Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΑΓΙΑΣΟΥ, ΛΕΣΒΟΣ.

Φυλάσσεται στο ομώνυμο Ιερό Προσκύνημα της Κοίμησης της Θεοτόκου στο κέντρο της Αγιάσου, στην Λέσβο.

Ο Ιερός Ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου, 

στην Αγιάσο που φυλάσσεται η Θαυματουργή 

εικόνα της Παναγίας.

πηγή

Στα τέλη του 8ου αιώνα, όταν και εκτυλισσόταν  η σκοτεινή και θλιβερή περίοδος των εικονομαχιών, στην Κωνσταντινούπολη ο εικονόφιλος ιερομόναχος του παρεκκλησίου των ανακτόρων Αγάθων ο Εφέσιος πέφτει σε δυσμένεια του Αυτοκράτορα Λέοντα Δ΄ και αυτοεξορίζεται έτσι στα Ιεροσόλυμα. 

Το 803 πληροφορείται ότι στο νησί της Λέσβου είναι εξόριστη και η εικονόφιλη αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία, και έτσι θέλοντας να τη συναντήσει καθώς όμως και για να είναι έτσι πιο κοντά στην Κωνσταντινούπολη, πάει στη Λέσβο.

Μαζί του παίρνει μια παλιά βυζαντινή εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, διαστάσεων 0.56 Χ0.62 εκατοστών, έναν ασημένιο σταυρό με Τίμιο ξύλο, ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο του Ε΄ αιώνα, λείψανα του Αγίου Διονυσίου του Αεροπαγίτη και άλλα ιερά κειμήλια.

Άποψη του ιερού τέμπλου του ναού

πηγή

Φτάνοντας στο νησί, η Ειρήνη η Αθηναία είχε πεθάνει, έτσι ακολουθώντας ρέματα χειμάρρων ανηφορίζει προς τις πηγές τους, σε δασωμένα βουνά και σταματά στους πρόποδες του όρους Όλυμπος σε ένα σημείο που η οργιάζουσα βλάστηση της ρεματιάς του προσφέρει αρκετή ασφάλεια. 

Στο μέρος αυτό, που βρίσκεται στη σημερινή συνοικία του χωριού «Καρυά», εκεί ακριβώς που υπάρχει το εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής, κρύβει τα ιερά κειμήλια και φτιάχνει τη σκήτη του.

Έρχεται σε επαφή με τους κατοίκους των κοντινών χωριών Καρήνης και Πενθίλης, αποκτά την εμπιστοσύνη και το σεβασμό τους και τους αποκαλύπτει το μυστικό του, δηλώνοντας ότι το εικόνισμα της Παναγίας το είχε ζωγραφίσει σύμφωνα με τη θρησκευτική παράδοση ο Ευαγγελιστής Λουκάς.

Άποψη του εσωτερικού του Ναού
πηγή

Αρχίζουν να πηγαίνουν στη σκήτη του πιστοί και κάποιοι μένουν κοντά του έτσι αρχές του 9ου αιώνα ιδρύεται μικρή μονή και η φήμη της συνεχώς εξαπλώνεται αφού πιστοί συρρέουν να προσκυνήσουν την εικόνα της Παναγίας.

Όταν στις 2 του Φλεβάρη 830 πέθανε ο Αγάθωνας, οι μοναχοί σύμφωνα με την θέλησή του εξακολούθησαν να διατηρούν μέσα στην κρύπτη της μονής την εικόνα της Παναγίας και τα άλλα κειμήλια εξ αιτίας του φόβου των εικονομάχων, αλλά και των πειρατών, που λυμαίνονταν τα νησιά.

Το 842 όταν επικράτησε η Ορθοδοξία και αναστηλώθηκαν οι ιερές εικόνες σε όλη την βυζαντινή αυτοκρατορία, η σκήτη του Αγάθωνα έγινε τόπος προσκυνήματος και η Παναγία έγινε γνωστή όχι μονάχα στο νησί, αλλά και σ' ολόκληρη την αντικρινή Αιολίδα, έλεγαν μάλιστα ότι δυο προσκυνήματα στην «Αγία Σιών» ισοδυναμούσαν με ένα στους Αγίους Τόπους.

Πανοραμική άποψη του Ναού
πηγή

Το 1170 οι καλόγεροι της Καρυάς έχτισαν με άδεια του τότε διοικητή Λέσβου Κωνσταντίνου Βαλέριου, Ναό της Παναγίας, στο ύψωμα που ήταν τα οστά του Αγάθωνα ο οποίος τελείωσε και εγκαινιάστηκε το 1173 ενώ γύρω από το Ναό σχηματίστηκε οικισμός που εξελίχτηκε με την πάροδο του χρόνου σε κωμόπολη.

Το 1783 είχε διαλυθεί η Μονή του Αγάθωνα, ο ναός έγινε Ενοριακός της Αγιάσου, ήταν όμως ετοιμόρροπος, έτσι το 1806 με πρωτοβουλία του τότε Μητροπολίτη Μυτιλήνης Ιερεμίου Δ΄ και των προκρίτων της Αγιάσου κατεδαφίστηκε και κτίστηκε νέος και μεγαλύτερος.

