ΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΝΥΣΣΗΣ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης.
Τοιχογραφία (Fresco) τού 14ου αιώνα στον Ιερό Ναό  Αγίου
Νικολάου Ορφανού, Θεσσαλονίκη.
πηγή

Ο Άγιος Γρηγόριος γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου γύρω στο 335 και ήτανε αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου και της Αγίας Μακρίνας καθώς όμως και αδελφικός φίλος του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου. 

Παίρνει την ίδια μόρφωση με τον μεγάλο του αδελφό τον, Άγιο Βασίλειο και ξεχωρίζει και αυτός επίσης για την ευφυΐα του, την επιμέλεια του αλλά και για την φιλοσοφικότατη ιδιοφυΐα του. 

Ο Γρηγόριος νυμφεύεται τη Θεοσέβεια μία πραγματικά αγία γυναίκα, που γρήγορα όμως δυστυχώς πεθαίνει όμως ισχυρός χαρακτήρας καθώς ήταν ο Γρηγόριος, δεν απελπίζεται, και στα σαράντα του χρόνια γίνεται επίσκοπος Νύσσης (σήμερα Νεμσεχίρ), μιας κωμοπόλεως της Καππαδοκίας. 

Οι Αρειανοί, όμως, του έφεραν μεγάλες ενοχλήσεις και αντιλαμβανόμενοι, ότι στο πρόσωπό του η αίρεσή τους θα είχε σπουδαιότατο πολέμιο, σχεδίασαν να τον εξοντώσουν και έτσι τον κατηγόρησαν ότι εξελέγη Επίσκοπος αντικανονικά και ότι ακόμη σφετερίστηκε χρήματα της Εκκλησίας. 

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. 

Τοιχογραφία τού 1028 στον Ιερό Ναό Παναγίας των 
Χαλκέων στη Θεσσαλονίκη
πηγή

Τις κατηγορίες υπέβαλε κάποιος με το όνομα Φιλόχαρης, όργανο των Αρειανών, προς τον διοικητή του Πόντου Δημοσθένη,

Στον Δημοσθένη ο Μέγας Βασίλειος έγραψε επιστολή λέγοντας ότι για την κατηγορία της καταχρήσεως να γίνει ο έλεγχος για να δειχθεί η συκοφαντία και για την αντικανονική χειροτονία λέγει ότι η ευθύνη είναι δική του, διότι αυτός τον χειροτόνησε και ότι, σε κάθε περίπτωση, δεν είναι σωστό να δικάσει επί της υποθέσεως αυτής σύνοδος Επισκόπων, των οποίων η εκκλησιαστική θέση δεν ήταν σε κανονική τάξη.

Η επίκληση του Μεγάλου Βασιλείου απέβη άκαρπη και το 376 ο Γρηγόριος καθαιρείται ερήμην από μία Σύνοδο μόνο Αρειανών Επισκόπων του Πόντου καθώς και της Γαλατίας και καταδιωκόμενος αναγκαζόταν να πλανάται και να κρύβεται αλλά η περιπέτειά του αυτή έληξε τον Αύγουστο του 378, όταν πέθανε ο αυτοκράτορας Ουάλης και ο Γρηγόριος έτσι επανήλθε στη Νύσσα, όπου του επιφυλάχθηκε μία θριαμβευτική υποδοχή.

Το φθινόπωρο του 379 ο Γρηγόριος έλαβε μέρος στη Σύνοδο της Αντιόχειας, η οποία συνήλθε ιδίως για την αίρεση του Απολλιναρίου ο οποίος ερμηνεύοντας κατά γράμμα ένα χωρίο της Αγίας Γραφής (κατά Ιωάννη α' 14), υποστήριζε ότι ο Θεός Λόγος έγινε σάρκα, όχι σάρκα και ψυχή. 

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. 

Τοιχογραφία τού 16ου αιώνα στο Καθολικό τής Ιεράς 

Μονής Διονυσίου στο Άγιον Όρος.

πηγή

Αρνήθηκε τον ανθρώπινο νου, την ανθρώπινη ψυχή και θέληση του Ιησού Χριστού ως στοιχεία διασπαστικά της ενότητός Του και αντίθετα προς την τελειότητά Του και αντικατέστησε τα στοιχεία αυτά με τη θεία επενέργεια, δίδασκε στην ουσία, ότι ο Ιησούς Χριστός δεν είναι τέλειος Θεός ούτε τέλειος άνθρωπος. 

Πολλοί νόμιζαν ότι ο Απολλινάριος δέχθηκε την επίδραση της πλατωνικής και νεοπλατωνικής φιλοσοφίας, αλλά το πιθανότερο είναι, όπως πιστεύει ο Γρηγόριος Νύσσης, ότι αφετηρία στη χριστολογική του διδασκαλία είναι χωρίο επιστολής του Αποστόλου Παύλου (προς Θεσσαλονικείς Α', ε' 23). 

Στη Σύνοδο ο Άγιος ανασκεύασε τις κακόδοξες θεωρίες του Απολλιναρίου ενώ επίσης, η Σύνοδος του ανέθεσε αποστολή για την Εκκλησία της Βαβυλωνίας και με την ευκαιρία αυτή επισκέφθηκε και τους Αγίους Τόπους.

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης. 

Τοιχογραφία  (Fresco) τού 1546 από τον  Θεοφάνη τον Κρήτα και  

τον Συμεών στο Παρεκκλήσιο τού Αγίου Νικολάου τής Ιεράς 

Μονής Σταυρονικήτα, Αγίου Όρους

πηγή

Ο Θεός τον αξιώνει να γίνει το κυριότερο όργανο Του στη Β' Οικουμενική Σύνοδο, το 381 στην Κωνσταντινούπολη, και κατατροπώνει στην κυριολεξία τους πνευματομάχους του Μακεδονίου, με «...τη μάχαιρα που δίνει το Πνεύμα και η οποία είναι ο λόγος του Θεού» (Προς Έφεσίους στ' 17). 

Στις συζητήσεις εκείνες, ο Γρηγόριος ο Νύσσης τόσο πολύ είχε διακριθεί, ώστε ονομάστηκε «Πατήρ Πατέρων και Νυσσαέων Φωστήρ» ενώ ο Μέγας Θεοδόσιος τον ονόμασε στύλο της Ορθοδοξίας. 

Ο Άγιος Γρηγόριος πέθανε ειρηνικά το 395 και υπήρξε επίσκοπος Νύσσης από το 372 έως το 376 και από το 378 έως τον θάνατό του. 

Άφησε πίσω του πολύ αξιόλογα και σημαντικά έργα όπως: ερμηνευτικά, δογματικά, κατηχητικά, λόγους ηθικούς, εορταστικούς, εγκωμιαστικούς επιταφίους καθώς και έναν επιμνημόσυνο επιτάφιο στον αδελφό, του Μέγα Βασίλειο και επίσης ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης θεωρείται περισσότερο  φιλόσοφος  παρά  θεολόγος, καθώς καταφέρνει να επεξηγήσει και φιλοσοφικά πολλές θεολογικές έννοιες. 

Έχει ειπωθεί ότι «μπόρεσε καλύτερα απ' όλους να μεταφυτεύσει στο εσωτερικό του χριστιανικού κόσμου την πνευματική κληρονομιά της αρχαίας Ελλάδας» ενώ επηρεάστηκε σημαντικά από το έργο του Ωριγένη.

Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη του στις 10 Ιανουαρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΝΥΣΣΗΣ
ΣΤΟΝ ΙΕΡΟ ΝΑΟ ΑΓΙΟΥ ΕΥΣΤΑΘΙΟΥ ΠΕΡΙΣΣΟΥ
(ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΠΟΔΙ ΤΗΣ ΟΣΙΑΣ ΜΑΚΡΙΝΑΣ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Η οσία Μακρίνα ήτανε η μεγαλύτερη αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου και του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, σε μια οικογένεια με εννέα παιδιά, που έδωκε στην Εκκλησία τρεις επισκόπους.

Πατρίδα της είναι η Καππαδοκία, πατρίδα πολλών αγίων και μεγάλων ιεραρχών και η οικογένεια της οσίας Μακρίνας ήτανε από τις πιο ξεχωριστές οικογένειες της Καππαδοκίας, με προγόνους αγίους μάρτυρες στα χρόνια των διωγμών και με διδάσκαλο τον άγιο Γρηγόριο το θαυματουργό.

Ανατράφηκε σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου, από την ευσεβέστατη μητέρα της Εμμέλεια. Όταν μεγάλωσε, αφοσιώθηκε στην αγαθοεργία και στην ανατροφή των αδελφών της, που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα πνευματική τους πορεία. 

Η Μακρινά ήταν μνηστευμένη, αλλά ο μνηστήρας της πέθανε, τότε, μαζί με τη μητέρα της, αποσύρθηκε σε γυναικεία μονή στον Πόντο, κοντά στον ποταμό Ίρη.

Εκεί κοντά μόναζε και ο αδελφός της Μέγας Βασίλειος. Στη μονή πέρασε τη ζωή της με τη μελέτη των Γραφών, την προσευχή, και προπάντων με αγαθοεργίες. Διότι πάντα είχε στο μυαλό της το λόγο του Θεού, που προτρέπει στους ανθρώπους, «ἀγαθοεργείν, πλουτεὶν ἐν ἔργοις καλοίς, εὐμεταδότους εἶναι, κοινωνικούς, ἀποθησαυρίζοντας ἑαυτοὺς θεμέλιον καλὸν εἰς τὸ μέλλον, ἶνα ἐπιλάβωνται τῆς αἰωνίου ζωῆς». ( Α' προς Τιμόθεον, στ' 18,19).

Ο άγιος Γρηγόριος ο επίσκοπος Νύσσης, αδελφός της οσίας Μακρίνας, έγραψε το βίο της, αλλά και ο άλλος αδελφός της, ο Μέγας Βασίλειος, μας δίνει πληροφορίες, ώστε να γνωρίζουμε πολλά και με ακρίβεια για την Αγία.

Αρχίζοντας τη βιογραφία της αδελφής του, ο άγιος Γρηγόριος γράφει: «Αυτά που γράφω είναι αξιόπιστα, γιατί δεν τα διάβασα, αλλά μου τα δίδαξε η πείρα, και σε όσα με ακρίβεια έχω να σας πω δεν θα επικαλεσθώ ξένη μαρτυρία».

Ο πατέρας της σε μικρή ακόμα ηλικία την αρραβώνιασε με κάποιον καλό νέο, αλλά ο νέος αυτός πέθανε πριν να έλθει ο καιρός για το γάμο τους. 

Αυτό ήταν αρκετό για την Μακρίνα, σαν και να είχε γίνει ο γάμος, έμεινε πιστή στη γνώμη του πατέρα της κι αφοσιώθηκε να βοηθήσει τη μητέρα της στην ανατροφή των υπόλοιπων αδελφών της. 

Όλα τα αδέλφια της στο σπίτι την σέβονταν σαν δεύτερη μητέρα τους, και είναι αυτή που κατόρθωσε να πείσει το Μέγα Βασίλειο να αφήσει τη δικηγορική και να γίνει μοναχός. 

Ο τάφος της αγίας Μακρίνας, βρίσκεται σε μικρό
παρεκκλήσι στον Ναό της, στον Αξό της Καππαδοκίας.

Όταν μάλιστα πέθανε ο πατέρας της, η Μακρίνα ανέλαβε να αναθρέψει και να διδάξει τον ένατο αδελφό της Πέτρο, τον μετέπειτα επίσκοπο της Σεβάστειας «επί πάσαν την υψηλοτέραν ήγαγε παίδευσιν».

Όταν μεγάλωσαν οι αδελφοί της και πήραν ο καθένας το δικό του δρόμο του, η Μακρίνα αποτραβήχθηκε στα οικογενειακά τους κτήματα στον Πόντο κι εκεί ίδρυσε μεγάλο και υποδειγματικό γυναικείο κοινόβιο μοναστήρι. 

Να τι γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο επίσκοπος Νύσσης για το φροντιστήριο αυτό της αρετής, όπως το χαρακτηρίζει «Χορός ην περί αυτήν παρθένων πολύς, ας αυτή διά των πνευματικών ωδίνων γεννήσασα, και εις τελείωσιν διά πάσης επιμελείας προάγουσα, την των αγγέλων εμιμείτο ζωήν εν ανθρωπίνω σώματι». Άγιες γυναίκες, που έδωσαν το βίο τους για να κερδίσουν τη ζωή.

 Ο Ναός της Αγίας Μακρίνας, 

στον Αξό της Καππαδοκίας

Η οσία Μακρίνα πέθανε ένα χρόνο μετά το θάνατο του αδελφού της Μεγάλου Βασιλείου, δηλαδή το 380. 

Ο άγιος Γρηγόριος, που βρέθηκε παρών στο θάνατο της και της έκλεισε τα μάτια, μας περιγράφει συγκινητικά τις τελευταίες στιγμές της. 

Μας απομνημονεύει και την προσευχή της οσίας πριν παραδώσει το πνεύμα. 

Mια προσευχή γεμάτη πίστη και ελπίδα, που αρχίζει με αυτά τα λόγια: «Συ έλυσας ημίν, Κύριε, του θανάτου τον φόβον συ ζωής αληθινής αρχήν ημίν εποίησας το τέλος της ενταύθα ζωής» ενώ η οσία Μακρίνα προσευχόταν με πολύ σιγανή φωνή κι έκανε το σταυρό της: «επετίθει την σφραγίδα τοις οφθαλμοίς και τω στόματι και τη καρδία».

Η μνήμη της τιμάται στις 19 Ιουλίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΧΕΡΙ ΤΗΣ 
ΑΓΙΑΣ ΜΑΚΡΙΝΑΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΔΕΞΙ ΑΦΘΑΡΤΟ ΧΕΡΙ ΤΗΣ 
ΑΓΙΑΣ ΜΑΚΡΙΝΑΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Η ΣΙΑΓΩΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ, ΤΟΥ ΙΒΗΡΙΤΗ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης. 

Από το εξώφυλλο του βιβλίου του 

Ιεζεκιήλ Μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος 

με τίτλο: «Ο άγιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης, 

ο από Καλαμάτας»

Σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, Ο όσιος Ιερόθεος γεννήθηκε απο τους Δήμο (Δημήτριο) και την Ασημίνα, το 1686 στην Καλαμάτα της Πελοποννήσου ενώ κατά άλλους γεννήθηκε στην Μικρομάνη της Πελοποννήσου όπου υπάρχει και ιερός ναός αφιερωμένος σε Αυτόν. 

