Ο ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΟΥ ΔΕΞΙΟΥ ΧΕΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ.

Φυλάσσεται στη Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και Παναγία βρεφοκρατούσα
Γ' τέταρτο 14ου αιώνα - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος
πηγή

O Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι ο τελευταίος αλλά και o μεγαλύτερος από τους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης.

Γεννήθηκε πιθανότατα στην πόλη Χεβρώνα ή και κατ άλλους μελετητές στην πόλη Ιούττα στις 24 Ιουνίου του 6 π.χ περίπου. 

Ονομάζεται «Πρόδρομος», γιατί με το κήρυγμα και με το έργο του σήμανε τον ερχομό του Ιησού Χριστού και «Βαπτιστής», διότι βάπτιζε τους ανθρώπους στον Ιορδάνη ποταμό και βάπτισε και τον Ιησού Χριστό.

Το βάπτισμα του Προδρόμου ήταν μία συμβολική πράξη καθαρμού εκείνων, που πήγαιναν σε αυτόν να εξομολογηθούν. 

Ήταν όμως και ο τύπος του βαπτίσματος του Ιησού Χριστού, για αυτό και ο Ιωάννης έλεγε: «Εγώ μεν εβάπτισα υμάς εν ύδατι, αυτός βαπτίσει υμάς εν Πνεύματι Αγίω» (Μάρκου α΄ 8).

Ο Ιωάννης (εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν») γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο από τον ιερέα Ζαχαρία και τη γηραιά γυναίκα του Ελισάβετ ενώ ήτανε και συγγενής του Ιησού Χριστού από την πλευρά της μητέρας του, της Παναγίας Θεοτόκου και έξι μόλις μήνες μεγαλύτερός του. 

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Φορητή εικόνα του 16ου και 18ου αιώνα (επιζωγραφίσεις)
Πρωτάτο, Άγιον Όρος
πηγή

Περί της νεανικής ζωής του Ιωάννη και του ιδιωτικού του βίου καμία πληροφορία δεν υπάρχει εκτός της πολύ λιτής αναφοράς του Ευαγγελιστή Λουκά ότι: «το παιδίον ηύξανε και εκραταιούτο πνεύματι και ήν εν ταις ερήμοις έως ημέρας αναδείξεως αυτού προς τον Ισραήλ». 

Σύμφωνα επίσης με αναφορά του Ευαγγελιστή Λουκά ο Ιωάννης εμφανίζεται πλέον σε ηλικία 30 ετών «κατά θείαν εντολήν», «εν τη ερήμω της Ιουδαίας» να ζει ασκητική ζωή αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση. 

Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι. 

Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη, είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου και με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη».

Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτο - αγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας. Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του. 

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Φορητή εικόνα με σκηνές του βίου του, 1696.
Δια Xειρός Θεοδώρου - Mονή Δοχειαρίου, Άγιον Όρος
πηγή

Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά - σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν.

Η αντιστροφή αυτή θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλιας και φθόνου σε κάποιον εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή και φιλόσοφο, αντίθετα, όμως στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά αλλά και ευφροσύνη. 

Δεν δίστασε να ελέγξει απερίφραστα και κατά πρόσωπο την αδικία και την ηθική υπόσταση των ανθρώπων της εποχής του. 

Αυτό έγινε και η αιτία να συλληφθεί και να φυλακισθεί από τον τοπάρχη της Ιουδαίας Ηρώδη Αντύπα, που συζούσε παράνομα με την Ηρωδιάδα, σύζυγο του αδελφού του Ηρώδη, Φιλίππου.

Η Ηρωδιάδα έπεισε την κόρη της Σαλώμη να ζητήσει την «κεφαλήν του Ιωάννου επί πίνακι» (Μάρκου στ΄25) ως δώρο γενεθλίων και ο Ηρώδης Αντύπας αφού της ζήτησε να χορέψει για αυτόν, για να την ευχαριστήσει διέταξε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη, ενώ μετά το μαρτυρικό αυτό τέλος του Ιωάννη, προσελθόντες οι μαθητές του "ήραν το πτώμα αυτού και έθηκαν αυτό εν μνημείω" (κατά Μάρκον).

O Κτήτωρ της Mονής Διονυσίου Aλέξιος Γ' Kομνηνός και ο
προστάτης της Μονής Διονυσίου Iωάννης ο Πρόδρομος
Εικόνα γύρω στα 1375, Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος
πηγή

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους στην Ελλάδα, θεωρείται προστάτης και φύλακας της κουμπαριάς αλλά και των νοσούντων από ελονοσία. 

Στην Κρήτη αποκαλείται  "Ριγολόγος" και αλλού "Κρυαδίτης", αλλά και "Νηστευτής" και "Νηστικός" για την απόλυτη νηστεία με την οποία τιμάται η μνήμη του. 

Επίσης, κατά τόπους, ακούγεται και "Τιναχτής" (στη Νάξο, επειδή σε τινάσσει με ρίγη, αν δεν τηρήσεις τη νηστεία του ή γιατί θεραπεύει το τιναχτικό, δηλαδή τον ελώδη πυρετό), "Κυνηγός" (στη Θράκη, γιατί γύρω στην εορτή του, 29 Αυγούστου, αρχίζει η κυνηγητική περίοδος ή διότι αυτό ήταν το όνομα του κτήτορός του και Κουτσοκεφάλης). 