Εκείνος ο Ναός όμως τη νύχτα της 6ης του Αυγούστου του 1812, κάηκε στην μεγάλη φωτιά που αποτέφρωσε μεγάλο μέρος της Αγιάσου, ενώ από τις εικόνες του τέμπλου μόνο μία, η εικόνα του Χριστού, καταστράφηκε, όλες οι άλλες διασώθηκαν.

Το εσωτερικό του Ναού της Παναγίας σε
φωτογραφία του 1904
πηγή

Το 1815 με τις δωρεές που προσφέρουν οι Χριστιανοί της Αγιάσου, και με τους εράνους που ενεργεί ο μητροπολίτης Μυτιλήνης Καλλίνικος ανεγείρεται πάνω στα θεμέλια του παλιού νέος ναός, ο τρίτος στη σειρά, ο οποίος διασώζεται μέχρι σήμερα.

Ο ναός χτίστηκε με άδεια του Σουλτάνου Μαχμούτ του Β΄, που χορηγήθηκε ύστερα από αίτηση των κατοίκων της Αγιάσου, με τον όρο να μη γίνει μεγαλύτερος απ' τον παλιό.  

Ο ναός είναι τρίκλιτη βασιλική με τρεις κόγχες Ιερού Βήματος, τρεις Άγιες Τράπεζες (απ' τις οποίες η δεξιά είναι αφιερωμένη στον Άγιο Χαράλαμπο και η αριστερή στον Άγιο Νικόλαο), μαρμάρινο τέμπλο και μεγάλο γυναικωνίτη. Επί πολλά χρόνια ειδικοί τεχνίτες καταγίνονταν με την κατασκευή του τέμπλου, του θρόνου και του άμβωνα. Τα αφιερώματα των πιστών, οι βυζαντινές και μεταβυζαντινές εικόνες που κοσμούν το ναό, αποτελούν ένα θησαυρό αμύθητης αξίας και η εσωτερική διακόσμηση του ναού συμπληρώθηκε με νέο έρανο το 1938.

Ο βυζαντινός σταυρός ευλογίας, με τεμάχιο Τιμίου Ξύλου
 τον οποίο κατά την παράδοση έφερε μαζί του από τα
Ιεροσόλυμα ο ιερομόναχος Αγάθων.
πηγή

Μια δεύτερη πυρκαγιά, στα 1877, έκαψε σχεδόν ολόκληρο το χωριό, όχι όμως και την εκκλησία, τα σπίτια, που μέχρι τότε ήταν από τη μέση και πάνω ξύλινα και προεξείχαν στους στενούς δρόμους χτίστηκαν ξανά πέτρινα, οι δρόμοι μεγάλωσαν και το χωριό πήρε τη σημερινή μορφή του. 

Το 1971 το Προσκύνημα της Παναγίας αναγνωρίστηκε και κατά νόμο «Ιερό Προσκύνημα» και διοικείται έκτοτε από πενταμελή Επιτροπή, το 1977 έγινε η τελευταία ριζική εσωτερική ανακαίνιση του Προσκυνήματος ενώ τα λείψανα του Οσίου Αγάθωνα του Εφέσιου, σήμερα βρίσκονται και αυτά στον Ναό.

Από το 1972, στον Ναό λειτουργεί Εκκλησιαστικό Μουσείο, στο όποιο φυλάσσονται: Ο σταυρός με το Τίμιο Ξύλο πού έφερε, ο Αγαθών, δύο μεμβράνινα φύλλα Ευαγγελίου του Ε' αιώνα, ίσως αυτού πού έφερε ο Αγαθών, ιερά Ευαγγέλια, δύο λειψανοθήκες, δισκοπότηρα, ποιμαντικές ράβδοι, παλαιά κανδήλια, ιστορικά, χρυσοκέντητα άμφια, ένα επιτραχήλιο του 16ου αιώνα με 55 χρυσοκέντητες εικόνες και άλλα ιερά κειμήλια μεγάλης αξίας.

 

Ακόμη από το 1982 λειτουργεί και Λαογραφικό Μουσείο με πολύτιμα έργα λαϊκής τέχνης όπως κεντήματα, υφαντά, ενδυμασίες, παλαιά χάλκινα σκεύη, κοσμήματα, νομίσματα και αλλά αντικείμενα.

Η εικόνα αντίγραφο έχει επίχρυση επένδυση 

που ξεκλειδώνει και ανοίγει σαν παράθυρο.

πηγή

Το όνομα Αγιάσος.

Σύμφωνα με την επικρατούσα σήμερα άποψη, το όνομα του χωριού προέρχεται από την επιγραφή της εικόνας της Παναγίας που έφερε ο Αγάθωνας από τα Ιεροσόλυμα, «ΜΗΤΗΡ ΘΕΟΥ ΑΓΙΑ ΣΙΩΝ». 

