ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου, στο Άγιο Όρος.

Ο Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος
Τέμπερα σε χαρτί του Φώτη Κόντογλου, 1956.
Εθνική Πινακοθήκη
πηγή

Το όνομα ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ σημαίνει «υιός του Θολομαίου» και οι πληροφορίες για τον Απόστολο Βαρθολομαίο στην Καινή Διαθήκη και την εκκλησιαστική παράδοση είναι ελάχιστες. 

Το όνομά του αναγράφεται μόνον στην αναφορά των ονομάτων των Δώδεκα Αποστόλων (Ματθ. 10, 3. Μάρκ. 3, 18. Λουκ. 6,14. Πράξ. 1, 13) και η Εκκλησία τον ταύτισε με τον Ναθαναήλ, του οποίου το όνομα αναφέρεται πάντοτε με αυτό του Φιλίππου. 

Καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας και προφανώς το όνομα Βαρθολομαίος χαρακτηρίζει το πατρώνυμο του Ναθαναήλ. 

Οι λόγοι της ταύτισης αυτής είναι α) ότι στους καταλόγους των Μαθητών στα Συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθ. 10, 3. Μάρκ. 3, 18. Λουκ. 6,14.) και στις Πράξεις (1,13) ονομάζεται μόνο ως Βαρθολομαίος, ενώ στον κατά Ιωάννην Ευαγγέλιον (21, 2. 1, 43-52.) μόνο ως Ναθαναήλ. 

β) Οτι στους καταλόγους αυτούς συγκαταριθμείται μόνο με τον Φίλιππο και αυτό είναι σύμφωνο προς την πληροφορία του Ιωάννου, ότι ο Φίλιππος προσκαλεί τον Ναθαναήλ, για να δει τον Μεσσία Ιησού, βέβαια ξεκίνησε να Τον συναντήση με κάποια δυσπιστία (ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι;), αλλά όταν τελικά Τον συνάντησε και συνομίλησε μαζί Του είπε: ῥαββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ.. 

Μαρτύριο Αποστόλου Βαρθολομαίου και μαρτύριο
Αποστόλου Βαρνάβα.
Μηνολόγιο Οξφόρδης (14ος αι.)
πηγή

Ο ιερός Αυγουστίνος (PL 36, 788.) υποστήριζε ότι ο Ιησούς δεν επέλεξε τον Ναθαναήλ ως μαθητή Του, διότι γνώριζε το Νόμο, ενώ οι Μαθητές όλοι ήταν αγράμματοι, αλλά στον Ιωάννη (21, 2.) ο Ναθαναήλ εμφανίζεται ως Μαθητής του Κυρίου. 

Ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, δοθέντος του ότι οι Ιουδαίοι είχαν συνήθως δύο ονόματα, προτίμησε, φαίνεται, το όνομα Ναθαναήλ ως εκφραστικώτερο (σημαίνει ο Θεός δίδει) αντί του πατρωνυμικού ονόματος Βαρθολομαίος ενώ κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν μπήκε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού, αφού τον προσκάλεσε ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν έγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».

Ο εκκλησιαστικός ιστορικός Ευσέβιος αναφέρει την πληροφορία ότι ο Βαρθολομαίος κήρυξε στην Ινδία, όπου θανατώθηκε περίπου το 68, στην πόλη Ουρβανούπολη, κάποιες άλλες μαρτυρίες αναφέρουν πως κήρυξε στην Ευδαίμονα Αραβία, την Καραμανία και την Αιθιοπία ενώ σύμφωνα με άλλη παράδοση, στα τέλη της ζωης του βρέθηκε να κηρύττει στη Μεγάλη Αρμενία, όπου συνελήφθη από τους ειδωλολάτρες και θανατώθηκε με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλέως Αστυάγη. 

Λόγω των πολλών θαυμάτων που έκανε το σκήνωμά του, οι ειδωλολάτρες το  έκλεισαν σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία, όπου και κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός επ ενόματή του και παρέμεινε εκεί ώς το 829 οπότε και η Λιπάρα ερημώθηκε από Αγαρηνούς πειρατές. Τότε, «επί Λουδοβίκου» (μάλλον του Α΄, γιού του Καρλομάγνου, δηλ. μεταξύ των ετών 814 - 840) κάποιοι Αμαλφηνοί μετέφεραν τό άγιο λείψανο στό Βενεβέντο της Ιταλίας, όπου καί σήμερα υπάρχει μέρος των αγίων λειψάνων του Αποστόλου.

Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Ιουνίου και η ανακομιδή των λειψάνων του στις 25 Αυγούστου, ενώ στην Καθολική Εκκλησία η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΟΔΕΣΤΟΥ B', ΠΑΤΡΙΑΡΧΗ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ.

Φυλάσσεται στην ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου, στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς».Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Μόδεστος Αρχιεπίσκοπος Ιεροσολύμων
Φορητή εικόνα του 1751
Mονή Kουτλουμουσίου, Άγιον Όρος.

Ο Άγιος Μόδεστος γεννήθηκε τον 6ο αιώνα χωρίς νὰ γνωρίζουμε τὴν ακριβὴ χρονολογία ενώ άγνωστη επίσης παραμένει η ιδιαίτερη πατρίδα του. 