Το όνομά του αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα βαφτιστικά ονόματα και είναι παράγωγο πολλών επωνύμων ενώ επίσης μεγάλος αριθμός εκκλησιών και ξωκλησιών φέρουν το όνομά του, καθώς επίσης και εκατοντάδες οικισμοί.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμάει τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και Βαπτιστή, αναφέροντας το όνομά του μετά την Παναγία στις προσευχές καθώς και στις δεήσεις.

Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας έξι φορές τον χρόνο:

1) 7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.

2) 24 Φεβρουαρίου, Α' και Β' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του.

3) 25 Μαΐου, Γ' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του.

4) 24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Την παραμονή της εορτής κυριαρχούν πυρολατρικά έθιμα (Φωτιές τ’ Αϊγιαννιού).

5) 29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα θεωρείται πένθιμη και συνδέεται με αυστηρή νηστεία.

6) 23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΔΕΞΙ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ 
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΗΝ ΚΑΤΩ ΣΙΑΓΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΑΜΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή  Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Εικόνα του Αγίου Παντελεήμονα του 13ου αιώνα με σκηνές
από τη ζωή του, Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά.

Ο Άγιος Παντελεήμων γεννήθηκε στα μέσα του 3ου αιώνα στη Νικομήδεια της Βιθυνίας και το πραγματικό του όνομα ήταν Παντολέων.

Προερχόταν από εύπορη οικογένεια της πόλης, ο πατέρας του ήταν ο Ευστόργιος, ο οποίος ήτανε εθνικός και μετά από τις νουθεσίες του γιου του έγινε χριστιανός ενώ η μητέρα του ήταν η Ευβούλη, η οποία προερχόταν από μία πιστή και χριστιανική οικογένεια.  

Από μικρή ηλικία έλαβε καλή εγκύκλια παιδεία και όταν την ολοκλήρωσε σπούδασε την ιατρική, διακρινόμενος όμως και για την ρητορεία του ενώ οι σχέσεις της οικογένειάς του με το παλάτι ήταν πολύ καλές και σύντομα θα τον έφερναν ως γιατρό στην αυλή του Αυτοκράτορα Διοκλητιανού. 

Όμως ασπάστηκε το χριστιανισμό μετά από γνωριμία με κάποιο ιερέα Ερμόλαο και λίγο αργότερα πείθει τον πατέρα του να γίνει κι αυτός, όπως και συνέβη, όμως μετά από λίγο διάστημα πέθανε με αποτέλεσμα να γίνει κάτοχος μεγάλης περιουσίας την οποία εκποιεί για να βοηθήσει τους φτωχούς και προσφέρει τις ιατρικές υπηρεσίες του χωρίς χρέωση σε όποιο δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να αντεπεξέλθει. 

Μαρτύριο Αγίου Παντελεήμονος

Βυζαντινό Μηνολόγιο 26 - 29, Ιουλίου τού 14ου αιώνα  

Βρίσκεται στην Bodleian Βιβλιοθήκη στην Αγγλία. 

Η πρακτική του αυτή όμως ώθησε πολλούς ιατρούς να τον καταγγείλουν και να υποδείξουν στα ανάκτορα πως είναι Χριστιανός. 

Έτσι συνελήφθη και οδηγήθηκε στον Αυτοκράτορα. 

Εκεί κλήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα για να αφεθεί ελεύθερος, ο ίδιος όμως αρνήθηκε, λέγοντας πως δε θα θυσιάσει σε ψεύτικους Θεούς. 

Τότε μπροστά του έστειλαν ένα παράλυτο, ώστε να τον θεραπεύσει, είτε αυτός, είτε οι ιερείς των ανακτόρων για να φανεί ποιος είναι ο αληθινός Θεός και ο Άγιος Παντελεήμων θεράπευσε τον παράλυτο, κάτι που προξένησε μεγάλη κατάπληξη. 

Παρόλα αυτά ο Αυτοκράτορας θέλησε και πάλι να τον μεταπείσει, ο Παντελεήμων αρνήθηκε και οδηγήθηκε στο μαρτύριο. 

Άλλοτε έκαιγαν το σώμα του με πυρσούς, άλλοτε τον μαστίγωναν και άλλοτε του έριχναν καυτό λάδι, σε πολλές από τις περιπτώσεις όμως τα μαρτύρια δεν του προξενούσαν πόνο. 

Έτσι, για να τον θανατώσουν τον έριξαν στα θηρία, αυτά όμως δεν τον έβλαψαν και τελικά αποφασίστηκε να τον αποκεφαλίσουν.

Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη του στις 27 Ιουλίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΜΠΡΟΣΤΙΝΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΑΓΙΟ ΛΕΙΨΑΝΟ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΑ ΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ 
ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΔΟΚΙΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΦΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα του Αγίου Ευδοκίμου στη μονή Βατοπεδίου.

Έργο του αγιογράφου ιερομονάχου Μακαρίου Γαλατσάνου: 

“Δι εξόδων του Οσιωτάτου κυρίου Γαβριήλ Ιατρού Βατοπαιδινού 

του εκ Ναούσης μωμβ΄” (1852)

Ο Όσιος αυτός έζησε στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου με το πραγματικό του όνομα (μοναχικό ή βαπτιστικό) να μη μας είναι γνωστό, αφού το όνομα Ευδόκιμος του δόθηκε μετά την εύρεση του Ιερού λειψάνου του, ενώ επίσης δεν είναι γνωστό ποια εποχή έζησε, ποια ήταν η πατρίδα του, ούτε άλλα στοιχεία. 

Το 1840 επίτροπος της Μονής Βατοπεδίου ήταν ο Αρχιμανδρίτης Φιλάρετος με καταγωγή από το χωριό Σαράντα Εκκλησιές στην επαρχία Ορε­στι­ά­δος ενώ τον βο­η­θούσαν στη διοίκηση της Μονής ο Δικαίος Σεραφείμ και ο Γραμματέας Νι­κη­φό­ρος.

