ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου, στο Άγιο Όρος.

Ο Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος
Τέμπερα σε χαρτί του Φώτη Κόντογλου, 1956.
Εθνική Πινακοθήκη
πηγή

Το όνομα ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ σημαίνει «υιός του Θολομαίου» και οι πληροφορίες για τον Απόστολο Βαρθολομαίο στην Καινή Διαθήκη και την εκκλησιαστική παράδοση είναι ελάχιστες. 

Το όνομά του αναγράφεται μόνον στην αναφορά των ονομάτων των Δώδεκα Αποστόλων (Ματθ. 10, 3. Μάρκ. 3, 18. Λουκ. 6,14. Πράξ. 1, 13) και η Εκκλησία τον ταύτισε με τον Ναθαναήλ, του οποίου το όνομα αναφέρεται πάντοτε με αυτό του Φιλίππου. 

Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας και προφανώς το όνομα Βαρθολομαίος χαρακτηρίζει το πατρώνυμο του Ναθαναήλ. 

Οι λόγοι της ταύτισης αυτής είναι α) ότι στους καταλόγους των Μαθητών στα Συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθ. 10, 3. Μάρκ. 3, 18. Λουκ. 6,14.) και στις Πράξεις (1,13) ονομάζεται μόνο ως Βαρθολομαίος, ενώ στον κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (21, 2. 1, 43-52.) μόνο ως Ναθαναήλ. 

β) Οτι στους καταλόγους αυτούς συγκαταριθμείται μόνο με τον Φίλιππο και αυτό είναι σύμφωνο προς την πληροφορία του Ιωάννου, ότι ο Φίλιππος προσκαλεί τον Ναθαναήλ, για να δει τον Μεσσία Ιησού, βέβαια ξεκίνησε να Τον συναντήση με κάποια δυσπιστία (ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι;), αλλά όταν τελικά Τον συνάντησε και συνομίλησε μαζί Του είπε: ῥαββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ.. 

Μαρτύριο Αποστόλου Βαρθολομαίου και μαρτύριο
Αποστόλου Βαρνάβα.
Μηνολόγιο Οξφόρδης (14ος αι.)
πηγή

Ο ιερός Αυγουστίνος (PL 36, 788.) υποστήριζε ότι ο Ιησούς δεν επέλεξε τον Ναθαναήλ ως μαθητή Του, διότι γνώριζε το Νόμο, ενώ οι Μαθητές όλοι ήταν αγράμματοι, αλλά στον Ιωάννη (21, 2.) ο Ναθαναήλ εμφανίζεται ως Μαθητής του Κυρίου. 

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, δοθέντος του ότι οι Ιουδαίοι είχαν συνήθως δύο ονόματα, προτίμησε, φαίνεται, το όνομα Ναθαναήλ ως εκφραστικώτερο (σημαίνει ο Θεός δίδει) αντί του πατρωνυμικού ονόματος Βαρθολομαίος ενώ κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν μπήκε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού, αφού τον προσκάλεσε ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν έγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».

Ο εκκλησιαστικός ιστορικός Ευσέβιος αναφέρει την πληροφορία ότι ο Βαρθολομαίος κήρυξε στην Ινδία, όπου θανατώθηκε περίπου το 68, στην πόλη Ουρβανούπολη, κάποιες άλλες μαρτυρίες αναφέρουν πως κήρυξε στην Ευδαίμονα Αραβία, την Καραμανία και την Αιθιοπία ενώ σύμφωνα με άλλη παράδοση, στα τέλη της ζωης του βρέθηκε να κηρύττει στη Μεγάλη Αρμενία, όπου συνελήφθη από τους ειδωλολάτρες και θανατώθηκε με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλέως Αστυάγη. 

Λόγω των πολλών θαυμάτων που έκανε το σκήνωμά του, οι ειδωλολάτρες το  έκλεισαν σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία, όπου και κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός επ ενόματή του και παρέμεινε εκεί ώς το 829 οπότε και η Λιπάρα ερημώθηκε από Αγαρηνούς πειρατές. Τότε, «επί Λουδοβίκου» (μάλλον του Α΄, γιού του Καρλομάγνου, δηλ. μεταξύ των ετών 814 - 840) κάποιοι Αμαλφηνοί μετέφεραν τό άγιο λείψανο στό Βενεβέντο της Ιταλίας, όπου καί σήμερα υπάρχει μέρος των αγίων λειψάνων του Αποστόλου.

Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Ιουνίου και η ανακομιδή των λειψάνων του στις 25 Αυγούστου, ενώ στην Καθολική Εκκλησία η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΕΡΑΣΙΜΟΥ ΤΟΥ ΥΜΝΟΓΡΑΦΟΥ.

 Φυλάσσεται στην Ιερά Σκήτη της Μικράς Αγίας Άννης στο Αγιο Όρος.

Το σπίτι που γεννήθηκε ο Αγιος Γεράσιμος ο
Υμνογράφος, στην Δρόβιανη της Βορείου Ηπείρου
πηγή

Γεννήθηκε το 1903 στη Δρόβιανη, της επαρχίας Δέλβινου στην Βόρεια Ήπειρο, με κοσμικό όνομα Αναστάσιος - Αθανάσιος Γρέκας και διδάχτηκε τα πρώτα του γράμματα στο δημοτικό, που τότε ήταν γνωστό για την υψηλή ποιότητα της ελληνικής εκπαίδευσης και το μορφωτικό επίπεδο των κατοίκων της περιοχής.

Η κλίση του Αναστάσιου στα γράμματα, μάλλον δεν προέρχεται από το οικογενειακό του περιβάλλον, καθώς όπως παραδεχόταν ο ίδιος «οι γονείς μου ήταν αγράμματοι και δεν είχα επιρροή από τους συγγενείς», παρόλα αυτά, από την οικογένειά του απέκτησε σημαντικά στοιχεία του χαρακτήρα του, όπως την αφοσίωση στη θρησκεία, έλαβε από τον πατέρα του την αυστηρότητα και από τη μητέρα του, την ειλικρινή θρησκευτική ευλάβεια.

