Ιερά Μονή Αγίου Σπυρίδωνα, Προμύρι Νοτίου Πηλίου.

Βρίσκεται στο Νότιο Πήλιο, σε απόσταση περίπου 60 χιλιομέτρων από τον Βόλο, 4 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Προμυρίου στην θέση "Βοδίν" και προς τον δρόμο που οδηγεί στον Πλατανιά, ένα πανέμορφο τουριστικό θέρετρο.

Το Προμύρι του Νοτίου Πηλίου
πηγή

Σε απόσταση 57 περίπου χιλιομέτρων από τον Βόλο, το Προμύρι, ένα από τα πιο όμορφα χωριά του Πηλίου, δεσπόζει αμφιθεατρικά χτισμένο και πλαισιωμένο από πυκνή βλάστηση, θρύλους και παραδόσεις.

Γραφικά πλακόστρωτα δρομάκια, αυλές γεμάτες από κάθε λογής λουλούδια αλλά και μια όμορφη πλατεία με τον αιωνόβιο πλάτανο να χαρίζει κάτω από το βαθύ ίσκιο των φύλλων του την δροσιά στους καλοκαιρινούς επισκέπτες αλλά και η πρωτόγνωρη ησυχία που επικρατεί, δίνουν την ευκαιρία στον κάθε επισκέπτη να ζήσει στιγμές ηρεμίας και ξεγνασιάς.

Το Προμύρι διαθέτει πολλούς εξοχικούς οικισμούς όπως τους Πλατανιά, Κατηγιώργη, Βρωμονέρι, Μουρτιά, Καστρί, Λύρη, Θεοτόκος που είναι συνδεδεμένη με τον μύθο του Πηλέα και της Θέτιδας κ.α στους οποίους μπορεί κανείς να απολαύσει μπάνιο σε βραχώδεις και παρθένες ακρογιαλιές, ήσυχες οικογενειακές διακοπές και ακόμα δίνετε η δυνατότητα να ανακαλύψει κανείς, με βάρκα, μικρές απάτητες αμμουδιές. 

Ο Πλατανιάς, Πανοραμική άποψη
πηγή

Ο Κατηγιώργης, Πανοραμική άποψη
πηγή

Άποψη του Προμυρίου, στο βάθος η Σκιάθος
πηγή

Αρχικά το Προμύρι χτίστηκε στον αρχαίο παραθαλάσσιο οικισμό, στην παραλία της Θεοτόκου, εγκαταλείφθηκε γύρω στα 1420 – 1450 λόγο των Σαρακηνών, μεταφέρθηκε στην τοποθεσία Λύρη ενώ αργότερα, τον 16ο αιώνα, μεταφέρθηκε στην σημερινή του θέση.

Πολλές είναι οι εκδοχές για την ονομασία του Προμυρίου, επικρατέστερη είναι αυτή του ερευνητή Γ. Χατζηκώστα, πως το όνομα το πήρε από κάποιον Προμίρη ή Μπρομίρη που κυριαρχούσε στην περιοχή.

Σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι Προμυριώτες στον ξεσηκωμό το 1821 όταν με αρχηγούς τους Γιώργη Δάμτσα και Νικόλαο Φιλάρετο προξένησαν αλλά και υπέστησαν μεγάλες καταστροφές αφού το 1823 το χωριό πυρπολήθηκε, ο πληθυσμός του σφαγιάσθηκε και εκδιώχθηκε από τους Τούρκους ενώ το 1854 έπαιξε πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο αφού έγινε η Αγία Λαύρα του Πηλίου, επίσης από αυτό κατάγεται ο Γεώργιος Φιλάρετος, λόγιος, βουλευτής και αρχηγός κόμματος, ο οποίος χαρακτηρίστηκε ως «πατέρας της Δημοκρατίας». 

Ο αρχαίος παραθαλάσσιος οικισμός, η παραλία της
Θεοτόκου, στο Ακρωτήρι της Σηπιάδος. Διακρίνεται 
το εκκλησάκι της Θεοτόκου χτισμένο στα 1807.
πηγή

Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας είχε μεγάλη οικονομική άνθηση που πήγαζε από την καλλιέργεια της ελιάς, τα σύκα, τα σταφύλια και την παραγωγή μεταξιού, παρήγαγε πολύ και καλής ποιότητας λάδι και κρασί. 

Αξιοθέατα του χωριού μεταξύ άλλων είναι η εκκλησία των Εισοδίων της Παναγίας, δείγμα χαρακτηριστικής αρχιτεκτονικής, χτισμένη το 1760 καθώς και η «Τρανή Βρύση» χτισμένη το 1796 από Ζουπανιώτες τεχνίτες. 

