ΟΙ 7 ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΗΝ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΟΥ

Εκτός από το ιστορικό και καλλιτεχνικό ενδιαφέρον που παρουσιάζουν, οι θρησκευτικές εικόνες είναι και αντικείμενα λατρείας, αφού σε αυτές φανερώνεται η υπόσταση των εικονιζομένων προσώπων. Κατά συνέπεια η δύναμη της εικόνας πηγάζει από την χάρη του εικονιζομένου, η οποία με την σειρά της προέρχεται από τον Θεό. Αν και όλες οι εικόνες αντανακλούν χάρη, κάποιες θεωρούνται θαυματουργές, διότι η χάρη τους υπήρξε κάποτε εναργέστερη, και μάλιστα σε περιπτώσεις μεγάλης ανάγκης των πιστών η αντιθέτως ύβρεως, οπότε η χάρη μετετράπη σε τιμωρία.

 

Παναγία η Αντιφωνήτρια

Μεταξύ των πολλών θαυματουργών εικόνων που φυλάσσονται στις αγιορειτικές μονές οι περισσότερες ανήκουν ασφαλώς στην Θεοτόκο, δεδομένης της ιδιαίτερης σχέσεως του Άθωνα με την Παναγία. 

 

Η Μονή Βατοπαιδίου κατέχει τον μεγαλύτερο αριθμό εικόνων της Θεοτόκου, οι οποίες είναι γνωστές με διάφορες ονομασίες.

 

Παναγία η Αντιφωνήτρια

Πρόκειται για μία τοιχογραφία στον χώρο του «μεσονυκτικού» του καθολικού της Μονής Βατοπεδίου που ονομάσθηκε έτσι γιατί από αυτή την εικόνα ακούσθηκε μία φωνή (αντιφώνησε). 

Η παράδοση αναφέρει ότι επισκέφθηκε κάποτε την μονή η βασίλισσα Πλακιδία, κόρη του Μεγάλου Θεοδοσίου. 

Ενώ προχωρούσε με σκοπό να μπεί στο καθολικό από την πλάγια μικρή πόρτα, άκουσε μία φωνή που προερχόταν από την εικόνα και έλεγε: «Στάσου και μην προχωρείς, γιατί τόλμησες ως γυναίκα και ήλθες σε αυτό τον τόπο;», έντρομη τότε η βασίλισσα Πλακιδία ζήτησε συγχώρεση από την Παναγία και αναχώρησε αμέσως από το Άγιον Όρος. 

Εις ανάμνησιν εξ άλλου του θαύματος εκείνου ανήγειρε με δικά της έξοδα και το παρεκκλήσιο του Αγίου Δημητρίου στην Μονή Βατοπεδίου. 

Παναγία Βηματάρισσα

Παναγία Βηματάρισσα

 

Η Παναγία η Βηματάρισσα η Κτητόρισσα είναι η «εφέστιος» εικόνα της Μονής Βατοπαιδίου και είναι τοποθετημένη στο σύνθρονο του Ιερού Βήματος του καθολικού της Μονής. Κατά την παράδοση, ο Αρκάδιος, γιος του Μεγάλου Θεοδοσίου του αυτοκράτορα, ευρισκόμενος σε ναυάγιο, μεταφέρθηκε στην στεριά κάτω από μία βάτο, με θαυματουργική επέμβαση της Θεοτόκου, στην περιοχή όπου αργότερα θα κτιζόταν η Μονή Βατοπαιδίου, και εκεί βρήκε αυτήν την εικόνα της Παναγίας.