Ο Αρχιμανδρίτης αείμνηστος Ιάκωβος, πρώην Σκευοφύλακας, βλέποντας ότι ο δυτικός τοίχος του κοιμη­τη­ρίου, πού βρίσκονταν κάτω από το νάρθηκα του νεωτέρου μέρους του κοιμη­τη­ρίου υπέστη ρωγμή, θέλησε να τον ξα­να­χτί­σει με δικά του έξοδα και κάλεσε τεχνίτες για την κατα­σκευή της οικοδομής ενώ τοποθέτησε επιστάτη και υπεύθυνο, για την παρακολούθηση των εργασιών, το συγκάτοικό και συνώ­νυμό του Ιάκωβο.

Αφού γκρέμισαν την στέγη, πού ήταν πάνω από το νάρθηκα και το μέρος του νάρθηκα, πού στηριζόταν πάνω στον  ετοι­μόρ­ρο­πο τοίχο, έπεσαν πολλά υλικά, χώμα και πέτρες, πάνω στα οστά, πού υπήρχαν μέσα στο σκοτεινό Κοιμητήριο, πού κτίστηκε μεταγενέστερα. 

Λεπτομέρεια της Λειψανοθήκης.
Διακρίνεται η επιγραφή.

Έπρεπε λοιπόν να αδειάσει ο χώρος του γκρεμισμένου και σκοτεινού Κοιμητηρίου και να μεταφερθούν έξω από αυτό τα ανα­κα­τεμ­μέ­να με τα οστά υλικά ενώ μετά την ανοικοδό­μηση θα το­πο­θε­τούν­ταν πάλι, αφού καθαρίζονταν, τα οστά.

Η μεταφορά των υλικών του γκρεμισμένου Νάρθηκα και ο διαχωρισμός τους από τα οστά γινόταν από τρεις εργάτες, οι οποίοι άρχισαν  εργασία την Δευτέρα και συνέχισαν την Τρίτη. 

Την Τε­τάρ­τη, 1η Οκτωβρίου του 1840, δύο ώρες περίπου προ μεσημβρίας, μια ευ­ω­δία υπήρχε στον αέρα. 

Ο επό­πτης των έργων Ιάκωβος είπε στους εργάτες να μεταφέρουν με προ­σο­χή τα χώματα και τα άλλα σπασμένα οικοδομικά υλικά, γιατί η ευωδία, πού έβγαινε ήταν σημάδι αγιότητος, και μήπως εκεί βρισκό­ταν θαμμένο κάποιο άγιο λείψανο. 

Νεότερη τοιχογραφία του Αγίου Ευδοκίμου στην Μονή
Βατοπεδίου. Αποτυπώνεται να κρατά την εικόνα της
Παναγίας Βηματάρισας, όπως ακριβώς βρέθηκε
θαμμένο το Λείψανό του.

Πράγματι το λείψανο βρέ­θη­κε μετά από λίγη ώρα κάνοντας περισσότερο αισθητή την ευ­ω­δία, η οποία γέμισε όλον το γύρω χώρο. Ανακάλυψαν ένα ακέραιο λείψανο μοναχού καλυμμένο με υπολείμματα μοναχικού ενδύματος, το μεν κρανίο ήταν ολόκληρο φαλακρό και στηριζόταν από τον σπόνδυλο του αυχένα. 

Το υπόλοιπο σώμα ήταν περιβεβλημένο με ένα χιτώνα βαμβακερό, τα οστά όλα ήταν ενωμένα μεταξύ τους, άλλα με τένοντες και άλλα με μια μεμβράνη. Ολόκληρο το σώμα έκλινε προς την αριστερή πλευρά, οι μεν κνήμες έκλιναν προς τα οστά του μηρού και τα γόνατα προς τα εκατέρωθεν πλευρά, οι χείρες βρέθηκαν σταυροειδώς στο στέρνο, όπου και η δεξιά χείρα είχε αγκαλιασμένη μια παλαιά εικόνα της Παναγίας της Βηματάρισσας.

Δεν πρέπει να πέρασαν περισσότερα από εκατό πενήντα χρό­νια από την εποχή μας, από την κοίμηση του Αγίου, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από την κατασκευή και το ύφασμα του πανοφόριου του Αγίου.

Η ευωδία των λειψάνων αποτελεί για την Ορθοδοξία μαρτυρία για την αγιότητα, οι άγιοι, που στην παρούσα ζωή θεώθηκαν, απόκτησαν μόνιμα και αισθητά την Χάρη του Αγίου Πνεύματος στην ψυχή και στο σώμα και έτσι όταν μετά τον θάνατό τους χωρίζεται η ψυχή από το σώμα τους, τα οστά τους γίνονται άγια λείψανα, χαριτόβρυτα και ιαματικά, «Οστέα γυμνά εκβλύζουσιν ιάματα», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην Υμνολογία της Εκκλησίας μας.

Με σύμφωνη γνώμη των δύο αρχιερέων, Σμύρνης Χρυσάνθου και Ανδριανουπόλεως Γρηγορίου, οι οποίοι εφησύχαζαν εκείνη την περίοδο στην Μονή, οι Βατοπαιδινοί πατέρες αποφάσισαν να ονομάσουν Ευδόκιμο τον άγνωστο αυτόν άγιο, επειδή με την εν γένει πολιτεία του και τους ασκητικούς αγώνες του ευδοκίμησε πνευματικά, ευαρέστησε στον Θεό και αναδείχθηκε σκεύος της Θείας Χάριτος και επίσης επειδή ευδόκησε ο Θεός και ανακαλύφθηκε το άγιο λείψανό του στους εσχάτους χρόνους.