Βασικὲς πηγές για τα λίγα γνωστά περί του βίου του παραμένουν η Διήγηση για την κατάληψη των Ιεροσολύμων από τους Πέρσες το 614, που συνέγραψε ο αυτόπτης των φοβερών εκείνων γεγονότων, μοναχός Στρατήγιος της περίφημης Λαύρας του αγίου Σάββα.

Ο Άγιος Μόδεστος, ήταν μοναχός ονομαστός για την αρετή του και την υψηλή γνώση της ιερής και αληθινής φιλοσοφίας που οδηγεί στο φωτισμό του Αγίου Πνεύματος και για τους λόγους αυτούς εξελέγη και ηγούμενος της Μονής που ίδρυσε ο Άγιος Θεοδόσιος ο κοινοβιάρχης τον 6ο αιώνα, και ποίμαινε με σύνεση την αδελφότητα. 

Το 614 ο βασιλιάς των Περσών Χοσρόης Β', επικεφαλής πολύ μεγάλου στρατού, προχωρούσε κατά της πόλης των Ιεροσολύμων και ο Πατριάρχης Ζαχαρίας έστειλε τότε το Μόδεστο να διασχίσει τις γραμμές του εχθρού και να ζητήσει βοήθεια από τα αυτοκρατορικά στρατεύματα που βρίσκονταν στην Αντιόχεια.

Φορητή εικόνα του Άγιου Μόδεστου,
Αρχιεπίσκοπου Ιεροσολύμων.

Μετά από πολιορκία τριών εβδομάδων, η Ιερουσαλήμ έπεσε στα χέρια των Περσών, που επί τρεις ημέρες τη λεηλατούσαν, προέβησαν σε ανείπωτες θηριωδίες. 

Καθώς ο Πατριάρχης Ζαχαρίας εξορίστηκε στην Περσία μαζί με τον Τίμιο Σταυρό και χιλιάδες άλλους χριστιανούς, ο Μόδεστος εξελέγη στον Πατριαρχικό θρόνο να τον αντικαταστήσει, την στιγμή που η πόλη της Ιερουσαλήμ, ήτανε ένας σωρός από καπνίζοντα ερείπια.

Με πολύ μεγάλες θυσίες ο Άγιος Μόδεστος μερίμνησε, ώστε να ταφούν τα δεκάδες χιλιάδες θύματα και να αναστηλωθούν, όσο ήταν δυνατόν, οι Ναοί και τα σκηνώματα που είχαν αφανίσει και βεβηλώσει οι βάρβαροι. 

Συγκέντρωσε επίσης τους επιζώντες, τους παρηγόρησε, τους αναπτέρωσε την ελπίδα και χάρη στη γενναιόδωρη και σημαντική οικονομική βοήθεια του Πατριάρχη Αλεξανδρείας Αγίου Ιωάννου του ελεήμονος κατόρθωσε να ξαναδώσει ζωή στη δεινοπαθούσα και στερημένη από πόρους Εκκλησία της Ιερουσαλήμ.

Φορητή εικόνα του Άγιου Μόδεστου,
Αρχιεπίσκοπου Ιεροσολύμων.

Με την απαγωγή τού Τιμίου Σταυρού στην Περσία, τελέσθηκαν πολλά θαύματα, που οδήγησαν αρκετούς Πέρσες στην πίστη του Χριστού, ένας από αυτούς ήταν και ο άγιος Αναστάσιος ο Πέρσης, μάγος στο επάγγελμα, πού αρχικά λεγόταν Μαργουνδάτ. 

Όταν επέστρεψε από την εξορία το 629, ο Πατριάρχης Ζαχαρίας ανέλαβε ξανά τη διακυβέρνηση της Εκκλησίας μέχρι και την κοίμησή του, το 632 και ο Άγιος Μόδεστος τον διαδέχτηκε τότε ως Πατριάρχης και διάδοχος του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου. 

Επιθυμώντας να συναντηθεί μὲ τὸν αυτοκράτορα Ηράκλειο ο Μόδεστος, για να ζητήσει την βοήθειά του σε θέματα διοίκησης της Εκκλησίας Ιεροσολύμων, αναχώρησε για την Κωνσταντινούπολη, φθάνοντας όμως στην Σωζόπολη, πόλη στα όρια της Παλαιστίνης, κοιμήθηκε εν Κυρίῳ στις 17 Δεκεμβρίου του 633. 

Από την Σωζόπολη, το τίμιο σκήνωμά του μεταφέρθηκε στην Ιερουσαλὴμ και ενταφιάσθηκε με ψαλμωδίες, θυμιάματα και κηροχυσία των πιστών στο Μαρτύριο της Αναστάσεως του Κυρίου, δίπλα από τα ιερὰ σώματα των προγενεστέρων πατριαρχών Ιεροσολύμων ενώ στο Πατριαρχείο Ιεροσολύμων, όπου ο άγιος τιμάται στις 18 Δεκεμβρίου, υπάρχει μονή και αρχαίο παρεκκλήσιο στο όνομά του επάνω στον λόφο Αμποὺ Τόρ, που βρίσκεται απέναντι στην Αγία Σιών, στη νότια Ιερουσαλήμ.   