Ο Αγιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος σε νεαρή
ηλικία στο Άγιο Όρος
πηγή

Μετά την ολοκλήρωση του δημοτικού, ο Αναστάσιος έφηβος, αναγκάστηκε να αποχωριστεί το χωριό του, καθώς ο πατέρας του είχε ήδη εγκατασταθεί στην Αθήνα για εργασία, και ο ίδιος θα έπρεπε να τον ακολουθήσει, αφήνοντας πίσω τη μητέρα του και τον μικρότερο αδελφό του Κίμωνα. 

Περιγράφοντας ο ίδιος την αναχώρησή του λέει: «Από τη Δρόβιανη δεν θυμάμαι αν έφυγα με πρόθεση να επιστρέψω», ο χωρισμός αυτός επηρέασε βαθιά όλη την οικογένεια, ιδιαίτερα όμως τη μητέρα του, Αθηνά. 

Εγκαταστάθηκε αρχικά στον Πειραιά, όπου ζούσε ο πατέρας του και η θεία του Φωτεινή Χαρμπάτση – Γεωργίου και αργότερα πήγανε στην Αθήνα, όπου ο μικρός Αναστάσιος σπούδασε στο εξατάξιο Γυμνάσιο και στη συνέχεια, σε ανώτερη σχολή ελληνικής παιδείας.

Ο Αγιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος σε νεαρή
ηλικία στο Άγιο Όρος
πηγή

Εκκλησιαζόταν συχνά στον καθεδρικό ναό της Αθήνα και όπως περιγράφει ο ίδιος: «Η εκκλησία που πηγαίναμε ήταν ο καθεδρικός του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου, αλλά εκκλησιαζόμασταν συχνά και στον Άγιο Γεώργιο της Ριζαρείου σχολής, όπου είχα δει τον Πενταπόλεως Νεκτάριο, τον μετέπειτα αγιοκαταταχθέντα Άγιο Νεκτάριο, που ερχόταν από την Αίγινα. Ήταν ένας ταπεινός άνθρωπος, γεμάτος χάρη. Πού να φανταστώ τότε ότι αυτός ο άνθρωπος ήταν άγιος! Ήταν στο ίδιο ύψος με εμένα. Θυμάμαι πως όσα έλεγε ήταν λίγα, αλλά μεστά και γεμάτα νόημα. Δεν υπήρξαν άλλοι τέτοιοι ιερείς που να μου κάνουν τέτοια εντύπωση».

Το 1922 εν μέσω της Μικρασιατικής καταστροφής τελείωσε το εξατάξιο γυμνάσιο και ακολούθως προχώρησε στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ενώ ωρίμασε η επιθυμία του να ακολουθήσει τον μοναχικό βίο, και αποφάσισε να αναχωρήσει εγκαίρως, πρίν τον δεσμεύσουν άλλες υποχρεώσεις.

Η εσωτερική αγάπη για τη μοναχική ζωή έκανε τον Άγιο Γεράσιμο να αφήσει την Αθήνα με προορισμό το Άγιο Όρος όπου έφτασε στις 15 Αυγούστου του 1922 ωστόσο, με έγκυρες πηγές από τα αρχεία της Μονής Μεγίστης Λαύρας, η επίσημη ημερομηνία άφιξής του ήταν στις 15 Αυγούστου 1923 στην ηλικία των 19 ετών. 

Ο Άγιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος Μικραγιαννανίτης και ο
αείμνηστος διάδοχος του στην Σκήτη Γέροντας Διονύσιος
Μικραγιαννανίτης ο πνευματικός ανεβαίνοντας για την
Σκήτη της Μικράς Αγίας Άννας
πηγή

Στο Άγιον Όρος, ο Αναστάσιος ξεκίνησε τη μοναστική ζωή του ως δόκιμος μοναχός στη σκήτη της Αγίας Άννης - όπου φυλάσσεται και τίμιο λείψανό της, και συγκεκριμένα στην καλύβη του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην Μικρά Αγία Άννα, με πνευματικό του καθοδηγητή τον ιερομόναχο Μελέτιο Ιωαννίδη από τη Μικρά Ασία.

Στις 20 Οκτωβρίου του 1924, κατά την ολονυχτία αγρυπνία για τον Άγιο Γεράσιμο της Κεφαλληνίας, έλαβε το μοναχικό σχήμα, παίρνοντας και το όνομα του εορτάζοντος αγίου. 

Αφοσιώθηκε στην καινούρια του ζωή, όντας πολύ υπάκουος και αποτελώντας παράδειγμα ταπείνωσης, μαζί με τον γέροντά του, Μελέτιο, ανέλαβαν και εργασίες για τη διαβίωσή τους και τα προς το ζην.

Ο Γέροντας Μελέτιος, ήταν αρκετά έμπειρος τεχνίτης ξυλογλυπτικών σφραγίδων για προσφορές στη Θεία Λειτουργία, και έτσι δίδαξε τη συγκεκριμένη τέχνη στον μοναχό Γεράσιμο, ο οποίος και την ασκούσε με μεγάλη επιμέλεια και υπακοή, ωστόσο, εκείνο που ενθουσίαζε ιδιαίτερα τον μοναχό Γεράσιμο ήταν η μελέτη και η ενασχόληση με τα ιερά και όχι μόνο γράμματα. Όπως σημειώνει ο ίδιος: «Όταν πρωτοήρθα εδώ, ανέπτυξα και επανέλαβα τις γνώσεις μου. Μελέτησα σε βάθος τους αρχαίους συγγραφείς και τους αφομοίωσα πλήρως. Μερικά από τα βιβλία μου τα χάρισα σε φτωχά παιδιά από τη Συκιά, που με επισκέφτηκαν».