Λείψανα του Αγίου Ευδοκίμου του Βατοπεδινού.
Δεξιά διακρίνεται η Τιμία Κάρα του.
πηγή

Ωστόσο οι Βατοπαιδινοί αναζητούσαν το πραγματικό όνομά του, τα θαύματα του οποίου έφθασαν παντού. 

Αργότερα ο άγνωστος άγιος, παρουσιάστηκε σε κάποιον ενάρετο ασκητή, καθώς και στον ηγούμενο της Μονής, λέγοντας· «Σάββας είναι το όνομά μου, αλλά δεν πειράζει, οι πατέρες ας με λένε Ευδόκιμο», ενώ τον ίδιο καιρό ανακαλύφθηκε στα χειρόγραφα της Μονής ένας φθαρμένος κώδικας του 15ου αιώνα με τον βίο του αγίου Σάββα του διά Χριστόν σαλού. 

Ο μοναχός που αντέγραφε τον κώδικα έπαθε παραλυσία στο δεξί του χέρι με αποτέλεσμα να σταματήσει την αντιγραφή, παρακαλούσε όμως τον νεοφανή άγιο Ευδόκιμο να τον θεραπεύσει για να τελειώσει την αντιγραφή του κώδικα, πράγμα που έγινε, όμως υπάρχει μία άποψη ότι ο άγιος Ευδόκιμος ταυτίζεται με τον άγιο Σάββα τον Βατοπαιδινό τον Διά Χριστόν Σαλό. 

Για τον όσιο αυτόν ο διακριτικός Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης (+1929) γράφει: «Προς ένδειξιν της αληθείας αναγκάζομαι διά την πολλήν Σας αγάπην να εξιστορή­σω συνοπτικώς ολίγα τινά εκ της καθόλου βιογραφίας του Αγίου Ευδοκίμου. Εγώ, ως γνωρίζετε καλώς, ο ταπεινός υποφαινόμενος προ τριακονταετίας εχρημάτισα εις την Ιεράν Μονήν του Βατοπαιδίου, οπότε εμελέτησα αρκούντως την βιογραφίαν του Αγίου. Επίσης ήκουσα τις αφηγήσεις ευυπολήπτων προσώπων, άτινα ευρέθησαν κατά την ανακομιδήν του λειψάνου του Αγίου Ευδοκίμου, ήτις εγένετο κατά το 1840. Ήσαν δε οι αυτόπται ούτοι, ο Ιάκωβος ο Σιμιτζής, ο Γρηγοράκης ο ψάλτης και ο Διακο-Δανιήλ εξ΄Ιερισσού, οίτινες μοι διηγούντο πολλάκις τα της εν λόγω ανακομιδής. Τότε παρήσαν και τρεις Αρχιερείς, ο πρώην Βάρνης Ιωσήφ, ο Αδριανουπόλεως (Γρηγόριος) και ο Χρύσανθος (πρώην) Σμύρνης, όστις λαβών τον λόγον είπεν ενώπιον του συσσωρευθέντος λαού: «Πατέρες και αδελφοί, ενταύθα δεν πρέπει να υπάρχη ενδοιασμός περί της αγιότητος του Αγίου, διότι ούτος προϊδών τον θάνατον αυτού και φεύγων την δόξαν των ανθρώπων, ελθών ενταύθα παρέδωκε το πνεύμα και η άπειρος ευωδία του αγίου αυτού λειψάνου καταμαρτυρεί την τούτου αγιότητα. Και επειδή αγνοούμεν την ονομασίαν του, διά τούτο ας τον αποκαλέσωμεν Ευδόκιμον, καθ’ όσον δι’ ευδοκίας Θεού ευρέθη το άγιον Λείψανόν του. Ούτως αυθημερόν συνετάχθη η ακολουθία του και γενομένης ολονυκτίου αγρυπνίας κατ’ εκείνην την εσπέραν ήρχισαν τα θαύματα. Και πρώτον εθεράπευσε γηραιόν τινά Μοναχόν εκ Κουλτού, όστις επί πενταετίαν ήτο παράλυτος και αυθωρεί εγένετο υγιής. Επίσης και ο Ιατρός της Μονής των Ιβήρων Γρηγόριος, πάσχων τους οφθαλμούς, επικαλεσθείς τον Άγιον είπεν: «Εάν με κάμης υγιή, αμέσως θα κάμω αργυράν θήκην διά να τεθώσι τα άγιά σου Λείψανα». Και κατά την νύκτα εκείνην εμφανισθείς ο Άγιος τον εθεράπευσε, και ήδη καταφαίνεται εν τη αργυρά θήκη το όνομα του διαληφθέντος Γρηγορίου»: «Το δ’ ηργύρωσε Γαβριήλ σεμνόν Κάρη. Ευδόκιμον ευρών των πόνων ακέστορα».

Τα περί του βίου του οσίου Ευδοκίμου αναφέρονται και σε χειρόγραφο του ιεροδιακόνου Μελετίου Βατοπαιδινού, το οποίο καταλήγει: «Πας όστις επικαλεσθή τον Άγιον μετά πίστεως ας μη αμφιβάλλη διά την εκπλήρωσιν της αιτήσεως, αρκεί μόνον να αιτή από τον Άγιον δίκαια και αγαθά, ου ταις ικεσίαις και ημείς των συμβαινόντων ρυσθείημεν, και Βασιλείας ουρανίου αξιωθείημεν».

Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις 5 Οκτωβρίου.

Ιερά Μονή Κοίμησης της Θεοτόκου Δαμανδρίου, Λέσβος.

H Mονή Kοιμήσεως της Θεοτόκου βρίσκεται σε απόσταση πέντε χιλιομέτρων από το xωριό Πολιχνίτο σε αγρόκτημα που ανήκει στη Mητρόπολη Mυτιλήνης.

Απομεινάρι από το Καθολικό του μοναστηριού
στην θέση "Παλιομονάστερα".
πηγή

Το Δαμάνδριον (ή Δαμάνδρι) ήτανε χωριό της περιοχής Πολιχνίτου κατά τον 16ο αιώνα όμως πολλά μικρά χωριά της περιοχής καταστράφηκαν από τους πειρατές ή εγκαταλείφτηκαν για άλλους λόγους από τους κατοίκους των, οι οποίοι συγκεντρώθηκαν στα μεγαλύτερα τέσσερα χωριά της περιοχής (Πολιχνίτος, Βασιλικά, Λισβόρι και Βρίσα), έτσι έγινε και με το Δαμάντρι.

Υπάρχουν δυο εκδοχές όσον αφορά τη σύσταση και λειτουργία της Μονής. Σύμφωνα με τη μια η Μονή υπήρχε, ως αστικό μοναστήρι μέσα ή κοντά στο χωριό. Σύμφωνα με τη δεύτερη εκδοχή, η Μονή ιδρύθηκε από εναπομείναντες μοναχούς ενός άλλου μοναστηριού σε γειτονική περιοχή, με το όνομα «Παλιομονάστηρα» ερείπια του οποίου υπάρχουν σήμερα, οι οποίοι ύστερα από επιδρομή που δέχτηκαν κατέφυγαν στον εγκαταλειμμένο ενοριακό ναό της Παναγίας στο Δαμάντρι, τον οποίο μετέτρεψαν σε καθολικό του μοναστηριού που ίδρυσαν ή εγκαταστάθηκαν στο ήδη υπάρχον μοναστήρι. 

Η είσοδος της μονής, κάτω απο το Ηγουμενείο
πηγή

Η ύπαρξη του Μοναστηριού, ενισχύεται και από οθωμανικά φορολογικά κατάστιχα, τα οποία ήλθαν στο φως της δημοσιότητας πρόσφατα και σύμφωνα με τα οποία το 1548 το μοναστήρι υπήρχε ήδη και απέδιδε μάλιστα και φόρους, ενώ γνώρισε μεγάλη ανάπτυξη και αυτό αποδεικνύεται από τη μεγάλη (560 περίπου στρεμμάτων) γεωργική περιουσία που απόκτησε και που σήμερα ανήκει στη Μητρόπολη Μυτιλήνης.

Η είσοδος της μονής βρίσκεται κάτω από το ηγουμενείο και μπαίνοντας, αριστερά και δεξιά υπάρχουν πέτρινα πεζούλια, καλυμμένα με ξύλο για να ξεκουραστεί ο πεζός περιπατητής που φτάνει μέχρις εκεί. Τριγύρω αντικείμενα και φωτογραφίες μιας άλλης εποχής και η είσοδος του μικρού μουσείου που περιλαμβάνει κομμάτια λεσβιακών πετρωμάτων, αρχιτεκτονικά μέλη παλιότερων κτισμάτων, αντικείμενα καθημερινής χρήσης, άμφια και άλλα σχετικά με τη λατρευτική ζωή αντικείμενα, και ενθυμήματα της επίσκεψης για τους προσκυνητές.

Η αυλή με το ηγουμενείο στο βάθος
πηγή

Μετά την είσοδο
πηγή

Το αγίασμα στην είσοδο του καθολικού
πηγήr

Συνέχεια με τη μικρή πλακοστρωμένη αυλή στα δεξιά της οποίας στέκεται υπερυψωμένο το καθολικό, ο ναός της Κοίμησης της Παναγίας με τις τοιχογραφίες ενώ κάτω απο το ναό αναβλύζει το αγίασμα.

Το καθολικό της Μονής είναι αφιερωμένο στη Κοίμηση της Παναγίας, έχει ρυθμό μονόκλιτης βασιλικής και διαστάσεις 8 Χ 4.5 μέτρα ενώ υπάρχει επιπλέον και πρόναος (νάρθηκας) κλειστός με βάθος 2.10 μέτρα. 

Η είσοδος γίνεται με αμφίπλευρη σκάλα, η στέγη είναι δίρριχτη κεραμοσκεπή και εσωτερικά η οροφή είναι ελαφρά θολωτή με την τεχνική του «μπαγδατί» ενώ είναι πιθανό η στέγη να καταστράφηκε και να ανακατασκευάστηκε και για το λόγο αυτό δεν έχει τοιχογραφίες σε αντίθεση με όλους τους τοίχους. 

Το δάπεδο του Καθολικού είναι καλυμμένο από παλιές
ασύμμετρες πλάκες, μερικές απ’ τις οποίες έχουν
ανάγλυφα σχήματα λαϊκής τέχνης.
πηγή

Το δάπεδο είναι καλυμμένο από παλιές ασύμμετρες πλάκες, μερικές απο τις οποίες έχουν ανάγλυφα σχήματα λαϊκής τέχνης και ο φωτισμός του Ναού γίνεται από δυο πλευρικά παράθυρα. 

Εξωτερικά διακρίνεται εντοιχισμένος τεράστιος ογκόλιθος, απόδειξη ότι ο Ναός είχε στηθεί πάνω στους βράχους, οποίοι αποτέλεσαν και τμήμα του οικοδομήματος. 

