταυρώσεως του Χριστού που αν και μεσημέρι, σκοτίστηκε ο ήλιος: «Ἀπὸ δὲ ἕκτης ὥρας σκότος ἐγένετο ἐπὶ πᾶσαν τὴν γὴν ἕως ὥρας ἐνάτης» και ο Διονύσιος που έζησε το γεγονός αυτό, συγκλονίστηκε και αναφώνησε: «Ή Θεός πάσχει ή το πάν απόλλυται» (Ή ο Θεός υποφέρει ή χάνεται το παν), ενώ σημείωσε με επιμέλεια την ημέρα και την ώρα του υπερφυσικού αυτού γεγονότος, του σκοτισμού του Ηλίου.

Ιερομάρτυς Διονύσιος. 
Τοιχογραφία τού 1546 στο Παρεκκλήσιο του Αγίου Νικολάου
τής Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα, Αγίου Όρους 
 από τον Θεοφάνη τον Κρήτα και τον Συμεών.
πηγή

Όταν επέστρεψε στην Αθήνα άκουσε το κήρυγμα του Αποστόλου Παύλου στον Άρειο Πάγο να μιλά για εκείνο το υπερφυσικό σκοτάδι κατά την Σταύρωση του Κυρίου διαλύοντας κάθε αμφιβολία μέσα του, για την εγκυρότητα της νέας του πίστης, του Χριστού.

Βαπτίσθηκε χριστιανός  με την οικογένειά του το 52 μ.Χ.  και ήτανε ένας από τους πρώτους Αθηναίους που πίστεψαν στον Χριστό ενώ η αποδοχή του Διονυσίου στον Χριστό αναφέρεται και στις Πράξεις των Αποστόλων στο κεφάλαιο 17 και στίχο 34 «τινὲς δὲ ἄνδρες κολληθέντες αὐτῷ ἐπίστευσαν, ἐν οἷς καὶ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης καὶ γυνὴ ὀνόματι Δάμαρις καὶ ἕτεροι σὺν αὐτοῖς».

Όταν έμαθε ότι στα Ιεροσόλυμα ζει η Μητέρα του Χριστού, ταξίδεψε μέχρι εκεί όπου και την συνάντησε και είπε: «το παρουσιαστικό της, τα χαρακτηριστικά της, η όλη εμφάνιση της μαρτυρούν, ότι είναι πράγματι Μητέρα Θεού», όμως στα Ιεροσόλυμα ξαναβρέθηκε, όταν κοιμήθηκε η Θεοτόκος και τότε αρπάχθηκε και αυτός όπως οι Απόστολοι και άλλοι Ιεράρχες, εν νεφέλες και αιθερίως μετέβη και παρέστη στην κηδεία της Παναγίας.

Ιερομάρτυς Διονύσιος. 

Τοιχογραφία τού 1290 μ.Χ, στό Πρωτάτο Αγίου Όρους 

από τόν Μιχαήλ Πανσέληνο

πηγή

Διετέλεσε Επίσκοπος των Αθηνών αφού διαδέχθηκε στον επισκοπικό θρόνο τον Αγιο Ιερόθεο, πρώτο Επίσκοπο Αθηνών.  

 

Την μαρτυρία ότι ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης υπήρξε επίσκοπος Αθηνών την δίνει ο Διονύσιος Κορίνθου και μας τη μεταφέρει στην Εκκλησιαστική Ιστορία του ο Ευσέβιος Καισαρείας.

Επιβραβεύθηκε από το θεό για τη χριστιανική του δράση με το χάρισμα να επιτελεί θαύματα και περιόδευσε σε πολλά μέρη της Δύσης, όπου κήρυξε τον ευαγγελικό λόγο και ερμήνευσε τις ιερές γραφές.

Όταν έφθασε στο Παρίσι συνελήφθη και αργότερα αποκεφαλίστηκε ενώ μαζί του μαρτύρησαν και δύο μαθητές του, ο Ρουστικός και ο Ελευθέριος ενώ ο ηγεμόνας της περιοχής έδωσε εντολή να μη θάψει κανείς τα άγια λείψανα των μαρτύρων, όμως κάποιοι χριστιανοί τα φύλαξαν και όταν δεν υπήρχε πλέον φόβος τα ενταφίασαν με τιμές.