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στο Συναξάρι του Δεκεμβρίου υπάρχουν δύο Άγιοι που φέρουν το όνομα Μόδεστος, ενώ και οι δύο ήταν Αρχιεπίσκοποι Ιεροσολύμων. Ο πρώτος, είναι Ιερομάρτυρας που γεννήθηκε στην Σεβάστεια της Μικράς Ασίας τον 3ο αιώνα και εορτάζεται στις 18 Δεκεμβρίου, ενώ ο δεύτερος είναι Όσιος γεννήθηκε στα τέλη του 5ου αιώνα και τιμάται στις 16 Δεκεμβρίου. 

Η μνήμη του τιμάται στις 16 Δεκεμβρίου.

Ο ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΟΥ ΔΕΞΙΟΥ ΧΕΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ.

Φυλάσσεται στη Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και Παναγία βρεφοκρατούσα
Γ' τέταρτο 14ου αιώνα - Mονή Παντοκράτορος, Άγιον Όρος
πηγή

O Αγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι ο τελευταίος αλλά και o μεγαλύτερος από τους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης.

Γεννήθηκε πιθανότατα στην πόλη Χεβρώνα ή και κατ άλλους μελετητές στην πόλη Ιούττα στις 24 Ιουνίου του 6 π.χ περίπου. 

Ονομάζεται «Πρόδρομος», γιατί με το κήρυγμα και με το έργο του σήμανε τον ερχομό του Ιησού Χριστού και «Βαπτιστής», διότι βάπτιζε τους ανθρώπους στον Ιορδάνη ποταμό και βάπτισε και τον Ιησού Χριστό.

Το βάπτισμα του Προδρόμου ήταν μία συμβολική πράξη καθαρμού εκείνων, που πήγαιναν σε αυτόν να εξομολογηθούν. 

Ήταν όμως και ο τύπος του βαπτίσματος του Ιησού Χριστού, για αυτό και ο Ιωάννης έλεγε: «Εγώ μεν εβάπτισα υμάς εν ύδατι, αυτός βαπτίσει υμάς εν Πνεύματι Αγίω» (Μάρκου α΄ 8).

Ο Ιωάννης (εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν») γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο από τον ιερέα Ζαχαρία και τη γηραιά γυναίκα του Ελισάβετ ενώ ήτανε και συγγενής του Ιησού Χριστού από την πλευρά της μητέρας του, της Παναγίας Θεοτόκου και έξι μόλις μήνες μεγαλύτερός του. 

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Φορητή εικόνα του 16ου και 18ου αιώνα (επιζωγραφίσεις)
Πρωτάτο, Άγιον Όρος
πηγή

Περί της νεανικής ζωής του Ιωάννη και του ιδιωτικού του βίου καμία πληροφορία δεν υπάρχει εκτός της πολύ λιτής αναφοράς του Ευαγγελιστή Λουκά ότι: «το παιδίον ηύξανε και εκραταιούτο πνεύματι και ήν εν ταις ερήμοις έως ημέρας αναδείξεως αυτού προς τον Ισραήλ». 

Σύμφωνα επίσης με αναφορά του Ευαγγελιστή Λουκά ο Ιωάννης εμφανίζεται πλέον σε ηλικία 30 ετών «κατά θείαν εντολήν», «εν τη ερήμω της Ιουδαίας» να ζει ασκητική ζωή αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση. 

Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι. 

Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη, είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου και με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη».

Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτο - αγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας. Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του. 

Άγιος Iωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής
Φορητή εικόνα με σκηνές του βίου του, 1696.
Δια Xειρός Θεοδώρου - Mονή Δοχειαρίου, Άγιον Όρος
πηγή

Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά - σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν.

Η αντιστροφή αυτή θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλιας και φθόνου σε κάποιον εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή και φιλόσοφο, αντίθετα, όμως στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά αλλά και ευφροσύνη. 

Δεν δίστασε να ελέγξει απερίφραστα και κατά πρόσωπο την αδικία και την ηθική υπόσταση των ανθρώπων της εποχής του. 

Αυτό έγινε και η αιτία να συλληφθεί και να φυλακισθεί από τον τοπάρχη της Ιουδαίας Ηρώδη Αντύπα, που συζούσε παράνομα με την Ηρωδιάδα, σύζυγο του αδελφού του Ηρώδη, Φιλίππου.

Η Ηρωδιάδα έπεισε την κόρη της Σαλώμη να ζητήσει την «κεφαλήν του Ιωάννου επί πίνακι» (Μάρκου στ΄25) ως δώρο γενεθλίων και ο Ηρώδης Αντύπας αφού της ζήτησε να χορέψει για αυτόν, για να την ευχαριστήσει διέταξε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη, ενώ μετά το μαρτυρικό αυτό τέλος του Ιωάννη, προσελθόντες οι μαθητές του "ήραν το πτώμα αυτού και έθηκαν αυτό εν μνημείω" (κατά Μάρκον).