Το ιερό του Καθολικού έχει δύο εισόδους, την Ωραία Πύλη αλλά και την βόρεια. 

Ξεχωρίζει από τον κυρίως Ναό με ένα εξαιρετικό ξυλόγλυπτο τέμπλο που εκτιμάται ότι είναι συναρμολογημένο από διάφορα τμήματα τέμπλων άλλων ναών της περιοχής και Τμήματα του (τα λυπηρά) έχουν μεταφερθεί στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητρόπολης Μυτιλήνης.

Σκαλιστή ανάγλυφη πέτρα του δαπέδου
πηγή

Σκαλιστή ανάγλυφη πέτρα του δαπέδου
πηγή

Γενική άποψη του τέμπλου που εκτιμάται ότι είναι
συναρμολογημένο από διάφορα τμήματα τέμπλων
άλλων ναών της περιοχής
πηγή

Πρώτο μέλημα, ύστερα από την ανασύσταση της Ιεράς Μονής Δαμανδρίου το 2006, υπήρξε η συγκέντρωση του αγιάσματος το οποίο πηγάζει από τους βράχους που βρίσκονται πίσω από το ιερό του Καθολικού. 

Στη συνέχεια, το αγίασμα, διαχέονταν κάτω από το δάπεδο του Ναού, με αποτέλεσμα να υπάρχει πολύ μεγάλη υγρασία η οποία δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα και στο ξυλόγλυπτο τέμπλο αλλά προπαντός και στις τοιχογραφίες. 

Έτσι ανακατασκευάστηκε με τα ίδια υλικά το δάπεδο και απομακρύνθηκε η υγρασία ενώ κάτω από την επίβλεψη του Υπουργείου Πολιτισμού στερεώθηκαν οι τοιχογραφίες, ανακατασκευάστηκαν τα επιχρίσματα (οι σοβάδες) με την χρήση παραδοσιακών υλικών αλλά και τεχνολογίας καθώς και απεντομώθηκε το τέμπλο και επίσης στη συνέχεια συντηρήθηκε αλλά και αποχρωματίστηκε.

Λεπτομέρεια του τέμπλου
πηγή

Λεπτομέρεια της Ωραίας Πύλης
πηγή

Tα Λυπηρά του Τέμπλου με διαστάσεις 2 Χ 0.46 μέτρα του 18ου αιώνα.
Μεταφέρθηκαν στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητρόπολης Μυτιλήνης
πηγή

Η Κόγχη της Πρόθεσης
πηγή

Αντικαταστάθηκαν ο δεσποτικός θρόνος, όλα τα στασίδια και οι πόρτες του ναού, επισκευάστηκαν και εκσυγχρονίστηκαν τρία κελιά ενώ ανακατασκευάστηκε η παλιά αποθήκη – ελαιοτριβείο και μετατράπηκαν σε μουσειακούς χώρους και ήδη ανακαινίζεται εκ βάθρων το ηγουμενείο, το αρχονταρίκι και οι βοηθητικοί χώροι. 

Έγινε ανακατασκευή ή αρμολόγηση σε μεγάλο μέρος των πέτρινων αναβαθμίδων μέσα και έξω από τη Μονή και των κτηρίων και δημιουργήθηκε ευρύχωρος χώρος στάθμευσης αυτοκινήτων και στρώθηκε με τσιμέντο η παράκαμψη απο τον επαρχιακό δρόμο μέχρι το μοναστήρι. 

Οι τοιχογραφίες του Δαμανδρίου ανακαλύφθηκαν μετά το 1932, είναι από τις σημαντικότερες του νησιού και χρονολογούνται απο τον 16ο περίπου αιώνα με μερικές να έχουν μάλλον επιζωγραφιστεί κατά τον 18ο αιώνα από ένα Χιώτη την καταγωγή ζωγράφο, ο οποίος υπογράφει «1733 Μιχαήλ Χωματζάς εν Χίω τάχα και ζωγράφος». 

Για την αξιολόγησή τους αναφέρουμε τη γνώμη του Λέσβιου την καταγωγή καθηγητή του Πανεπιστήμιου της Θεσσαλονίκης, Γεωργίου Γούναρη, ο οποίος για όλες τις τοιχογραφίες του νησιού του 16ου αιώνα έχει την άποψη ότι είναι έργο καλλιτεχνών που προσκλήθηκαν στο νησί και «οι περισσότερες έχουν φιλοτεχνηθεί από έμπειρους αλλά ασφαλώς όχι πολύ μεγάλης αξίας αγιογράφους, οι οποίοι εργάζονταν με την κρητική τεχνοτροπία της διασποράς». 

Το βορειοδυτικό τμήμα των τοιχογραφιών
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών του Ναού
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών του Ναού
πηγή

Ο Άγιος Αρσένιος.
πηγή

Οι αγιογράφοι προέρχονταν από τη Βόρειο Ελλάδα και πιθανότατα από το Άγιο Όρος και χαρακτηρίζονται οι τοιχογραφίες του Δαμανδρίου, από διάφορους μελετητές ως οι πλέον αξιόλογες της Λέσβου.

Υπάρχουν μεγάλες φθορές εξαιτίας της υγρασίας όμως φθορές είχαν προκαλέσει και ανθρώπινα χέρια (αλλόθρησκων Τούρκων) οι οποίοι έβγαλαν τα μάτια μερικών αγίων (ιδιαίτερα των στρατιωτικών) και προξένησαν χτυπήματα με οξύ αντικείμενο. Αυτές οι ανθρώπινες πληγές είχαν ως αποτέλεσμα να τις ασβεστώσουν οι χριστιανοί για να τις προστατεύσουν και να αποκαλυφθούν από έρευνες του Μητροπολίτη Μυτιλήνης.