Ο Αγιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος
επί το έργον
πηγή

Ο γέροντας του ήταν ο πατήρ Μελέτιος Ιωαννίδης, ο οποίος μετά από τα προβλήματα που προέκυψαν στα εκκλησιαστικά πράγματα για το ημερολόγιο και μετά από λίγα χρόνια παραμονής στο Όρος, άφησε το περιβόλι της Παναγίας με σκοπό να πάει στην Αθήνα και εκεί να καθοδηγήσει του  χριστιανούς μαχόμενος υπέρ του παλαιού ημερολογίου.

Άφησε έτσι τον νεαρό τότε μοναχό Γεράσιμο εντελώς μόνο του και αυτό ήτανε για εκείνον μία μεγάλη δοκιμασία, για τον νέο και άπειρο μοναχό αλλά που έφερε τελικά επιτυχώς σε πέρας και έτσι αξιώθηκε πολλής Θείας χάριτος στην μετέπειτα ζωή του εκεί.

Ο άγιος Γεράσιμος, εξηγώντας σε πνευματικά του τέκνα τα αίτια αυτής της αποχώρησης του γέροντά του Μελέτιου, σημειώνει: «Ο γερο - Μελέτιος έφυγε γύρω στο 1924 - 1925. Ήμουν τότε 24 - 25 χρονών. Εκείνος αναχώρησε, διότι οι ζηλωτές τον παρέσυραν για να γίνει ιερέας στον κόσμο, εγώ όμως δεν τον ακολούθησα γιατί άφησα τη ματαιότητα του κόσμου για να είμαι στο Άγιον Όρος, δεν ήθελα καθόλου να γυρίσω και πάλι στην Αθήνα».

Ωστόσο ο άγιος Γεράσιμος είχε καθημερινή παρέα με τους αγίους. Άξιο μνείας είναι το συμβάν που διηγείται ο πατήρ Θεόκλητος εκ της μονής του Διονυσίου του Αγίου Όρους και έχει ως εξής: Ένα πρωινό ο πατήρ Εφραίμ από τα Κατουνάκια, μετέπειτα Άγιος Εφραίμ, διερχόμενος έξω από το κελί του π. Γερασίμου, βλέπει από πάνω από το κελί του αγίου, να στέκεται ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος. 

Ο Όσιος Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης ανάμεσα σε 

δύο Πατριάρχες, τον αείμνηστο Δημήτριο και τον 

διάδοχό του Βαρθολομαίο.

πηγή

Ο π. Εφραίμ ρωτώντας τον το λόγο της παραμονής του Αγίου Ιωάννη εκεί, πήρε την ακόλουθη απάντηση από τον άγιο Ιωάννη: «φυλάω και πρεσβεύω υπέρ του π. Γερασίμου που μου φροντίζει τα καντήλια».

Κατόπιν τούτου ο π. Εφραίμ αφού εξιστόρησε το συμβάν στον π. Γεράσιμο, εκείνος συγκινημένος δοξολογούσε τον Άγιο Πρόδρομο για την προστασία αυτή και τη βοήθεια. 

Κάτω από το κελί του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου υπήρχε και υπάρχει ακόμη και σήμερα η καλύβη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, όπου διέμενε ο γέροντας Αβιμέλεχ ο οποίος κοιμήθηκε το έτος 1965. 

Το 1946 ο μοναχός Διονύσιος που αργότερα έγινε και ιερομόναχος, έγινε υποτακτικός του γέροντα Αβιμέλεχ και έβαλε μετάνοια στο κελί εκείνο. Ο πατήρ Γεράσιμος συνδέθηκε πνευματικά πολύ στενά με τον πατέρα Διονύσιο και το 1966, οι δύο μοναχοί αποφάσισαν να ενώσουν τις συνοδείες τους.

Απονομή Χρυσού Σταυρού της Ι. Μ. Θεσσαλονίκης.
Η ανώτατη τιμή στον Αγιο Γεράσιμο, υμνογράφο, από
τον Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης Παντελεήμονα τον Β’.
Μαζί ο νυν Μητροπολίτης Βέροιας κ. Παντελεήμων και
ο υποτακτικός του π. Νεκτάριος Μικραγιαννανίτης, το 1984.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟY
ΝΕΚΤΑΡΙΟY ΜΙΚΡΑΓΙΑΝΝΑΝΙΤΗ

Αφοσιωμένος στο πνευματικό του έργο, ο πατήρ Γεράσιμος προχώρησε στην ανοικοδόμηση μικρού ναού στο σπήλαιο των Αγίων Διονυσίου του Ρήτορος και Μητροφάνους στη σπηλιά όπου ασκήτευσαν οι άγιοι, που ήταν και το πρώτο του διακόνημα όταν έμεινε μόνος του. 

Έτσι το 1956, σε αυτό σπήλαιο όπου ασκήτευσαν οι δύο άγιοι, κατασκεύασε μικρό ναΐδριο, το οποίο ολοκληρώθηκε το 1960 με την προσθήκη λιτής.

Kατά την διάρκεια της ζωής του, του ανατέθηκαν διάφορα μοναχικά διακονήματα. Μεταξύ αυτών διετέλεσε βιβλιοθηκάριος και τυπικάρης του Kυριακού της Σκήτης Αγίας Άννης. 

Ως βιβλιοθηκάριος μάλιστα ασχολήθηκε με την σύνταξη και δημοσίευση  καταλόγου χειρογράφων κωδίκων της βιβλιοθήκης του Κυριακού της Σκήτης, έτσι βοήθησε πολλούς επιστήμονες στὴν εύρεση καὶ απόκτηση αντιγράφων των χειρογράφων ενώ ο ίδιος συνέταξε αξιόλογες μελέτες και άρθρα.