Με την εικόνα αυτή σχετίζεται ένα θαύμα που έγινε τον 10ο αιώνα. Όταν Άραβες πειρατές επέδραμαν στην Μονή, ο ιεροδιάκονος Σάββας πρόλαβε και έριξε την εικόνα της Παναγίας στο πηγάδι του Ιερού Βήματος μαζί με τον σταυρό του Μεγάλου Κωνσταντίνου και μία λαμπάδα αναμμένη που πάντοτε έκαιγε μπροστά στην εικόνα της Παναγίας. Δεν πρόλαβε όμως ο ίδιος να διασωθεί, γιατί οι πειρατές τον συνέλαβαν και τον πούλησαν αιχμάλωτο στην Κρήτη. Όταν μετά εβδομήντα χρόνια ελευθερώθηκε η Κρήτη από τους πειρατές, επί Νικηφόρου Φωκά του αυτοκράτορα, ελευθερώθηκε και ο όσιος Σάββας και επέστρεψε υπέργηρος στην Μονή. Εκεί υπέδειξε στον τότε ηγούμενο της Μονής Νικόλαο να ανοίξουν το πηγάδι, όπου – ω του θαύματος! – βρήκαν την εικόνα και τον σταυρό όρθια πάνω στο νερό και την λαμπάδα αναμμένη, όπως την είχε ανάψει πριν από εβδομήντα χρόνια! Συνέβη δηλαδή διπλό θαύμα· τα ιερά αντικείμενα που είχαν πέσει μέσα στο νερό δεν καταστράφηκαν, από θαύμα και πρόνοια της Παναγίας, και η λαμπάδα έκαιγε εβδομήντα χρόνια χωρίς να σβήνει!

Έκτοτε εις ανάμνησιν του θαύματος, ψάλλεται Παρακλητικός Κανόνας προς την Υπεραγία Θεοτόκο κάθε Δευτέρα απόγευμα, και κάθε Τρίτη τελείται στο καθολικό Θεία Λειτουργία, ενώ σε όλες τις λιτανείες της Μονής πρωτοστατεί αυτή η εικόνα της Παναγίας. Εορτάζεται ιδιαίτερα την Τρίτη της Διακαινησίμου, όπου και γίνεται μεγάλη λιτανεία γύρω από την Μονή προς τιμή της εικόνας.

Παναγία η Ελαιοβρύτισσα

Παναγία η Ελαιοβρύτισσα

Η εικόνα αυτή χρονολογείται στον 14ο αιώνα και βρίσκεται στο δοχειό της μονής. 

Από εκεί μεταφέρεται στο καθολικό την Παρασκευή της Διακαινησίμου, ημέρα κατά την οποία εορτάζει. 

Η παράδοση αναφέρει το εξής θαύμα: Σε μία περίοδο ελλείψεως λαδιού στην μονή, ο όσιος Γεννάδιος, δοχειάρης της μονής, άρχισε να εξοικονομεί το λάδι δίνοντας μόνο για χρήση της εκκλησίας. 

Ο μάγειρας όμως διαμαρτυρήθηκε στον ηγούμενο, και ο τελευταίος διέταξε τον όσιο να δίνει αφειδώς λάδι στην αδελφότητα, ελπίζοντας στην πρόνοια της Κυρίας Θεοτόκου. 

Όταν μία μέρα πήγε στο δοχειό ο όσιος Γεννάδιος, είδε το λάδι να ξεχειλίζει από την λάρνακα και να έχει φθάσει ως την πόρτα. Έκτοτε η εικόνα έχει μία θαυμάσια ευωδία. 

Παναγία Εσφαγμένη

Παναγία Εσφαγμένη

Η θαυματουργή αυτή εικόνα είναι τοιχογραφία του 14ου αιώνα και βρίσκεται στον νάρθηκα του παρεκκλησίου του Αγίου Δημητρίου, το οποίο είναι ενσωματωμένο εις το Καθολικόν της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου.