Οι πιστοί μάλιστα που πήγαιναν για προσκύνημα στην Παναγία, έλεγαν χαρακτηριστικά: “Πάμε στην Αγία Σιών” ή “πάμε στην ΑγιάΣων” έτσι η αιτιατική “Αγιάσον” έγινε και ονομαστική “Αγιάσος”.

Γύρω στο 1453, όταν αλώθηκε η Κωνσταντινούπολη από τους Τούρκους, οι Χριστιανοί του ναού βλέποντας ότι η εικόνα της Παναγίας άρχισε να καταστρέφεται από το πέρασμα του χρόνου, ανέθεσαν σε έναν πολύ καλό αγιογράφο να κάνει ένα πιστό αντίγραφο της παλιάς εκείνης εικόνας έτσι ώστε να κρύψουν αλλά και να προφυλάξουν την πρωτότυπη. 

Η επιγραφή στην επένδυση της Εικόνας - αντιγράφου.

Η πρωτότυπη εικόνα της Παναγίας που έφερε ο 

Ιερομόναχος Αγάθων από τα Ιεροσόλυμα.

Η εικόνα – αντίγραφο είναι έργο εξαιρετικής Βυζαντινής τέχνης που οι ειδικοί λένε, ότι έγινε κατά τους χρόνους της αλώσεως, δηλαδή γύρω στο 1453 ενώ έχει επίχρυση καλλιτεχνική επένδυση φτιαγμένη έτσι ώστε να ξεκλειδώνει και να ανοίγει σαν παράθυρο, για να φαίνεται η εικόνα.

Το 1838 η πρωτότυπη εικόνα βρέθηκε κρυμμένη στο εσωτερικό της νεότερης εικόνας της Παναγίας, μέσα σε ξύλινο κουτί και τυλιγμένη σε ύφασμα βουτηγμένο σε κηρομαστίχα, αλλά φοβερά κατεστραμμένη. 

Η αποκατάσταση των φθορών που δημιούργησε ο χρόνος έγινε με μεγάλη επιμέλεια από το Ρώσο τεχνίτη και ειδικό συντηρητή των εικόνων του Βυζαντινού Μουσείου Αθηνών, Βασίλειο Ραχτσέβσκι. 

Η παλιά, αρχική εκείνη εικόνα τοποθετήθηκε από τότε μέσα σε μία ξύλινη θήκη με διπλό κρύσταλλο και μέσα σε μαρμάρινο προσκυνητάρι μπροστά ακριβώς από το αντίγραφο εικόνισμα της Παναγίας που βρίσκεται στο τέμπλο.

Δείτε το ενδιαφέρον βίντεο της ΕΡΤ.

ΤΟ ΔΕΞΙ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΥΤΙΛΗΝΗΣ.

Φυλάσσεται στον ομώνυμο Ιερό Ναό του Αγίου Γεωργίου, στο Σκαλοχώρι της Λέσβου και φέρει επιγραφή «Ἅγιος Γιόργις».

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος  Γεώργιος  Μυτιλήνης. 

Τοιχογραφία (Fresco) περίπου του 1350 στην  Εκκλησία του 

Χριστού Παντοκράτορα τής Ιεράς Μονής Βισόκι Ντετσάνι, 

Κοσσυφοπέδιο, Σερβία. 

Ο Γεώργιος ο επονομαζόμενος Σημαιοφόρος γεννήθηκε γύρω στα 776 στα παράλια της Μικράς Ασίας, ήτανε γόνος εύπορης οικογένειας που μετά το θάνατο των γονέων του μοίρασε την πατρική του περιουσία σε φτωχούς και σε ηλικία 18 ετών εκάρη μοναχός σε άγνωστη προς εμάς, κοινοβιακή Μονή, στην οποία έμεινε δύο χρόνια.

Στη Μυτιλήνη τον συναντούμε αυστηρά ασκούμενο σε σπήλαιο και το 804 χειροτονήθηκε Επίσκοπος Μυτιλήνης και στη δεύτερη φάση της Εικονομαχίας στην Κωνσταντινούπολη, μαζί με τον Πατριάρχη Νικηφόρο υπερασπίσθηκε τους εικονοφίλους, για αυτό και εξορίστηκε σε κοντινό στην Πόλη νησί. 

Κατά την περίοδο της εξορίας του ο βιογράφος του διασώσει τη μαρτυρία τριών θαυμάτων, τη θεραπεία ενός δαιμονιζόμενου ονόματι Κωνσταντίνος, ενός ακόμη δαιμονιζομένου κωφαλάλου και ενός τυφλού. 