Στο νάρθηκα υπάρχει μια μοναδική τοιχογραφία, στη νότια πλευρά του, που παριστάνει τον Άγιο Γεώργιο στο άλογό του με το προσωνύμιο «ο ταχύς» ενώ πρόσφατες έρευνες, του 2008, κατά τη διαδικασία στερέωσης των υπόλοιπων αγιογραφιών απέδειξαν ότι δεν υπάρχουν στον νάρθηκα άλλες τοιχογραφίες, όπως νομίζονταν αρχικά.

Η παρουσία του Αγίου Γεωργίου και μόνο στο νάρθηκα ενισχύει την άποψη ότι στο μοναστήρι κατέφυγαν οι μοναχοί από το γειτονικό μοναστήρι του Αγίου Γεωργίου στα «Παλιομονάστηρα», μετά την καταστροφή του.

Στο νάρθηκα υπάρχει μια μοναδική τοιχογραφία του Άγιου Γεώργιου
 στο άλογό του με το προσωνύμιο «ο ταχύς»
πηγή

Στο ιερό κυριαρχεί η «Πλατυτέρα» με εμφανής τις
πολύ μεγάλες φθορές
πηγή

Στο ιερό κυριαρχεί η «Πλατυτέρα» στο πάνω μέρος της κόγχης του με αγγέλους από τη μια και την άλλη πλευρά της και στην πρόθεση υπάρχουν δυο εικόνες του Χριστού, σταυρωμένου κάτω και σε θρόνο στο πάνω μέρος.

Στο δεξιό τοίχο (νότιο) δεσπόζει μια πολυπρόσωπη σύνθεση της γέννησης του Χριστού, στην άλλη κόγχη (νιπτήρας) στη βόρεια πλευρά του ιερού υπάρχει η μορφή του Αγίου Στέφανου. 

Στον κυρίως ναό και στη δεξιά (νότια) πλευρά υπάρχουν αρκετές τοιχογραφίες, άλλες ολόκληρες και άλλων μεγάλα τμήματα ενώ ξεχωρίζουν του Μυστικού δείπνου και του νιπτήρα κοντά στο τέμπλο,  προς την άλλη άκρη η προσευχή στη Γεσθημανή, η άρνηση του Πέτρου, το ανέβασμα στο Σταυρό και χαμηλότερα των Αγίων Θεοδώρων Τήρωνος και Στρατηλάτου και των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. 

Άποψη των τοιχογραφιών του Ναού
πηγή

Ο Αρχάγγελος Μιχαήλ δεξιά και ο Άγιος Μερκούριος αριστερά
πηγή

τοιχογραφία του Ναού, Οι Απόστολοι Πέτρος και Παύλος
πηγή

Στην απέναντι πλευρά (βόρεια) η καταστροφή είναι σε πολύ μεγαλύτερη έκταση. 

Διακρίνονται τμήματα από αρκετές τοιχογραφίες και σχεδόν ολόκληρες η γέννηση και τα εισόδια της Θεοτόκου, ο εμπαιγμός και οι άγιοι Αρσένιος, Σάββας και Ευθύμιος.

Στη δυτική πλευρά, όπου είναι και η είσοδος του ναού, διασώζονται και οι περισσότερες τοιχογραφίες.

Δεξιά της εισόδου, καθώς μπαίνεις, είναι ο Αρχάγγελος Μιχαήλ και δίπλα του ο άγιος Μερκούριος και στο χώρο πάνω από την είσοδο υπάρχει η κοίμηση της Θεοτόκου και πιο πάνω η Σταύρωση και τριγύρω εικόνες από την προδοσία, το ανέβασμα στο Σταυρό, το διαμερισμό των ιματίων και την αποκαθήλωση ενώ επίσης υπάρχει και το μοναδικό πρόσωπο της παλαιάς Διαθήκης, ο Μωυσής.

Η Κοίμηση της Θεοτόκου, πάνω από την είσοδο.
πηγή

Κυρίαρχη εικονογράφηση είναι αυτή της Κοίμησης της Θεοτόκου που εκτός αυτής στην κλίνη, εικονίζονται δυο άγγελοι που την αναλαμβάνουν στους Ουρανούς, οι Απόστολοι κλαίοντες, ο Χριστός με αγγέλους και τη ψυχή της Μητέρας του στα χέρια.

Επίσης ο Αρχάγγελος που κόβει τα χέρια του ασεβή Ιεφώνιου, που προσπάθησε να ανατρέψει την επιθανάτια κλίνη, ο αρχιδιάκονος Στέφανος, τέσσερις γυναίκες και οι άγιοι Δαμασκηνός και Κοσμάς με ειλητάρια στα οποία αναγράφονται αποσπάσματα σχετικών ωδών. 

Οι τοιχογραφίες χρειάζεται και πρόκειται σύντομα να υποστούν «αναγέννηση» από κλιμάκιο του Υπουργείου Πολιτισμού.

Η εικόνα του Χριστού, του 1775
πηγή

Οι τρεις εικόνες του τέμπλου είναι άξιες λόγου, ενώ προσφέρονται σήμερα από πιστούς καινούριες εικόνες, οι οποίες κατά βάση αναρτώνται στον νάρθηκα, διότι στον κυρίως ναό δεν μπορούν να τοποθετηθούν επειδή υπάρχουν οι τοιχογραφίες, η εικόνα στο προσκυνητάρι, «Ρόδο το Αμάραντον» μόνο είναι του 16ου αιώνα.