O Κτήτωρ της Mονής Διονυσίου Aλέξιος Γ' Kομνηνός και ο
προστάτης της Μονής Διονυσίου Iωάννης ο Πρόδρομος
Εικόνα γύρω στα 1375, Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος
πηγή

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους στην Ελλάδα, θεωρείται προστάτης και φύλακας της κουμπαριάς αλλά και των νοσούντων από ελονοσία. 

Στην Κρήτη αποκαλείται  "Ριγολόγος" και αλλού "Κρυαδίτης", αλλά και "Νηστευτής" και "Νηστικός" για την απόλυτη νηστεία με την οποία τιμάται η μνήμη του. 

Επίσης, κατά τόπους, ακούγεται και "Τιναχτής" (στη Νάξο, επειδή σε τινάσσει με ρίγη, αν δεν τηρήσεις τη νηστεία του ή γιατί θεραπεύει το τιναχτικό, δηλαδή τον ελώδη πυρετό), "Κυνηγός" (στη Θράκη, γιατί γύρω στην εορτή του, 29 Αυγούστου, αρχίζει η κυνηγητική περίοδος ή διότι αυτό ήταν το όνομα του κτήτορός του και Κουτσοκεφάλης). 

Το όνομά του αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα βαφτιστικά ονόματα και είναι παράγωγο πολλών επωνύμων ενώ επίσης μεγάλος αριθμός εκκλησιών και ξωκλησιών φέρουν το όνομά του, καθώς επίσης και εκατοντάδες οικισμοί.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμάει τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και Βαπτιστή, αναφέροντας το όνομά του μετά την Παναγία στις προσευχές καθώς και στις δεήσεις.

Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας έξι φορές τον χρόνο:

1) 7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου.

2) 24 Φεβρουαρίου, Α' και Β' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του.

3) 25 Μαΐου, Γ' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του.

4) 24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Την παραμονή της εορτής κυριαρχούν πυρολατρικά έθιμα (Φωτιές τ’ Αϊγιαννιού).

5) 29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα θεωρείται πένθιμη και συνδέεται με αυστηρή νηστεία.

6) 23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΔΕΞΙ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ 
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΗΝ ΚΑΤΩ ΣΙΑΓΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΔΥΟ ΠΛΕΥΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΠΟΔΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΚΑΙ ΙΑΜΑΤΙΚΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή  Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Εικόνα του Αγίου Παντελεήμονα του 13ου αιώνα με σκηνές
από τη ζωή του, Ιερά Μονή Αγίας Αικατερίνης του Σινά.

Ο Άγιος Παντελεήμων γεννήθηκε στα μέσα του 3ου αιώνα στη Νικομήδεια της Βιθυνίας και το πραγματικό του όνομα ήταν Παντολέων.

Προερχόταν από εύπορη οικογένεια της πόλης, ο πατέρας του ήταν ο Ευστόργιος, ο οποίος ήτανε εθνικός και μετά από τις νουθεσίες του γιου του έγινε χριστιανός ενώ η μητέρα του ήταν η Ευβούλη, η οποία προερχόταν από μία πιστή και χριστιανική οικογένεια.  

Από μικρή ηλικία έλαβε καλή εγκύκλια παιδεία και όταν την ολοκλήρωσε σπούδασε την ιατρική, διακρινόμενος όμως και για την ρητορεία του ενώ οι σχέσεις της οικογένειάς του με το παλάτι ήταν πολύ καλές και σύντομα θα τον έφερναν ως γιατρό στην αυλή του Αυτοκράτορα Διοκλητιανού. 

Όμως ασπάστηκε το χριστιανισμό μετά από γνωριμία με κάποιο ιερέα Ερμόλαο και λίγο αργότερα πείθει τον πατέρα του να γίνει κι αυτός, όπως και συνέβη, όμως μετά από λίγο διάστημα πέθανε με αποτέλεσμα να γίνει κάτοχος μεγάλης περιουσίας την οποία εκποιεί για να βοηθήσει τους φτωχούς και προσφέρει τις ιατρικές υπηρεσίες του χωρίς χρέωση σε όποιο δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να αντεπεξέλθει. 

Μαρτύριο Αγίου Παντελεήμονος

Βυζαντινό Μηνολόγιο 26 - 29, Ιουλίου τού 14ου αιώνα  

Βρίσκεται στην Bodleian Βιβλιοθήκη στην Αγγλία. 

Η πρακτική του αυτή όμως ώθησε πολλούς ιατρούς να τον καταγγείλουν και να υποδείξουν στα ανάκτορα πως είναι Χριστιανός. 

Έτσι συνελήφθη και οδηγήθηκε στον Αυτοκράτορα. 

Εκεί κλήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα για να αφεθεί ελεύθερος, ο ίδιος όμως αρνήθηκε, λέγοντας πως δε θα θυσιάσει σε ψεύτικους Θεούς. 

Τότε μπροστά του έστειλαν ένα παράλυτο, ώστε να τον θεραπεύσει, είτε αυτός, είτε οι ιερείς των ανακτόρων για να φανεί ποιος είναι ο αληθινός Θεός και ο Άγιος Παντελεήμων θεράπευσε τον παράλυτο, κάτι που προξένησε μεγάλη κατάπληξη. 