Στην παραλία της Θεοτόκου που βρίσκεται στο Ακρωτήριο της Σηπιάδος απέναντι ακριβώς από την Σκιάθο, έχουν βρεθεί ίχνη από αρχαίο ναό αφιερωμένο στον Ασκληπιό, ίχνη παλαιοχριστιανικής βασιλικής του 5ου ή 6ου αιώνα με ψηφιδωτό δάπεδο που στον ίδιο χώρο σήμερα βρίσκεται το εκκλησάκι της Θεοτόκου χτισμένο στα 1807 ενώ υπάρχουν επίσης ίχνη του παλαιού κάστρου και αρχαίων τάφων. 

Άποψη της εισόδου της Μονής

Δεν έχουμε σαφή εικόνα για την ίδρυση της Μονής όμως η πνευματική της προσφορά, επιβεβαιώνεται και από την εργασία του Προμυριώτη ιερομόναχου Ματθαίου (Κοντούλη) Βατοπεδινού με τίτλο: Η ΕΝ ΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΠΡΟΜΥΡΙΟΥ ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΤΡΙΜΥΘΟΥΝΤΟΣ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ, στην οποία αναφέρει: «…το οποίον τόσο στενά είναι συνδεδεμένο με την πνευματική ανάπτυξη Προμυρίου, και που τόσα πολλά οφείλει το ως άνω χωρίον εις το προαναφερθέν Μοναστήριον…»,  (δείτε ΕΔΩ).

Μία σωζόμενη ενεπίγραφη πλάκα, εντοιχισμένη στα δεξιά της εισόδου του περιβόλου ορίζει την ανακαίνισή του, το 1834: «ΑΥΤΗ Η ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ ΣΠΥΡΙΔΩΝΟΣ ΤΟΥ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ ΗΤΙΣ ΥΠΟΚΕΙΤΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΧΩΡΑΝ ΠΡΟΜΥΡΙ ΕΝΕΓΕΡΘΕΙ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ ΔΙ’ ΙΔΙΩΝ ΤΗΣ ΕΞΟΔΩΝ ΣΠΟΥΔΗ ΔΕ ΚΑΙ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΠΑΝΤΩΝ ΤΩΝ ΠΡΟΜΥΡΙΩΤΩΝ / ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ 20-1834».

Η Εφέστιος παλαιά θαυματουργή εικόνα της Αγίου Σπυρίδωνα

Η ενεπίγραφη πλάκα, εντοιχισμένη δεξιά της εισόδου 

του περιβόλου της Μονής, ορίζει ως χρόνο της 

ανακαίνισής της, το 1834.

Κατά τον Ματθαίο Βατοπεδινό η Μονή ιδρύθηκε μεταξύ 1750 - 1800 άποψη που πιστοποιείτε και από μία ενθύμηση σε ευαγγέλιο της Μονής Γρηγορίου Άγιου Όρους που δημοσίευσε στο περιοδικό «Γρηγόριος Παλαμάς» ο ιερομόναχος Γαβριήλ Σταυρονικητιανός το 1924 στην Θεσσαλονίκη: «Εις τους 1775 χρόνους ήλθαν εις την Μονή μας η αφτάδελφοι του Κυρ Συνέσι από το Προμύρι, ήτι ο κατά πνεύμα και σάρκα αδελφός αυτού Παχόμιος Μοναχός από τον Αη Σπυρίδωνα Προμυρίου και ο αδελφός κατά σάρκα αυτών κυρ Νικολάκης Αχιλεύς».

Επίσης, υπάρχει και ένα αφιερωμένο κείμενο του Μητροπολίτου Δημητριάδος Αθανασίου Κασσαβέτη (1794 – 1821), στις 21 Μαίου του 1811, που βρέθηκε το 1954 από τον τότε εφημέριο του Προμυρίου π. Κωνσταντίνο Αναγνωστόπουλο και βρίσκεται σήμερα στον Ιερό Ναό των Εισοδίων της Παναγίας, στο Προμύρι.

Άποψη της Μονής

Από το κείμενο αυτό πληροφορούμαστε πως κτήτορας της μονής ήταν ο «Χατζής Ιωάννης του ποτέ Αλεξάνδρου Αλλιόρι», που ανακαίνισε όπως υπογραμμίζει, την «παλαιά εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνος».