Η μνήμη του τιμάται στις 3 Οκτωβρίου, όμως ύστερα από την με αριθμ. 22/30 Σεπτεμβρίου 1999 εγκύκλιο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, η μνήμη του Αγίου Ιερομονάχου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου συμπεριλήφθηκε να τιμάται επιπρόσθετα και στις 12 Οκτωβρίου όπου και ορίσθηκε να τιμάται η Σύναξη των εν Αθήναις Αγίων.

ΑΙΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΟΥ.

Στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους, αποθησαυρίζεται ένα εξαιρετικά σπάνιο αλλά και ιερότατο κειμήλιο.

Η σταυροθήκη της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου Αγ. Όρους
με το Αίμα του Χριστού.

Πρόκειται για εναν κρυστάλλινο σταυρό που περιέχει “Αίμα Χριστού” από τον Γολγοθά, που περιέχεται μαζί με άλλα κειμήλια σε μία τρίπτυχη σταυροθήκη - λειψανοθήκη.

Σύμφωνα με την Ιερά Μονή Χιλανδαρίου, η λειψανοθήκη αυτή περιέχει επίσης τρεις ιερές άκανθες από τον Ακάνθινο Στέφανο, καθώς και τμήμα από τα σπάργανα του Χριστού, με τα ιερά αυτά κειμήλια να προέρχονται από τα Ιεροσόλυμα και ανήκαν στον Όσιο Σάββα της Σερβίας, κτήτορα της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου.

Σύμφωνα όμως με το βιβλίο του Anatole Frolow: La relique de la Vraie Croix. Recherches sur le développement d'un culte (= Το λείψανον του Αληθούς Σταυρού. Έρευνες επί της εξελίξεως μίας λατρείας), στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου Αγίου Όρους αποθησαυρίζεται σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου που ανήκε κάποτε στους Σέρβους βασιλείς και η οποία περιέχει εντός θηκών και τα ακόλουθα λείψανα: αίματος Χριστού, του ακάνθινου στέφανου, της ράβδου (;), χώματος Γολγοθά, σπαργάνων του μικρού Ιησού, από τα δώρα των Μάγων, του Αγίου Γεωργίου, της Αγίας Βαρβάρας και της ακαταφλέκτου βάτου.

Anatole Frolow: La relique de la Vraie Croix. Recherches sur le développement d'un culte, σ. 71, σημ.2.
Η αναφορά στη σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου της Ι. Μ. Χιλανδαρίου που περιέχει αίμα Χριστού και άλλα κειμήλια.

Η Μονή Χιλανδαρίου

Η Μονή Χιλανδαρίου (σερβικά: Манастир Хиландар) είναι ένα σερβικό μοναστήρι που βρίσκεται στο βορειοανατολική πλευρά του Αγίου Όρους και είναι το 4ο στην ιεραρχία των Αγιορείτικων Μονών. 

Έχει εξωτερικά επιβλητική εμφάνιση ενός μεσαιωνικού κάστρου, καθώς είναι οχυρωμένη με τείχη που έχουν ύψος 30 μέτρων, μήκος 140 μέτρων και περιβάλλουν μια περιοχή πλάτους περίπου, 75 μέτρων. 

Το μοναστήρι πήρε αυτή την μορφή, εξαιτίας των πολύ συχνών πειρατικών επιδρομών κατά το παρελθόν και θεωρείται το σημαντικότερο κέντρο του σερβικού πολιτισμού αφού η συμβολή του είναι τεράστια στην διαμόρφωση της παιδείας καθώς όμως και της πνευματικότητας των Σέρβων μέσα στην ιστορία.

Τοιχογραφία του Αγίου Συμεών (Στέφανος Νεμάνια), της
Εκκλησίας του Βασιλιά στη Φιλενίτσα της Σερβίας

Η Μονή Χιλανδαρίου διατηρεί μια εξαιρετικά πλούσια συλλογή από πρωτότυπα παλαιά χειρόγραφα, εικόνες, τοιχογραφίες, έτσι ώστε σήμερα να θεωρείται από τους πιο σημαντικούς θησαυρούς του Σερβικού μεσαιωνικού πολιτισμού γενικότερα και βρίσκεται στη λίστα της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1988, μαζί με άλλες 19 Μονές του Αγίου Όρους. 

