Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΝΙΑΜΟΝΗΤΙΣΣΑΣ, ΧΙΟΣ.

πηγή

 Φυλάσσεται στην Νέα Μονή της Χίου.

Κάρτ ποστάλ του 1930, Νέα Μονή Χίου
πηγή

Η Νέα Μονή της Χίου ιδρύθηκε το 1042 και βρίσκεται στο κέντρο του νησιού σε απόσταση 12 χιλιομέτρων απο την πόλη της Χίου.

Αρχές του 11ου αιώνα, όταν στην Κωνσταντινούπολη βασίλευαν ο Μιχαήλ Δ´ ο Παφλαγών και έπειτα ο Μιχαήλ Ε´ ο Καλαφάτης, ασκήτευαν σε μια σπηλιά στο Προβάτειο όρος τρεις μοναχοί, οι αυτάδελφοι Νικήτας και Ιωάννης και ο Ιωσήφ, που ήρθε αργότερα κοντά στους δύο πρώτους.

Μια νύχτα του 1034 είδαν, κατά την παράδοση, από το ασκηταριό τους ένα φως μέσα στο δάσος, που έμεινε ορατό, ακίνητο στην ίδια θέση, για αρκετές νύχτες, σκέφθηκαν ότι ήταν θεϊκό σημάδι και προσπάθησαν να το προσεγγίσουν, αλλά η βλάστηση ήταν πολύ πυκνή. 

Μοναχοί της Νέας Μονής Χίου σε φωτογραφία του 1935,
Μουσείο Μπενάκη
πηγή

Μετά από σκέψη, άναψαν φωτιά για να καθαρίσουν την περιοχή και όταν αυτή έσβησε αντίκρυσαν μια μυρτιά που είχε μείνει ανέπαφη από τη φωτιά και πάνω στα κλαδιά της μια εικόνα της Παναγιάς, πιθανότατα την είχε κρύψει κάποιος πιστός στους δύσκολους καιρούς της Εικονομαχίας που είχαν προηγηθεί για να τη διασώσει. 

Οι μοναχοί την πήραν και τη μετέφεραν στην σπηλιά τους, η εικόνα όμως έφευγε μόνη της θαυματουργικά και επέστρεφε στην άφλεκτη μερσινιά, έτσι αναγκάστηκαν να χτίσουν ένα μικρό ναό της Θεοτόκου στην ακριβή θέση που ανακαλύφθηκε η εικόνα της και για να μην την αφήσουν μόνη έφτιαξαν κι αυτοί τα κελιά τους και μετακόμισαν εκεί. Αυτή λοιπόν ήταν η πρώτη, η ΠΑΛΑΙΑ μονή, που επέφερε κατόπιν τον χαρακτηρισμό της ΝΕΑΣ Μονής στο μεγαλόπρεπο μεταγενέστερο συγκρότημα.

Η Νέα Μονή της Χίου σήμερα
πηγή

Μια νύχτα, η Παναγία παρουσιάστηκε στον ύπνο των τριών μοναχών και τους είπε να πανε στη Λέσβο να συναντήσουν τον εξόριστο Κωνσταντίνο τον Μονομάχο και να του πούνε ότι σύντομα θα επέστρεφε στην Κωνσταντινούπολη ώς αυτοκράτορας.

Ο Νικήτας και ο Ιωσήφ πήγαν στη Λέσβο και είπαν στον Κωνσταντίνο το χαρμόσυνο μήνυμα, εκείνος τους υποσχέθηκε ότι αν αυτό επαληθευόταν θα τους χάριζε ό,τι κι αν του ζητούσαν. 

Τότε οι μοναχοί του εξιστόρησαν όλα τα περιστατικά σε σχέση με την εικόνα και τον παρακάλεσαν όταν βασιλεύσει να χτίσει μεγαλόπρεπη εκκλησιά στη Θεοτόκο εκεί που είχε βρεθεί το εικόνισμα, ο Κωνσταντίνος τους διαβεβαίωσε και τους προσέφερε το πριγκηπικό του δαχτυλίδι.

Όσιοι Νικήτας, Ιωάννης και Ιωσήφ οι κτήτορες
της Νέας Μονής Χίου.
πηγή

Το 1042 η Ζωή η Πορφυρογέννητη ανεκάλεσε από την εξορία τον Μονομάχο, τον παντρεύτηκε και τον ανεκήρυξε Αυτοκράτορα.

Μόλις οι τρεις Χιώτες ασκητές πληροφορήθηκαν την είδηση, ταξίδεψαν στην Πόλη και υπενθύμισαν στον νέο Αυτοκράτορα την υπόσχεσή του, δείχνοντας και το δείγμα της, το πριγκηπικό του δαχτυλίδι. 

Ο Μονομάχος τήρησε την υπόσχεσή του και έτσι δίνει διαταγές να κτισθεί μεγαλόπρεπος μοναστηριακός ναός στη Χίο: «Εκπέμπει αρχιτέκτονας της οικοδομήσεως μετ' άλλων πολλών τεχνιτών, και διατάγματα την οικοδομήν αφορώντα κατά την θέσιν της αδιαφλέκτου Μυρσίνης» (Γ. Νικηφόρου - Φωτεινού: Νεαμονήσια, σελίδα 25). 

Το ενδιαφέρον του Αυτοκράτορα συνεχίσθηκε σε όλη τη ζωή του, με τουλάχιστον 10 χρυσόβουλλα, με τα οποία παρείχε στη Νέα Μονή πολλά προνόμια και δωρεές.