Από νέος ήταν φιλομαθής αλλά και ευσεβής. Xαρακτηριστικά αναφέρει:  «εγεννήθη κατά το 1686 έτος από Χριστού, εις ένα χωρίον της Καλαμάτας, μιας πολιτείας του Μωρέως, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους». Όταν «έφθασε τους επτά χρόνους, τον έβαλαν οι γονείς του εις τα μαθήματα, και εις ολίγον καιρόν, έμαθεν όλα τα εγκύκλια εκκλησιαστικά μαθήματα, με θαύμα και έκπληξιν των βλεπόντων, εις τρόπον, ότι ανεγίνωσκεν κάθε βιβλίον Ελληνικόν, οπού εις τας χείρας του ελάμβανε».

Έτσι λοιπόν, «εκεί εις την Καλαμάταν ώντας ακόμη νέος, έμαθεν ικανώς την Ελληνικήν και Λατινικήν διάλεκτον»

Όταν έφτασε σε ηλικία γάμου οι γονείς του τον αρραβώνιασαν παρά τη θέλησή του, όμως λίγες μέρες πριν τον γάμο οι γονείς του πέθαναν ξαφνικά και ο Ιερόθεος έφυγε για την Ζάκυνθο όπου εκεί πλούσιοι συγγενείς του τον προέτρεπαν να συνεχίσει τις σπουδές του στην  Ευρώπη, όμως αυτός είχε αποφασίσει και μετέβη στο Άγιον Όρος όπου εκεί συγκατοίκησε με έναν ερημίτη.

Όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης.
πηγή: www.saint.gr

Διαπίστωσε όμως ότι για την οδό της ησυχίας πρέπει πρώτα να εξασκηθεί στην υπακοή και έτσι πήγε να μονάσει στην Μονή Ιβήρων, όπου ρασοφορέθηκε ενώ από κει συνόδευσε μοναχούς της Μονής στην Κωνσταντινούπολη με κρυφή επιθυμία να μαρτυρήσει υπέρ του Χριστού όμως ο πόθος του δεν πραγματοποιήθηκε.

Πήγε στην Βλαχία όπου χειροτονείται διάκονος το 1709 από του Μητροπολίτη Σόφιας, Αυξέντιο και στην συνέχεια στην Βενετία για σπουδές  στην Φλαγγίνειο Σχολή και έγινε άριστος γνώστης της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και της αριστοτελικής φιλοσοφίας.  

Τελικά επέστρεψε στην Μονή Ιβήρων όπου χειροτονείται Πρεσβύτερος σε ηλικία 30 ετών υπό του εφησυχάζοντος  Μητροπολίτου Νεοκαισαρίας Ιακώβου και αφιερώθηκε στην αγρυπνία και την  προσευχή και από τότε αύξανε καθημερινώς τους ασκητικούς του αγώνες ενώ λιγόστεψε κατά πολύ την ημερήσια τροφή του σε σημείο να τρέφεται μία φορά κάθε δεκαπέντε μέρες, ενώ κοιμόταν μία μόνο ώρα το εικοσιτετράωρο.

Όταν μεγάλο θανατικό έπληξε την Σκόπελο, ο όσιος μαζί με άλλους μοναχούς πήγε στο νησί όπου υποκύπτοντας στην αγάπη των κατοίκων παρέμεινε περίπου για οκτώ χρόνια και αργότερα έχοντας μεγάλο πόθο για την ησυχία, αναχώρησε μαζί με τον μαθητή του Μελέτιο για το ερημονήσι Γιούρα όπου ασκήθηκε μαζί με άλλους δύο αδελφούς και εκεί εξασθενημένος από την πολύ άσκηση αρρώστησε και κοιμήθηκε εν Κυρίω στις 13 Σεπτεμβρίου 1745, σε ηλικία πενήντα πέντε ετών. 

Το μονύδριο του Αγίου Ταξιάρχη στή Βάτο τής Σκόπελο
όπου ασκήθηκε ο Όσιος Ιερόθεος
πηγή: agioritikoslogos.blogspot.com

Ο μαθητής του Μελέτιος όταν έκανε την ανακομιδή των λειψάνων του αγίου επέστρεψε στην Μονή Ιβήρων την τίμια κάρα και την σιαγόνα του διδασκάλου του, οι οποίες ευωδιάζουν και ενεργούν πολλά θαύματα.

Ο Σοφρώνιος Ευστρατιάδης όμως στο Αγιολόγιό του γράφει: «Τοῦτον τὸν ὅσιον κατέταξεν εἷς τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Ἐκκλησίας ὁ Νικόδημος, εὕρων φανταστικὸν αὐτοῦ βίον (ἰδὲ Νέον Ἐκλόγιον) μετὰ θαυμάτων συνοδευόμενον, γραφέντα ὑπὸ φανατικοῦ φίλου τοῦ Ἰεροθέου».

Μετέφρασε στην απλή γλώσσα διάφορα ασκητικά βιβλία, ώστε οι θησαυροί της Εκκλησίας να γίνουν κτήμα των πολλών ενώ αντέκρουσε τις αιρετικές δοξασίες του Μεθόδιου Ανθρακίτη και θεωρείται από τους διαπρεπέστερους λογίους μοναχούς της μονής Ιβήρων, διδάσκαλος του Γένους, πρόδρομος του διαφωτιστικού έργου του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου,

Βίος και Ακολουθία του Aγίου εκδόθηκαν από τον συντοπίτη του συναξαριογράφο Κ. Δουκάκη, ο οποίος έκτισε στην παραλία της Καλαμάτας ναό προς τιμήν του.

Η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του στις 13 Σεπτεμβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ
ΟΣΙΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ, ΤΟΥ ΙΒΗΡΙΤΗ
(ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Η TIMIA KAΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΤΥΡΑ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΕΚ ΠΕΡΓΗΣ ΠΑΜΦΥΛΙΑΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων, στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Ο Άγιος Θεόδωρος έζησε στα χρόνια του βασιλιά Αντωνίνου (138 - 161) και του ηγεμόνα Θεοδότου ενώ ήταν στρατιώτης στο τάγμα των νεοσύλλεκτων, των λεγόμενων «Τηρώνων».

Καταγόταν από την Πέργη της Παμφυλίας και ήταν πολύ ευσεβής ενώ από τον θερμό ζήλο του για την ευσέβεια, κατέστρεφε είδωλα, ξόανα ακόμη και ειδωλολατρικούς ναούς αλλά συνελήφθη όμως και υπέστη φρικτά βασανιστήρια. 

Τον άπλωσαν σε πυρακτωμένη σχάρα και έπειτα τον έδεσαν πίσω από άγρια άλογα, τα όποια τον έσυραν σε μεγάλη ανώμαλη εδαφική απόσταση.

Κατόπιν τον έριξαν μέσα στο καμίνι της φωτιάς, μαζί με δύο στρατιώτες που είχαν πιστέψει στον Χριστό, τον Σωκράτη και τον Διονύσιο, στη συνέχεια τον φυλάκισαν και τελικά τον σταύρωσαν και τον τρύπησαν με βέλη. 