Εξαιτίας της αυστηρής άσκησης και των κακουχιών κοιμήθηκε στις 7 Απριλίου του 821, σε ηλικία 45 ετών και επί πατριαρχείας Μεθοδίου (842 - 847) τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στη Μυτιλήνη και αυτό το γεγονός περιγράφεται στον βίο του: «Πάντες οἱ τῆς νήσου Μυτιλήνης οἰκήτορες, ἅμα πρεσβυτέροις καὶ παντὶ τῷ κλήρῳ παρεγένοντο ἔνθα κατέκειτο τὸ σῶμα τοῦ ὁσίου πατρὸς ἠμῶν καὶ ὁμολογητοὺ Γεωργίου, καὶ δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς ἀγρυπνήσαντες, τὴ ἐπιούση ἡμέρα λαβόντες τὸ σῶμα μετὰ ψαλμῶν καὶ ὕμνων ἀπεκόμισαν αὐτὸ εἰς τὴν ἰδὶαν νῆσον καὶ κατέθεικαν αὐτὸ μετὰ καὶ τῶν λοιπῶν πατέρων, δόξαν ἀναπέμποντες τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Υἱῷ καὶ τῷ Ἁγίῳ Πνεύματι»..

Κατά μια άλλη όμως παράδοση το σώμα του Γεωργίου τάφηκε στη Μυτιλήνη στη θέση «τρία κυπαρίσσια» ή «Σαρή Μπαμπά», όπου εικάζεται ότι εδώ ο άγιος ίδρυσε και Μονή, στην οποία κατά τα τελευταία έτη του βίου μόνασε και σύμφωνα με σωζόμενα πατριαρχικά έγγραφα του 1256, η Μονή αυτή ήταν η πρώτη στη Μυτιλήνη, υπήρξε «αυτοδέσποτη» και δεν υπάγονταν στην Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως, αλλά ούτε στη Μητρόπολη Μυτιλήνης ενώ οι μοναχοί της ονομάζονταν «οσιογεωργίται».

Κατά τον 18ο αιώνα σωζόταν και τιμόταν στη Μυτιλήνη η χείρα του Αγίου, αυτή είναι η δεξιά χείρα που σώζεται σήμερα στο Σκαλοχώρι και φέρει επιγραφή «Ἅγιος Γιόργις».

Δεν είναι γνωστό τι απέγιναν με το πέρασμα του χρόνου τα λείψανα του Αγίου, είναι όμως γνωστό, ότι το χέρι του Αγίου παρέμεινε στη Μυτιλήνη και εγκωμιάζεται στην ακολουθία του σαν θαυματουργό, όπως βλέπομε στις παρακάτω φράσεις: «Πηγήν ανεξάντλητον η ση ποίμνη των ιάσεων την ιεράν κεκτημένη σου χείρα...». «Τους πλουτούντας, μάκαρ, χείρα την σην, την σεπτήν και θείαν και τιμώντας πανευλαβώς». «Εορτάζει σήμερον η Εκκλησία την σεπτήν σου κοίμησιν, αρχιεράρχα του Χριστού σημειοφόρε Γεώργιε, σου προσκυνούσα την χείρα την πάνσεπτον».

Η μνήμη του τιμάται στις 7 Απριλίου. 

πηγή

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΓΝΑΤΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΑΛΙΑΝΟΥ, ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΜΗΘΥΜΝΗΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Λειμώνος, στην Λέσβο.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλλιανός, Αρχιεπίσκοπος Μηθύμνης, 

Είναι η πρώτη και παλαιότερη εικόνα του Αγίου Ιγνατίου, 

που φιλοτεχνήθηκε πιθανόν κατά τη διάρκεια της ζωής του, 

όπως φαίνεται από το ότι δεν καταγράφεται το όνομα του 

αγίου, αλλά μόνο η επιγραφή «ο κτύτωρ»

Ο Άγιος Ιγνάτιος, γεννήθηκε το 1492 στο χωριό Φάραγγα της Μυτιλήνης που δεν υπάρχει σήμερα, και επονομαζόταν Αγαλιανός της μεγάλης οικογένειας των Αγαλιανών με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη. 

Ο πατέρας του ονομαζόταν Εμμανουήλ και ο παππούς του Γεώργιος ενώ ήτανε και δύο ιερείς της τότε Μητρόπολης Μηθύμνης και μάλιστα οφφιούχοι.

Ο Ιωάννης (το βαπτιστικό του όνομα), σε νεαρή ηλικία παντρεύτηκε την Μαρία, απέκτησε παιδιά και αργότερα έγινε κι αυτός Ιερέας στα Φάραγγα, πήρε μάλιστα και το οφφίκιο του Σακελιώνος.

Μετά τον θάνατο της γυναίκας του και των παιδιών του από μία μεγάλη και θανατηφόρα επιδημική αρρώστια που έπληξε την Λέσβο και σώθηκε μόνο ένα παιδί του, ο Μεθόδιος που αργότερα έγινε και αυτός μοναχός, αποσύρθηκε στο μικρό ξωκκλήσι του Ταξιάρχη του Λειμώνα. 

Αυτό βρισκόταν μέσα σε κτήμα που ανήκε στον πατέρα του, ασχολούμενος με μελέτη, προσευχή και την καλλιέργεια του πατρικού κτήματος και με προσωπική του δαπάνη επισκεύασε το ερειπωμένο και παλιό Μοναστήρι της Μυρσινιώτισσας που και αυτό βρισκόταν σε έκταση που ανήκε στην οικογένειά του.

Άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλιανός, Αρχιεπίσκοπος Μηθύμνης,
 Λιθογραφία του 1858.

Επίσης ίδρυσε και το Μοναστήρι του Λειμώνος, επάνω στα ερείπια του μικρού ξωκκλησίου του Αρχιστρατήγου Μιχαήλ χτίζοντας ένα λαμπρό και μεγάλο Ναό, απαραίτητο για τους πολλούς Μοναχούς που είχαν μαζευτεί εκεί, αλλά και των πολλών προσκυνητών που ερχότανε στο Μοναστήρι.

Tο Mάρτιο του 1530 ο Ιγνάτιος συνέταξε τη Διαθήκη του, που σώζεται σήμερα σε δύο χειρόγραφα της μονής και που συμπληρωμένη από τρεις ακόμη μεταγενέστερες επιστολές του αγίου προς την ηγουμένη και τις μοναχές της Mονής Mυρσινιωτίσσης, απετέλεσε κατ’ ουσίαν το Τυπικό, βάσει του οποίου λειτούργησαν οι δύο μονές, τις οποίες ίδρυσε ο άγιος.

Για να διασώσει το Μοναστήρι από τις αρπακτικές διαθέσεις των Τούρκων, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και κατόρθωσε να εκδοθεί μία Πατριαρχικὴ Πράξη, το 1530, αλλά και διατάγματα τής Τουρκικής Κυβέρνησης (φιρμάνια), με τα οποία κατοχύρωσε και προστάτεψε τελικά την Μοναστηριακή περιουσία.

Η Μονή Λειμώνος

Μετά από την αποπεράτωση του Μοναστηριού, διετέλεσε μόνο τέσσερα χρόνια ως Ηγούμενος, από το 1526 έως το 1530 και τον επόμενο χρόνο, το 1531, ενώ βρισκότανε στην Κωνσταντινούπολη τον εξέλεξαν Μητροπολίτη Μηθύμνης, αναγνωρίζοντας «την λαμπροτάτην καὶ ισάγγελον πολιτείαν αυτού». 

Όταν ανέλαβε τα επισκοπικά του καθήκοντα, αποφασισμένος να δώσει όλες τις δυνάμεις του γιά την διοίκηση της Εκκλησίας, παρέδωσε την φροντίδα του Μοναστηριού στον γιό του, Μοναχό Μεθόδιο.

Ως Μητροπολίτης υπήρξε ο πατέρας, ο διδάσκαλος και ο σύμβουλος για όλους τους ανθρώπους, στα δύσκολα χρόνια της τουρκοκρατίας ενώ ίδρυσε και τη περίφημη «Λειμωνιάδα Σχολή», όπου λειτουργούσαν σχολεία για να διατηρείται η ελληνική γλώσσα και η ιστορία τους Γένους, διδάσκοντας ο ίδιος, καθώς και άλλοι σοφοί διδάσκαλοι όπως ο γιός του Μεθόδιος, ο σοφός Παχώμιος Ρουσάνος, ο Βενιαμίν ο Λέσβιος κ.α.

Το κελί του αγίου Ιγνατίου στη Μονή Λειμώνος
πηγή

Στα τέλη του 1563, παραιτήθηκε από μητροπολίτης Καλλονής και αφοσιώθηκε ως απλός Μοναχός στις Μονές που ίδρυσε,  μέχρι που κοιμήθηκε οσιακά στις 14 Οκτωβρίου του 1566 και τον ενταφίασαν με βαθιά θλίψη αλλά με πολύ μεγάλες τιμές οι Χριστιανοί κάτοικοι όλων των γύρω χωριών, στο ιερό του Καθολικού της Μονής της Μυρσινιώτισσας.

Έπειτα από εννέα χρόνια από την κοίμηση του αγίου Ιγνατίου, επισκέφθηκε την Λέσβο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σίλβεστρος, φίλος του Αγίου. 

Παρά τις εντολές πού είχε δώσει ο Άγιος να μην ανοιχτεί ο τάφος του, ο Σίλβεστρος επέμενε να κάνει Ανακομιδή των Λειψάνων και όταν τελικά, άνοιξαν τον τάφο του Ιγνατίου, είδαν να βγαίνει μύρο και άρωμα από μέσα όπως και από τα οστά του, ένα ακόμα σημείο της αγιότητάς του ενώ τα λείψανα του Αγίου Ιγνατίου, επιτέλεσαν και επιτελούν πολλά Θαύματα.

Η μνήμη του τιμάται στις 14 Οκτωβρίου.

Ιερά Μονή Λειμώνος, Λέσβος.

Βρίσκεται στο κέντρο της Λέσβου και σε απόσταση 4 χιλιομέτρων βορειοδυτικά της Καλλονής, σε ένα εύφορο λεκανοπέδιο ενώ ονομάστηκε έτσι διότι βρίσκεται στο κέντρο ενός λιβαδιού (λειμώνα).