Ο Χατζή Ιωάννης με τη γυναίκα του Συνοβασία του ποτέ Κωνσταντάκη από τον Λαύκο και ο Ευστάθιος του Σταμάτη με τη γυναίκα του τη Μυγδαλιά του Κώστα και τον παπά – Νικόλαο, Χρυσοχού αλλά και τον Ιωάννη από τον Λαύκο αφιερώθηκαν στο μοναστήρι με όλα τους τα υπάρχοντα, για να ζήσουν και να πεθάνουν μέσα σε αυτό, μάλιστα αφήνουν και στο τέλος και την κατάρα τους σε όποιον τολμήσει «να ζημιώσει και να φθείρει το μοναστήρι είτε μικρός είτε μεγάλος…», και συμπληρώνουν: «να έχουν την κατάρα των Αγίων τριακοσίων δέκα και οχτώ πατέρων της έν Νικαία συνόδου…»

Λιθανάγλυφο εντοιχισμένο στην Μονή

Στις 8 Μαΐου του 1823 το μοναστήρι ακολούθησε τη μαύρη μοίρα του Προμυρίου που πυρπολήθηκε από τους Τούρκους του Αλιόπασα, που όταν μπήκαν στο χωριό,   έσφαξαν 1000 άτομα, αιχμαλώτισαν γύρω στα 250 και έκαψαν σχεδόν όλα τα σπίτια του χωριού εξαιτίας της δράσης του προμυριώτη οπλαρχηγού Γιώργη Ζορμπά. 

Την πυρπόληση του Προμυρίου περιέγραψε γλαφυρά το 1895, στο περιοδικό ΠΟΙΚΙΛΗ ΣΤΟΑ (link ΕΔΩ) ο προμυριώτης βουλευτής του Βόλου, Γεώργιος Νικόλαος Φιλάρετος. 

Η πυρπόληση του μοναστηριού δίνει περιθώρια υποψίας, ότι κάποιον εποικοδομητικό ρόλο θα έπαιζε στην επανάσταση, γιατί να το παραδώσουν στην φωτιά μια και κανένα άλλο μοναστήρι του Πηλίου δεν είδε τέτοια τύχη τον καιρό του αγώνα;

Το περιοδικό ΠΟΙΚΙΛΗ ΣΤΟΑ στο οποίο το 1896 ο 

Προμυριώτης βουλευτής Νικόλαος Φιλάρετος, 

περιέγραψε τη πυρπόληση του Προμυρίου.

Μαζί με το χτίσμα χάθηκαν και τα κειμήλια του, έτσι σήμερα δεν υπάρχει κανένα βιβλίο, έγραφο ή άλλα κειμήλια. 

Μόνο στοιχείο της παλιάς Μονής είναι ένα τμήμα του τείχους στην ανατολική πλευρά του περιβόλου που το σημειώνει και ο Ματθαίος Βατοπεδινός στο βιβλίο του, αναφέροντας την χωρίς τεκμηρίωση άποψη, ότι η μονή ιδρύθηκε από Κολλυβάδες.

Αναφέρει ο Ματθαίος Βατοπεδινός: «Μετά την τέλεια απογύμνωση επακολούθησε το πυρ της καταστροφής και του ολέθρου, που δεν άφησε τίποτα όρθιο, παρά μόνο ο πίσω τείχος του ναού, τον αδιάψευστο μέχρι ημών αυτόν μάρτυρα…»

Μνημείο όμως με τέτοια ακτινοβολία, δεν είναι δυνατόν να εγκαταλειφθεί, έτσι όταν τελείωσε η Ελληνική επανάσταση και όσοι Προμυριώτες γλίτωσαν από το χαλασμό, αποφάσισαν να το ξαναχτίσουν από τα θεμέλια, δεν πήραν βοήθεια από κανέναν, μόνοι τους βάλθηκαν στο έργο της αναστήλωσης, μικρότεροι και μεγαλύτεροι, όλοι οι κάτοικοι, όπως αναγράφεται στη μοναδική ενεπίγραφη πλάκα.

Το Φλεβάρη του 1834 το μοναστήρι ήταν έτοιμο με την μορφή που σώζεται έως σήμερα: στη μέση το καθολικό, γύρω ο μοναστηριακός τοίχος ψηλά, χαγιάτια με ξύλινα λιακώτικα κάγκελα, πίσω τα κελιά, κάτω τα υπόγεια – αποθήκες και στάβλοι, όλα στον γνωστό αρχιτεκτονικό τύπο των πηλιορείτικων μοναστηριών.

Ο Ξηροποταμινός αρχιμανδρίτης Ευγένιος του Δάγκου 

κατά κόσμον Ευστάθιος Σουρούβιλος.

.

Την αναστήλωση της Μονής ακολούθησε η επάνδρωσή του, αναφέρεται ως ηγούμενος ο καλύβας του Άγιου Όρους Διονύσιος, που όταν επέστρεψε αργότερα στο αγιορείτικο μοναστήρι του, πήρε μαζί του δύο νέους του χωριού που θέλησαν να καλογερέψουν.