Από την Ακολουθία της κηδείας του Αγίου Γερασίμου,
υμνγράφου, στον ιερό ναό οσίων πατέρων Διονυσίου
του Ρήτορος και Μητροφάνους στη Μικρά Αγία Αννα
Αγίου Ορους, το 1991.
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΜΟΝΑΧΟY
ΝΕΚΤΑΡΙΟY ΜΙΚΡΑΓΙΑΝΝΑΝΙΤΗ

Παρότι διατήρησε μέχρι το τέλος τη σωματική αντοχή και την νοητική διαύγεια οι οποίες τον διέκριναν, τον τελευταίο καιρό αισθανόταν τον ερχομό του θανάτου του και έδωσε τις τελευταίες συμβουλές του προς τους μαθητές του, επιλέγοντας τον τόπο όπου θα ταφεί κοντά στο ναό των αγίων Διονυσίου του Ρήτορος και Μητροφάνους που ο ίδιος τους έκτισε από αγάπη.

Αν και δεν αντιμετώπιζε προβλήματα υγείας, μέχρι και την τελευταία μέρα της ζωής του συνέχισε να γράφει χωρίς καμία δυσκολία, η τελευταία του ιδιόχειρη επιστολή, γράφτηκε στις 30/11/1991 και απευθυνόταν προς τον νέο τότε Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο.

Το μεσημέρι της Παρασκευής της 6ης Δεκεμβρίου του 1991 και ύστερα από κάποια αναπνευστική δυσφορία που ένιωσε, έμεινε κατάκοιτος και τα ξημερώματα του Σαββάτου 7 Δεκεμβρίου,  86 ετών, άφησε την τελευταία του πνοή στο ασκητικό του κελί όπου είχε βάλει και αρχή μετανοίας.

Η Τιμία Κάρα του Αγίου Γερασίμου του Υμνογράφου

Η νεκρώσιμη ακολουθία τελέσθηκε την ερχόμενη μέρα, που ήταν Κυριακή με την παρουσία ελαχίστων μόνο ιερομονάχων, μοναχών και κοσμικών που κατάφεραν να παρευρεθούν μιας και τα έντονα καιρικά φαινόμενα και η βροχόπτωση που επικρατούσε την ημέρα της κηδείας δε βοήθησε στην παρουσία όλων όσων θα ήθελαν να τον τιμήσουν.

Όπως διηγούνται οι υποτακτικοί του είχε παρακαλέσει την Παναγία να έχει τα λογικά του έως τέλους για να μην κουράσει κανένα, πράγματι είχε διαύγεια μέχρι την τελευταία αναπνοή του. Είπε τρεις φορές: «Άγιε Νεκτάριε, βοήθει μοι» και εξέπνευσε. Έφυγε με το όνομα του αγίου Νεκταρίου στα χείλη του, στον οποίο είχε συνθέσει μία από τις ωραιότερες ιερές ακολουθίες του.

Η Αγία και Ιερά Σύνοδος του Οικουμενικού Πατριαρχείου υπό τον πατριάρχη Βαρθολομαίο μετά από σχετική απόφαση αγιοκατάταξε τον Γέροντα Γεράσιμο Μικραγιαννανίτη. Σε μια λιτή ανακοίνωση το πατριαρχείο τόνισε ότι: «πρόκειται για μία σημαντική στιγμή για την Ορθόδοξη Εκκλησία και τους πιστούς μιας και ο Γέροντας Γεράσιμος ήταν μια ιδιαίτερα σεβαστή μορφή του μοναχισμού, γνωστός για την πνευματικότητά του, τη βαθιά του πίστη, και την προσφορά του στην εκκλησιαστική ζωή. Η εγγραφή του στο αγιολόγιο αναγνωρίζει την προσφορά και τον βίο του ως παράδειγμα αγιότητας για τους πιστούς».

Ο γέροντας Γεράσιμος αν και έμεινε γνωστός κυρίως ως υμνογράφος λόγω του όγκου και της ποιότητας του έργου του, να πως περιγράφει την αρχή του έργου του περί το 1926: «Όταν συνέταξα τον πρώτο κανόνα της Παναγίας, τον είδε ο μακαρίτης ο Γέροντας ο δικός μου· ήξερε λίγα γράμματα. Πολύ ωραίος είπε. Τον πήγα στον Καλλίνικο στα Κατουνάκια. Ήταν έγκλειστος σαράντα χρόνια, με νοερά προσευχή, με θείο φωτισμό και τον συμβουλευόμουν. Λίγα γράμματα γνώριζε, αλλά είχε πείρα μεγάλη και χάρη Θεού. Άλλωστε «ερώτησον τους πρεσβυτέρους σου και ερούσι σε». 

Το πλούσιο υμνογραφικό του έργο υπολογίζεται σε περισσότερες από 2.000 ιερές ακολουθίες. Στις 25 Ιουνίου το 1963, επί πατριαρχείας Αθηναγόρα, το Οικουμενικό Πατριαρχείο βράβευσε τον Άγιο Γεράσιμο Μικραγιαννανίτη για τη συμβολή του στους εορτασμούς για τη χιλιετηρίδα του Αγίου Όρους ενώ στις 28 Δεκεμβρίου 1968 τον τίμησε με αργυρό μετάλλιο η Ακαδημία Αθηνών «διὰ τὸ ὑπέροχον ὑμνογραφικον του ἔργον τὸ ὁποῖον τιμᾶ τὴν ἑλληνικὴν γραμματείαν καὶ τὴν θρησκευτικὴν ποίησιν».

Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις 7 Δεκεμβρίου.

ΠΗΓΗ

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ.

 Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, στο Αγιο Όρος.

Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος

Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1546 στο Παρεκκλήσιο τού 

Αγίου Νικολάουτής Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα. Αγίου Όρους

έργο τών αγιογράφων Θεοφάνους τού Κρητός και Συμεών.

πηγή

Πρόκειται για ένα μεγάλο μέρος της Κάρας του Αγίου αποστόλου Βαρθολομαίου, ενός εκ των δώδεκα Αποστόλων του Χριστού. 

Οπως τό περιγράφει καί ο ρώσος μοναχός Βασίλειος Μπάρσκι τό 1744 στό οδοιπορικό του, το ιερό λείψανο είναι «τό ἄνω μέρος τῆς κάρας» του αποστόλου πρόκειται δηλαδή γιά τμήμα του μετωπιαίου καί των βρεγματικών οστών.