Tο όνομα της προήλθε κατά πάσα πιθανότατα από τον Έλληνα αγιορείτη μοναχό Γεώργιο Χιλανδάριο, ιδρυτή και κτήτορα της προγενέστερης Μονής που είχε κτισθεί τον 11ο αιώνα και σωζώμενα της μέρη μέχρι σήμερα με οικοδομικές βελτιώσεις είναι στην νοτιοδυτική πλευρά ο πύργος του Αγ. Γεωργίου, το νότιο και δυτικό εξωτερικό αμυντικό τείχος που στην εσωτερική τους πλευρά κτίσθηκαν αργότερα ξενώνες (κονάκια) και η τραπεζαρία (τράπεζα) της Μονής ενώ άλλοι δέχονται ότι το όνομα της Μονής προήλθε από την ετυμολογία της λέξης του βυζαντινού πλοίου «χελάνδιο». 

Το 1198 ο αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ ο Άγγελος μετά από αίτημα του Στέφανου Α΄ Νεμάνια, (ηγεμόνα "μεγάλου ζουπάνου" της Σερβίας , που εκάρει μοναχός στην Μονή της Στουντένιτσα στην Σερβία, έλαβε το όνομα Συμεών και μετά πήγε στον Άθω ) και του Ράστκο μικρότερου γιου του, (ο οποίος είχε καρεί επίσης μοναχός λαμβάνοντας το όνομα Σάββας στην Μονή Αγίου Παντελεήμονος του Αγίου Όρους και μόνασε επί 7 χρόνια στην Μονή Βατοπαιδίου) και την σύμφωνη γνώμη της ιεραρχίας του Αγίου Όρους, προσφέρει την εγκαταλειμμένη Μονή, ως αιώνιο δώρο στους Σέρβους. 

Πηγή: www.hilandar.org

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΗΣ, ΜΗΤΕΡΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ.

Φυλάσσεται στην εκκλησία Cappella Palatina, που βρίσκεται μέσα στο κάστρο της πόλης Castelbuono στο Παλέρμο της Σικελίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Το Castelbuono, στο Παλέρμο.

Το Castelbuono είναι μία μικρή πόλη 9.200 περίπου κατοίκων της επαρχίας Παλέρμο της Σικελίας χτισμένη στους πρόποδες των ορεινών όγκων του όρους Madonie που φτάνει τα 2000 μέτρα και ανήκει και αυτό σαν κοινότητα στο φημισμένο γεωπάρκο Madonie της Σικελίας.

Το Castelbuono, ο παλαιός βυζαντινός οικισμός "Ypsigro", είναι φημισμένο για το κάστρο του που χτίστηκε το 1316 στην περιοχή "paleokastro" της περιοχής. 

Το κάστρο ανήκε στην φημισμένη ευγενή οικογένεια των Ventimiglia, οι οποίοι είχαν συγγενέψει με τους Λάσκαρες της βυζαντινής Αυτοκρατορίας της Νίκαιας.

Το κάστρο του Castelbuono

Το κάστρο του Castelbuono που τώρα ανήκει στο Δήμο της πόλης έχει εσωτερικά μία εκκλησία, ένα παρεκκλήσι για την ακρίβεια, την Cappella Palatina που χτίστηκε το 1683 και ένα χώρο διαμορφωμένο σε εκκλησιαστικό μουσείο. 

Στην εκκλησία του κάστρου φυλάσσεται η θαυματουργή κάρα της Αγίας Άννας, μητέρας της Θεοτόκου, που θεωρείται προστάτης του Castelbuono και των κατοίκων της.

Η κάρα, δώρο του δούκα της Λωρραίνης (ίσως του Ματθαίου Β' της Λωρραίνης) το 1242 στην οικογένεια Ventimiglia, προερχόταν από την περίοδο των Σταυροφοριών, αλλά η προγενέστερή της ιστορία δεν είναι γνωστή, και η οικογένεια Ventimiglia με την σειρά της την δώρησε στην Εκκλησία Cappella Palatina το 1913.

Η ωραιότατη λειψανοθήκη της κάρας της Αγίας Άννας.
Κατασκευάστηκε στο Παλέρμο το 1521 και ανακατασκευάστηκε το 1669-1670.

To Άννα, είναι εξελληνισμένο όνομα του εβραϊκού ονόματος Hannah, το οποίο προέρχεται από το ρήμα hanan που σημαίνει "ελεήμων ή φιλεύσπλαχνος”.