 

Τον Ευστάθιο Σουρούβιλο, που με τον καλογερίστικο επώνυμο «Ευγένιος» κατόρθωσε να γίνει αργότερα σύμβουλος και τοποτηρητής του πατριαρχείου Αλεξάνδρειας και το Νικόλαο Κουντούλη, που με το εκκλησιαστικό ψευδώνυμο Ναθαναήλ έφτασε ως το αξίωμα του «μεγάλου αρχιμανδρίτη» και ηγούμενου του μοναστηριού Δάγκου στη Μολδοβλαχία.

Το μοναστήρι ήτανε πολύ φιλόξενο και ανοιχτό, όμως αυτό το πλήρωσαν με το αίμα τους οι μοναχοί όταν κάποια νύχτα του χειμώνα, ήτανε Χριστούγεννα μας λέει η παράδοση, ζύγωσαν ληστές και χτύπησαν την καστρόπορτα: «Ανοίξτε μας, φώναζαν στους καλόγερους, είμαστε ξένοι και χάσαμε το δρόμο μες στο σκοτάδι». 

Οι μοναχοί άνοιξαν και μπήκαν μέσα οι ληστές που ήταν καλομίλητοι και με μια υποκριτική ευγένεια, κέντρισαν την συμπάθεια τους, έτσι τους έδωσαν φαΐ, τους περιποιήθηκαν και τους ετοίμασαν κελιά να αναπαυτούν. 

 

Ο Μέγας αρχιμανδρίτης Ναθαναήλ Θετταλομάγνης,  

κατά κόσμον Νικόλαος Κοντούλης ή Ντουράς.

Το βράδυ οι κλέφτες σηκώθηκαν, πήγαν στο κελί του ηγούμενου τον ξύπνησαν και του ζητούσαν χρήματα, αυτός αρνήθηκε και τον υπόβαλαν σε βασανιστήρια, έσυραν ως εκεί και τους άλλους μοναχούς και τους χτυπούσαν να τους παραδώσουν χρήματα ενώ στο τέλος τους έσφαξαν όλους, άρπαξαν τα πολύτιμα αντικείμενα που βρήκαν και χάθηκαν στο σκοτάδι. 

Τα αίματα των μοναχών, πάντα κατά την παράδοση, σώζονταν ως τις αρχές του αιώνα μας στους τοίχους του κελιού. 

Τελευταίος σημαντικός σταθμός της Μονής ήταν το 1880 - 1890, εποχή που σφραγίζεται από την προσωπικότητα του παπά – Γιάννη Οικονόμου ή Οικονομίδη - Κατρώνη που μάζευε τα αγόρια του οικισμού «Βοδίν» και των άλλων γειτονικών καλυβιών, τα βράδια, και τα μάθαινε γράμματα.

Στη δεκαετία του 1980 στην μονή εγκαταστάθηκαν μοναχές για να μετατραπεί σε γυναικείο το άλλοτε αντρικό και να αρχίσει η τακτική των ανακαινίσεων, αργότερα όμως εγκαταλείφθηκε και πάλι.

Σημαντικό έργο αποτελεί, τον Νοέμβριο του 2020, η εξαγγελία από τον Δήμο Νοτίου Πηλίου, της ασφαλτόστρωσης της οδού από το επαρχιακό δίκτυο έως την Ιερά Μονή του Αγίου Σπυρίδωνα με την συνδρομή του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας (ΓΕΑ), έργο που θα συμβάλει στην αποκατάσταση της πρόσβασης προς την Ιερά Μονή καθώς όμως και θα βελτιώσει σημαντικά και την πρόσβαση σε αγροτικές εκμεταλλεύσεις των δημοτών της περιοχής.

Το σημαντικό αυτό έργο, ασφαλτόστρωσης του δρόμου έως την Μονή περατώθηκε στίς αρχές του καλοκαιριού του 2023 και πλέον μπορούν να επισκεφθούν την μονή μεγάλα πούλμαν.

Η Μονή είναι σήμερα χαρακτηρισμένη ως μνημείο από την 7η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος, Τρίκερι Μαγνησίας.

πηγή

Στον Ναό που διαθέτει ένα από τα καλύτερα τέμπλα της Ορθοδοξίας, 

εκτός της Θαυματουργής Εικόνας της Παναγίας Τρικεριώτισσας 

φυλάσσεται και ο Θρόνος του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.!!

Το Τρίκερι είναι χωριό του νομού  Μαγνησίας  χτισμένο αμφιθεατρικά στην κορυφή του υψώματος στη άκρη της χερσονήσου της Μαγνησίας, ανατολικά της εισόδου του Παγασητικού κόλπο και μέχρι και την δεκαετία του 1970 δεν διέθετε πρόσβαση από χερσαίο δρόμο και η επικοινωνία γινόταν αποκλειστικά από την θάλασσα.