Μετά από τρεις ήμερες αγωνιωδών βασανιστηρίων επάνω στο σταυρό παρέδωσε τη μακάρια ψυχή του ενώ λέγεται ότι όταν είδε τον σταυρό, πάνω εις τον οποίον έμελλε να σταυρωθεί, είπε τα εξής: «Xαίροις Σταυρέ καύχημα των Xριστιανών. Xαίροις λυτρωτά αμαρτιών. Στερέωμα δικαίων. Kλίμαξ ουράνιε. Προφητών κήρυγμα. Φωστήρ εσκοτισμένων. Kήρυξ αληθινέ των του Xριστού παθών. Tων πιστών η ανάστασις. Tων νεκρών η άφθορος πηγή. Διά σου οι προσερχόμενοι, ζωήν αιώνιον κληρονομούσι. Πρόσδεξαί με εν ιλαρότητι, όπως τον εν σοι κρεμασθέντα σαρκί, Θεόν άφθαρτον, δοξάσω εις τους αιώνας. Aμήν».

Η Αγία Φιλίππα, μητέρα του Αγίου Θεοδώρου, μετά τον σταυρικό θάνατο του γιου της, ομολόγησε τον Χριστό ως Θεό αληθινό και μαρτύρησε δια ξίφους καθώς επίσης και ο Άγιος Διόσκορος ήταν Ιερέας των ειδώλων στα χρόνια του βασιλιά Άντωνίνου και ήλθε στη χριστιανική πίστη δια των θαυμάτων του Θεοδώρου και μαρτύρησε δια πυρός.

Η μνήμη τους τιμάται από την Εκκλησία μας στις 19 Απριλίου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ, ΤΟΥ ΙΒΗΡΙΤΗ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης. 

Από το εξώφυλλο του βιβλίου του 

Ιεζεκιήλ Μητροπολίτου Θεσσαλιώτιδος 

με τίτλο: «Ο άγιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης, 

ο από Καλαμάτας»

Σύμφωνα με τον Άγιο Νικόδημο τον Αγιορείτη, Ο όσιος Ιερόθεος γεννήθηκε από τους Δήμο (Δημήτριο) και την Ασημίνα, το 1686 στην Καλαμάτα της Πελοποννήσου ενώ κατά άλλους γεννήθηκε στην Μικρομάνη της Πελοποννήσου όπου υπάρχει και ιερός ναός αφιερωμένος σε Αυτόν. 

Από νέος ήταν φιλομαθής αλλά και ευσεβής. Xαρακτηριστικά αναφέρει ο Αγιος  Νικόδημος ο Αγιορείτης:  «εγεννήθη κατά το 1686 έτος από Χριστού, εις ένα χωρίον της Καλαμάτας, μιας πολιτείας του Μωρέως, από γονείς ευσεβείς και πλουσίους». Όταν «έφθασε τους επτά χρόνους, τον έβαλαν οι γονείς του εις τα μαθήματα, και εις ολίγον καιρόν, έμαθεν όλα τα εγκύκλια εκκλησιαστικά μαθήματα, με θαύμα και έκπληξιν των βλεπόντων, εις τρόπον, ότι ανεγίνωσκεν κάθε βιβλίον Ελληνικόν, οπού εις τας χείρας του ελάμβανε».

Έτσι λοιπόν, «εκεί εις την Καλαμάταν ώντας ακόμη νέος, έμαθεν ικανώς την Ελληνικήν και Λατινικήν διάλεκτον»

Όταν έφτασε σε ηλικία γάμου οι γονείς του τον αρραβώνιασαν παρά τη θέλησή του, όμως λίγες μέρες πριν τον γάμο οι γονείς του πέθαναν ξαφνικά και ο Ιερόθεος έφυγε για την Ζάκυνθο όπου εκεί πλούσιοι συγγενείς του τον προέτρεπαν να συνεχίσει τις σπουδές του στην  Ευρώπη, όμως αυτός είχε αποφασίσει και μετέβη στο Άγιον Όρος όπου εκεί συγκατοίκησε με έναν ερημίτη.

Όσιος Ιερόθεος ο Ιβηρίτης.
πηγή

Διαπίστωσε όμως ότι για την οδό της ησυχίας πρέπει πρώτα να εξασκηθεί στην υπακοή και έτσι πήγε να μονάσει στην Μονή Ιβήρων, όπου ρασοφορέθηκε ενώ από κει συνόδευσε μοναχούς της Μονής στην Κωνσταντινούπολη με κρυφή επιθυμία να μαρτυρήσει υπέρ του Χριστού όμως ο πόθος του δεν πραγματοποιήθηκε.

Πήγε στην Βλαχία όπου χειροτονείται διάκονος το 1709 από του Μητροπολίτη Σόφιας, Αυξέντιο και στην συνέχεια στην Βενετία για σπουδές  στην Φλαγγίνειο Σχολή και έγινε άριστος γνώστης της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και της αριστοτελικής φιλοσοφίας.  

Τελικά επέστρεψε στην Μονή Ιβήρων όπου χειροτονείται Πρεσβύτερος σε ηλικία 30 ετών υπό του εφησυχάζοντος  Μητροπολίτου Νεοκαισαρίας Ιακώβου και αφιερώθηκε στην αγρυπνία και την  προσευχή και από τότε αύξανε καθημερινώς τους ασκητικούς του αγώνες ενώ λιγόστεψε κατά πολύ την ημερήσια τροφή του σε σημείο να τρέφεται μία φορά κάθε δεκαπέντε μέρες, ενώ κοιμόταν μία μόνο ώρα το εικοσιτετράωρο.

Όταν μεγάλο θανατικό έπληξε την Σκόπελο, ο όσιος μαζί με άλλους μοναχούς πήγε στο νησί όπου υποκύπτοντας στην αγάπη των κατοίκων παρέμεινε περίπου για οκτώ χρόνια και αργότερα έχοντας μεγάλο πόθο για την ησυχία, αναχώρησε μαζί με τον μαθητή του Μελέτιο για το ερημονήσι Γιούρα όπου ασκήθηκε μαζί με άλλους δύο αδελφούς και εκεί εξασθενημένος από την πολύ άσκηση αρρώστησε και κοιμήθηκε εν Κύριο στις 13 Σεπτεμβρίου 1745, σε ηλικία πενήντα πέντε ετών. 

Το μονύδριο του Αγίου Ταξιάρχη στή Βάτο τής Σκόπελο
όπου ασκήθηκε ο Όσιος Ιερόθεος
πηγή

Ο μαθητής του Μελέτιος όταν έκανε την ανακομιδή των λειψάνων του αγίου επέστρεψε στην Μονή Ιβήρων την τίμια κάρα και την σιαγόνα του διδασκάλου του, οι οποίες ευωδιάζουν και ενεργούν πολλά θαύματα.

Ο Σοφρώνιος Ευστρατιάδης όμως στο Αγιολόγιό του γράφει: «Τοῦτον τὸν ὅσιον κατέταξεν εἷς τὸ Ἁγιολόγιον τῆς Ἐκκλησίας ὁ Νικόδημος, εὕρων φανταστικὸν αὐτοῦ βίον (ἰδὲ Νέον Ἐκλόγιον) μετὰ θαυμάτων συνοδευόμενον, γραφέντα ὑπὸ φανατικοῦ φίλου τοῦ Ἰεροθέου».