Άποψη της εισόδου της Μονής

Επανιδρύθηκε, στη θέση μιας προγενέστερης μονής, από τον επίσκοπο Μηθύμνης Άγιο Ιγνάτιο Αγαλιανό το 1526 και αφιερώθηκε στον αρχάγγελο Μιχαήλ ενώ μετά την αναγνώριση της αγιότητας του κτίτορός της από το ορθόδοξο πλήρωμα μετονομάστηκε σε Mονή Αγίου Ιγνατίου, τον οποίο διαδέχθηκε στην ηγουμενία της Μονής, ο υιός του Ματθαίος.

Η Mονή Λειμώνος ανοικοδομήθηκε, όπως και η Mονή Mυρσινιωτίσσης, πάνω στα ερείπια ενός βυζαντινού μοναστηριού, το οποίο είχε ερημωθεί είτε κατά την άλωση της Λέσβου από τους Oθωμανούς (1462) είτε λίγες δεκαετίες νωρίτερα, χωρίς δυστυχώς να σώζεται κανένα στοιχείο για την ίδρυση, τη λειτουργία και τη διάλυσή του.

Άποψη των κτιρίων της Μονής

Άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλλιανός, Αρχιεπίσκοπος Μηθύμνης, 

Είναι η πρώτη και παλαιότερη εικόνα του Αγίου Ιγνατίου, 

που φιλοτεχνήθηκε πιθανόν κατά τη διάρκεια της ζωής του, 

όπως φαίνεται από το ότι δεν καταγράφεται το όνομα του 

αγίου, αλλά μόνο η επιγραφή «ο κτύτωρ»

O ίδιος ο άγιος Ιγνάτιος ο Αγαλιανός, αναφέρει στη διαθήκη του ότι ανοικοδόμησε τη Μονή «εκ παλαιών θεμελίων» και «εξ ιδίων αναλωμάτων». 

Παράλληλα είχε και τη στήριξη πολλών ευσεβών χριστιανών, όχι μόνο κατοίκων της περιοχής αλλά και ξένων, οι οποίοι συνεισέφεραν και σε οικονομικό επίπεδο, αλλά και με την προσωπική τους εργασία.

Τους πρώτους χρόνους μετά την ίδρυσή της συγκεντρώθηκαν στη μονή δώδεκα μοναχοί, στους οποίους συγκαταλεγόταν ο πατέρας και ο γιος του αγίου Ιγνατίου. 

Αργότερα ο αριθμός των μοναχών αυξήθηκε και υπάρχουν μαρτυρίες ότι σε κάποιες περιόδους ξεπέρασε τους εκατόν πενήντα.

Ο Ιγνάτιος ίδρυσε και την περίφημη Λειμωνιάδα σχολή, η οποία συνέβαλε στην αναβίωση του μοναχισμού στη Λέσβο.

Συνολικά όσο ζούσε, είχε ιδρύσει και λειτουργούσαν στα χρόνια του οι εξής Σχολές: α) η περίφημη Λειμωνιάδα Σχολή, μοναδική στο Αιγαίο Πέλαγος, β) το Φροντιστήριο, ίδια περίπου Σχολή με την πιο πάνω, για κορίτσια (το πρώτο στην Ελλάδα Κατηχητικό Σχολείο, Οικοτροφείο και Οικοκυρική Σχολή), γ) η Σχολή Καλλιγράφων και Αντιγραφέων και δ) η Σχολή Κεντητών και Κεντηστριών.

Η Τιμία Κάρα του Αγίου Ιγνατίου

πηγή

Ο Άγιος Ιγνάτιος πρωτοστάτησε επίσης και στην ανέγερση γεφυριών καθώς και βρυσών που σήμερα φέρουν το όνομά του.

Γεννήθηκε το 1492 στο χωριό Φάραγγα της Μυτιλήνης που δεν υπάρχει σήμερα, κοντά στην Καλλονή, επονομαζόταν Αγαλλιανός της μεγάλης οικογένειας των Αγαλλιανών με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, o πατέρας του Εμμανουήλ Αγαλιανός και ο παππούς του Γεώργιος, ήτανε και δύο ιερείς  της τότε Μητρόπολης Μηθύμνης.

Ο Ιωάννης (αυτό ήταν το πρώτο του όνομα), σε νεαρή ηλικία παντρεύτηκε την Μαρία, απέκτησε παιδιά και αργότερα έγινε κι αυτός Ιερέας στα Φάραγγα, πήρε μάλιστα και το οφφίκιο του Σακελιώνος ενώ μετά τον θάνατο της γυναίκας του και των παιδιών του από κάποια επιδημική αρρώστια, αποσύρθηκε στο μικρό ξωκκλήσι του Ταξιάρχη του Λειμώνα, που βρισκόταν μέσα σε κτήμα που ανήκε στον πατέρα του, ασχολούμενος με μελέτη, προσευχή και την καλλιέργεια του πατρικού κτήματος.

Το κελάκι του Αγίου Ιγνατίου

Από την οικογένειά του σώθηκε μόνο ένα παιδί του, ο Μεθόδιος που αργότερα έγινε και αυτός μοναχός.