Για τη μητέρα της Θεοτόκου Άννα, δεν αναφέρουν τίποτα σχετικό τα Ευαγγέλια, ούτε τα υπόλοιπα βιβλία της Καινής Διαθήκης. 

Σύμφωνα όμως με την παράδοση της Εκκλησίας, ο Ιερέας Ματθάν από την φυλή των Λευί που ιεράτευε την εποχή της βασιλείας της Κλεοπάτρας, κάτοικος της Βηθλεέμ, απέκτησε τρεις θυγατέρες: τη Μαρία, τη Σοβή και την Άννα.

Η Μαρία, αφού παντρεύτηκε στη Βηθλεέμ, γέννησε εκεί την Ελισάβετ, τη μητέρα του Ιωάννη του Βαπτιστή και η Σοβή που επίσης παντρεύτηκε στην Βηθλεέμ είχε μια κόρη την Σαλώμη ενώ η Άννα παντρεύτηκε τον Ιωακείμ από τη Γαλιλαία και μετά από πολλά χρόνια ατεκνίας, απέκτησε μία κόρη, την Παρθένο Μαρία, την Παναγία.

Η κάρα της Αγίας Άννας βρίσκεται στο εσωτερικό κάτω μέρος της λειψανοθήκης.

Η λειψανοθήκη με την κάρα της Αγίας Άννας.

Αφού η Αγία Άννα απογαλάκτισε τη Θεοτόκο και την αφιέρωσε στο Θεό 3ετή στο ναό, πέρασε την υπόλοιπη ζωή της με νηστείες, προσευχές και ελεημοσύνες προς τους φτωχούς ενώ ειρηνικά παρέδωσε στο Θεό τη δίκαια ψυχή της.

Την Αγία Άννα τιμούσαν από τα αρχαία χρόνια και αυτό το συμπεραίνουμε από διάφορους Πατέρες της Εκκλησίας, αλλά και από αρχαίους εκκλησιαστικούς ύμνους, που υπάρχουν προς τιμήν της μητέρας της Θεοτόκου και το 550 μ.Χ., ο αυτοκράτωρας Ιουστινιανός, αφιέρωσε έναν  περίτεχνο ναό στην Κωνσταντινούπολη προς τιμήν της Αγίας Άννας.

Μέρος της αριστεράς χειρός της Αγίας βρίσκεται στη Μονή Σταυρονικήτα Αγίου Όρους, μέρος του αδιάφθορου αριστερού ποδός της Αγίας βρίσκεται στην ομώνυμη Σκήτη Αγίου Όρους, μέρος του αδιαφθόρου δεξιού ποδός της Αγίας βρίσκεται στη Μονή Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους και  Αποτμήματα του Ιερού Λειψάνου της Αγίας βρίσκονται στην ομώνυμη Μονή Λυγαριάς Λαμίας και στη Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου Σουρωτής. Επίσης μέρος της αδιαφθόρου σαρκός της Αγίας βρίσκεται στη Συλλογή της ρωμαιοκαθολικής Διεθνούς Σταυροφορίας Αγίων Λειψάνων ενώ ένας καρπός της Αγίας βρίσκεται στο ρωμαιοκαθολικό Ναό του Αγίου Παύλου «Εκτός των Τειχών» στην Ρώμη. 

Η μνήμη της Αγίας Θεομήτορος Αννας τιμάται από την Εκκλησία μας: στις 25 Ιουλίου η Κοίμησή Της και στις 9 Δεκεμβρίου η Σύλληψή της.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ 

ΠΟΔΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΗΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ).

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΔΕΞΙ ΠΟΔΙ 

ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΗΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ).

ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΧΕΡΙ 

ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΑΝΝΗΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ).

ΤΟ AΦΘΑΡΤΟ ΣΚΗΝΩΜΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΘΕΩΝΑ Α΄ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στα Βασιλικά της Θεσσαλονίκης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

ο άγιος Θεωνάς (δεύτερος κτήτωρ) και η αγία Θεοφανώ
(πρώτη κτητόρισσα), της Μονής Αγίας Αναστασίας της
Φαρμακολύτριας στα Βασιλικά Θεσσαλονίκης.
Ψηφιδωτό στο υπέρθυρο της εισόδου της Μονής.