Μετέφρασε στην απλή γλώσσα διάφορα ασκητικά βιβλία, ώστε οι θησαυροί της Εκκλησίας να γίνουν κτήμα των πολλών ενώ αντέκρουσε τις αιρετικές δοξασίες του Μεθόδιου Ανθρακίτη και θεωρείται από τους διαπρεπέστερους λογίους μοναχούς της μονής Ιβήρων, διδάσκαλος του Γένους, πρόδρομος του διαφωτιστικού έργου του αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτου,

Βίος και Ακολουθία του Aγίου εκδόθηκαν από τον συντοπίτη του συναξαριογράφο Κ. Δουκάκη, ο οποίος έκτισε στην παραλία της Καλαμάτας ναό προς τιμήν του.

Η Εκκλησία μας εορτάζει την μνήμη του στις 13 Σεπτεμβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΣΙΑΓΟΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ 
ΙΕΡΟΘΕΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΥ, ΤΟΥ ΙΒΗΡΙΤΗ
(ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΑΦΘΑΡΤΟ ΠΟΔΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Ορους.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα της Αγίας Φωτεινής.
Ιστορήθηκε το 1876 και αποτελεί κειμήλιο του Ιερού
Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Αγίου Στεφάνου Αττικής.

Είναι η Σαμαρείτιδα που συνομίλησε με τον Χριστό στο πηγάδι του Ιακώβ και που η συνάντηση και η συνομιλία τους αναφέρεται με σαφήνεια και κάθε λεπτομέρεια στο κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο (4, 5 - 42).

Σύμφωνα με την ευαγγελική αυτή περικοπή ο Χριστός φεύγοντας από την Ιουδαία κατευθύνθηκε προς τη Γαλιλαία και κατά την πορεία Του αυτή έπρεπε να περάσει από τη Σαμάρεια. 

Φτάνοντας σε μία πόλη που ονομαζόταν Συχάρ, όπου βρισκόταν το πηγάδι του Ιακώβ, το οποίο είχε αφήσει ως κληρονομιά στον γιο του, τον Ιωσήφ, κάθισε ο το μεσημέρι κουρασμένος από την πεζοπορία και εκείνη τη στιγμή ήρθε η Σαμαρείτιδα για να βγάλει με τη στάμνα νερό από το πηγάδι. 

Ο Χριστός της ζήτησε νερό για να πιει όμως η Σαμαρείτιδα ξαφνιάστηκε, διότι δεν ήταν δυνατόν ένας Ιουδαίος να ζητά από μία γυναίκα της Σαμάρειας να πιει νερό, αφού ως γνωστόν οι Ιουδαίοι δεν συναναστρέφονταν με τους Σαμαρείτες. 

Ο Χριστός της είπε ότι εάν ήξερε τί δώρο ετοιμάζει ο Θεός για τους ανθρώπους και ποιος είναι Αυτός που της ζητάει να πιει νερό, τότε θα Του ζητούσε να πιει, όταν μάλιστα Εκείνος θα της έδινε να πιει το «ὕδωρ τό ζῶν». 

Η Αγία Φωτεινή και η Αγία Κυριακή.
Φορητή εικόνα στο Αγίασμα της Παναγίας Βλαχερνών
στην Κωνσταντινούπολη.

Εκείνη απευθυνόμενη στον Κύριο Του είπε ότι εκείνος δεν έχει κουβά και το πηγάδι είναι βαθύ, από πού λοιπόν θα προέλθει το «ὕδωρ τό ζῶν», όταν από αυτό το πηγάδι ήπιε νερό όχι μόνο ο Ιακώβ, αλλά και τα παιδιά και τα ζώα του ρωτώντας τον μήπως νομίζει ότι είναι ανώτερος από τον Ιακώβ.

Τότε ο Κύριος της είπε: «πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν˙ὅς δ’ ἄν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγώ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγή ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωήν αἰώνιον», δηλαδή όποιος πίνει από αυτό το νερό, θα ξαναδιψάσει, αλλά όποιος θα πιει από το νερό που εγώ θα του δώσω, δεν θα διψάσει ποτέ, αλλά θα γίνει η πηγή που θα αναβλύζει νερό αιωνίου ζωής. 

Τότε η Σαμαρείτιδα ζήτησε από τον Κύριο να της δώσει να πιει από αυτό το νερό για να μην διψάει και αναγκάζεται και έρχεται στο πηγάδι για να βγάζει νερό. 

Μόλις ο Κύριος άκουσε αυτά, της είπε να πάει να φωνάξει τον άνδρα της, αλλά εκείνη Του δήλωσε ότι δεν έχει άνδρα και τότε ο Κύριος της είπε ότι πράγματι δεν υπάρχει σύζυγος, διότι έχει ήδη συναναστραφεί με πέντε άνδρες και αυτόν τον οποίο έχει τώρα, δεν είναι νόμιμος σύζυγος. 

Ο Χριστός και η Σαμαρείτιδα, 

Αρμενικό Ευαγγέλιο, 13ος αιώνας.

Έκπληκτη η Σαμαρείτιδα ομολόγησε ότι αυτό είναι αλήθεια και ότι Αυτός, με τον Οποίο συνομιλεί τώρα, είναι ένας προφήτης.

Κατόπιν Του είπε ότι οι Σαμαρείτες λάτρεψαν τον Θεό σε αυτό το βουνό, ενώ οι Ιουδαίοι ισχυρίζονται ότι στα Ιεροσόλυμα βρίσκεται ο τόπος, όπου πρέπει κανείς να Τον λατρεύει. 

Τότε ο Κύριος της είπε ότι πλησιάζει ο καιρός που ο Θεός δεν θα λατρεύεται ούτε σε αυτό το βουνό ούτε στα Ιεροσόλυμα και ότι οι Σαμαρείτες λατρεύουν κάτι που δεν γνωρίζουν, οι δε Ιουδαίοι γνωρίζουν αυτό που λατρεύουν, διότι η σωτηρία έρχεται από αυτούς. 

Ήρθε ο καιρός που αυτοί που θα λατρεύουν τον Θεό αληθινά, θα Τον λατρεύουν με τη δύναμη του Πνεύματος και με την επίγνωση της αλήθειας και ο Ιησούς Χριστός τόνισε: «Πνεῦμα ὁ Θεός καί τούς προσκυνοῦντας Αὐτόν ἐν πνεύματι καί ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν». 

Τότε η Σαμαρείτιδα Του είπε ότι γνωρίζει ότι θα έρθει ο Μεσσίας που λέγεται Χριστός και εκείνη τη στιγμή ο Κύριος της αποκάλυψε την ιδιότητά Του ως Μεσσίας, λέγοντάς της: «Ἐγώ εἰμι ὁ λαλῶν σοι», δηλαδή ότι ο Χριστός είναι Εκείνος που της μιλάει αυτή τη στιγμή.

Φορητή εικόνα της Αγ. Φωτεινής στο εξαίσιο
ξυλόγλυπτο τέμπλο του ομωνύμου Ιερού
Μητροπολιτικού Ναού Νέας Σμύρνης Αττικής.

Τότε επέστρεψαν οι μαθητές Του που είχαν πάει στην πόλη να αγοράσουν τρόφιμα και ξαφνιάστηκαν όταν είδαν τον Δάσκαλό τους να ομιλεί με γυναίκα, αφού κάτι τέτοιο δεν συνηθιζόταν από τις παραδόσεις των Ραββίνων. 

Η Σαμαρείτιδα άφησε τη στάμνα της και αφού πήγε στην πόλη, άρχισε να καλεί τον κόσμο να έρθει να γνωρίσει έναν άνθρωπο που της αποκάλυψε όλα όσα είχε κάνει και μάλιστα αναρωτήθηκε μήπως Αυτός είναι ο Χριστός.