Η ύπαρξη του ιερού λειψάνου στή μονή μαρτυρείται και στό «Προσκυνητάριο» του Ἰωάννου Κομνηνοῦ, πού γράφτηκε τό 1698 καί εκδόθηκε τό 1701.

Η υπάρχουσα σήμερα ασημένια λειψανοθήκη του Αγίου κατασκευάστηκε τό 1780 καί έχει σχήμα μίτρας ύψους 13 εκ. καί διαμέτρου 18. 

Στήν κορυφή υπάρχει κυκλικό άνοιγμα διαμέτρου 7 εκ. γιά τήν προσκύνηση του αγίου λειψάνου, μέ ανακλινόμενο κάλυμμα επί του οποίου υπάρχει μικρός όρθιος σταυρός μέ λίθους καί μαργαριτάρια, καί η ἐγχάρακτη επιγραφή: «+ Η ΑΓΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΦΥΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΕΟΥ, 1780». 

Η λειψανοθήκη της κάρας του αγίου
αποστόλου Βαρθολομαίου.
Ιερά Μονή Καρακάλλου Αγίου Όρους

Η λειψανοθήκη είναι επίχρυση καί εγκοσμημένη μέ 22 κόκκινους καί πράσινους λίθους καί 3 μικρά μεταλλικά επιθέματα μέ σμάλτινη διακόσμηση, ενώ περιμετρικά έχει καί ανάγλυφο διάκοσμο φυτικών παραστάσεων.

Ο Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Χριστού, καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας. 

Θεωρείται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Ναθαναήλ, καθώς στα συνοπτικά ευαγγέλια αναφέρεται πάντοτε ο Φίλιππος μαζί με τον Βαρθολομαίο, χωρίς να αναφέρεται καθόλου ο Ναθαναήλ, ενώ στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναφέρεται συνεχώς ο Φίλιππος με το Ναθαναήλ, χωρίς να αναφέρεται πουθενά ο Βαρθολομαίος ενώ κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν προσχώρησε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού.

Η επιγραφή της λειψανοθήκης της κάρας του αγίου
αποστόλου Βαρθολομαίου.
Ιερά Μονή Καρακάλλου Αγίου Όρους

Τον προσκάλεσε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν έγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».

Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία, οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. 

Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη περίπου το 68 μ.Χ (σημερινό Μπακού του Αζερμπαϊτζάν) με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλιά Αστυάγη. Λόγω των πολλών θαυμάτων που έκανε το σκήνωμά του, οι ειδωλολάτρες το  έκλεισαν σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία, όπου και κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός επ ενόματή του και παρέμεινε εκεί ώς το 829 οπότε και η Λιπάρα ερημώθηκε από Αγαρηνούς πειρατές. Τότε, «επί Λουδοβίκου» (μάλλον του Α΄, γιού του Καρλομάγνου, δηλ. μεταξύ των ετών 814 - 840) κάποιοι Αμαλφηνοί μετέφεραν τό άγιο λείψανο στό Βενεβέντο της Ιταλίας, όπου καί σήμερα υπάρχει μέρος των αγίων λειψάνων του Αποστόλου.

Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Ιουνίου και η ανακομιδή των λειψάνων του στις 25 Αυγούστου, ενώ στην Καθολική Εκκλησία η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΗΝΟΔΩΡΑΣ.

πηγή

 Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους.

Το Μαρτύριο των Αγίων Μηνοδώρας, Μητροδώρας και Νυμφοδώρας.

Τοιχογραφία στηντήν Ιερά Μονή  Βατοπαιδίου Αγίου Όρους. 

Οι Αγίες Μηνοδώρα, Μητροδώρα και Νυμφοδώρα ήταν αδελφές και κατάγονταν από τη Βιθυνία ενώ η λάμψη της παρθενίας, η ωραιότητα των ψυχών και των σωμάτων τις έκαναν να είναι καύχημα των χριστιανών αλλά οι φροντίδες και οι συνήθειες του κόσμου δεν τις απασχολούσαν. 

Η μόνη της φροντίδα ήταν «μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης κοσμεὶν ἑαυτάς, ἢ ἐν πλέγμασιν ἢ χρυσῶ ἢ μαργαρίταις ἢ ἰματισμῶ πολυτελεῖ» (Α' προς Τιμόθεον, β' 9).

Αφού ορφάνεψαν από μικρές άφησαν την πατρίδα τους και πήγαν σε ένα λόφο, κοντά στα Πύθια θερμά λουτρά και εκεί ασκήτευαν και αξιώθηκαν από το Θεό να θεραπεύουν ασθένειες και έτρεχε κοντά τους πλήθος κόσμου, έτσι όταν το έμαθε αυτό ο έπαρχος του Μαξιμιλιανού, Φρόντων, έστειλε και συνέλαβε τις τρεις αδελφές. 

Βλέποντας ο Φρόντων την αφοβία με την οποία τον αντιμετώπισαν, διέταξε να βασανιστούν φρικτά και κατόπιν να απογυμνώσουν πρώτη την μεγαλύτερη σε ηλικία, την Μηνοδώρα, και να την υποβάλουν σε βασανισμούς ενώπιον των δύο άλλων αδελφών της, όμως παρά τις δοκιμασίες αυτές καμία δεν κάμφθηκε και τελικά πέθαναν και οι τρεις μαρτυρικά στις 10 Σεπτεμβρίου του 306. 

Ο έπαρχος θέλησε να κάψει τα σώματα τους, αλλά οι φλόγες έκαψαν τον ίδιο και έπειτα καταρρακτώδης βροχή έσβησε τη φωτιά και τα σώματα των τριών παρθένων τάφηκαν με σεβασμό από τους χριστιανούς.