Πανοραμική άποψη του χωριού Τρίκερι 
πηγή

Η ιστορία του Τρίκερι χάνεται κάπου ανάμεσα στην μυθολογία και την παράδοση, σύμφωνα με κάποια εκδοχή ο Αίας ο Λοκρός, ο ήρωας του Τρωικού πολέμου, ναυάγησε στην περιοχή και βγήκε στη στεριά με το πλήρωμα και τον σκύλο του ενώ σύμφωνα με κάποια άλλη εκδοχή της παράδοσης, βγήκε ο Αίας να κυνηγήσει στο πυκνό δάσος του Τρίκερι και έχασε το σκυλί του.

Είναι πολύ πιθανόν, από τις δύο παραπάνω εκδοχές η μία να είναι πραγματική, γιατί εξηγεί ότι προς τιμήν του Αίαντα, το ακρωτήριο ονομάστηκε σε Αιάντειο, ο παλαιότερος Δήμος ονομάστηκε Δήμος Αιαντείου και η σφραγίδα αυτού του Δήμου να έχει ως έμβλημα το σκύλο ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι και η Κοινότητα Τρικέρων, μέχρι πριν λίγο καιρό, είχε επίσης ως έμβλημά της το σκύλο.

Πανοραμική άποψη από το νησάκι Τρίκερι 
πηγή

Η γνωστή σε εμάς ως σήμερα ιστορία του τόπου ξεκινά από το νησάκι Παλαιό Τρίκερι, το οποίο στέκει σαν «φύλακας» στην είσοδο του Παγασητικού κόλπου. 

Η αρχαία ομηρική ονομασία «Κικύνηθος», η οποία συναντάται στα «Γεωγραφικά» του αρχαίου ιστορικού Στράβωνα «Εν δε τω Παγασιτικώ κόλπω νήσος εστί Κικύνηθος και πόλις ομώνυμος», αλλά και στα γραπτά του Σκύλακα, και παραπέμπει σε μπούκλες μαλλιών ή σε σκύλους ενώ ο Αργύρης Φιλιωπίδης από την πλευρά του υποστηρίζει, ότι η Αργώ του Ιάσονα άραξε πρώτη φορά στο νησί των Τρικέρων, του οποίου οι κάτοικοί του λάτρευαν τον Ποσειδώνα, έχοντας χαράξει στα νομίσματα το πρόσωπό του. 

Η επιγραφή με την χρονιά 1739 εξωτερικά του Ναού
 πηγή

Η πόλη Κικύνηθος κατοικείται από την Λίθινη, Μυκηναϊκή, Ρωμαϊκή και Βυζαντινή εποχή, ενώ κατά τους 16ο με 17ο αιώνα εγκαταστάθηκαν ομάδες κυνηγημένων Ελλήνων από τα Κάκλα της Μάνης, που ασχολήθηκαν με το ψάρεμα και τα σφουγγάρια.

Στα μισά του 17ου αιώνα οι κάτοικοι εγκατέλειψαν το νησί εξαιτίας των επιδρομών Βερβερινών και Αλγερινών πειρατών και όντες θιασώτες της ελεύθερης ζωής, πήγαν να εγκατασταθούν, για μεγαλύτερη ασφάλεια, στον απόκρημνο βράχο, «εις την άκρην γην της Μαγνησίας επάνω εις το βουνόν του Διός», όπως λέει ο Φιλιππίδης, το Τισσαίον Όρος ή «Πριόνα». 

Λέγεται επίσης, ότι οι κάτοικοι κατέφυγαν πρώτα στον Θεριάκοντα, στις σημερινές Κόττες και μετά κατέληξαν σε έναν απότομο ψηλό βράχο της απέναντι ξηράς, το σημερινό Τρίκερι, για περισσότερη ασφάλεια σε μέρος που «ελέγχει και δεν ελέγχεται».

Σύμφωνα με τον Κ. Πατρίκο, ο αποικισμός στην νέα θέση, έγινε με μεγάλη ιεροτελεστία. Η παράδοση λέει πως πήραν το όνομα Τρίκερι (εκκλησιαστικό σκεύος με τρία κεριά σύμβολο της Αγίας Τριάδας) από την Αγία Τράπεζα της εκκλησίας του νησιού και μετά, κλήρος και λαός, τράβηξαν για τη νέα τους αποικία.