Παρόλα αυτά ο Αυτοκράτορας θέλησε και πάλι να τον μεταπείσει, ο Παντελεήμων αρνήθηκε και οδηγήθηκε στο μαρτύριο. 

Άλλοτε έκαιγαν το σώμα του με πυρσούς, άλλοτε τον μαστίγωναν και άλλοτε του έριχναν καυτό λάδι, σε πολλές από τις περιπτώσεις όμως τα μαρτύρια δεν του προξενούσαν πόνο. 

Έτσι, για να τον θανατώσουν τον έριξαν στα θηρία, αυτά όμως δεν τον έβλαψαν και τελικά αποφασίστηκε να τον αποκεφαλίσουν.

Η Εκκλησία μας τιμά την μνήμη του στις 27 Ιουλίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΟ ΜΠΡΟΣΤΙΝΟ ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΑΓΙΟ ΛΕΙΨΑΝΟ ΚΑΙ ΔΟΝΤΙΑ ΤΟΥ
ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ 
ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΥΔΟΚΙΜΟΥ ΤΟΥ ΝΕΟΦΑΝΟΥΣ ΚΑΙ ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου στο Άγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα του Αγίου Ευδοκίμου στη μονή Βατοπεδίου.

Έργο του αγιογράφου ιερομονάχου Μακαρίου Γαλατσάνου: 

“Δι εξόδων του Οσιωτάτου κυρίου Γαβριήλ Ιατρού Βατοπαιδινού 

του εκ Ναούσης μωμβ΄” (1852)

Ο Όσιος αυτός έζησε στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου με το πραγματικό του όνομα (μοναχικό ή βαπτιστικό) να μη μας είναι γνωστό, αφού το όνομα Ευδόκιμος του δόθηκε μετά την εύρεση του Ιερού λειψάνου του, ενώ επίσης δεν είναι γνωστό ποια εποχή έζησε, ποια ήταν η πατρίδα του, ούτε άλλα στοιχεία. 

Το 1840 επίτροπος της Μονής Βατοπεδίου ήταν ο Αρχιμανδρίτης Φιλάρετος με καταγωγή από το χωριό Σαράντα Εκκλησιές στην επαρχία Ορε­στι­ά­δος ενώ τον βο­η­θούσαν στη διοίκηση της Μονής ο Δικαίος Σεραφείμ και ο Γραμματέας Νι­κη­φό­ρος.

Ο Αρχιμανδρίτης αείμνηστος Ιάκωβος, πρώην Σκευοφύλακας, βλέποντας ότι ο δυτικός τοίχος του κοιμη­τη­ρίου, πού βρίσκονταν κάτω από το νάρθηκα του νεωτέρου μέρους του κοιμη­τη­ρίου υπέστη ρωγμή, θέλησε να τον ξα­να­χτί­σει με δικά του έξοδα και κάλεσε τεχνίτες για την κατα­σκευή της οικοδομής ενώ τοποθέτησε επιστάτη και υπεύθυνο, για την παρακολούθηση των εργασιών, το συγκάτοικό και συνώ­νυμό του Ιάκωβο.

Αφού γκρέμισαν την στέγη, πού ήταν πάνω από το νάρθηκα και το μέρος του νάρθηκα, πού στηριζόταν πάνω στον  ετοι­μόρ­ρο­πο τοίχο, έπεσαν πολλά υλικά, χώμα και πέτρες, πάνω στα οστά, πού υπήρχαν μέσα στο σκοτεινό Κοιμητήριο, πού κτίστηκε μεταγενέστερα. 

Λεπτομέρεια της Λειψανοθήκης.
Διακρίνεται η επιγραφή.

Έπρεπε λοιπόν να αδειάσει ο χώρος του γκρεμισμένου και σκοτεινού Κοιμητηρίου και να μεταφερθούν έξω από αυτό τα ανα­κα­τεμ­μέ­να με τα οστά υλικά ενώ μετά την ανοικοδό­μηση θα το­πο­θε­τούν­ταν πάλι, αφού καθαρίζονταν, τα οστά.

Η μεταφορά των υλικών του γκρεμισμένου Νάρθηκα και ο διαχωρισμός τους από τα οστά γινόταν από τρεις εργάτες, οι οποίοι άρχισαν  εργασία την Δευτέρα και συνέχισαν την Τρίτη. 

Την Τε­τάρ­τη, 1η Οκτωβρίου του 1840, δύο ώρες περίπου προ μεσημβρίας, μια ευ­ω­δία υπήρχε στον αέρα. 

Ο επό­πτης των έργων Ιάκωβος είπε στους εργάτες να μεταφέρουν με προ­σο­χή τα χώματα και τα άλλα σπασμένα οικοδομικά υλικά, γιατί η ευωδία, πού έβγαινε ήταν σημάδι αγιότητος, και μήπως εκεί βρισκό­ταν θαμμένο κάποιο άγιο λείψανο. 

Νεότερη τοιχογραφία του Αγίου Ευδοκίμου στην Μονή
Βατοπεδίου. Αποτυπώνεται να κρατά την εικόνα της
Παναγίας Βηματάρισας, όπως ακριβώς βρέθηκε
θαμμένο το Λείψανό του.