Λίγα χρόνια μετά, ο Νικήτας και ο Ιωάννης, συκοφαντήθηκαν ως κακόδοξοι στον τότε Οικουμενικό Πατριάρχη, Μιχαήλ Α΄ Κηρουλάριο και εξορίσθηκαν μέχρι το 1057, αλλά και αργότερα, ο Ιωσήφ, πλέον ηγούμενος της Μονής, κατηγορήθηκε για κατάχρηση της περιουσίας της, όμως ο Αυτοκράτορας Ρωμανός Δ΄ Διογένης, εξετάζοντας προσωπικά την καταγγελία, τον αθώωσε.

Οι τρεις ιδρυτές μοναχοί αξιώθηκαν έτσι να πεθάνουν στη Νέα Μονή, η Εκκλησία τους κατέταξε μεταξύ των οσίων και τιμά τη μνήμη τους στις 20 Μαΐου, ημερομηνία της κοιμήσεως του πρώτου που απεβίωσε, του Νικήτα. 

Στον Εξωνάρθηκα υπήρχε μια μικρή λάρνακα, η Φιάλη, όπου φυλάσσονταν τα Λείψανα των Θεοφόρων Πατέρων Νικήτα, Ιωάννη και Ιωσήφ. Με τη σφαγή του 1822 όμως, η Ιερή Λάρνακα καταστράφηκε. Διασώθηκε μόνο μία Κάρα, η οποία φυλάσσεται μέσα σε ειδική θήκη στον κυρίως Ναό κι είναι άγνωστο σε ποιoν από τους Οσίους Πατέρες ανήκει.

Η Νέα Μονή, σε κοινή εγγραφή  (537/13.12.1990) με την Μονή Δαφνίου στην Αττική και την Μονή Οσίου Λουκά στη Βοιωτία, έχουν χαρακτηρισθεί ως Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς και προστατεύονται από την UNESCO. Επίσης στην Νέα Μονή της Χίου εκάρη μοναχός ο Αγιος Νεκτάριος Επίσκοπος Πενταπόλεως ο εν Αιγίνη, ο οποίος διετέλεσε και διδάσκαλος στο χωριό Λιθί.

Η εικόνα της Παναγίας  έχει μικρές διαστάσεις  και παριστάνει τη Θεοτόκο Μόνη χωρίς τον Χριστό με μια κίνηση στραμμένη προς τα αριστερά. Νεώτερο χρυσό κάλυμμα και πολλά αφιερώματα σκεπάζουν τη εικόνα που κατά τους ειδικούς επιζωγραφήθηκε τον 19ο αιώνα. 

Η Σύναξη της Παναγίας Νιαμονίτισσας τιμάται στις 15 Αυγούστου.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΚΑΚΑΒΙΩΤΙΣΣΗΣ, ΛΗΜΝΟΣ.

Η εκκλησία της Παναγίας Κακαβιώτισσας,Λήμνος
Ευαγγελία Λιάπη | mylemnos.gr, φωτ: Aerialproductions.gr

Τον 14ο αιώνα στον λόφο Κάκαβος της Λήμνου, το παλαιό μονύδριο της Θεοτόκου Κακαβιώτισσας, που  λειτουργούσε από παλαιότερα, το 1305 έγινε μετόχι της Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους, όταν εγκαταστάθηκαν εκεί καλόγεροι από τον ερημωμένο Αϊ - Στράτη.

H θέση του ναού είναι εντυπωσιακή, χτισμένος μέσα σε μία δυσπρόσιτη σπηλιά, στην κορυφή του βουνού, θέση που πιθανότατα παλαιότερα φιλοξένησε κάποιον παλαιοχριστιανικό ναό αλλά και ερημίτες, στη βυζαντινή περίοδο. 

Σύμφωνα με την παράδοση, την εικόνα της Παναγίας φυλάει η οικογένεια Μουμτζή που είχε μάντρα στην περιοχή, την παρέλαβε από τον τελευταίο καλόγερο της μονής που τους την εμπιστεύθηκε, τους ζήτησε να ανεβάζουν την εικόνα της Παναγίας, στο ναό κάθε Λαμπροτρίτη για να λειτουργείται, έπειτα ο ασκητής μπήκε στη θάλασσα, άνοιξε το ράσο του, το οποίο έγινε βάρκα και έφυγε για το Άγιο Όρος.

    Ο Ναός της Παναγίας Κακαβιώτισσας
πηγή

Το 1355 αναφέρεται και οικισμός Κάκαβος με παροίκους της Μεγίστης Λαύρας ενώ τον λόφο «Kakavo» σημειώνει στον χάρτη του και ο Choiseul - Gouffier (1785).

Σε άλλο μοναστηριακό έγγραφο, του 1323, αναφέρεται ο κοντινός οικισμός του Ζυματά ή Ζευγματά ως ιδιοκτησία της Μονής Ιωάννου Θεολόγου Πάτμου, ερείπια σπιτιών και μιας εκκλησίας υπήρχαν ακόμα στην περιοχή το 1858 που πέρασε ο Conze, τα οποία οι κάτοικοι αποκαλούσαν Παλαιοζυματά.

Η Σύναξη της Ιεράς Εικόνος εορτάζεται την Τρίτη της Διακαινησίμου εκάστου έτους, ο Εσπερινός της εορτής τελείται στον Ι. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Μυρίνης, ενώ ο Όρθρος και η Θεία Λειτουργία τελούνται στον σπηλαιώδη Ναό της Παναγίας της Κακαβιωτίσσης, ο οποίος βρίσκεται στο όρος «Κάκαβος».

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΟΥΣΣΑΣ, ΑΘΗΝΑ.

 Φυλάσσεται στο ομώνυμο Ιερό Προσκυνηματικό Ναό της Αθήνας.

Ο Ιερός Προσκυνηματικός Ναός της
Παναγίας Γρηγορούσσης - Ταξιαρχών, στην Αθήνα
πηγή

Στην καρδιά της Αθήνας, ανάμεσα στους σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους της Ρωμαϊκής Αγοράς και της Βιβλιοθήκης του Αδριανού, στη συμβολή ακριβώς των οδών Δεξίππου και Ταξιαρχών, βρίσκεται ένα από τα σπουδαιότερα προσκυνήματα της πόλης της Αθήνας, ο Ιερός ναός της Παναγίας Γρηγορούσας.