Με προσωπική του δαπάνη επισκεύασε το ερειπωμένο Μοναστήρι της Μυρσινιώτισσας που και αυτό βρισκόταν σε έκταση που ανήκε στην οικογένειά του και ίδρυσε το Μοναστήρι του Λειμώνος, χτίζοντας λαμπρό Ναό, μεγάλο, απαραίτητο για τους πολλούς Μοναχούς που είχαν μαζευτεί αλλά και των πολλών προσκυνητών που ερχότανε στο Μοναστήρι.

Tο Mάρτιο του 1530 ο Ιγνάτιος συνέταξε τη Διαθήκη του, που σώζεται σε δύο χειρόγραφα της μονής και που συμπληρωμένη από τρεις ακόμη μεταγενέστερες επιστολές του αγίου προς την ηγουμένη και τις μοναχές της Mονής Mυρσινιωτίσσης,  απετέλεσε κατ’ ουσίαν το Τυπικό, βάσει του οποίου λειτούργησαν οι δύο μονές, τις οποίες ίδρυσε ο άγιος.

Άποψη των τοιχογραφιών του Καθολικού

Για να διασώσει το Μοναστήρι από τις αρπακτικές διαθέσεις των Τούρκων, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και κατόρθωσε να εκδοθεί Πατριαρχικὴ Πράξη το 1530 αλλά και διατάγματα τής Τουρκικής Κυβέρνησης (φιρμάνια), με τα οποία κατοχύρωσε την Μοναστηριακή περιουσία.

Μετά από την αποπεράτωση του Μοναστηριού, τέσσερα μόνο χρόνια τα κυβέρνησε σαν Ηγούμενος, από το 1526 έως το 1530. 

Τον επόμενο χρόνο, το 1531, ενώ βρισκότανε στην Κωνσταντινούπολη τον εξέλεξαν Μητροπολίτη Μηθύμνης, αναγνωρίζοντας «τὴν λαμπροτάτην καὶ ἰσάγγελον πολιτείαν αὐτοῦ». 

Όταν ανέλαβε τα επισκοπικά του καθήκοντα, αποφασισμένος να δώσει όλες τις δυνάμεις του γιά την διοίκηση της Εκκλησίας, παρέδωσε την φροντίδα του Μοναστηριου στον γιό του, Μοναχό Μεθόδιο.

Στα τέλη του 1563, παραιτήθηκε από μητροπολίτης Καλλονής και αφοσιώθηκε ως Μοναχός στις Μονές που ίδρυσε,  μέχρι που κοιμήθηκε οσιακά στις 14 Οκτωβρίου του 1566 και τον ενταφίασαν με βαθιά θλίψη καθώς και με πολύ μεγάλες τιμές οι Χριστιανοί κάτοικοι όλων των γύρω χωριών, στο ιερό του Καθολικού της Μονής της Μυρσινιώτισσας.

Άποψη των τοιχογραφιών στο Καθολικό

Άποψη των τοιχογραφιών του Καθολικού

Έπειτα από εννέα χρόνια, επισκέφθηκε την Λέσβο ο Πατριάρχης Αλεξανδρείας Σίλβεστρος, φίλος του Αγίου Ιγνατίου. 

Παρά τις εντολές πού είχε δώσει ο Άγιος να μην ανοιχτεί ο τάφος του, ο Σίλβεστρος επέμενε να κάνει Ανακομιδή των Λειψάνων. 

Όταν τελικά, άνοιξαν τον τάφο του Ιγνατίου, είδαν να βγαίνει μύρον και άρωμα από μέσα όπως και από τα οστά του, ένα ακόμα σημείο της αγιότητάς του ενώ τα λείψανα του Αγίου Ιγνατίου, επιτέλεσαν και επιτελούν πολλά Θαύματα.

Λίγα μόλις χρόνια μετά την επανίδρυση της η Μονή Λειμώνος, απέκτησε την πατριαρχική της και σταυροπηγιακή της ιδιότητα, βάσει της οποίας τέθηκε και υπό την άμεση εποπτεία του Oικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη, μέχρι τα μέσα περίπου του 20ού αιώνα, οπότε και περιήλθε στη διοικητική ευθύνη της Μητροπόλεως Μηθύμνης, στην οποία και ανήκει μέχρι και σήμερα.

Άποψη του ψαλτηρίου στο καθολικό της Μονής
Αρχείο ΙΑΑ - © Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών
πηγή

Με τα χρόνια απέκτησε σημαντική κτηματική περιουσία, διέθετε ελαιοτριβείο ενώ στην Λειμωνιάδα Σχολή της Μονής, δίδαξαν σημαντικοί διδάσκαλοι όπως ο ίδιος ο Άγιος, ο γιός του Μεθόδιος, ο Παχώμιος Ρουσάνος, ο Βενιαμίν ο Λέσβιος κ.α 

Το λατρευτικό συγκρότημα της μονής Λειμώνος αποτελείται από οικοδομήματα διαφόρων εποχών ενώ το καθολικό που είναι στον κεντρικό περίβολο είναι τρίκλιτη βασιλική με υπερυψωμένο μεσαίο κλίτος. 