Στο μεταξύ οι μαθητές άρχισαν να παρακαλούν τον Κύριο να φάει κάτι, εκείνος όμως τους είπε ότι έλαβε τροφή, την οποία οι μαθητές δεν γνωρίζουν και ότι η τροφή Του είναι να εκτελεί το θέλημα Εκείνου που Τον έστειλε στον κόσμο για να ολοκληρώσει το έργο Του. 

Βασιζόμενος δε στην παροιμία «άλλος είναι αυτός που σπέρνει και άλλος είναι αυτός που θερίζει», είπε στους μαθητές Του να κοιτάξουν στα χωράφια τα στάχυα που είναι έτοιμα για θερισμό, υπονοώντας τους λαούς και τα έθνη που δεν έχουν γνωρίσει ακόμη τη χριστιανική αλήθεια και σωτηρία. 

Κατόπιν τους είπε ότι όποιος μεν θερίζει, λαμβάνει μισθό και μαζεύει καρπό για την αιώνια ζωή, όποιος δε σπέρνει, χαίρεται μαζί με εκείνον που θερίζει τους τόνισε ότι ενώ τους έστειλε για να θερίσουν καρπό, για τον οποίον όμως δεν κοπίασαν, αφού άλλοι μόχθησαν, εκείνοι μπήκαν για να θερίσουν τον δικό τους καρπό. 

Νωπογραφία αρχών του 3ου αιώνα, στην Κατακόμβη του 
Praetextatus στη Ρώμη, απεικονίζεται η συνομιλία του Κυρίου
με τη Σαμαρείτιδα.

Στο μεταξύ πολλοί Σαμαρείτες ότι είναι ο Μεσσίας, αφού αποκάλυψε στην αμαρτωλή Σαμαρείτιδα όλα όσα είχε πράξει. 

Όταν μάλιστα οι Σαμαρείτες ήρθαν κοντά Του, Τον παρακάλεσαν να μείνει μαζί τους και όταν Εκείνος έμεινε εκεί δύο ημέρες, πίστεψαν ακόμη περισσότερο στη διδασκαλία Του, ομολογώντας ότι είναι ο αληθινός Σωτήρας του κόσμου.

Μετά την εις ουρανούς Ανάληψη του Κυρίου και την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος στους Αγίους Αποστόλους κατά την Πεντηκοστή, η Σαμαρείτιδα, βαπτίσθηκε χριστιανή από τους Αποστόλους μαζί με τους δύο γιους και τις πέντε αδελφές της και ονομάσθηκε Φωτεινή. 

Από εκείνη τη στιγμή αφιέρωσε όλη τη ζωή της στη διάδοση του Ευαγγελίου του Χριστού, περιοδεύοντας σε διάφορες πόλεις και καταλήγοντας στη Ρώμη επί των ημερών του Νέρωνα (54 - 68). 

Πιστοί συναθλητές και φλογεροί συνοδοιπόροι της υπήρξαν οι πέντε αδελφές της, η Ανατολή, η Φωτώ, η Φωτίδα, η Παρασκευή και η Κυριακή και οι δύο γιοι της, ο Βίκτωρας που μετονομάσθηκε Φωτεινός και ο Ιωσής.

Παλαιά φωτογραφία του Φρέατος του Ιακώβ στη Συχέμ που 
έγινε η συνάντηση - συνομιλία του Κυρίου με τη Σαμαρείτιδα.

Την εποχή αυτή, το 66 ο Νέρων είχε εξαπολύσει έναν αδυσώπητο διωγμό εναντίον των χριστιανών. 

Μετά το μαρτύριο των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου αναζητούνταν οι μαθητές του ενώ η Αγία Φωτεινή μαζί με τον μικρότερο γιο της, τον Ιωσή, βρισκόταν στην Καρθαγένη της Αφρικής και κήρυττε το Ευαγγέλιο του Χριστού. 

Τον άλλο γιο της Αγίας, τον Βίκτωρα, ο Νέρων τον διόρισε αρχιστράτηγο, επειδή είχε νικήσει στον πόλεμο εναντίον των Αράβων και τον έστειλε στην Ιταλία για να εξοντώσει τους εκεί χριστιανούς, αγνοώντας ότι ήταν χριστιανός. 

Ο δούκας της Ιταλίας Σεβαστιανός γνωρίζοντας τη χριστιανική ιδιότητα του Βίκτωρα, της μητέρας του και του αδελφού του, τον συμβούλεψε να εκτελέσει την εντολή του βασιλιά για να μην κινδυνεύσει η ζωή του.

Ο Βίκτωρας είπε ότι επιθυμεί να κάνει το θέλημα του Χριστού περιφρονώντας την προσταγή του βασιλιά και τότε ο Σεβαστιανός του είπε να δεί το συμφέρον του που είναι να τιμωρήσει τους χριστιανούς και να κερδίσει και χρήματα από την αρπαγή των περιουσιών τους. 

Το Φρέαρ του Ιακώβ σήμερα.

Του τόνισε επίσης να συμβουλεύσει τη μητέρα και τον αδελφό του να σταματήσουν να κηρύττουν τον Χριστό διότι αυτό θα έχει ως συνέπεια να κινδυνεύσει και η δική τους ζωή.

Παράλληλα του πρότεινε ότι μπορούν κρυφά να πιστεύουν στον Χριστό, ο Βίκτωρας όμως απέρριψε τις συμβουλές και τις προτάσεις του δούκα και δήλωσε ότι και εκείνος θα κηρύττει το όνομα του Χριστού.

Εκείνη τη στιγμή ο δούκας έξαφνα τυφλώθηκε και έπεσε στη γη από τους αφόρητους πόνους στα μάτια, οι παρευρισκόμενοι τον σήκωσαν και αφού έμεινε άφωνος τρεις ημέρες, την τέταρτη ημέρα φώναξε δυνατά ότι Ένας είναι ο Θεός και Αυτός είναι ο Θεός των χριστιανών. 

Ο διάλογος του Ιησού Χριστού με τη Σαμαρείτιδα.
Χρονολογείται τον 16ο αιώνα,  συλλογή του
Μουσείου Παύλου και Αλεξάνδρας Κανελλοπούλου.

Ο Βίκτωρας τον ρώτησε τι συνέβη και άλλαξε η γνώμη και η στάση του και ο Σεβαστιανός του απάντησε ότι τον προσκάλεσε ο ίδιος ο Χριστός. 

Στη συνέχεια ο Σεβαστιανός κατηχήθηκε στη χριστιανική πίστη από τον Βίκτωρα και μόλις βαπτίσθηκε, επανέκτησε το φως του και δόξασε το όνομα του Θεού. 

Βλέποντας οι ειδωλολάτρες το θαύμα, φοβήθηκαν μήπως πάθουν τα ίδια που υπέστη ο δούκας και προσέτρεξαν στον Βίκτωρα και αφού κατηχήθηκαν από αυτόν, βαπτίσθηκαν χριστιανοί.

Σε σύντομο όμως χρονικό διάστημα ο βασιλιάς της Ρώμης Νέρων πληροφορήθηκε ότι ο στρατηλάτης Βίκτωρας και ο δούκας της Σεβαστιανός όσο και η μητέρα του Βίκτωρα, η Φωτεινή, μαζί με τον γιο της, τον Ιωσή, κηρύττουν τον Χριστό και οδηγούν τους ειδωλολάτρες στη χριστιανική πίστη. 