Είναι κτισμένος στη θέση ενός παλαιότερου ιερού ναού, του βυζαντινού ναού των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, ο οποίος καταστράφηκε από πυρκαγιά κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας (1456 - 1833). 

Το 1922 ο ναός ανοικοδομήθηκε και διατηρεί τη μορφή του μέχρι σήμερα, με εξαίρεση μια μικρή προέκταση προς τα δυτικά, που έγινε το 1995 ενώ το 1948, με Προεδρικό Διάταγμα χαρακτηρίστηκε ως προσκυνηματικός με την επωνυμία «Ιερό Προσκύνημα Παναγίας Γρηγορούσης – Παμμεγίστων Ταξιαρχών».

Άποψη του εσωτερικού του Ιερού Ναού
της Παναγίας Γρηγορούσσας.
πηγή

Η σημερινή εκκλησία, νεοβυζαντινού ρυθμού, ανήκει στον τύπο του δικιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο. 

Το εσωτερικό της διακοσμείται με εντυπωσιακές τοιχογραφίες, έργο του περίφημου Ζακύνθιου αγιογράφου Δημήτριου Πελεκάση (1881 - 1973), του οποίου η τέχνη συνδυάζει αρμονικά τα στοιχεία της βυζαντινής παράδοσης με τη δυτική τέχνη.

Εξέχουσα, βέβαια θέση στο εσωτερικό του ναού κατέχει η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, πρόκειται για κειμήλιο προσφύγων από τη Μικρά Ασία, που δωρήθηκε στον ναό το 1945, και ονομάζεται «Παναγία Γρηγορούσα», διότι εκπληρώνει γρήγορα τη δέηση των πιστών.

Το Ιερό αυτό Προσκύνημα επιχορηγεί το Εκκλησιαστικό Ορφανοτροφείο Βουλιαγμένης της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, υπό την εποπτεία της οποίας και λειτουργεί.   

Ο Ιερός Ναός πανηγυρίζει την 8η Σεπτεμβρίου προς τιμήν της Παναγίας και την 8η Νοεμβρίου προς τιμήν των Ταξιαρχών.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΜΑΛΤΕΖΑΣ, ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ.

Φυλάσσεται στον Ιερό Ναό των Εισοδίων της Θεοτόκου στο χωριό Ημεροβίγλι της Σαντορίνης.

 

Φωτογραφία στα 1930, του αρχικού Ναού,
της Παναγίας Μαλτέζας.
πηγή

Η εικόνα έλαβε το όνομά της επειδή βρέθηκε στη θάλασσα κοντά στη Μάλτα (η Παναγία της Μαλτέζε).

Σύμφωνα με την παράδοση, σε ένα ταξίδι από τη Σαντορίνη στη Μάλτα, ενώ μετέφερε τον Vin Santo, ο καπετάνιος ενός πλοίου, Θεόδωρος Μπορλής από το Ημεροβίγλι, βρήκε μια εικόνα κοντά στο νησί της Μάλτας. 

Βλέποντας την Παναγία σε όνειρο, πήρε την εικόνα και την έφερε πίσω στο Ημεροβίγλι όπου έκτισε μια εκκλησία προς τιμήν της.

Η αρχική εκκλησία χτίστηκε τον 17ο αιώνα,  καταστράφηκε το 1956 μετά από μεγάλο σεισμό και στην θέση της χτίστηκε νέα εκκλησία. Αρχικά η εκκλησία είχε 12 μεγάλες καμπάνες που λέγεται ότι ακούγονταν 8 χιλιόμετρα μακριά έως την Οία, το σημερινό καμπαναριό έχει μόνο τέσσερεις.

Η εκκλησία έχει ένα θαυμάσιο σκαλισμένο τέμπλο με εικόνες που απεικονίζουν σκηνές από την Παλαιά Διαθήκη. 

Ο ιερός  Ναός της Παναγίας Μαλτέζας τιμάται στις 21 Νοεμβρίου, στα Εισόδια της Θεοτόκου.

ΑΙΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΕΙΜΗΛΙΟ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ.

Στις 28 Μαΐου του 1359, ένας Ιταλός έμπορος από την Τοσκάνη με έδρα τη Βενετία και εμπορικές συναλλαγές στην Κωνσταντινούπολη, αγόρασε για λογαριασμό του ''Νοσοκομείου'' της Σιένας έναν αριθμό βυζαντινών κειμηλίων σε δημόσιο πλειστηριασμό για το ποσό των 3.000 φιορινίων. 

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο,
κειμήλιο των Παλαιολόγων

Η αγορά έγινε διαμέσου του Φλωρεντινού εμπόρου Pietro Torrigiani και αφορούσε έναν αριθμό εγκολπίων με σπουδαία χριστολογικά κειμήλια.

Ο πλειστηριασμός έγινε από τον Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγο (1332 - 1391), ο οποίος έχοντας να πληρώνει υπέρογκα ποσά ως φόρο υποτέλειας στους Τούρκους, ο έφτασε στο σημείο να πλειστηριάζει λείψανα για να συγκεντρώνει τα απαιτούμενα ποσά, βρισκόμαστε στην εποχή της εξευτελιστικής παρακμής που χαρακτηρίζει την βασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1354 - 1391), του ανθρώπου που το 1341 σε ηλικία οκτώ ετών στέφθηκε βασιλεύς Ρωμαίων και, μετά το 1354, σταδιακά εξευτέλισε τον τίτλο του, όταν εξελίχθηκε σε γραικοζητιάνο (άφραγκος επαίτης που εγκαινίασε τα ταξίδια στη Δύση για «δέηση επικουρίας», όπως γράφει και ο Χαλκοκονδύλης) και σε υποτελή ηγεμονίσκο του Οθωμανού σουλτάνου.