Η Εικόνα της Παναγίας είναι αντίγραφο της παλιάς εικόνας, η οποία φυλάσσεται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο Μυτιλήνης, αντίγραφο που φιλοτεχνήθηκε σε μνημόσυνο του Πολιχνιάτη μοναχού Πορφύριου, το 1969 και το πρωτότυπο παριστάνει την Παναγία, ως Οδηγήτρια με το Χριστό στην αριστερή αγκάλη της και χρονολογείται στο τέλος του 17ου αιώνα.

Η Εικόνα του Χριστού που βρίσκεται στο τέμπλο δεν είναι ούτε αυτή η αρχική εικόνα αλλά πρόκειται για μια παλιά εικόνα (1775) του Παντοκράτορα. Η αρχική εικόνα του Χριστού μεταφέρθηκε όταν το μοναστήρι ήταν κλειστό, από τον Μητροπολίτη Ιάκωβο Νικολάου, στο Ναό της Κοίμησης της Παναγίας στην Αγιάσο - επειδή η εκεί εικόνα είχε καταστραφεί από πυρκαγιά - όπου και φιλοξενείται στο τέμπλο ενώ η εικόνα του Τιμίου Προδρόμου είναι έργο των αρχών του 18ου αιώνα και εικονίζει τον Πρόδρομο με φτερά αγγέλου και ειλητάριο στο αριστερό χέρι και πρόκειται για την κανονική εικόνα του Μοναστηριού. 

Η προθήκη με τις λειψανοθήκες
πηγή

Στον νάρθηκα σε ειδική  ξύλινη προθήκη υπάρχουν τρεις λειψανοθήκες και η μεγαλύτερη, περιέχει λείψανα των αγίων Χαραλάμπους και Βαρβάρας. 

Είναι καλυμμένη από αργυρή πλάκα με παραστάσεις και στο μέσον φέρει αργυρόδετο Σταυρό από συντέφι και είναι αρκετά παλιά διότι αναφέρεται σε όλα τα πρωτόκολλα παράδοσης και παραλαβής που είναι καταχωρημένα στο σχετικό κώδικα. 

Εκτός αυτής υπάρχουν και δυο μικρότερες λειψανοθήκες που προσφέρθηκαν από τον Ηγούμενο της Μονής πατέρα Μιχαήλ.

Η μία περιέχει λείψανα του Αγίου Μεθοδίου και των πέντε Παρθένων της Κρήτης και η άλλη των αγίων Παχωμίου του Ρώσου, Χαραλάμπους και Θεωνά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης και καταγόμενου απο την Κουρνέλα της περιοχής Πλωμαρίου.

Το μουσείο πετρωμάτων της Μονής
πηγή

Mετά τη διάλυση της μονής η Mητρόπολη αξιοποίησε τους χώρους στεγάζοντας γηροκομείο, το οποίο λειτούργησε από το 1958 μέχρι τα μέσα περίπου της δεκαετίας του 1980, παρέχοντας φιλοξενία σε πολυάριθμους ηλικιωμένους της γύρω περιοχής.

Πρόσφατα η μονή ανασυστάθηκε και πάλι, συνεχίζει να ανακαινίζεται και λειτουργεί ως ανδρική με τρεις μοναχούς.

Η πρόσβαση σήμερα στο μοναστήρι είναι πολύ εύκολη αφού η τσιμεντοστρωμένη παράκαμψη, μήκους 1,5 χιλιόμετρου, απο το δημόσιο δρόμο Μυτιλήνης – Πολιχνίτου οδηγεί σε ένα ευρύχωρο χώρο στάθμευσης, ο οποίος διαρκώς επεκτείνεται, την παράκαμψη για το μοναστήρι θα τη συναντήσουμε σε απόσταση 2,5 περίπου χιλιομέτρων μετά τα Βασιλικά.

Ο περιβάλλον χώρος της Μονής
πηγή

Από την περιοχή της Μυτιλήνης (Μυτιλήνη, Θερμή, Άγιος Ραφαήλ) παίρνοντας τον κεντρικό δρόμο Μυτιλήνης - Πολιχνίτου χρησιμοποιώντας κατά περίπτωση και τη βόρεια παράκαμψη της πόλης ή την παράκαμψη της Μόριας. Απο την περιοχή του βόρειου, κεντρικού ή δυτικού τμήματος του νησιού (Ερεσός, Καλλονή, Πέτρα, Μόλυβος, Μανταμάδος) ο επισκέπτης οδηγείται εύκολα προς το μοναστήρι μέσω της Αχλαδερής.

Τέλος απ’ την περιοχή του Πλωμαρίου ακολουθείται η διαδρομή Σελάδι, Ακράσι, Αμπελικό, Μεγάλη Λίμνη, Βασιλικά.

Όλες οι διαδρομές είναι βέβαια ασφαλτοστρωμένες και προπαντός κατάφυτες από πεύκα και ελιές άλλοτε κοντά στη θάλασσα και άλλοτε σε υψώματα με υπέροχη θέα.

Το Μοναστήρι γιορτάζει δυο φορές το χρόνο: Στις 23 Αυγούστου, εορτή Απόδοσης της Κοίμησης της Θεοτόκου (Εννιάμερα της Παναγίας) και στις 6 Αυγούστου, της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, σε ένα πανηγύρι κατά παράδοση δεκαετιών.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: 22520 – 41319

Διεύθυνση: Ιερά Μονή Δαμανδρίου, Πολιχνίτος, Λέσβου, Τ.Κ. 813 00, email: i.m.damandri@gmail.com