Προς τιμή τους ανεγέρθηκε αργότερα ναός ερείπια του οποίου σώζονταν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα παρά το σημερινό χωριό Αρμουτλή που βρίσκεται κοντά στην αρχαία λουτρόπολη Πύθια όπου και τα ερείπια της παλιάς μονής που μόναζαν. 

Η μνήμη τους τιμάται από την Εκκλησία μας στις 10 Σεπτεμβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ 
ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΗΤΡΟΔΩΡΑΣ ΕΔΩ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ
ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΝΥΜΦΟΔΩΡΑΣ ΕΔΩ

ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΑ ΓΕΔΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝ ΤΥΡΝΑΒΟΥ.

Φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους και πρόκειται για ολόκληρο το δεξιό μηριαίο οστό και την κομμένη δεξιά κνήμη κάτι που μαρτυρά και το μαρτύριό του.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα του Οσίου Γεδεών με σκηνές του βίου του

Ο Άγιος Γεδεών γεννήθηκε στο χωριό Γλαφυραί ή Κάπουρνα στο Νομό Μαγνησίας, κατά κόσμον ονομαζόταν Νικόλαος και οι ευσεβείς γονείς του, ονομάζονταν ήτανε ο Αυγερινός και η Κυράτζα ενώ είχε άλλους τρεις αδελφούς και τέσσερις αδελφές.

Δώδεκα χρονών, με την οικογένειά του πήγε στο χωριό Γιερμή και από εκεί στο Βελεστίνο, όπου εργαζόταν κοντά στο θείο του στο παντοπωλείο, όμως τον άρπαξε ο Αγάς του Βελεστίνου Αλή και τον εξισλάμισε με το όνομα Ιμπραήμ.

Μετά από δυο μήνες, ο Νικόλαος, κατόρθωσε και δραπέτευσε, επανήλθε στην οικογένειά του όπου ο πατέρας του τον φυγάδευσε στο χωριό Κεραμίδι, και από εκεί μαζί με κάποιους οικοδόμους πήγε στην Κρήτη.

Εκεί εξομολογήθηκε τα του όσα του είχανε συμβεί σε κάποιο Ιερέα και βρήκε άσυλο στο εξωκλήσι του. 

Μετά τον θάνατο του ιερέα, ο Νικόλαος έφυγε για το Άγιον Όρος όπου αφού εξομολογήθηκε έλαβε των αχράντων μυστηρίων και στη Μονή Καρακάλου, εκάρη μοναχός με το όνομα Γεδεών και οι πατέρες της Μονής του ανέθεσαν το διακόνημα του Εκκλησιάρχου.

Ο Τάφος του Οσίου Γεδεών στον Τύρναβο

Στις 6 Ιουνίου του 1797 ο Γεδεών με την ευλογία των Πατέρων διορίσθηκε μετοχιάρης με τον προηγούμενο Γαβριήλ, στο Μετόχιο της Μεταμορφώσεως, στις Μαργαρίτες της επαρχίας Ρεθύμνου (σημερινού Δήμου Γεροποτάμου) της Κρήτης όπου παρέμεινε έξι χρόνια και έπειτα επέστρεψε στην μονή της μετανοίας του.

Επιστρέφοντας στο Άγιον Όρος, μετά από μία πνευματική εξόρμηση που είχε στο Βελεστίνο και ευρύτερα στην Θεσσαλική γη, αξιώνεται ενός μοναδικού και συγκλονιστικού θείου Οράματος: Ένα βράδυ, ενώ ήταν προσευχόμενος μέσα στο καθολικό της Ιεράς Μονής Καρακάλλου ακούει από την Αγία Εικόνα του Παντοκράτορος Χριστού, από τον Τρούλλο δηλαδή της Εκκλησίας την φωνή του Κυρίου να του λέει: «Ος αν αρνήσηταί με έμπροσθεν των ανθρώπων, αρνήσομαι καγώ, αυτόν έμπροσθεν του Πατρός μου του εν Ουρανοίς».

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεδεών του Οσιομάρτυρα,
στον Τύρναβο της Λάρισας.

Ήταν η φωνή που περίμενε, την είδε ως Θεία ευδοκία και την άκουσε με την πονεμένη του καρδιά που διψούσε για μαρτύριο και θυσία.

Με την ευχή των Γεροντάδων Του, αναχωρεί από το Αγιώνυμο Όρος πηγαίνοντας στην Ζαγορά και από εκεί επανέρχεται στο Βελεστίνο και στην Αγιά Λαρίσης με μοναδικό σκοπό να κηρύξει Ιησούν Χριστόν και τούτον Εσταυρωμένον, να σκορπίσει το αληθινό Φως του Αγίου Τριαδικού Θεού στους ανθρώπους και να ξεπλύνει με αυτό τον τρόπο το παιδικό του αμάρτημα, αυτό της αρνήσεώς του.

Μια μέρα, εκεί όπου ιεραποστολικά εργαζόταν κηρύττοντας τον λόγο του Θεού, συλλαμβάνεται στην Λάρισα από τους Αγαρηνούς και κατευθείαν οδηγείται στον Τύρναβο, όπου βρισκόταν ο Βελή Πασάς, ενώπιον του οποίου με ιδιαίτερο θάρρος ομολογεί το παιδικό του αμάρτημα και με σθένος διακηρύσσει ότι Χριστιανός γεννήθηκε και Χριστιανός θα αποθάνει.

Η Τιμία Κάρα του Οσιομάρτυρα Γεδεών

Μετά από αυτήν την δυνατή ομολογία Του οδηγείται στην φυλακή, από όπου μετά από σύντομο χρονικό διάστημα αρχίζει το πραγματικά φρικτό μαρτύριο.

Τον διαπομπεύουν στους δρόμους του Τυρνάβου, του ξυρίζουν το κεφάλι και του φορούν κεφαλήν προβάτου, τον ανεβάζουν ανάποδα πάνω σε ζώο και τον σύρουν για πολλή ώρα, περιγελώντας τον, του κόβουν με το τσεκούρι τα δυο του χέρια και τα δυο του πόδια.