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο,
κειμήλιο των Παλαιολόγων

Τα βυζαντινά αυτά κειμήλια είναι πολύ μικρά, το μεγαλύτερο από αυτά δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά, και πρόκειται κυρίως για εγκόλπια προορισμένα να φοριούνται από τον λαιμό και περιέχουν μικρολείψανα, ανάμεσα στα οποία και: αίμα Χριστού, τμήμα από τα σπάργανα και τον χιτώνα του Χριστού, τμήμα από καρφί της Σταύρωσης, τίμιο ξύλο, τμήμα από την εσθήτα, μαφόριο και ζώνη της Παναγίας, λείψανα αγίων, ανάμεσα στα οποία και των Παύλου, Πέτρου, Βαρθολομαίου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Τα εγκόλπια φέρουν επιγραφές στο πίσω μέρος τους με τα λείψανα που περιέχουν, ενώ μερικά από αυτά είναι σπάνια από τεχνοτροπικής άποψης και άλλα έχουν σχεδόν ''υπνωτική'' ομορφιά. Ποιά άραγε βυζαντινή δεσποινιδούλα τα έκλαιγε;

Τα εγκόλπια συνοδεύονται από φύλλα περγαμηνής που γράφτηκαν μάλλον από την Ελένη Καντακουζηνή, σύζυγο του Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγου, που επιβεβαιώνει και αυθεντικοποιεί τα λείψανα.

Σήμερα τα βυζαντινά κειμήλια με τα λείψανα βρίσκονται στο Μουσείο της Σιένας Santa Maria della Scala που είναι εκείνο το ίδιο, το ''Νοσοκομείο'' δηλ της Σιένας, που αγόρασε τον 14ο αιώνα τα λείψανα και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται και ένα μικρό γυάλινο φιαλίδιο που περιέχει αίμα Χριστού. Το γυάλινο φιαλίδιο θεωρείται ότι τεχνοτροπικά προέρχεται από τον 8ο αιώνα και σύμφωνα με την παράδοση που το συνοδεύει πρόκειται για λ ύ θ ρ ο με αίμα Χριστού, δηλαδή για χώμα του Γολγοθά πάνω στο οποίο έρευσε το αίμα του Χριστού από τον σταυρό.

Το λύθρο αυτό μάζεψε και φύλαξε ο άγιος εκατόνταρχος Λογγίνος συγκλονισμένος από τα γεγονότα της Σταύρωσης του Χριστού.

πηγή

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΛΑΥΡΕΝΤΙΟΥ ΤΩΝ ΜΕΓΑΡΩΝ ΣΤΗΝ ΝΕΑ ΙΩΝΙΑ.

Φυλάσσεται στο Ιερό Παρεκκλήσιο του Οσίου Λαυρεντίου, εντός του Μητροπολιτικού Ναού των Αγίων Αναργύρων Νέας Ιωνίας. 

Η Τιμία Κάρα του Οσίου Λαυρεντίου,
φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Παναγίας
Φανερωμένης στην Σαλαμίνα, της οποίας
ειναι Κτήτορας.

Με την παλιά και θαυματουργό Εικόνα του Οσίου Λαυρεντίου, συνδέθηκαν τόσο οι πρώτοι κάτοικοι της Νέας Ιωνίας, όσο και οι Χριστιανοί από όλη την Αττική.

Η θαυματουργή Εικόνα του Οσίου Λαυρεντίου στη Νέα Ιωνία μεταφέρθηκε από τη Μικρά Ασία τον Σεπτέμβριο του 1914 από την τότε κάτοχο της Γεωργία Κάλλου και αρχικά τοποθετήθηκε σε πρόχειρο ναΐσκο δίπλα στην «Ωμορφοκκλησιά» των Αθηνών και έκτοτε πλήθη προσκυνητών εισέρρεαν για να την προσκυνήσουν.

Σε επιστολή της η κάτοχος της Εικόνας στο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ναού Αγίων Αναργύρων Νέας Ιωνίας στις 8/7/1967, αναφέρει ότι επειδή ο ναΐσκος ήταν ιδιωτικός, για την αποφυγή εντυπώσεων περί εκμετάλλευσης της Εικόνας, η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών έκρινε σκόπιμη την σφράγιση του ναού και για να μην στερήσει το δικαίωμα από τους χριστιανούς να προσκυνούν την Εικόνα, την παραχώρησε στον Ιερό Ναό των Αγίων Αναργύρων Νέας Ιωνίας.

Το 1970 ανεγέρθηκε στο νότιο κλίτος του Ναού φερώνυμο Παρεκκλήσιο,στο οποίο φυλάσσεται σήμερα η Θαυματουργή εικόνα του Οσίου Λαυρεντίου των Μεγάρων.

Μπορείτε να διαβάσετε τον βίο του Οσίου Λαυρεντίου ΕΔΩ

Η μνήμη του Αγίου τιμάται στις 7 Μαρτίου.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΑΡΑΝΤΑΕΚΚΛΗΣΙΩΤΙΣΣΑΣ.

Φυλάσσεται σήμερα, στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην περιοχή Σαράντα Εκκλησίες, στις παρυφές του δάσους του Σέιχ Σού, στην Θεσσαλονίκη.