Πράγματι το λείψανο βρέ­θη­κε μετά από λίγη ώρα κάνοντας περισσότερο αισθητή την ευ­ω­δία, η οποία γέμισε όλον το γύρω χώρο. Ανακάλυψαν ένα ακέραιο λείψανο μοναχού καλυμμένο με υπολείμματα μοναχικού ενδύματος, το μεν κρανίο ήταν ολόκληρο φαλακρό και στηριζόταν από τον σπόνδυλο του αυχένα. 

Το υπόλοιπο σώμα ήταν περιβεβλημένο με ένα χιτώνα βαμβακερό, τα οστά όλα ήταν ενωμένα μεταξύ τους, άλλα με τένοντες και άλλα με μια μεμβράνη. Ολόκληρο το σώμα έκλινε προς την αριστερή πλευρά, οι μεν κνήμες έκλιναν προς τα οστά του μηρού και τα γόνατα προς τα εκατέρωθεν πλευρά, οι χείρες βρέθηκαν σταυροειδώς στο στέρνο, όπου και η δεξιά χείρα είχε αγκαλιασμένη μια παλαιά εικόνα της Παναγίας της Βηματάρισσας.

Δεν πρέπει να πέρασαν περισσότερα από εκατό πενήντα χρό­νια από την εποχή μας, από την κοίμηση του Αγίου, όπως μπορούμε να συμπεράνουμε από την κατασκευή και το ύφασμα του πανοφόριου του Αγίου.

Η ευωδία των λειψάνων αποτελεί για την Ορθοδοξία μαρτυρία για την αγιότητα, οι άγιοι, που στην παρούσα ζωή θεώθηκαν, απόκτησαν μόνιμα και αισθητά την Χάρη του Αγίου Πνεύματος στην ψυχή και στο σώμα και έτσι όταν μετά τον θάνατό τους χωρίζεται η ψυχή από το σώμα τους, τα οστά τους γίνονται άγια λείψανα, χαριτόβρυτα και ιαματικά, «Οστέα γυμνά εκβλύζουσιν ιάματα», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην Υμνολογία της Εκκλησίας μας.

Με σύμφωνη γνώμη των δύο αρχιερέων, Σμύρνης Χρυσάνθου και Ανδριανουπόλεως Γρηγορίου, οι οποίοι εφησύχαζαν εκείνη την περίοδο στην Μονή, οι Βατοπαιδινοί πατέρες αποφάσισαν να ονομάσουν Ευδόκιμο τον άγνωστο αυτόν άγιο, επειδή με την εν γένει πολιτεία του και τους ασκητικούς αγώνες του ευδοκίμησε πνευματικά, ευαρέστησε στον Θεό και αναδείχθηκε σκεύος της Θείας Χάριτος και επίσης επειδή ευδόκησε ο Θεός και ανακαλύφθηκε το άγιο λείψανό του στους εσχάτους χρόνους.

Λείψανα του Αγίου Ευδοκίμου του Βατοπεδινού.
Δεξιά διακρίνεται η Τιμία Κάρα του.
πηγή

Ωστόσο οι Βατοπαιδινοί αναζητούσαν το πραγματικό όνομά του, τα θαύματα του οποίου έφθασαν παντού. 

Αργότερα ο άγνωστος άγιος, παρουσιάστηκε σε κάποιον ενάρετο ασκητή, καθώς και στον ηγούμενο της Μονής, λέγοντας· «Σάββας είναι το όνομά μου, αλλά δεν πειράζει, οι πατέρες ας με λένε Ευδόκιμο», ενώ τον ίδιο καιρό ανακαλύφθηκε στα χειρόγραφα της Μονής ένας φθαρμένος κώδικας του 15ου αιώνα με τον βίο του αγίου Σάββα του διά Χριστόν σαλού. 

Ο μοναχός που αντέγραφε τον κώδικα έπαθε παραλυσία στο δεξί του χέρι με αποτέλεσμα να σταματήσει την αντιγραφή, παρακαλούσε όμως τον νεοφανή άγιο Ευδόκιμο να τον θεραπεύσει για να τελειώσει την αντιγραφή του κώδικα, πράγμα που έγινε, όμως υπάρχει μία άποψη ότι ο άγιος Ευδόκιμος ταυτίζεται με τον άγιο Σάββα τον Βατοπαιδινό τον Διά Χριστόν Σαλό. 