Ο Άγιος ευρισκόμενος πάνω ακριβώς στην γέφυρα του Τυρνάβου (που προ ολίγων μηνών στο ίδιο ακριβώς σημείο, επάνω στην Γέφυρα του Τιταρήσιου, είχε μαρτυρήσει με γενναιότητα και καρτερία ο Άγιος Νεομάρτυς Γεώργιος, ο Διδάσκαλος της Ραψάνης) και μέσα σε κλίμα μεγάλου ψύχους, παραδίδει το πνεύμα Του στον Κύριο μας Ιησού Χριστό, στις 30 Δεκεμβρίου του 1818.

Οι Χριστιανοί του Τυρνάβου, μαζί με το Ιερατείον της πόλεως αφού συνέλεξαν το ακρωτηριασμένο σώμα του Μάρτυρος Γεδεών, το τύλιξαν σε λευκή σινδόνη και το ενταφίασαν στον Ιερό Ναό των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων Τυρνάβου όπου μετά από 19 χρόνια έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του.

Έκτοτε ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Γεδεών αποτελεί τον ανεξάντλητο θησαυρό και θαυματουργεί ασταμάτητα προστατεύοντας την Πόλη του Τυρνάβου ως Πολιούχος της, αλλά και όλους όσους τον επικαλούνται στις προσευχές τους.

Η μνήμη του τιμάται στις 30 Δεκεμβρίου.

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους.

Ο Άγιος Χριστοφόρος ως κυνοκέφαλος, φορητή εικόνα του
1681 απο την Καππαδοκία, στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
πηγή

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Χριστόφορος καταγόταν από μία ημιβάρβαρη φυλή, ονομαζόταν Ρεμπρόβος και πιθανότατα έζησε στους χρόνους του αυτοκράτορα Δεκίου (249 - 251 μ.Χ.), όταν στην Αντιόχεια Επίσκοπος ήταν ο Άγιος Ιερομάρτυς Βαβύλας.

Ως προς την εξωτερική του εμφάνιση ήταν τόσο πολύ άσχημος, γι' αυτό και αποκαλείτο «κυνοπρόσωπος». Συνελήφθη αιχμάλωτος σε μάχη, που διεξήγαγε το έθνος του με τα Ρωμαϊκά αυτοκρατορικά στρατεύματα και κατόπιν κατατάγηκε στις Ρωμαϊκές λεγεώνες.

Όταν ήταν κατηχούμενος, για να ευχαριστήσει τον Χριστό, εγκαταστάθηκε σε επικίνδυνη δίοδο ποταμού και μετέφερε δωρεάν στους ώμους του εκείνους που επιθυμούσαν να διέλθουν τον ποταμό.

Μια μέρα του παρουσιάσθηκε ένα μικρό παιδί και τον παρακάλεσε να τον περάσει στην απέναντι όχθη, αυτός πρόθυμα το έβαλε στους ώμους του και στηριζόμενος στο ραβδί του μπήκε στο ποτάμι, όσο όμως προχωρούσε, τόσο το βάρος του παιδιού αυξανόταν, και με μεγάλο κόπο μπόρεσε να φθάσει στην απέναντι όχθη. 

Μόλις έφθασε, κατάκοπος είπε στο παιδί ότι και όλο τον κόσμο να σήκωνε δεν θα ήταν τόσο βαρύς. Το παιδί του απάντησε: «Μην απορείς, διότι δεν μετέφερες μόνο τον κόσμο όλο, αλλά και τον πλάσαντα αυτόν. Είμαι Εκείνος στην υπηρεσία του Οποίου έθεσες τις δυνάμεις σου και σε απόδειξη αυτού φύτεψε το ραβδί σου και αύριο θα έχει βλαστήσει», και αμέσως εξαφανίσθηκε. 

Φορητή εικόνα του Αγίου Χριστόφορου με τον Άγιο Γεώργιο.
Είναι του 1745 από τον ζωγράφο Ιωαννίκιο Ιερομόναχο
και βρίσκεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Άρπερας
κοντά στο χωριό Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας.
πηγή

Ο Ρεμπρόβος φύτεψε την ράβδο και την επομένη την βρήκε πράγματι να έχει βλαστήσει. Μετά το περιστατικό αυτό βαπτίσθηκε Χριστιανός από τον Άγιο Ιερομάρτυρα Βαβύλα, ο οποίος τον μετονόμασε σε Χριστόφορο.

Στην Ορθόδοξη αγιογραφία ο Άγιος εικονίζεται να μεταφέρει στον ώμο του τον Χριστό. Εξ' αφορμής ίσως του γεγονότος αυτού θεωρείται προστάτης των οδηγών και στο Μικρόν Ευχολόγιον και συγκεκριμένα στην Ακολουθία «επί ευλογήσει νέου οχήματος» υπάρχει, πρώτο στη σειρά, το απολυτίκιό του.

Κατά τον τότε εναντίον των Χριστιανών διωγμό, είδε Χριστιανούς να κακοποιούνται από τους ειδωλολάτρες, επενέβη και έκανε δριμύτατες παρατηρήσεις προς αυτούς, διέφυγε δε τη σύλληψη χάρη στο γιγαντιαίο του παράστημα και την ηράκλεια δύναμή του, καταγγέλθηκε όμως στον αυτοκράτορα και διατάχθηκε η σύλληψή του. Για τον σκοπό αυτό απεστάλησαν διακόσιοι στρατιώτες. 

Αυτοί τον βρήκαν την στιγμή που ετοιμαζόταν να γευματίσει ένα κομμάτι ξερό ψωμί. Κατάκοποι οι στρατιώτες και πεινασμένοι ζήτησαν από τον Άγιο Χριστόφορο να τους δώσει να φάνε και ως αντάλλαγμα του υποσχέθηκαν ότι δεν θα τον κακομεταχειρίζονταν. Ένας από τους στρατιώτες, βλέποντας ότι πλην του ξερού άρτου δεν υπήρχε καμία άλλη τροφή, ειρωνευόμενος, του είπε ότι ευχαρίστως θα γινόταν Χριστιανός, εάν είχε την δύναμη να τους χορτάσει όλους με το κομμάτι εκείνο του άρτου. 