Από το “Προσκυνητάριον του Βατοπαιδίου” στο κεφάλαιο “Περί της ιεράς Εικόνος της Εσφαγμένης και του παρ’ αυτής εξαισίου τερατουργήματος” μαθαίνουμε το ιστορικό: Ένας ιεροδιάκονος και εκκλησιάρχης του καθολικού, λόγω του διακονήματός του, έφθανε στην τράπεζα κάθε μέρα με καθυστέρηση. Κάποτε ο τραπεζάρης αρνήθηκε να του δώσει φαγητό λόγω της καθυστερήσεως. Ο ιεροδιάκονος αγανακτισμένος επέστρεψε στον ναό και είπε τα εξής μπροστά στην εικόνα: “Μέχρι πότε θα σε υπηρετώ και θα κοπιάζω κι εσύ δεν θα μεριμνάς ούτε για την τροφή μου;” Καί παίρνοντας ένα μαχαίρι το κτύπησε στο πρόσωπο της Παναγίας, από το οποίο, σαν να ήταν ζωντανό, άρχισε να τρέχει αίμα, ενώ αυτός τυφλώθηκε κι έπεσε κάτω σαν τρελός. Στην κατάσταση αυτή έμεινε τρία χρόνια απέναντι από την εικόνα κλαίγοντας και παρακαλώντας την Παναγία να τον συγχωρέσει. Μετά την παρέλευση τριών ετών εμφανίστηκε η Παναγία στον ηγούμενο και του ανήγγειλε ότι χαρίζει την υγεία στον τολμηρό ιεροδιάκονο αλλά το χέρι που διέπραξε την ιεροσυλία θα τιμωρηθεί. Πράγματι όταν πέθανε, στην ανακομιδή του λειψάνου του αντίθετα με όλο του το σώμα που είχε λιώσει το δεξί του χέρι παρέμενε αναλλοίωτο και φυλάσσεται έτσι ως σήμερα.Κάποτε ένας ιερέας επισκέπτης της μονής αμφισβήτησε το θαύμα, αλλά όταν έβαλε το δάχτυλο στο σημείο της πληγής άρχισε αμέσως να τρέχει αίμα. Ο ιερέας έντρομος δεν πρόλαβε να βγει από το καθολικό και έπεσε νεκρός.

Παναγία 

Παναγία Παντάνασσα

Παντάνασσα

Η θαυματουργή αυτή εικόνα είναι φορητή του 17ου αιώνα και βρίσκεται στο αριστερό προσκυνητάρι του βορειανατολικού κίονα του Καθολικού της Μονής Βατοπαιδίου. Σύμφωνα με αφηγήσεις συγχρόνων Γερόντων της Μονής, το πρώτο δείγμα ότι η εικόνα έχει ιδιαίτερη χάρη είναι το εξής γεγονός· Μία μέρα ένας νέος μπήκε στον ναό και πηγαίνοντας να προσκυνήσει την εικόνα, άστραψε ξαφνικά το πρόσωπο της Παναγίας και μία αόρατη δύναμη τον έριξε καταγής. 

Μόλις συνήλθε, εξομολογήθηκε με δάκρυα στους πατέρες ότι ζούσε μακρυά από τον Θεό και επιδιδόταν στην μαγεία. Έτσι η θαυματουργική επέμβαση της Θεοτόκου έπεισε τον νέο να αλλάξει ζωή και να γίνει άνθρωπος θεοφοβούμενος.

Η εικόνα αυτή έχει επίσης την ιδιότητα και την ειδική χάρη από τον Θεό να θεραπεύει την φοβερή ασθένεια του καρκίνου. Είναι γνωστές αναρίθμητες περιπτώσεις καρκινοπαθών που έχουν θεραπευθεί στις μέρες μας, μετά από παράκληση μπροστά στην Παναγία την Παντανάσσα.

Παναγία Παραμυθία

Παναγία Παραμυθία

Παλιά υπήρχε η συνήθεια, βγαίνοντας οι πατέρες από το καθολικό να ασπάζονται αυτή την εικόνα και ο ηγούμενος να παραδίδει τα κλειδιά της μονής στον θυρωρό. Η παράδοση αναφέρει ότι μία μέρα στα βυζαντινά ακόμη χρόνια, δίνοντας ο ηχούμενος στον θυρωρό τα κλειδιά άκουσε τα εξής λόγια από την εικόνα: “Μη ανοίγετε σήμερα τις πύλες της μονής, αλλά ανεβείτε στα τείχη και διώξτε τους πειρατές”. Η φωνή επανέλαβε για δεύτερη φορά τα ίδια λόγια. Στρέφοντας το βλέμμα του προς τα εκεί ο ηγούμενος είδε το βρέφος να απλώνει το χέρι τους και να σκεπάζει το στόμα της μητέρας του λέγοντας: “Μη μεριμνάς Μητέρα, γι᾽ αυτούς τους αμαρτωλούς. Άφησέ τους να τιμωρηθούν από τους πειρατές, τους αξίζει”. Αλλά η Παναγία πιάνοντας το χέρι του Χριστού και στρέφοντας ελαφρά το κεφάλι επανέλαβε τα ίδια λόγια. Οι μοναχοί αμέσως έτρεξαν στα τείχη και διαπίστωσαν ότι πειρατές είχαν περικυκλώσει την μονή και περίμεναν το άνοιγμα της πύλης για να την λεηλατήσουν. Εξ αιτίας όμως της θαυματουργής επεμβάσεως της Παναγίας η μονή σώθηκε. Η εικόνα έκτοτε διατήρησε τις τελευταίες κινήσεις των θείων προσώπων.