Ο Ιερός Ναός Κοίμησης της Θεοτόκου,
40 Εκκλησιών, στην Θεσσαλονίκη

Ο ναός είναι άμεσα και άρρηκτα συνδεδεμένος με τους πρόσφυγες από τις 40 Εκκλησίες της Ανατολικής Θράκης που βρήκαν καταφύγιο στη Θεσσαλονίκη, όταν εκδιώχθηκαν από την πατρίδα τους κατά την Μικρασιατική Καταστροφή ενώ η εικόνα της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, φιλοτεχνήθηκε μεταξύ 15ου - 16ου αιώνα και έφτασε στη Θεσσαλονίκη μετά από περιπέτειες.

Οι πρόσφυγες κατά την βίαιη έξοδό τους από την αλησμόνητη πατρίδα τους δεν μπόρεσαν να πάρουν μαζί τους το ιερό αυτό κειμήλιο, έτσι μια ολιγομελής ομάδα Σαρανταεκκλησιωτών, με επικεφαλής τον Δ. Καβάφη, επέστρεψε μετά από 4 ή 5 χρόνια, αναζητώντας την εικόνα για να την μεταφέρει στη νέα τους πατρίδα.

Οι 40 Εκκλησιές της Ανατολικής Θράκης
σε κάρτ ποστάλ της εποχής

Μόλις έφτασαν στις 40 Εκκλησίες της Ανατολικής Θράκης διαπίστωσαν με θλίψη ότι ο ναός είχε καταστραφεί και η θαυματουργή εικόνα της Κοίμησης της Παναγίας, χρησιμοποιούνταν ως σκέπαστρο ενός πηγαδιού στο περιβόλι του τοπικού άρχοντα.

Με την καταβολή 100 χρυσών λιρών τους δόθηκε η άδεια να την παραλάβουν και να την μεταφέρουν στην Ελλάδα. 

Με πολλούς κινδύνους, αλλά και θερμή πίστη η εικόνα της Παναγίας έφτασε στη νέα πατρίδα στις Σαράντα Εκκλησιές στη Θεσσαλονίκη, συντηρήθηκε και εγκαταστάθηκε με δοξολογίες, δεήσεις και αγρυπνίες αρχικά στον παλαιό μικρό ναό και αργότερα στον κεντρικό νέο ναό.

Έκτοτε οι ενορίτες και οι προσκυνητές τιμούν και ευλαβούνται την ιερή εικόνα, καταφεύγοντας στην Χάρη Της σε κάθε δύσκολη περίσταση της ζωής.

Ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου πανηγυρίζει στις 15 Αυγούστου.

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ 40 ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ
Πλατεία Σ. Πετρίδου, Σαράντα Εκκλησίες, ΤΚ 54636 Θεσσαλονίκη.
Τηλέφωνο - Fax: 2310 206672.

inkoim40ek@gmail.com

Ο ΕΠΙΣΤΗΘΙΟΣ ΣΤΑΥΡΟΣ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΘΩΝΙΤΗ.

πηγή

Ο βαρύς επιστήθιος ηγουμενικός σταυρός του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτου, του θεμελιωτή του μοναχισμού στο Άγιο όρος, φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας Αγίου Όρους και αντί αλυσίδας έχει μια κυκλοτερή λάμα σιδήρου ενώ ζυγίζει περίπου 2,7 κιλά.

Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης

Τοιχογραφία στίς αρχές τού 14ου αιώνα στον Ιερό Ναό 

Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Πρωτάτο τών Καρυών 

τού Αγίου Όρους, έργο τού Μανουήλ Πανσέληνου

Ο Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, γεννήθηκε γύρω στο 930 στην Τραπεζούντα της Μικράς Ασίας και οι γονείς του πέθαναν πολύ νωρίς, ο πατέρας του πριν γεννηθεί, ενώ η μητέρα του λίγο καιρό μετά την γέννηση του, αφού προηγουμένως του έδωσε το όνομα Αβράμιος. 

Το πεντάρφανο μωρό μεγάλωσε μια μοναχή, φίλη της μητέρας του, που κοντά της ο Αβράμιος γνώρισε και αγάπησε το Χριστιανισμό και το μοναχισμό όμως και η μοναχή πέθανε όταν ο Αβράμιος έγινε επτά ετών. 

Έμαθε τα πρώτα γράμματα στην Τραπεζούντα και κατόπιν συνέχισε στην Κωνσταντινούπολη που εκεί έμεινε στο σπίτι μιας ξαδέλφης του, η οποία ήταν παντρεμένη με έναν αξιωματικό που ονομαζόταν Ζεφινεζέρ. Στην Κωνσταντινούπολη φοίτησε στη σχολή του Αθανάσιου, ο οποίος θεωρούνταν σοφός δάσκαλος ενώ στη σχολή αυτή δίδαξε κατόπιν και ο ίδιος και απέκτησε μεγάλη φήμη.

Αργότερα γνώρισε τον Όσιο Μιχαήλ τον Μαλεΐνο, ο οποίος ήταν ηγούμενος στη Μονή Κυμινά στη Βιθυνία της Μικράς Ασίας και μαζί με αυτόν, γνώρισε και τον ανηψιό του, Νικηφόρο Φωκά, ο οποίος μετά από μερικά χρόνια έγινε Αυτοκράτορας. 

Άγιος Αθανάσιος Αθωνίτης. 

Εικόνα τού 14ου αιώνα μ.Χ. 

στην Μονή Μεγίστης Λαύρας.

Ο Αβράμιος ακολούθησε τον Όσιο Μιχαήλ στη Μονή Κυμινά, όπου εκάρη μοναχός και πήρε το όνομα Αθανάσιος ενώ μετά από τέσσερα χρόνια αποσύρθηκε στην έρημο, όπου ασκήτεψε, μέχρι τη στιγμή που ο Όσιος Μιχαήλ τον όρισε πνευματικό πατέρα του Νικηφόρου Φωκά ο οποίος αποκάλυψε στον Αθανάσιο την επιθυμία του να μονάσει, γεγονός ιδιαίτερης σημασίας για τα μεταγενέστερα γεγονότα.