Η πρώτη γνωστή απεικόνιση του Αγίου Χριστοφόρου σε
ανάγλυφο του 6ου αιώνα με τον αγιο Γεώργιο να
σκοτώνουν δύο φίδια

Ο Άγιος γονάτισε, άρχισε να παρακαλεί τον Χριστό να πολλαπλασιάσει τον άρτο, όπως πολλαπλασίασε τους πέντε άρτους στην έρημο. Η παράκληση του ακούστηκε και ο άρτος πολλαπλασιάσθηκε. Βλέποντας οι στρατιώτες το θαύμα θελησαν να γίνουν Χριστιανοί, έτσι ο Χριστόφορος τους οδήγησε στον Επίσκοπο Αντιοχείας Βαβύλα, ο οποίος, αφού τους κατήχησε, τους βάπτισε. 

Όταν ο αυτοκράτορας Δέκιος πληροφορήθηκε το γεγονός, συνέλαβε τους στρατιώτες και τους αποκεφάλισε, τον δε Χριστόφορο προσπάθησε με υποσχέσεις και κολακείες να μεταπείσει, αλλά άσκοπα και έστειλε δύο διεφθαρμένες γυναίκες, την Ακυλίνα και την Καλλινίκη, ελπίζοντας ότι με τα θέλγητρά τους θα τον σαγήνευαν και θα τον παρέσυραν. 

Οι δύο γυναίκες, αφού άκουσαν την προτροπή του Αγίου, να επανέλθουν στον δρόμο της αγνότητας έγιναν Χριστιανές και αφού παρουσιάσθηκαν ενώπιον του αυτοκράτορα Δεκίου, ομολόγησαν τον Χριστό, για αυτό και βρήκαν μαρτυρικό θάνατο.

Εικόνα του 1700 στο Μουσείο Εικόνων του Recklinghausen 

(Ikonen-Museum Recklinghausen) που απεικονίζει τον 

Άγιο Στέφανο των Πρωτομάρτυρα και τον Άγιο Χριστόφορο. 

Πηγή: Wikimediamtx Commons.

Στη συνέχεια ο Άγιος Χριστόφορος υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια και τέλος υπέστη τον δι' αποκεφαλισμού θάνατο το 251.

Κατά την παράδοση του ελληνικού λαού ο Άγιος Χριστοφόρος θεωρείται προστάτης των χωραφιών και των αμπελιών από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα από την πτώση χαλαζιού. Στους νεότερους χρόνους, άρχισε να θεωρείται προστάτης των αυτοκινητιστών, των οδοιπόρων και του Σώματος Εφοδιασμού - Μεταφορών του Στρατού, ενώ είναι και ο πολιούχος της πόλης του Αγρινίου.

Σε αρχαϊκές τοιχογραφίες της Καππαδοκίας ο Χριστόφορος απεικονίζεται νέος αγένειος φέροντας χλαμύδα (γύρω στον 11ο αιώνα), κάτι που αποδεικνύει πως η παράδοση περί κυνοκέφαλου αγίου δεν είχε δημιουργηθεί την περίοδο αυτή ή δεν είχε επηρεάσει την εικονογραφία της Καππαδοκίας. 

Σαν στρατιωτικός νεαρός και ωραίος Άγιος απεικονίζεται σε βυζαντινές τοιχογραφίες. Τον 12ο αιώνα τον εντοπίζουμε ως νέο αγένειο με στρατιωτική πανοπλία και ασπίδα (Άγιοι Ανάργυροι Καστοριάς), στους παλαιολόγιους χρόνους ως νέο κατά τον τύπο των μαρτύρων κρατώντας σταυρό και την ίδια περίοδο ως νέο φέροντα στους ώμους το βρέφος Ιησού. Της τελευταίας αναπαράστασης έχουν εντοπιστεί τοιχογραφίες στο Τίρνοβο της Βουλγαρίας και σε εικόνα της Πάτμου. Είναι μάλλον προϊόντα δυτικών προτύπων-χαλκογραφίας, η οποία κυκλοφορούσε στην Ανατολή.

Σε κώδικα του 11ου αιώνα ο Χριστόφορος «ἐκ τοῦ γένους τῶν κυνοκεφάλων ὐπῆρχεν, γῆς δὲ τῶν ἀνθρωποφάγων». Και περιγράφεται ως ἀνὴρ νεανίας, φοβερὸς τῷ εἴδει, καὶ ὑπερμεγέθης τῷ σώματι καὶ τῷ πάχει· οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡς ἀστὴρ ὁ πρωῒ ἀνατέλλων, καὶ οἱ ὀδόντες αὐτοῦ ὡς συάγρου ἐξέχοντες.

Ο Άγιος Νικόδημος ο αγιορείτης στον Συναξαριστή του, παρατηρεί στην υποσημείωση 2 της 9ης Μαΐου τα εξής αξιοπρόσεκτα: «Κυνοπρόσωπος, εδώ πρέπει να νοηθή, ότι ο άγιος ήταν και άσχημος και άμορφος εις το πρόσωπον, όχι δε και πως είχε σκύλου μορφήν εις τελειότητα, καθώς ου καλώς ιστορούσιν αυτόν μερικοί αμαθείς ζωγράφοι. Ανθρώπινον γαρ πρόσωπον είχε, καθώς και οι λοιποί άνθρωποι, άσχημον όμως και φοβερόν και ηγριωμένον»

Η μνήμη του τιμάται στις 9 Μαΐου από την Ορθόδοξη Εκκλησία και στις 25 Ιουλίου από την Καθολική ενώ θεωρείται επίσης Άγιος από τη Λουθηρανική και την Αγγλικανική εκκλησία.