Ο ιερός ναός της Αγίας Φωτεινής στο Φρέαρ του Ιακώβ

Το γεγονός εξαγρίωσε τον Νέρωνα και έστειλε στρατιώτες στην Ιταλία για να φέρουν στη Ρώμη όλους τους χριστιανούς. 

Στην κρίσιμη αυτή στιγμή παρουσιάσθηκε ο Κύριος στους χριστιανούς για να τους ενθαρρύνει στον αγώνα τους. 

Απευθυνόμενος στον Βίκτωρα του είπε ότι από τώρα και στο εξής το όνομά του θα είναι Φωτεινός, διότι σε πολλούς θα μεταδώσει το φως και θα πιστέψουν στο όνομα του Κυρίου. 

Τον συμβούλεψε επίσης να στηρίξει με τους λόγους του τον Σεβαστιανό, όταν θα έρθει η ώρα του μαρτυρίου του, ενώ ευχήθηκε ότι θα είναι μακάριος και καλότυχος εκείνος που θα αγωνισθεί μέχρι τέλους, στο μεταξύ η Αγία Φωτεινή, στην οποία αποκαλύφθηκαν όλα όσα θα της συνέβαιναν, έφυγε από την Καρθαγένη και έφθασε στη Ρώμη, συνοδευόμενη από πλήθος χριστιανών. 

Τοιχογραφία της γυναίκας της Σαμαριάς με τον Χριστό 

μεταξύ τών ετών 1310-1320, στον Ιερό Ναό του 

Αγίου Νικολάου Ορφανού, Θεσσαλονίκη

Εκεί άρχισε να κηρύττει τον Χριστό και όταν παρουσιάσθηκε μαζί με τον γιο της, τον Ιωσή, στον βασιλιά, του είπε ότι θα του μιλήσει για τον Χριστό.

Εκείνη τη στιγμή είχαν έρθει ο Σεβαστιανός και ο Βίκτωρας που ομολόγησαν την Πίστη τους και ότι δεν πρόκειται ποτέ να αποχωρισθούν από την πίστη και την αγάπη του Χριστού. 

Ο Νέρων ρώτησε τα ονόματά τους και η Αγία Φωτεινή παρουσίασε τις πέντε αδελφές και τους δύο γιους της, ενώ του δήλωσε ότι όλοι είναι σύμφωνοι και έτοιμοι να θυσιαστούν για τον Χριστό και στο άκουσμα αυτών ο εξαγριωμένος βασιλιάς διέταξε να συντριβούν οι αρμοί των χεριών τους με σιδερένιες σφαίρες. 

Η ιστορική Σμύρνη της Μικράς Ασίας καυχόταν
για τον Μητροπολιτικό Ναό της Αγίας Φωτεινής
με το εντυπωσιακό κωδωνοστάσιο.

Όμως παρά το φρικτό βασανιστήριο ούτε πόνο αισθάνθηκαν ούτε τα χέρια τους συντρίφθηκαν και βλέποντας ο Νέρων το θαύμα, διέταξε να κοπούν τα χέρια των μαρτύρων. 

Αμέσως άρπαξαν την Αγία Φωτεινή και αφού έδεσαν τα χέρια της, τα έβαλαν πάνω στο αμόνι αλλά παρά τα χτυπήματα με μαχαίρια, δεν κατόρθωσαν τίποτα, απεναντίας οι δήμιοι παρέλυσαν και έπεσαν κάτω σαν να ήταν νεκροί. 

Ο Νέρων διέταξε τους άνδρες να τους κλείσουν σε σκοτεινή φυλακή και την Αγία Φωτεινή μαζί με τις πέντε αδελφές της να τις οδηγήσουν μέσα σε ένα χρυσό κουβούκλιο. 

Αυτό ήτανε γεμάτο με χρυσά στολίδια, ενδύματα και ζώνες ενώ διέταξε και την κόρη του, τη Δομνίνα, να πάει μαζί με όλες τις υπηρέτριές της στο χρυσό κουβούκλιο για να δελεάσει τη Φωτεινή και τις αδελφές της να εγκαταλείψουν τη χριστιανική πίστη. 

Τους υποσχέθηκε επίσης ότι εάν αρνηθούν τον Χριστό θα έχουν πάντα την εύνοια και τη φροντίδα του και πολύ περισσότερα πλούτη και τιμές. 

Ομως οι άγιες γυναίκες απέρριψαν τις προτάσεις του και όταν η Αγία Φωτεινή είδε τη Δομνίνα, της είπε: «Χαῖρε, ἡ νύμφη τοῦ Κυρίου μου», η δε κόρη του Νέρωνα της απάντησε: «Χαίροις καί σύ, κυρία μου, ἡ λαμπάς τοῦ Χριστοῦ».

Το περίφημο μαρμάρινο κωδωνοστάσιο του Ιερού
Μητροπολιτικού Ναού Αγίας Φωτεινής Σμύρνης.

Μόλις η Αγία άκουσε τη Δομνίνα να λέει το όνομα του Χριστού, χάρηκε τόσο πολύ και την αγκάλιασε, την κατήχησε στη χριστιανική πίστη μαζί με όλες τις υπηρέτριές της και τις βάπτισε όλες. 

Στη Δομνίνα δόθηκε το όνομα Ανθούσα, η οποία διένειμε στους φτωχούς όλα τα χρυσά στολίδια και τα χρήματα που βρίσκονταν μέσα στο χρυσό κουβούκλιο. 

Ο Νέρων διέταξε εξοργισμένος να τους βάλουν όλους μέσα σε ένα πυρακτωμένο καμίνι που έκαιγε επί επτά ημέρες και να τους αφήσουν εκεί τρεις ημέρες, όμως όταν άνοιξαν το καμίνι τους βρήκαν όλους σώους και αβλαβείς, γεγονός που διαδόθηκε αμέσως στη Ρώμη.

Κατόπιν διέταξε να τους δώσουν θανατηφόρα δηλητήρια και προσκλήθηκε ο διαβόητος μάγος Λαμπάδιος, αλλά όλοι όσοι ήπιαν το δηλητήριο, έμειναν αβλαβείς και ο μάγος εκστατικός είπε στην Αγία ότι έχει και άλλο πολύ ισχυρότερο δηλητήριο και εάν και με αυτό δεν βρουν ακαριαίο θάνατο, τότε θα πιστέψει και εκείνος στον Κύριο. 

Όμως και αυτό το δηλητήριο δεν είχε απολύτως καμία επίπτωση, ο μάγος έμεινε άναυδος και αφού μάζεψε τα μαγικά του βιβλία, τα έριξε στη φωτιά ενώ κατόπιν βαπτίσθηκε χριστιανός, λαμβάνοντας το όνομα Θεόκλητος. 

Η οικογένεια της Αγίας Φωτεινής

Όταν ο Νέρων έμαθε για τη μεταστροφή στον χριστιανισμό του, Μάγου,  διέταξε και τον αποκεφάλισαν.

Μετά τη θανάτωση του Θεοκλήτου ο Νέρων πρόσταξε να κόψουν τα νεύρα των αγίων, αρχίζοντας από την Αγία Φωτεινή και μετά ανακάτεψαν θειάφι με λιωμένο μολύβι και το έχυσαν στο στόμα της και μέσα στα αυτιά των υπολοίπων, όμως και πάλι έμειναν αβλαβείς. 