Παναγία Πυροβ(ο)ληθείσα

Παναγία Πυροβ(ο)ληθείσα

Πρόκειται για τοιχογραφία που βρίσκεται στο υπέρθυρο της εξωτερικής πύλης της μονής. 

Κατά το 1822 μία ομάδα Τούρκων οπλιτών έφθασε στην μονή, και ένας από αυτούς, βλέποντας την εικόνα, την πυροβόλησε με μία σφαίρα που τρύπησε το δεξί χέρι της Παναγίας. Αποτέλεσμα αυτής της πράξεώς του ήταν να παραφρονήσει ο ίδιος και να κρεμαστεί σε μία ελιά μπροστά στην μονή. 

Βλέποντας οι άλλοι Τούρκοι την θεία τιμωρία φοβήθηκαν και εγκατέλειψαν αμέσως την μονή. 

 

Επιπλέον, ο αρχηγός του αποσπάσματος, όταν πληροφορήθηκε την πράξη του στρατιώτη, που ήταν ανιψιός του, διέταξε να μην τον θάψουν, αλλά να τον αφήσουν άταφο ως κακούργο.

Μονή Ευαγγελίστριας Άνω Πεδινών Ιωαννίνων.

πηγή

Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού Άνω Πεδινά (παλαιά ονομασία Άνω Σουδενά), στους πρόποδες του Κάτω Μαχαλά, στο κεντρικό Ζαγόρι. 

Άποψη της Μονής
πηγή

Ένα από τα χαρακτηριστικά της ενδιαφέρουσας πολιτισμικής ιδιομορφίας του Ζαγορίου στην Ήπειρο είναι η πληθώρα αλλά και η σημαντικότητα των ιστορικών μοναστηριών που βρίσκονται στα όριά του.

Τα είκοσι ονομαστά, εντυπωσιακά και περίτεχνα μοναστήρια της περιοχής του Ζαγορίου είναι απόλυτα προσαρμοσμένα στο ευρύτερο φυσικό περιβάλλον, σε τοποθεσίες ιδιαίτερου αλλά και πολύ σπάνιου φυσικού κάλλους.

Αποτελούν σπουδαία ιστορικά μνημεία, που έπαιξαν στο παρελθόν σημαντικότατο ρόλο στην ιστορική του πορεία ενώ αρκετά μοναστήρια σχετίζονται και με τη συγκρότηση καθώς επίσης και την ονομασία κάποιων οικισμών, συνήθως γειτονικών, έτσι ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και η Μονή της Ευαγγελίστριας των Άνω Πεδινών (Πάνω Σουδενών).

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Άποψη της Μονής
πηγή

Η Μονή Ευαγγελίστριας αποτελεί ένα εντυπωσιακό κτιριακό συγκρότημα με φρουριακή όψη, με ψηλά τείχη στην βορειανατολική πλευρά και κελιά στην νοτιοδυτική, που δεσπόζει στην είσοδο του οικισμού των Πάνω Σουδενών.

Δε γνωρίζουμε ακριβώς το πότε ιδρύθηκε το μοναστήρι της Ευαγγελίστριας, όμως στην διαθήκη των ευεργετών Πασχάλη από το Καπέσοβο η Ευαγγελίστρια ονομάζεται «Παλαίωρος», δηλαδή παλιό μοναστήρι.

Η αρχική θέση του μοναστηριού της Ευαγγελίστριας ήτανε στην κορυφή του χωριού Πάνω Σουδενών, στο σημείο που βρίσκεται σήμερα το ξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου και από αυτή η θέση μεταφέρθηκε αργότερα στη σημερινή θέση, σε άγνωστο χρόνο, σίγουρα όμως πριν το 1700.

Άποψη του Καθολικού της Μονής
πηγή

Ο σημερινός ναός που είναι, τρουλαία βασιλική με νάρθηκα και ανατολικά έχει 3 αψίδες, ανακαινίστηκε το 1783 και  αγιογραφήθηκε το 1809 από τον εξαίρετο Πανωσουδενιώτη αγιογράφο Λάζαρο Λαζόπουλο. 