Το επιβλητικό καμπαναριό στην είσοδο του Ναού 
πηγή

Βγήκαν στην απέναντι στεριά και πήραν τον ανήφορο, εκεί που θα έλιωναν τα κεριά, εκεί θα κτίζανε την καινούρια εκκλησιά τους, τα κεριά τέλειωσαν στην κορυφή του σημερινού χωριού, σε 300 μέτρα υψόμετρο και την εκκλησία που έκτισαν την ονόμασαν «Αγία Τριάδα», από το Τρίκερι που συμβολίζει την Αγία Τριάδα και το χωριό Τρίκερι.

Έτσι, η Χώρα άρχισε να χτίζεται στις αρχές του 17ου αιώνα, πριν ακόμη εποικιστεί το Πήλιο και εκτός από τους εκδιωγμένους Μανιάτες, εποίκισαν την περιοχή στις αρχές του 18ου αιώνα και Bλάχοι της Πίνδου που αυτοί, μαζί με τους γηγενείς κατοίκους έχτισαν το Τρίκερι, που συνδυάζει την νησιωτική φυσιογνωμία με τους μανιάτικους πύργους και τα μακεδονίτικα χαγιάτια που σώζονται ακόμη και ως σήμερα.

Τα Τρικεριώτικα Πυργόσπιτα, σύμφωνα με τον φιλόλογο Γιάννη Δ. Πατρίκο, ανήκουν στον τύπο του Βορειοελλαδίτικου αρχοντικού και κατασκευάστηκαν από Ηπειρώτες μαστόρους, κυρίως από τα Ιωάννινα, που περιδιαβαίνουν τα Πηλιορείτικα χωριά στα μέσα του 18ου αιώνα. 

Όλα είναι τριώροφα, οι δύο πρώτοι όροφοι είναι χτισμένοι με καλοπελεκημένες πέτρες και χοντρούς τοίχους, οι οποίοι κατά διαστήματα ενισχύονται με εντοιχισμένες ξυλοδεσιές οριζόντιων δοκαριών αγριοκαστανιάς. 

Οι συμμετέχοντες Τρικεριώτες στην Φιλική Εταιρεία 
πηγή

Το 1939 έχτισαν την τρίκλιτη βασιλική της Αγίας Τριάδας και γύρω από αυτήν το νέο τους χωριό ενώ λόγω του βραχώδους εδάφους, που δεν επέτρεψε την ευρεία ανάπτυξη της γεωργίας, στράφηκαν στη θάλασσα. 

Τον 18ο αιώνα απέκτησαν σημαντικό στόλο και ανέπτυξαν το διαμετακομιστικό εμπόριο, ενώ ασχολούνταν με την αλιεία και τη σπογγαλιεία. Τότε ιδρύθηκε και η Αγία Κυριακή, οικισμός - επίνειο για το Τρίκερι.

Σημαντική υπήρξε και η συμμετοχή των Τρικεριωτών στην Eπανάσταση του 1821. 

Σύμφωνα με τον καθηγητή και ιστορικό ερευνητή Κώστα Πατρίκο, η 2α Μαίου ήταν μεγάλη ημέρα για το Τρίκερι και την Μαγνησία, οι Καπαεταναίοι Τσαμαδός, Κριεζής, Κούτσης και Κυριάκος προσορμίζονται στην Αγία Κυριακή, ενώ την ίδια μέρα φτάνει και ο φλογερός Αρχιμανδρίτης Άνθιμος Γαζής. 

Όλοι μαζί συνεδριάζουν στο αρχοντικό του Στάθη Γιάννη και παίρνουν την απόφαση της εξέγερσης. 

Ο Γαζής στην πλατεία του χωριού διαβάζει σε παλλαϊκή συγκέντρωση την Επαναστατική του Προκύρηξη και μέσα σε ατμόσφαιρα εθνικής έξαρσης και γενικού ενθουσιασμού υψώνει την επαναστατική σημαία και έτσι κηρύχτηκε η επανάσταση στο Τρίκερι.

Το τέμπλο του ναού έχει χαρακτηριστεί από το
Οικουμενικό Πατριαρχείο και το υπουργείο πολιτισμού
ως ένα από τα τρία καλύτερα ξυλόγλυπτα τέμπλα
στην Ελλάδα 
πηγή

Είχε προηγηθεί μια άλλη σημαδιακή μέρα για το Τρίκερι, η 24η Μαρτίου του 1818. 

Ήταν τότε, που οι πρωτεργάτες της Φιλικής Εταιρείας Αθανάσιος Τσακάλωφ και Άνθιμος Γαζής, φτάνουν στο ιστορικό ναυτοχώρι και ιδρύουν την «Εφορείαν Τρικέρων», τμήμα της Φιλικής Εταιρείας. Σε κανένα άλλο μέρος της Θεσσαλίας δεν συστάθηκε παρόμοια εφορεία και αυτό οφείλεται στο ότι το Τρίκερι με τους πολλούς καραβοκύρηδες είχε γίνει το πλέον γνωστό χωριό του Πηλίου στα λιμάνια του εξωτερικού και στους στενούς κύκλους των φιλικών της Οδησσού. 