Κάποια στιγμή, ο Αθανάσιος, επιθυμώντας μια πιο ήσυχη και ασκητική ζωή, παίρνει την ευλογία του γέροντά του Μιχαήλ, και αναχωρεί για το Άγιο Όρος χωρίς να αποκαλύψει σε κανέναν την ταυτότητά του.

Εκεί πληροφορείται ότι ο μάγιστρος Λέων έχει λάβει τον τίτλο του «Μαγίστρου των Σχολών της Δύσεως», φοβάται μήπως αποκαλυφθεί, γι’ αύτο αλλάζει όνομα από Αθανάσιος σε Βαρνάβας και πηγαίνει να κρυφτεί στην περιοχή του Ζυγού, κοντά σε έναν γέροντα ασκητή, προσποιούμενος τον αγράμματο δόκιμο.

Ο Νικηφόρος Φωκάς είχε υποψιαστεί ότι ο πνευματικός του βρισκόταν στον Αθω και τελικά ο αδελφός του Λέοντας τον βρήκε κοντά σε έναν γέροντα ασκητή, τότε, οι αθωνίτες ανακάλυψαν ότι έμενε κοντά τους ένα σημαντικό πνευματικό πρόσωπο και παρακάλεσαν τον Αθανάσιο να μεσολαβήσει για την ανέγερση ναού.

Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης 
Εικόνα γύρω στά 1360 - 1380 στην
Ιερά Μονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος

Πράγματι, ο Λέοντας με την παράκληση του Αθανασίου βοήθησε για την ανέγερση της περίφημης Βασιλικής του Πρωτάτου των Καρυών.

Κατόπιν, ο Αθανάσιος συνόδευσε τον Νικηφόρο Φωκά στη νικηφόρα εκστρατεία εναντίον των Σαρακηνών της Κρήτης, το 961 και συμφώνησε μαζί του για την ανέγερση κοινοβιακής μονής στον Άθω, όπου θα ασκήτευε και ο ίδιος αλλά και ο Νικηφόρος. 

Ενώ το έργο προχωρούσε, ξαφνικά ο Αθανάσιος μαθαίνει ότι ο Νικηφόρος Φωκάς ανέβηκε στον θρόνο της αυτοκρατορίας, και το γεγονός αυτό τον λύπησε πολύ, έστειλε επιτιμιτικά γράμματα στον νέο βασιλιά για το γεγονός ότι αθέτησε την υπόσχεση του να μονάσει, άφησε την συνέχιση του έργου στην αδελφότητα που είχε αρχίσει να σχηματίζεται, και αναχώρησε από το Άγιο Όρος. 

Ο Νικηφόρος, μετανιωμένος και πικραμένος από το γεγονός ότι αθέτησε την υπόσχεσή του και ήταν η αιτία για την αναχώρηση του πνευματικού του πατέρα, τον αναζήτησε και μετά από τις αμοιβαίες εξηγήσεις που δόθηκαν και αφού ο Νικηφόρος τον διαβεβαίωσε ότι μετά από κάποιο διάστημα θα τον ακολουθούσε στο Άγιο Όρος, ο Αθανάσιος τον συγχώρεσε και επέστρεψε για να συνεχίση την αποπεράτωση του έργου.

Το Τυπικό του 972, γνωστό και ως "Τράγος"

Έτσι ο Αθανάσιος έκτισε το 963 τη Μονή Μεγίστης Λαύρας στην άκρη του Άθω με το έτος αυτό να θεωρείται και το έτος έναρξης του μοναστηριακού κοινοβιακού βίου στο λεγόμενο πλέον «Άγιο Όρος».

Γύρω από το καθολικό της μονής κτίστηκαν κελιά, μαγειρείο, τράπεζα, νοσοκομεία, ξενώνες, υδραγωγείο, μύλος, πολλοί μοναχοί ήρθαν να ζήσουν στη Μονή υπό την καθοδήγηση του Αγίου Αθανασίου, ο οποίος εφάρμοσε καινοτομίες στο μοναστικό βίο του Αγίου Όρους αφού οι μοναχοί άρχισαν να καλλιεργούν την γη και να συνδυάζουν την προσευχή με την εργασία και τη δημιουργία, ενώ ως τότε ζούσαν περισσότερο ασκητικό, αναχωρητικό βίο.

Δυστυχώς, μετά τη δολοφονία του Νικηφόρου Φωκά το 969, αθωνίτες ασκητές κατήγγειλαν τον Αθανάσιο στον νέο αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή ότι κατέλυσε "τους αρχαίους τύπους και έθιμα". 

Ο Ιωάννης Τσιμισκής κάλεσε σε απολογία τον Αθανάσιο, αλλά πείστηκε για το επιτελούμενο πνευματικό έργο και επανέλαβε τις δωρεές τού προκατόχου του, ανέθεσε στον ηγούμενο της μονής Στουδίου, Ευθύμιο, να συντάξει Τυπικό, το οποίο κυρώθηκε το έτος 972 και είναι γνωστό με την ονομασία "Τράγος", από το δέρμα τράγου πάνω στο οποίο γράφτηκε, το Τυπικό αυτό φυλάσσεται σήμερα στο Σκευοφυλάκιο του Πρωτάτου και της Ι. Κοινότητος.

Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Εγγυήτριας

O Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, ακολουθώντας την παλιά συνήθεια των μοναχών της Παλαιστίνης ασκήτευε στο σπήλαιο του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτου στην Αθωνίτικη Βίγλα.

Στο παρεκκλήσιο του Ακάθιστου Ύμνου φυλάσσεται η ομώνυμη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, την οποία βρήκε, το 965, μετά από όραμα ο Άγιος Αθανάσιος και την μετέφερε στο Καθολικό της Μεγίστης Λαύρας, η εικόνα όμως, θαυματουργικά γύρισε στο Σπήλαιο. 