Χορηγός της αγιογράφησης ήταν ο Χριστόδουλος Μαρίνος από το Καπέσοβο, του οποίου η προσωπογραφία βρίσκεται δίπλα από την είσοδο του ναού. 

Το τείχος της μονής χτίστηκε το 1783 ή το 1786 ενώ το τέμπλο του Καθολικού, ο επισκοπικός θρόνος καθώς επίσης και ο άμβωνας είναι ξυλόγλυπτα με το κεντρικό τμήμα του τέμπλου και τον άμβωνα να είναι ακόμη και επιχρυσωμένα.

Άποψη του τέμπλου του Καθολικού

Άποψη του εσωτερικού του Καθολικού
πηγή

πηγή

Εικόνες του τέμπλου
πηγή

Αξιόλογες εικόνες του 18ου αιώνα υπάρχουν στη Μονή όπως του Χριστού Παντοκράτορα που φιλοτεχνήθηκε το 1795 καθώς και της Κοίμησης της Θεοτόκου χρονολογίας του 1810 που φιλοτέχνησε ο ζωγράφος Λαζάρου και ο ανεψιός του. 

Επίσης, υπάρχουν δύο σημαντικές εικόνες της Παναγίας Οδηγήτριας με ενυπόγραφη αργυρή επένδυση.

Η μία είναι έργο του αργυροχρυσοχόου Χριστόδουλου από την κοντινή Κόνιτσα, που χρονολογείται το 1778 και η δεύτερη έγινε το 1815 από τον Καλαρρυτινό, Γεώργιο Παπαδήμο ενώ ένα ακόμη πολύ σημαντικό κειμήλιο του μοναστηριού αποτελεί και ένα πανέμορφο Ευαγγέλιο με αργυρή επένδυση. 

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Εικόνες του τέμπλου
πηγή

Στη μπροστινή του όψη του Ευαγγελίου εικονίζεται η Εις Άδου Κάθοδος με σκηνές από τα Πάθη του Χριστού.
  
Στην πίσω όψη η Φιλοξενία του Αβραάμ, η Γέννηση, η Υπαπαντή, οι Απόστολοι κ.α. Χρονολογείται από το 1809 και έγινε από το Χριστόδουλο, γιο του Πανταζή. 

Σώζονται, επίσης, δυο αργυρές λειψανοθήκες του 19ου αιώνα από τις οποίες η μια είναι έργο του Νικολάου Ποντίκη και του υιού του από το χωριό Καλαρρύτες. 

Στο αριστερό κλίτος του κυρίως ναού και σε μικρό εσωτερικό τρούλο εικονίζονται ο Σόλων, η Σίβυλα, ο Πλάτων, ο Θουκυδίδης, ο Αριστοτέλης και ο Πλούταρχος.

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής
πηγή

Η προτομή του Νεόφυτου Δούκα στον περίβολο της Μονής
πηγή

Στην Μονή μόνασε ένας από τους πιο σημαντικούς εκπροσώπους του νεοελληνικού διαφωτισμού, ο Νεόφυτος Δούκας, που καταγόταν από τα Άνω Πεδινά και αφιερώθηκε στη μονή από τη χήρα μητέρα του σε ηλικία δέκα ετών. 

Ο Νεόφυτος Δούκας σπούδασε για ένα μικρό χρονικό διάστημα στα Ιωάννινα και επέστρεψε στο χωριό του, καθώς δεν είχε και την απαραίτητη οικονομική δυνατότητα να συνεχίσει τις σπουδές του εκεί. 

Γύρω στα 1780 έφυγε για το Μέτσοβο και από εκεί πήγε στο Βουκουρέστι της Ρουμανίας και τη Βιέννη ενώ κατόπιν γύρω στα 1810, με τη προτροπή του Δούκα αλλά και την σημαντική συνδρομή της Ευαγγελίστριας, το σχολείο των Πάνω Σουδενών αναβαθμίστηκε σε «Ελληνικό» σχολείο.