Για τον όσιο αυτόν ο διακριτικός Γέρων Δανιήλ Κατουνακιώτης (+1929) γράφει: «Προς ένδειξιν της αληθείας αναγκάζομαι διά την πολλήν Σας αγάπην να εξιστορή­σω συνοπτικώς ολίγα τινά εκ της καθόλου βιογραφίας του Αγίου Ευδοκίμου. Εγώ, ως γνωρίζετε καλώς, ο ταπεινός υποφαινόμενος προ τριακονταετίας εχρημάτισα εις την Ιεράν Μονήν του Βατοπαιδίου, οπότε εμελέτησα αρκούντως την βιογραφίαν του Αγίου. Επίσης ήκουσα τις αφηγήσεις ευυπολήπτων προσώπων, άτινα ευρέθησαν κατά την ανακομιδήν του λειψάνου του Αγίου Ευδοκίμου, ήτις εγένετο κατά το 1840. Ήσαν δε οι αυτόπται ούτοι, ο Ιάκωβος ο Σιμιτζής, ο Γρηγοράκης ο ψάλτης και ο Διακο-Δανιήλ εξ΄Ιερισσού, οίτινες μοι διηγούντο πολλάκις τα της εν λόγω ανακομιδής. Τότε παρήσαν και τρεις Αρχιερείς, ο πρώην Βάρνης Ιωσήφ, ο Αδριανουπόλεως (Γρηγόριος) και ο Χρύσανθος (πρώην) Σμύρνης, όστις λαβών τον λόγον είπεν ενώπιον του συσσωρευθέντος λαού: «Πατέρες και αδελφοί, ενταύθα δεν πρέπει να υπάρχη ενδοιασμός περί της αγιότητος του Αγίου, διότι ούτος προϊδών τον θάνατον αυτού και φεύγων την δόξαν των ανθρώπων, ελθών ενταύθα παρέδωκε το πνεύμα και η άπειρος ευωδία του αγίου αυτού λειψάνου καταμαρτυρεί την τούτου αγιότητα. Και επειδή αγνοούμεν την ονομασίαν του, διά τούτο ας τον αποκαλέσωμεν Ευδόκιμον, καθ’ όσον δι’ ευδοκίας Θεού ευρέθη το άγιον Λείψανόν του. Ούτως αυθημερόν συνετάχθη η ακολουθία του και γενομένης ολονυκτίου αγρυπνίας κατ’ εκείνην την εσπέραν ήρχισαν τα θαύματα. Και πρώτον εθεράπευσε γηραιόν τινά Μοναχόν εκ Κουλτού, όστις επί πενταετίαν ήτο παράλυτος και αυθωρεί εγένετο υγιής. Επίσης και ο Ιατρός της Μονής των Ιβήρων Γρηγόριος, πάσχων τους οφθαλμούς, επικαλεσθείς τον Άγιον είπεν: «Εάν με κάμης υγιή, αμέσως θα κάμω αργυράν θήκην διά να τεθώσι τα άγιά σου Λείψανα». Και κατά την νύκτα εκείνην εμφανισθείς ο Άγιος τον εθεράπευσε, και ήδη καταφαίνεται εν τη αργυρά θήκη το όνομα του διαληφθέντος Γρηγορίου»: «Το δ’ ηργύρωσε Γαβριήλ σεμνόν Κάρη. Ευδόκιμον ευρών των πόνων ακέστορα».

Τα περί του βίου του οσίου Ευδοκίμου αναφέρονται και σε χειρόγραφο του ιεροδιακόνου Μελετίου Βατοπαιδινού, το οποίο καταλήγει: «Πας όστις επικαλεσθή τον Άγιον μετά πίστεως ας μη αμφιβάλλη διά την εκπλήρωσιν της αιτήσεως, αρκεί μόνον να αιτή από τον Άγιον δίκαια και αγαθά, ου ταις ικεσίαις και ημείς των συμβαινόντων ρυσθείημεν, και Βασιλείας ουρανίου αξιωθείημεν».

Η μνήμη του τιμάται από την Εκκλησία μας στις 5 Οκτωβρίου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΚΕΙΜ ΤΟΥ "ΠΑΠΟΥΛΑΚΗ" ΤΟΥ ΙΘΑΚΗΣΙΟΥ.

Η Τιμία Κάρα και τα λείψανα του αγίου που βρίσκονται στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας, στον Σταυρό της Ιθάκης
πηγή

Η μισή Τιμία Κάρα του Αγίου φυλάσσεται στην ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπεδίου Αγίου όρους, η άλλη μισή και τα υπόλοιπα λείψανά του στον Ιερό Ναό Αγίας Βαρβάρας, στον Σταυρό της Ιθάκης.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Η Τιμία Κάρα του αγίου που βρίσκεται στην ιερά
Μονή Βατοπεδίου Αγίου Όρους
πηγή

Ο Όσιος Ιωακείμ - κατά κόσμον Ιωάννης Πατρίκιος - γεννήθηκε το 1786 στον οικισμό Καλύβια της Βόρειας Ιθάκης από γονείς ευσεβείς και ενάρετους, τον Άγγελο και την Αγνή.

Όταν ο Ιωάννης ήταν μικρό παιδί ακόμη, πέθανε η μητέρα του και ο πατέρας του ξαναπαντρεύτηκε και η μητριά του μικρού Ιωάννη τον ταλαιπωρούσε και τον βασάνιζε.

Ο άγιος, τα δύσκολα αυτά χρόνια, ασκήθηκε στην υπομονή και στην ταπείνωση, βρίσκοντας καταφύγιο στην προσευχή, στο απόμερο εκκλησάκι του Αγίου Σπυρίδωνος, και στην μελέτη των ιερών βιβλίων.