Ο Όσιος την ξαναπήρε στη Λαύρα και την άφησε στην ίδια θέση εντός του ναού όμως και πάλι η εικόνα βρέθηκε στο Σπήλαιο και έκτοτε δεν τόλμησε ο Όσιος Αθανάσιος να την μετακινήσει, την άφησε στο ίδιο μέρος όπου βρίσκεται και σήμερα, στο παρεκκλήσιο του Ακαθίστου ύμνου στο σπήλαιο του Οσίου Αθανασίου του Αθωνίτη ενώ όρισε τότε να τιμάται πανηγυρικά με ολονύχτια αγρυπνία στο Σπήλαιο, το Σάββατο του Ακάθιστου Ύμνου. 

Σύμφωνα με την παράδοση, η εικόνα (Παναγία η Εγγυήτρια) ήρθε στο Σπήλαιο από τα Ιεροσόλυμα και είναι η εικόνα την οποία έβαλε εγγυήτρια της αποχής της από τον πρότερο αμαρτωλό βίο η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, όταν αναχώρησε με μόνο εφόδιο δύο φραντζόλες ψωμί και έμεινε στην έρημο επί 40 χρόνια.

Ο τάφος του αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη

Στη Μονή της Μεγίστης Λαύρας έμεινε ο Άγιος Αθανάσιος για σαράντα χρόνια και κατά τη διάρκεια οικοδόμησης μιας εκκλησίας, περίπου το 1000, κατέρρευσε ένα τμήμα του τρούλου και τον καταπλάκωσε, με αποτέλεσμα να τον σκοτώσει, ενώ κατά μία άλλη εκδοχή βρήκε τραγικό θάνατο όταν μαζί με άλλους μοναχούς έπεσαν από την κόγχη του Ιερού.

Ο Τάφος του Οσίου Αθανασίου βρίσκεται στο παρεκκλήσιο των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων, στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας. 

Αναφέρεται ότι: «Κατά την ζώσαν και αδιάκοπον παράδοσιν της Μονής λέγεται ότι, ζων ο Όσιος, είχεν αφήσει εντολήν περί μη εκταφής του, η οποία και ετηρέτο επί αιώνες. Αλλά, κατά την παράδοσιν επίσης, ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σίλβεστρος, ότε το 1575 μετέτρεψε την Μονή από ιδιορρύθμου εις κοινόβιον, ηθέλησεν εξ ευλάβειας ν’ ανοίξει τον τάφον. Αφού λοι­πόν έπεισε τους Πατέρας, επεχείρησε μετ’ αυτών το άνοιγμα του τάφου. Όταν εκτύπησαν δια των σχετικών εργαλείων προς διάνοιξιν, εξήλθον εκείθεν φλόγες πυρός, αι οποίαι κατετρόμαξαν τον Πατριάρχην και τους περί αυτόν, ώστε να σταματήσουν πάραυτα το εγχείρημα. Ούτως ο τάφος του Οσίου παραμένει μέχρι σήμερα άθικτος, κατά την εντολήν του Πατρός».

Η μνήμη του οσίου εορτάζεται την 5η Ιουλίου.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΜΥΡΟΒΛΗΤΗ, ΣΤΟ ΒΑΛΕΤΣΙΚΟ.

Φυλάσσεται στην ομώνυμη Ιερά Μονή του Αγίου Δημητρίου Βαλέτσικο, στην Τσαριτσάνη της Ελασσόνας.

Άποψη της Μονής
πηγή

Η ιστορία της περιοχής, αρχίζει με την κατάληψη της Θεσσαλίας, από τον Σέρβο βασιλιά Στέφανο Δουσάν, το 1348.

Διορίζει Δεσπότη τον Συμεών Ούρεση Παλαιολόγο ο οποίος μετά το θαύμα στον γιό του Ιωάννη, έπειτα μοναχό Ιωάσαφ, το 1370, χάριν της εικόνας του Αγίου Δημητρίου, έχτισε το Καθολικό της Μονής, που σώζεται ως σήμερα, όχι όμως στην αρχική του μορφή, ενθρόνισε την θαυματουργή εικόνα του Αγίου και η Μονή ονομάστηκε  «Βαλέτσικο» που σημαίνει μικρό παιδί.

Στην εκστρατεία του Ελληνικού Στρατού εναντίον των Τούρκων το 1897, το μοναστήρι γίνεται κέντρο πληροφοριών και συνδέσμου του Ελληνικού στρατού ενώ το 1905 εγκαθίσταται στην Μονή Τουρκικό απόσπασμα 35 Οθωμανών στρατιωτών, το οποίο τα ξημερώματα της 29ης Οκτωβρίου 1905, μετά από θαυμαστή επέμβαση και εμφάνιση του Αγίου Δημητρίου, εγκαταλείπουν τη Μονή.

Μπροστά στο τέμπλο, υπάρχει η «πατησιά»

του αλόγου του Αγίου Δημητρίου.

Μάλιστα μπροστά στο τέμπλο, κατά την παράδοση, υπάρχει η «πατησιά» του αλόγου του Αγίου Δημητρίου, όταν εκδίωξε τους Οθωμανούς μέσα από τη Μονή κατά την θαυμαστή εμφάνισή του.

Η θαυματουργή Ιερά Εικόνα απεικονίζει τον άγιο Δημήτριο σε μπούστο και φέρει όλα τα χαρακτηριστικά της Βυζαντινής τέχνης, δεν διασώζεται βέβαια κάποια χρονολογία ή και το όνομα του αγιογράφου, αλλά η τεχνική της παραπέμπει στον 14ο αιώνα. 