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής

Ο Παντοκράτορας στον τρούλο

Η είσοδος της Μονής
πηγή

Κατά τη διάρκεια του πολέμου μεταξύ του Αλή Πασά με το σουλτάνο (1820 - 1822), το μοναστήρι και το χωριό δοκιμάστηκαν από επιδρομή Τουρκαλβανών. 

Στην Μπάγια υπήρχε στρατός του σουλτάνου και στη Ντοβρά 300 Τουρκαλβανοί του Αλή  Πασά, οι οποίοι έστειλαν στα γύρω χωριά απεσταλμένους, για να στρατολογήσουν άντρες. 

Στην Ευαγγελίστρια συγκεντρώθηκαν οπλισμένοι κάτοικοι από τα Πάνω και Κάτω Σουδενά, τον Ελαφότοπο, τη Βίτσα και το Μονοδέντρι, έπειτα από διαταγή του οθωμανικού στρατού. 

Οι Τουρκαλβανοί του Αλή Πασά κατέλαβαν το μοναστήρι και στη συνέχεια λεηλάτησαν τα Πάνω Σουδενά.

Γύρω στο 1850 ηγούμενος του Μοναστηριού ανέλαβε ο Σουδενιώτης Χατζή - Καλλίνικος, μια πολύ αξιόλογη και σημαντική προσωπικότητα της περιοχής καθώς επίσης όμως και ευεργέτης της ιδιαίτερης πατρίδας του που με τη διαθήκη του διέθεσε ολόκληρη την περιουσία του στην κοινότητα. 

Η πίσω πλευρά του Καθολικού της Μονής
πηγή

Ο Καλλίνικος, ως ηγούμενος της Μονής Ευαγγελίστριας, διαχειρίστηκε την επισκευή δρόμων και εκκλησιών, την κατασκευή του νεκροταφείου κάτω από την κεντρική εκκλησία, πλήρωνε το μισθό του Ελληνοδιδάσκαλου και ακόμη φρόντιζε και για την τροφή του γιατρού. 

Το 1857 η Μονή της Αγίας Παρασκευής Πάνω Σουδενών, που είχε ερημώσει, προσαρτήθηκε στην Μονή της Ευαγγελίστριας που την εποχή εκείνη η Ευαγγελίστρια είχε σημαντική ακίνητη περιουσία και μεγάλα κοπάδια βοδιών και αιγοπροβάτων. 

Οι σχέσεις της Ευαγγελίστριας με τη Μονή Βελλάς ήταν πάντα πολύ καλές. Το γεγονός αυτό ίσως να οφείλεται και στο ότι οι τελευταίοι κάτοικοι του οικισμού της Βελλάς, που κατά τον ύστερο μεσαίωνα ήταν κωμόπολη, μετοίκησαν γύρω στο 1700 στα Πάνω Σουδενά.

Άποψη της Μονής
πηγή

Γύρω στα 1930 όμως έκλεισε το μοναστήρι και έγινε μετόχι της Μονής Βελλάς ενώ κατά καιρούς διέμενε στην Ευαγγελίστρια και ο παπάς του χωριού. 

Η Ιερά Μονή της Ευαγγελίστριας το 1972 χαρακτηρίστηκε ως διατηρητέο βυζαντινό και ιστορικό μνημείο με την απόφαση ΥΑ10062/934/12-7-1972 - ΦΕΚ 621/Β/22-8-1972 και σήμερα στην Μονή εγκαταβιώνει μία μόνο μοναχή, η μοναχή Ευθυμία.

Ο εορτασμός του Ευαγγελισμού στο μοναστήρι αποτελούσε πάντα ένα σημαντικό γεγονός για την γύρω περιοχή, ήταν άλλωστε το ξεκίνημα των ζαγορίσιων πανηγυριών. Ο εορτασμός ξεκινούσε την παραμονή το βράδυ, με τον εσπερινό, και συνεχιζόταν το πρωί με τη λειτουργία, με νηστίσιμο τραπέζι και γλέντι. 

Ευχαριστούμε ειλικρινά , την Αθηνά Ιωαννίδου.

Ιερά Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας, Κορνοφωλιά Έβρου.

πηγή

Βρίσκεται σε απόσταση ενός χιλιομέτρου δυτικά του χωριού Κορνοφωλιά Σουφλίου, επάνω στο λόφο "Κουρί" ενώ απέχει από αυτό περίπου 5  χιλιόμετρα. 