Έτσι με τη σύμπηξη της Εφορείας των Τρικέρων δημιουργείται η κύρια και επίσημη επαναστατική βάση στη Θεσσαλομαγνησία και οι Τρικεριώτες καπεταναίοι και συνάμα Φιλικοί, συγκεντρώνουν πολεμοφόδια, τρόφιμα, εξοπλίζουν πληρέστερα τα πλοία τους με κανόνια και συγκροτούν επαναστατικά σώματα. 

Λεπτομέρεια του εξαιρετικού ξυλόγλυπτου τέμπλου 
πηγή

Λεπτομέρεια του εξαιρετικού ξυλόγλυπτου τέμπλου  
πηγή

Τα εξαιρετικά περίτεχνα ξυλόγλυπτα βημόθυρα 
πηγή

Όλες αυτές τις προεπαναστατικές ενέργειες διευκόλυνε και το ότι το Τρίκερι είχε μείνει απάτητο από τους Τούρκους, οι οποίοι διαφέντευαν την πεδινή περιοχή του Βελεστίνου και του Βόλου. 

Έτσι με την κήρυξη της Επανάστασης η Θεσσαλομαγνησία με πρωτοπόρο το Τρίκερι δεν αργεί να επαναστατήσει, στις 2 Μαΐου 1821.

Από τον Ιούνιο του 1821 μέχρι τον Οκτώβριο του 1823 το Τρίκερι είναι το κέντρο της επανάστασης και το μόνο ελεύθερο μέρος της Μαγνησίας και Θεσσαλίας. 

Στο διάστημα αυτό τα Τρικεριώτικα καράβια αναλαμβάνουν πολλαπλές δράσεις σε διάφορα σημεία της περιοχής, ενώ επιπλέον το Τρίκερι απασχολεί πολυάριθμα στρατεύματα του Δράμαλη, περέχοντας έτσι πολύτιμες υπηρεσίες στην Κεντρική και Νότια Ελλάδα, όπου ήταν το κατ’ εξοχήν θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων. 

Στην γύρω από το Τρίκερι περιοχή θα λάβουν χώρα φοβερές μάχες και επανειλημμένα θα αποκρουσθούν οι εχθρικές επιδρομές στην νήσο Αλατάς, στην Παναγία και στις Βαθύλακες όμως το 1823 το τελευταίο προπύργιο της επανάστασης της Θεσσαλίας υποτάσσεται στους άγριους στρατιώτες του Κιουτουχή και του Λουμπούτ Πασά. 

Λεπτομέρεια του εξαιρετικού ξυλόγλυπτου τέμπλου  
πηγή

Λεπτομέρεια του εξαιρετικού ξυλόγλυπτου τέμπλου  
πηγή

πηγή

Οι Τρικεριώτες όμως με τα πλοία τους δεν σταματούν τον αγώνα στο Αιγαίο εναντίον της Τουρκικής αρμάδας. 

Έτσι το 1827 βοηθούν τον Άστιγγα, κυβερνήτη της ατμοκίνητης «Καρτερίας» και βυθίζουν στον όρμο «Βαθύ» των Τρικέρων μεγάλο τούρκικο καράβι.

Το 1832 όμως το Τρίκερι μένει έξω από τα σύνορα του Ελληνικού κράτος με την οριστική του απελευθέρωση να πραγματοποιείται στις 2 Νοέμβρη του 1881 και όσα παιδιά γεννήθηκαν εκείνη τη χρονιά στο Τρίκερι πήραν τα ονόματα Ελευθερία και Λευτέρης.

Μετά το 1880, οπότε εντάχθηκε στην ελληνική επικράτεια, άρχισε να συνέρχεται, να ξαναφτιάχνει στόλο και να οργανώνει τη σπογγαλιεία, η φτώχεια όμως οδήγησε τους Tρικεριώτες στη μετανάστευση.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, πολλοί έφυγαν στην Αμερική, ενώ μόνο τα παιδιά των πλούσιων οικογενειών έφυγαν για σπουδές και έμειναν στα αστικά κέντρα, ο τόπος ερήμωσε και απομονώθηκε ξανά, τα σφουγγάρια χάθηκαν σε όλη τη Μεσόγειο και όσοι απέμειναν στο Τρίκερι έγιναν τελικά ναυτικοί, ψαράδες ή πήγαν και στο Πολεμικό Nαυτικό.