Το κάλυμμα της Εικόνας είναι κατασκευασμένο το 1611 και χαρακτηριστικό του είναι πως δεν φέρει την μορφή του Αγίου Δημητρίου, αλλά έχει πλούσιο διάκοσμο με Ναούς και άνθη ενώ στο κέντρο υπάρχει λειψανοθήκη με απότμημα Ιερού Λειψάνου του Αγίου Δημητρίου.

Λόγω της ερήμωσης της Μονής, η Εικόνα αυτή φυλασσόταν στο Ιερό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου Τσαριτσάνης και υπέστη μεγάλη ζημιά κατά την πυρκαγιά του Ναού το 1986, για αυτό και το πρόσωπο του Αγίου σήμερα, δεν διακρίνεται.

Η Εικόνα αποκαταστάθηκε από την Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Λαρίσης και στις 28 Οκτωβρίου του 2016, όταν η Μονή επανδρώθηκε, πραγματοποιήθηκε με κάθε λαμπρότητα η επάνοδος της από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ελασσώνος κ.κ. Χαρίτωνα, στην Ιερά Μονή.

ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ.

 Φυλάσσεται στη Ιερά Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος.

Ο Άγιος Μερκούριος εξετάζει  ένα βέλος, 16^oς αιώνας.
Τοιχογραφία από τον Άγιο Ανδρέα στις Βολίμες.
Σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.
πηγή

Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής αυτοκράτοριας δεν άλλαξε κάποια έθιμα που ειχαν οι θρησκευόμενοι οπαδοι της πατρώας θρησκείας.

Ένα από αυτά  ήταν η φύλαξη όπλων, ασπίδων και πανοπλιων όπου οι πιστοί τα αφιέρωναν στους ναούς, σύμφωνα με μελέτες οι εκκλησίες και οι Μονές ήταν γεμάτες με αφιερώματα και συνήθως ο εξοπλισμός άνοικε σε έναν στρατιωτικό άγιο ή ήταν όπλα όπου ήταν η οδός του μαρτυρίου κάποιου αγίου.

Ο Αμφιλόχιος, επίσκοπος Ικονίου, στο βιβλίο του "ο Βασίλειος της Καισαρείας", αναφέρει ότι στον ναό που διακονούσε ο Μέγας Βασίλειος βρίσκονταν εκτός από το ιερό σκήνωμα του Αγίου Μερκουρίου και τα σπαθιά του (το οποίο το ενα έκ των δύο του το είχε δώσει Άγγελος) καθώς και η αρματωσιά του.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος αναφέρει στο βιβλίο του "Περί Θεμάτων" ότι η ασπίδα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρων βρίσκονταν στην εκκλησία του Dalisando στη Σελεύκεια κάπου στην περιοχή της Ισαυρίας.

Ο αρχιεπίσκοπος Άγιος Αντώνιος του Νόβγκοροντ γράφει ότι όταν είχε πάει ως προσκυνητής στη Βασιλεύουσα το 1200 όταν ήταν ακόμα μοναχός, είδε τη σπάθα του Αγίου Θεοδώρου του στρατηλάτη να βρίσκεται στον ναό των Βλαχερνών και ότι στο Ιερό Παλάτιο στο Χρυσοτρίκλινο βρίσκονταν η ασπίδα του Μέγα Κωνσταντίνου, μαζί με την Ιερά Λογχη και τα όργανα του Πάθους (Arma Christi). 

Ο Άγιος Μερκούριος.
Τοιχογραφία του Μανουήλ Πανσέληνου.
Πρωτάτον, Άγιον Όρος.

Όλος αυτος ο σημαντικός εξοπλισμός φρουρούνταν μέρα και νύχτα από αξιωματικούς του παλατιού που είχαν ως υπηρεσία τη φύλαξη των Ιερών αυτών κειμηλίων.

Άξιο προσοχής είναι ότι στις εκκλησίες της Ρωμανίας μπορούσε κάποιος να βρει ακόμα και εξοπλισμό των βορείων. Ποιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την Heimskringla των Νορβηγών, σε εναν Ιερό Ναό της Κωνσταντινούπολης βρίσκονταν το σπαθί του Βασιλιά και Αγίου Όλαφ, το θρυλικό Hneitir, το οποίο το έφερε στον αυτοκράτορα ένας Βάραγγος μετά τον θάνατο του Αγίου Όλαφ.

Υπάρχουν αναφορές ότι σε πάρα πολλές εκκλησίες και μοναστήρια της Ρωμαϊκής Αυτοκράτοριας υπήρχαν όπλα και εξοπλισμός που είχαν οι στρατιωτικοί άγιοι αλλά και αφιερώματα αξιωματικών, στρατιωτών και άλλων. 

Το ερώτημα ωστόσο που γεννάται είναι που πήγαν όλα αυτά; 

Η απάντηση είναι ότι πολλά κλάπηκαν από τους Φράγκους το 1204 και μεταφέρθηκαν στα βασίλεια της Εσπερίας, άλλα χάθηκαν μετά τη πτώση της αυτοκρατορίας στους Οθωμανούς όπου είτε τα πούλησαν είτε τα έλιωσαν για να κάνουν νέα όπλα (κάτι που έκαναν και οι Φράγκοι). 

Ελάχιστα διασώθηκαν από τη Θεια Πρόνοια όπως για παράδειγμα η πανοπλία του αυτοκράτορα και αγίου Νικηφόρου Φωκά  η οποία βρίσκετε στο Άγιο Όρος, μέρος της χάλκινης ασπίδας του Αγίου Μερκουρίου η οποία βρίσκεται στην Ιερά Μονή του Παντοκράτορα. 

Η ασπίδα μεταφέρθηκε στην Γερμανία ή στην Ολλανδία το 13ο ή το 14ο αιώνα όπου τεχνίτες την διακόσμησαν με σμάλτο και παραστάσεις με την προσκύνηση των Μάγων και προφήτες.

πηγή