Άποψη της Μονής

πηγή

Πότε ακριβώς κτίστηκε η Μονή, μας είναι άγνωστο και αυτό εξακολουθεί να αποτελεί ένα μυστήριο, περιστοιχισμένο από λαικές παραδόσεις και δοξασίες. 

Φαίνεται πως στην αρχή ήτανε ένα μικρό εξωκλήσι που τιμούνταν στο όνομα της Κοίμησης της Θεοτόκου. 

Το εξωκλήσι αυτό ήτανε δίπλα σε μία πηγή με καθαρό και πόσιμο νερό, η πηγή αργότερα έγινε υπόγεια δεξαμενή και πηγάδι που βρίσκεται σήμερα μέσα στην εκκλησία του μοναστηριού και αποτελεί Αγίασμα του. 

Η τοπική παράδοση θέλει την Μονή να έχει ιστορία τουλάχιστον τεσσάρων περίπου αιώνων. Το Καθολικό της Μονής είναι μία τρίκλιτη θολωτή βασιλική με ενιαία στέγη και επάνω από την κεντρική είσοδο του κυρίως ναού, η κτητορική επιγραφή σε μαρμάρινη πλάκα πληροφορεί ότι το υπάρχον Καθολικό κτίσθηκε στη θέση ενός παλαιοτέρου, που ήτανε σε κακή κατάσταση και εγκαινιάστηκε στις 15 Αυγούστου του 1857. 

Κτήτορας του Καθολικού της Μονής ήτανε ο προηγούμενος Πολύκαρπος, Διδυμοτειχίτης στην καταγωγή ενώ μεταγενέστερα προστέθηκαν ο νάρθηκας στη δυτική πλευρά του καθολικού καθώς και ένα πρόσκτισμα στη βόρεια πλευρά του.

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Το ξυλόγλυπτο, σκαλιστό και επίχρυσο τέμπλο του 1865

πηγή

Το παλιό ξυλόγλυπτο, σκαλιστό και επίχρυσο τέμπλο του 1865 φιλοτεχνήθηκε από τον Σταμάτιο Μαδυτιανό και φέρει παραστάσεις από διάφορα θέματα της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης. 

Φέρει ακόμη παλιές εικόνες και την Δέσποινα των Ιλασμών που κρατά στο αριστερό χέρι τον Χριστό και είναι καλυμμένη από τα αναρίθμητα τάματα των πιστών ενώ αξιόλογες είναι και οι εικόνες του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, του Προφήτη Ηλία κ.α με αρκετές εικόνες του τέμπλου να είναι αφιερώματα Ελλήνων της νοτίου Βουλγαρίας. 

Το ξυλόγλυπτο κιβώριο της αγίας Τράπεζας είναι έργο παλαιότερο του καθολικού και η πλάκα της φέρει πλήθος γραμμάτων, σύμφωνα με συνήθεια διαδεδομένη στον Έβρο τον 19ο αιώνα.

Εξωτερικά το καθολικό κοσμούν λιγοστά λιθανάγλυφα (σταυροί και δράκοντες) ενώ η νότια πτέρυγα των κελιών κτίστηκε το 1904, κάηκε και ξανακτίστηκε το 1909, επίσης στις παλαιές κατασκευές ανήκει επίσης και ο λιθόκτιστος περίβολος της μονής.

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Το αντίγραφο της θαυματουργής εικόνας
της Παναγίας της Πορταΐτισσας.

Στις αρχές του 18ου αιώνα, λόγο χρεών, η Μονή δόθηκε ως μετόχι στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους. 

Το 1747, με τη συγκατάθεση των κατοίκων της Κορνοφωλιάς και με ενέργειες του Μητροπολίτη Διδυμότειχου Αυξέντιου και του ηγούμενου της Μονής, Ιερομόναχου Αυξεντίου, επισημοποιήθηκε και επικυρώθηκε η κυριότητα της Μονής Ιβήρων, με Πατριαρχικό σιγίλιο της Ιερής Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου της Κωνσταντινούπολης, επί Πατριαρχίας Παϊσίου Β' το οποίο βρίσκεται σήμερα στην βιβλιοθήκη της Μονής Ιβήρων.