Μια σειρά από καινούρια στασίδια σε κάθε κλίτος, οδηγούν στις 

βοηθητικές πύλες του ιερού που τις φρουρούν 

οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. 
πηγή

Ο κεντρικός χορός (πολυέλαιος) του ναού 
πηγή

Ο Ιερός ναός της Αγίας Τριάδας είναι ένας μικρός ναός και εξωτερικά αρκετά λιτός με ένα κομμάτι μιας παλιάς πλάκας, με την χρονολογία 1739, που βρίσκεται στο εξωτερικό μέρος του.

Ακριβή χρονολογία κατασκευής δε γνωρίζουμε αφού δεν υπάρχει τίποτα καταγεγραμμένο στα αρχεία της εκκλησίας.

Ο πετρόχτιστος Ναός διαθέτει νάρθηκα ή πρόναο, στα παλιότερα χρόνια δε βαφτίζονταν τα παιδιά σε νηπιακή ηλικία όπως συνηθίζεται σήμερα, έπρεπε να περάσουν πρώτα από ένα στάδιο κατήχησης ώστε να προετοιμαστούν για το μυστήριο της βάφτισης και στο στάδιο αυτό οι κατηχούμενοι παρακολουθούσαν τη θεία λειτουργία μέσα στον κυρίως ναό, αλλά πριν διαβάσουν το Σύμβολο Της Πίστης (Πιστεύω) έπρεπε να περάσουν στον πρόναο, απ' όπου θα παρακολουθούσαν το υπόλοιπο της Θείας Λειτουργίας.

πηγή

Η επιγραφή με το ιστορικό του Θρόνου του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.
πηγή

Ο Θρόνος του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.
Τον αγόρασαν Τρικεριώτες καπεταναίοι από την
Βαρκελώνη της Ισπανίας, όπου κατασκευάστηκε για να
υποδεχτεί τον κατακτητή Ναπολέοντα. 
πηγή

Το εσωτερικό του ναού έρχεται σε τρομερή αντίθεση με το λιτό εξωτερικό του, εδώ κυριαρχεί ένας σχεδόν μπαρόκ διάκοσμος, βαρύς κι επιβλητικός που σε καθηλώνει.

Στο πρόναο δεσπόζει μια πολύ παλιά τοιχογραφία που απεικονίζει στη δεξιά πλευρά την κόλαση και στην αριστερή τον παράδεισο, δυστυχώς η φθορά που έχει υποστεί λόγω της παλαιότητας και της ελλιπούς συντήρησης είναι ορατή.

Ο Ναός είναι του τύπου Ορθογώνια Βασιλική άνευ τρούλου, τρίκλιτη, χωρισμένη σε τρία μέρη (κλίτη) ενώ μια σειρά από καινούρια στασίδια σε κάθε κλίτος, οδηγούν στις βοηθητικές πύλες του ιερού που τις φρουρούν οι Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ. 

Το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού εντυπωσιάζει και σύμφωνα με τον φιλόλογο Κ.Δ Πατρίκιο είναι ένα: "Αριστούργημα ξυλογλυπτικής είναι το τέμπλο με φυτικά ή ζωικά μοτίβα, στα διάχωρα του οποίου υπάρχουν οι δεσποτικές εικόνες βυζαντινής τεχνοτροπίας.", που κάποτε ήταν ντυμένο με φύλλα χρυσού, αλλά τώρα είναι έτοιμο να καταρρεύσει αφού το κόστος αναπαλαίωσης είναι απαγορευτικό.

Το αξιοπερίεργο είναι πως ενώ έχει χαρακτηριστεί από το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το υπουργείο πολιτισμού ως ένα από τα τρία καλύτερα ξυλόγλυπτα τέμπλα στην Ελλάδα, δεν μπορεί να αναπαλαιωθεί λόγο κόστους και κινδυνεύει να καταρρεύσει.

Κάτω από τον άμβωνα, που είναι σκαρφαλωμένος πάνω σε έναν από τους κίονες του ναού, υπάρχει, Ο θρόνος του Ναπολέοντα, που τον αγόρασαν Τρικεριώτες καπεταναίοι από την Βαρκελώνη της Ισπανίας, όπου κατασκευάστηκε για να υποδεχτεί τον κατακτητή Ναπολέοντα, αντί λίγων στατήρων σιταριού, όπως μας πληροφορεί ένα επεξηγηματικό σημείωμα που βρίσκεται καρφιτσωμένο πάνω στο θρόνο.

Τον αφιέρωσαν στο ναό της Αγίας Τριάδας κι από τότε χρησιμεύει ως θρόνος της Παναγίας, ως  Προσκυνητάρι της Θαυματουργής εικόνας Παναγίας Τρικεριώτισσας, που φυλάσσεται στον Ναό.