Όπως μαρτυρεί ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, συγγραφέας του Βίου του Αγίου Ο Άγιος Θεωνάς Α', μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης, μαθητής του Αγίου Ιακώβου του Νεομάρτυρα, «τίνα μὲν εἶχε πατρίδα ἐπὶ τὴ γῆ, ἢ τίνας γονεῖς, ἢ μὲ ποὶον τρόπον ἐγένετο ἀρχιερεὺς τῆς Θεσσαλονίκης, ἀπὸ ἱστορίαν ἔγγραφον ἢ παραδοσὶν τινά, δὲν ἐμάθομεν».

Μια παράδοση θέλει τον Άγιο Θεωνά Μυτιληναίο και για αυτό πολλοί νεότεροι ερευνητές τον αποκαλούν Λέσβιο, είτε γιατί καταγόταν από την Λέσβο, είτε γιατί παρέμεινε εκεί ως πνευματικός, στο Πλωμάρι και ίσως να γεννήθηκε κατά το δεύτερο μισό του 15ου αιώνα, όμως αγνοούνται όλα τα σχετικά με την ζωή του πριν από την μετάβασή του στο Άγιον Όρος. 

Ο Άγιος Θεωνάς Θεσσαλονίκης.
Τοιχογραφία του 1755 στο Κυριακό της Ιεράς Σκήτης
Αγίου Δημητρίου στο Βατοπέδι του Αγίου Όρους
ΠΗΓΗ

Αρχικά ασκήτεψε στη Μονή Παντοκράτορος, ως Πρεσβύτερος και αργότερα μπήκε στη συνοδεία του Αγίου Ιακώβου του Νεομάρτυρα, που μόναζε σε πάνω από τη Μονή Ιβήρων, στο μονύδριο του Τιμίου Προδρόμου. 

Το 1518 ο Άγιος Ιάκωβος με την συνοδεία έξι μαθητών του, μεταξύ αυτών και του Θεωνά, εγκατέλειψε την Σκήτη του Προδρόμου και κατέφυγε στα ενδότερα του Άθωνος, αλλά μετά από μία οπτασία αποφάσισε να εξέλθουν από το Άγιον Όρος και έτσι την Παρασκευή της Διακαινησίμου του 1518, ο Άγιος Ιάκωβος και η συνοδεία του εγκατέλειψαν το Άγιον Όρος. 

Αφού πέρασαν από την Θεσσαλονίκη, ακολούθησαν την οδό προς την Θεσσαλία, πέρασαν από το κάστρο της Πέτρας (Πλαταμώνος) και τα Μετέωρα και εγκαταστάθηκαν στη μονή του Τιμίου Προδρόμου, στη Δερβεκίστα (Ανάληψη) της Αιτωλίας, όπου και διέμειναν επί ένα έτος.

Ο Άγιος Θεωνάς ήταν ο πιστότερος και καλύτερος μαθητής του Ιακώβου. 

Για τον λόγο αυτό στάλθηκε στον Επίσκοπο Άρτας, Ακάκιο, προκειμένου να εξασφαλίσει ενταλτήριο γράμμα για την απρόσκοπτη πνευματική εργασία στους Χριστιανούς της περιοχής, επειδή όμως ο Άγιος Ιάκωβος ήτανε πολύ λαοφιλής ο Ακάκιος τον φθόνησε, αποδέχθηκε τις συκοφαντίες κάποιων ψευδομοναχών και διέβαλε τον Άγιο Ιάκωβο στους Τούρκους ως επαναστάτη. 

ο άγιος Θεωνάς.

Ο μπέης των Τρικάλων απέστειλε στρατιώτες, οι οποίοι συνέλαβαν τον Ιάκωβο και δύο μαθητές του, τον διάκονο Ιάκωβο και τον μοναχό Διονύσιο και τους μετέφεραν στα Τρίκαλα, όπου παρέμειναν στη φυλακή για σαράντα ημέρες. 

Εκεί επισκέφθηκαν τον Ιάκωβο και δύο άλλοι μαθητές του, ο Θεωνάς και ο Μαρκιανός και τον ρώτησαν για την τύχη της μονής και των αδελφών μετά τον θάνατό του. 

Τότε ο Ιάκωβος προφήτευσε ότι αυτοί θα εγκαταλείψουν τη μονή και θα συγκεντρωθούν σε κάποιο μοναστήρι κοντά στην Θεσσαλονίκη. 