Ο Νέρων έμεινε άναυδος, όμως διέταξε να τους κρεμάσουν, να ξύσουν όλο τους το σώμα, να τους κάψουν με αναμμένες λαμπάδες, ενώ μέσα στα ρουθούνια τους έχυσαν ξίδι αναμεμειγμένο με στάχτη, να τους τυφλώσουν και να τους κλείσουν φυλακή με δηλητηριώδη φίδια. 

Όμως τα φίδια απονεκρώθηκαν και μέσα από ένα υπέρλαμπρο φως ο Κύριος παρουσιάσθηκε, λέγοντάς τους: «Εἰρήνη ὑμῖν» και αφού πήρε την Αγία Φωτεινή από το χέρι, τη σήκωσε και της είπε: «Ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν πάντοτε, ὅθεν μή φοβεῖσθε, ἀλλά μᾶλλον πάντοτε χαίρετε». 

Με αυτό τον λόγο του Κυρίου ανέβλεψαν τα μάτια των τυφλωθέντων αγίων, που μόλις Τον είδαν, Τον προσκύνησαν και ο Κύριος, αφού τους ευλόγησε, λέγοντάς τους: «Ἀνδρίζεσθε καί ἐνδυναμοῦσθε», ανέβηκε στους ουρανούς.

Τμήμα της τιμίας κάρας της Αγίας (ινιακόν οστούν)
στην παλαιοχριστιανική βασιλική του Αγίου Παύλου της Ρώμης.

Ο Νέρων βλέποντας τα γενόμενα, πρόσταξε εξαγριωμένος να μείνουν οι άγιοι μέσα στη φυλακή τρία χρόνια. 

Μετά από τρία χρόνια έστειλε ανθρώπους και είδανε την Αγία Φωτεινή και τους συνακολούθους της να χαίρουν άκρας υγείας, να έχουν ανακτήσει την όρασή τους και ο χώρος της φυλακής να είχε πλημμυρίσει άπλετο φως και άρρητη ευωδία. 

Ο Νέρων διέταξε και οδηγήθηκαν ενώπιόν του και τους απείλησε με νέα φρικτά βασανιστήρια, όμως εκείνοι του δήλωσαν: «Ἐκεῖνο ὅπερ θέλεις ποίησον, διότι ἡμεῖς δέν θέλομεν παύσει κηρύττοντες τόν Χριστόν, ὅστις εἶναι Θεός ἀληθινός καί ποιητής τοῦ παντός».

Αμέσως ο Νέρων πρόσταξε να τους σταυρώσουν κατακέφαλα και να ξύσουν τις σάρκες τους επί τρεις ημέρες μέχρι να διαλυθούν και τους άφησαν κρεμασμένους για άλλες τέσσερις ημέρες όμως Άγγελος Κυρίου αφού τύφλωσε τους δήμιούς τους έλυσε τους μάρτυρες και θεράπευσε όλες τις πληγές τους.

Εικόνα της Κυριακής της Σαμαρείτιδος
Ι.Ν. Ζωοδόχου Πηγής, Λαρίσης 

Η Αγία Φωτεινή  προσευχήθηκε στον Θεό για τη σωτηρία τους και επανέκτησαν το φως τους, γεγονός που τους έκανε να πιστέψουν στον Ιησού Χριστό και να βαπτισθούν χριστιανοί.

Όταν  πληροφορήθηκε το γεγονός ο Νέρων, διέταξε εξοργισμένος να γδάρουν το δέρμα της Αγίας Φωτεινής, το οποίο έριξαν στο ποτάμι, ενώ την ίδια την έριξαν σε ένα πηγάδι. 

Ο Σεβαστιανός, ο Φωτεινός και ο Ιωσής είχαν την ίδια τύχη, αφού και τους τρεις τους έγδαραν, ενώ τους έκοψαν ακόμα και τα γεννητικά τους όργανα, τα οποία έριξαν στα σκυλιά. 

Στις πέντε αδελφές της Αγίας Φωτεινής έκοψαν πρώτα τους μαστούς τους και κατόπιν έγδαραν το δέρμα τους. 

Αξιοθαύμαστη υπήρξε η γενναιότητα της Αγίας Φωτίδος, μία από τις πέντε αδελφές της Αγίας Φωτεινής, που όταν πήγαν να την γδάρουν, υπέμενε το μαρτύριό καρτερικά και με παρρησία, εξαγριώνοντας ακόμη περισσότερο τον Νέρωνα, που διέταξε να την δέσουν στις λυγισμένες κορυφές δύο δένδρων που είχαν ενώσει με τη βία και κατόπιν να τις αφήσουν, με αποτέλεσμα να διαμελισθεί σε δύο μέρη.

Η κλήση τού Σωτήρος προς Σαμαρείτιδα 

Χειρόγραφο 11ου αιώνα,Μονή Διονυσίου, Άγιον Όρος

Κατόπιν  αποκεφαλίσθηκαν δια ξίφους οι υπόλοιποι μάρτυρες εκτός της Αγίας Φωτεινής, την οποία ανέσυραν από το πηγάδι και την έκλεισαν στη φυλακή. 

Όμως η Αγία αισθανόταν λύπη, διότι δεν είχε αξιωθεί ακόμη του στεφάνου του μαρτυρίου, όπως οι υπόλοιποι και άρχισε να προσεύχεται στον Θεό, ο Οποίος της παρουσιάσθηκε.

Αφού την σφράγισε τρεις φορές με το σημείο του Σταυρού, θεράπευσε όλες τις πληγές της και μετά από πολλές ημέρες, αφού η αγία δόξασε το όνομα του Θεού, κοιμήθηκε.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία ονόμασε την Αγία Φωτεινή μεγαλομάρτυρα και ισαπόστολο και καθιέρωσε να εορτάζει τη μνήμη της στις 26 Φεβρουαρίου, ενώ της έχει αφιερώσει και την Ε΄ Κυριακή από του Πάσχα, τη γνωστή ως «Κυριακή της Σαμαρείτιδος», κατά την οποία τιμούμε τον διάλογο του Ιησού Χριστού με την αμαρτωλή Σαμαρείτιδα, τη μετέπειτα μεγαλομάρτυρα και ισαπόστολο Αγία Φωτεινή.

Από τα ιερά λείψανα της Αγίας Φωτεινής σώζονται σε Μονές του Αγίου Όρους, τμήμα της τιμίας κάρας της στην Ιερά Μονή Γρηγορίου, μία ωλένη με άφθαρτη σάρκα στην Ιερά Μονή Παντοκράτορος, μία ωμοπλάτη και ένας εκ των ποδών της στην Ιερά Μονή Ιβήρων, ενώ αποτμήματα λειψάνων της φυλάσσονται στις Μονές Αγίας Λαύρας Καλαβρύτων, Κοιμήσεως Θεοτόκου Γηρομερίου Θεσπρωτίας και Κύκκου Κύπρου. 

Επίσης τμήμα της τιμίας κάρας της φυλάσσεται και στην παλαιοχριστιανική βασιλική του Αγίου Παύλου στη Ρώμη.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ 

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ 
ΦΩΤΕΙΝΗΣ ΤΗΣ ΣΑΜΑΡΕΙΤΙΔΟΣ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)