Το καθολικό χτίστηκε το 1795 στη θέση παλαιότερου, έχει ενσωματωμένα παρεκκλήσια της Ζωοδόχου Πηγής, του Αγίου Ιγνατίου, Αγίου Χαραλάμπους και του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου ενώ διαθέτει εξαιρετικής τέχνης τοιχογραφίες του 16 – 17ου αιώνα με την πιο νεότερη φάση της τοιχογράφησης να είναι του 1800, από τον αγιορείτη μοναχό Νικηφόρο και το τέμπλο του είναι ξυλόγλυπτο, επιχρυσωμένο και διέπεται από την τεχνοτροπία του οθωμανικού μπαρόκ.

Άποψη του εσωτερικού του Καθολικού

Άποψη του περίτεχνου τέμπλου του ναού

Αρχείο ΙΑΑ - © Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών

πηγή

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εικονογραφικό πρόγραμμα των τοιχογραφιών του σκευοφυλάκιου (κρύπτης) στο ανατολικό τμήμα του ναού ενώ στο κοιμητήριο της μονής που βρίσκεται εκτός του περιβόλου, σώζονται τοιχογραφίες του 16ου αιώνα.

Στο ιεροφυλάκιο της Μονής φυλάσσονται και λείψανα του αγίου Ιγνατίου καθώς και άλλων διαφόρων αγίων, επίσης τεμάχιο του Τιμίου Ξύλου, αλλά και ένα τεμάχιο από την Τιμία Ζώνη της Παναγίας μας.

Στη δυτική πτέρυγα του κεντρικού περιβόλου της Μονής, φυλάσσονται διάφορα ιερά άμφια, εξαιρετικά δείγματα της εκκλησιαστικής χρυσοκεντητικής, βημόθυρα του Ιερού Βήματος, διάφορα σπαράγματα τοιχογραφιών, διάφορες φορητές εικόνες, ιερά σκεύη, λειψανοθήκες, καθώς και η σημαντικότατη και περίφημη, βιβλιοθήκη της μονής.

Άποψη των τοιχογραφιών της Μονής

Στη βιβλιοθήκη του μοναστηριού, υπάρχουνε 516 χειρόγραφοι κώδικες από τον 9ο αιώνα, από τους οποίους οι 59 είναι περγαμηνοί και οι υπόλοιποι χαρτώοι ή βομβύκινοι (βαμβακεροί, μεταξωτοί), επίσης 20.000 βιβλία με παλαιότερο αυτό του 1498.

Το 1866 - 86 η Κοινότητα Καλλονής ζητά από τη μονή να χρηματοδοτήσει τη λειτουργία Επαρχιακής Σχολής (Λειμωνιακό ζήτημα), κάτι που συμβαίνει τελικά.

Το χρονικό διάστημα από το 1969 έως και το 2016 ηγούμενος της Μονής, διετέλεσε ο αρχιμανδρίτης Νικόδημος (Παυλόπουλος), ο οποίος ήτανε πολύ δραστήριος και άξιος συνεχιστής της ιστορίας της Μονής Λειμώνος. 

Αναστήλωσε την παλαιά πτέρυγα των κελιών της  Μονής καθώς επίσης και το καθολικό, έκτισε μία νέα πτέρυγα κελιών, ένα καθολικό, ένα Γηροκομείο, έναν Ξενώνα, μια Τραπεζαρία και πολλά διάφορα εκκλησάκια τριγύρω, ενώ δημιούργησε και έναν Εκθεσιακό χώρο με σκεύη, εικόνες και λείψανα, ένα υπέροχο Λαογραφικό Μουσείο καθώς και ένα Γεωλογικό Μουσείο με πετρώματα του νησιού.

Λείψανα διαφόρων αγίων της Μονής Λειμώνος
πηγή

Άποψη του Καθολικού της Μονής

Ο πλούτος των κειμηλίων της καθιστά τη μονή πόλο έλξης χιλιάδων προσκυνητών που από τις αρχές του 16ου αιώνα μέχρι σήμερα, η Μονή, έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη θρησκευτική, εκπαιδευτική και πνευματική ιστορία του νησιού, αλλά και στους ευρύτερους τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας. 

Το πλούσιο πολιτιστικό υλικό της Μονής αποτελεί μάρτυρας της μακράς της παράδοσης,  παρέχει σημαντικές πληροφορίες για την ανάπτυξη της περιοχής της Καλλονής και γενικότερα της Λέσβου ενώ το καθολικό και ο γύρω αύλειος χώρος είναι άβατα για τις γυναίκες, όμως ξαίρεση αποτελεί η ημέρα της Πανηγύρεως του Αγίου Ιγνατίου στις 14 Οκτωβρίου, οπότε και επιτρέπεται η είσοδός τους στην αυλή του καθολικού.

Η Μονή είναι ανοιχτά κάθε μέρα και το μουσείο της: 9:30 π.μ. – δύση του ηλίου.

Τηλέφωνο επικοινωνίας: (+30) 22530 22289