Απέστειλε μάλιστα και επιστολή στους μαθητές του, με την οποία όριζε τον Άγιο Θεωνά ως διάδοχο και ηγούμενο της μονής Προδρόμου. 

Την 1η Νοεμβρίου του έτους 1519 ο Άγιος Ιάκωβος και οι δύο μαθητές του, Ιάκωβος και Διονύσιος, αφού βασανίσθηκαν φρικτά στο Διδυμότειχο και στην Αδριανούπολη αντίστοιχα, απαγχονίστηκαν και τα ιερά σκηνώματα των τριών Νεομαρτύρων αγοράσθηκαν από Χριστιανούς και ενταφιάσθηκαν στο χωριό Αρβανιτοχώρι, πέντε χιλιόμετρα έξω από την Αδριανούπολη.

Η Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της
Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας στα Βασιλικά
της Θεσσαλονίκης

Σύμφωνα με την προφητεία του Αγίου Ιακώβου, μετά τον θάνατό του, ο Άγιος Θεωνάς και η συνοδεία της Δερβεκίστας εγκατέλειψαν το επόμενο έτος τη μονή και μετέβησαν στο Άγιον Όρος, στη μονή της Σιμωνόπετρας. 

Από κάποιο Αρτινό ιερέα πληροφορήθηκαν για τους τάφους των Αγίων και φρόντισαν για την ανακομιδή των ιερών λειψάνων τους. 

Μετά από λίγο, το 1522, «οἱ μαθηταὶ τοῦ Ἁγίου καὶ διὰ τὴν ἔνδειαν τῶν ἀναγκαίων, καὶ μᾶλλον διὰ τὴν προφητείαν τοῦ Ἁγίου ἀνεχώρησαν ἀπὸ τὴν Σιμωνόπετραν», μαζί με τα άγια λείψανα των τριών Νεομαρτύρων και ήλθαν στα περίχωρα της Θεσσαλονίκης. Εγκαταστάθηκαν στο μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας, «τὸ ὁποῖον ἦτο τότε, μονύδριον μικρότατον, παλαιότατον καὶ σεσαθρωμένον, ἀνοικοδόμησαν ἐκ βάθρων καὶ ἱκανὰ κελλία ἔκτισαν διὰ τοὺς ἀδελφούς, χάριτι Θεοῦ συνήχθησαν ἕως ἑκατὸν πεντήκοντα ἀδελφοί, οἵτινες διῆγον κοινοβιακὴν ζωήν».

Το εσωτερικό του Καθολικού της Ιεράς Πατριαρχικής
και Σταυροπηγιακής Μονή της Αγίας Αναστασίας της
Φαρμακολύτριας στα Βασιλικά της Θεσσαλονίκης

Ως ηγούμενος της μονής της Αγίας Αναστασίας μαρτυρείται ο Άγιος Θεωνάς σε διάφορες πηγές, μέχρι το 1535. 

Η ανάρρηση του Αγίου στο μητροπολιτικό θρόνο της Θεσσαλονίκης θα πρέπει να συνέβη μετά το έτος αυτό, διότι μέχρι το 1535 Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης ήταν ο Ιωάσαφ και σε έγγραφο του έτους 1538 αναφέρεται ο Άγιος Θεωνάς ως Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης.

Η παρουσία του Αγίου στο θρόνο της Θεσσαλονίκης δεν ήταν πολύχρονη, διότι μαρτυρείται ως Μητροπολίτης το Μάιο του 1541, ενώ τον Απρίλιο του 1542 αναφέρεται ως κεκοιμημένος πλέον, συνεπώς θα πρέπει αν κοιμήθηκε περί τα μέσα του έτους 1541 και το ιερό λείψανό του, αμέσως μετά μεταφέρθηκε με τρόπο θαυμαστό και ενταφιάσθηκε στη μονή της Αγίας Αναστασίας. Το 1821 μεταφέρθηκε στη Σκόπελο και από εκεί στη μονή Εσφιγμένου του Αγίου Όρους και εκ νέου στη μονή της Αγίας Αναστασίας, όπου φυλάσσεται με ευλάβεια μέχρι σήμερα.

Η μνήμη του Οσίου Θεωνά, στη μονή της Αγίας Αναστασίας, εορτάζεται την Δ' Κυριακή των Νηστειών αλλά και στις 4 Απριλίου.