Μετά την παραχώρησή της στη Μονή Ιβήρων, οι Αγιορείτες Πατέρες έφεραν στο Μετόχι τους ένα αντίγραφο της ιερής εικόνας της Παναγίας της Πορταΐτισσας που βρίσκεται στη Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, η οποία αποδείχτηκε εξ ίσου θαυματουργή με την πρωτότυπη, καθώς όμως και το δεξί πόδι του Αγίου Χαραλάμπους. 

Με τα δύο αυτά σημαντικά Ιερά Κειμήλια και κατ' ακολουθία και με τη Μονή, συνδέθηκε στενά ο Ελληνισμός του Καζά (Νομαρχίας) της Ανδριανουπόλεως καθώς επίσης όμως και οι Έλληνες κάτοικοι της περιοχής οι οποίοι περιέβαλαν με μεγάλη αγάπη, ευλάβεια και σεβασμό την Μονή αλλά και τα δύο πολυτιμότερα αυτά ιερά κειμήλια της.

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Το δεξί πόδι του Αγίου Χαραλάμπους
πηγή

Στην Μονή Παναγίας Πορταΐτισσας προσέτρεχαν σε κάθε δύσκολη στιγμή της "σκλαβωμένης" ζωής τους για να ζητήσουν κατά πρώτον τη χάρη και τη βοήθεια της Παναγίας αλλά και του Αγίου Χαραλάμπους και κατά δεύτερον να ζητήσουν τις συμβουλές αλλά και την ενεργό συμπαράσταση των Πνευματικών της Μονής. 

Έτσι, γρήγορα το Μοναστήρι της Παναγίας Πορταΐτισσας έγινε ένα μεγάλο θρησκευτικό, πνευματικό αλλά και εθνικό κέντρο του υπόδουλου Ελληνισμού της ευρύτερης αυτής περιοχής. 

Λειτουργούσε σε αυτό κρυφό σχολείο και χρησίμευε ως τόπος συγκεντρώσεως των ανδρών της περιοχής για να εκπαιδευτούν στην αγροτική έκταση (αυτό ήτανε το πρόσχημα) και να συγκροτήσουν έτσι αντάρτικες ομάδες κατά των Τούρκων κατακτητών. 

Οι εκάστοτε ηγούμενοι του Μοναστηριού ήταν πρόθυμοι να βοηθήσουν σε αυτό και το κάνανε. 

Μάλιστα κάποιοι από αυτούς έγιναν παράδειγμα θυσίας στο βωμό της πίστεως αλλά και της πατρίδας, ενδεικτικά σημειώνουμε τον ηγούμενο της Μονής, Πορφύριο, ο οποίος βρήκε μαρτυρικό θάνατο το 1912 από ένα άτακτο απόσπασμα Τούρκων μισθοφόρων.

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Άποψη της Μονής

πηγή

Εκτός του Αγίου Λειψάνου του Αγίου Χαραλάμπους φυλάσσονται στη Μονή και Λείψανα των Αγίων Παντελεήμονος, Τρύφωνος, Στεφάνου, Νεκταρίου, Παρασκευής, Ιακώβου Αδελφοθέου κ.α. 

Το Μοναστήρι, έπειτα από πολλά χρόνια εγκατάλειψης επανιδρύθηκε το 1980, όταν εγκαταστάθηκε σε αυτό μία γυναικεία αδελφότητα, η οποία τηρεί το τυπικό της Μονής Ιβήρων. 

Οι μοναχές σήμερα είναι περίπου 13 και ασχολούνται  με την αγιογραφία, το χρυσοκέντημα, το εργόχειρο,  την ιερορραπτική, τις αγροτικές καλλιέργειες για τις ανάγκες της αδελφότητος καθώς επίσης λειτουργούν και μονάδα κηροπλαστείου.

Τα εργόχειρα μπορεί ο επισκέπτης να τα θαυμάσει στο εκθετήριο της Μονής, η οποία διατηρεί και εξαιρετικό ξενώνα που διατίθεται για τους επισκέπτες κατόπιν συννενόησης.

Η Μονή τιμάται στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και το φημισμένο πανηγύρι της Μονής γίνεται στα Εννιάμερα της Παναγίας δηλαδή στις 22 και 23 Αυγούστου.

Τηλέφωνο: (+30) 25540 51111