Στην εφηβική του ηλικία εργάζεται σαν ναυτικός στο καΐκι του πατέρα του, προκαλώντας τον σεβασμό και την εκτίμηση του πληρώματος για τις σπάνιες αρετές του, όμως, σύμφωνα με την επιθυμία της μητριάς του, ο Ιωάννης απομακρύνεται από τη δούλεψη του πατέρα του κι αναλαμβάνει εργασία στο πλοίο του συμπατριώτη του καπετάν - Γιώργη Βρεττού, Χατζή.

Σύγχρονη εικόνα του αγίου Ιωακείμ του Παπουλάκη.

Σε κάποιο από τα ταξίδια του αυτά, το 1803, βρίσκει καταφύγιο στο Άγιον Όρος, στην Ιερά Μονή Βατοπαιδίου, όπου γίνεται μοναχός και παίρνει το όνομα Ιωακείμ.

Με την άσκησή του, κάτω από την καθοδήγηση Αγίων Γερόντων, ξεπερνάει στην αρετή ακόμη και μεγαλύτερους απ’ αυτόν μοναχούς.

Με την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, ο ηγούμενος της Μονής επιλέγει τον μοναχό Ιωακείμ και τον στέλνει σαν ιεροκήρυκα στην Πελοπόννησο.

Εκεί, ακούραστος, ο Άγιος, διδάσκει, στηρίζει, παρηγορεί κι ενθαρρύνει τον ταλαίπωρο πληθυσμό  ενώ επιπλέον, με το καΐκι του Κεφαλλονίτη παπα - Γιάννη Μακρή μεταφέρουν από τον Μωριά στα Επτάνησα γέρους και γυναικόπαιδα, σώζοντας τους από τις επιδρομές του Ιμπραήμ.

Γύρω στα 1827 ο Όσιος Ιωακείμ φτάνει στη μικρή Αγγλοκρατούμενη τότε πατρίδα του Ιθάκη και για 41 χρόνια δρα ακαταπόνητος μέσα στον κόσμο, την πλάνη, την αίρεση, την αμαρτία, δεχόμενος τον σεβασμό αλλά και προκαλώντας με την αγιότητα του βίου του την έχθρα και την αντιπάθεια των Άγγλων καθώς και μερικών Ιθακησίων.

Ο Άγιος υπέγραφε με ένα δικό του χαρακτηριστικό τρόπο:
 Ιωακείμ μοναχός αγιορείτης περικαλώ
πηγή

Τους χειμερινούς μήνες φιλοξενείται σε σπίτια ευλαβών Χριστιανών και σε μοναστηράκια του νησιού, ενώ το υπόλοιπο χρονικό διάστημα σε δάση και φαράγγια περνά τις νύχτες του προσευχόμενος. 

Αναφέρονται δέ περιπτώσεις που ο Άγιος, ενώ προσευχόταν, βρισκόταν πάνω από το έδαφος, πλημμυρισμένος από ουράνιο φως.

Καταπονώντας το ασκητικό του σώμα φορά εσωτερικές μολύβδινες πλάκες δεμένες στη μέση του και μεταφέρει σε μεγάλες ανηφοριές τσουβάλια με πέτρες και βότσαλα από ερημικές παραλίες του νησιού ενώ παράλληλα ασκείται στην αγία ταπείνωση κάτω από το πετραχήλι του αγίου Πνευματικού του, Ιερομονάχου Αγαπίου της Ιεράς Μονής Ταξιαρχών Περαχωρίου.

Πάνω από το χωριό Σταυρός στην Ιθάκη βρίσκεται ο 
ναός της Αγίας Βαρβάρας, που ίδρυσε ο Άγιος Ιωακείμ
 και εκεί έμεινε επί 20 χρόνια.
πηγή

Ο Άγιος μερίμνησε να χτιστούν ναοί και με τα κηρύγματά του αναζωπύρωσε το θρησκευτικό συναίσθημα των Ιθακησίων και τους ενθάρρυνε εναντίον των Άγγλων, προφητεύοντας ακόμη και την αναίμακτη φυγή τους από το νησί όπως και έγινε.

Προικισμένος με το προορατικό και διορατικό χάρισμα, γίνεται ο δάσκαλος, ο σύμβουλος, ο τροφός και ο ιατρός των συμπατριωτών του, ενώ ο ίδιος ζούσε σε αρκετά μεγάλη εκούσια φτώχεια καθώς και ακτημοσύνη.

Σε προχωρημένη ηλικία κοιμήθηκε εν Κυρίω «εκ μαρασμού» στις 2 Μαρτίου του 1868, στην οικία του Παΐζη, στο Βαθύ της Ιθάκης και πάνω του δεν βρήκανε τίποτε παρά μόνο ένα χαρτί στο δεξί του χέρι του που έγραφε την επιθυμία του να ταφεί στον Ιερό ναό της Αγίας Βαρβάρας που ο ίδιος έχτισε.

Ο τάφος του Αγίου Ιωακείμ, στον περίβολο του
ναού της Αγίας Βαρβάρας.
πηγή

Η εξόδιος ακολουθία του Αγίου έγινε στον Ναό του Αγίου Νικολάου της πόλεως, παρουσία πλήθους Χριστιανών.

Ακολούθησε η κατανυκτική εκφορά του  Σκηνώματος του προς το χωριό Σταυρός, μία πορεία αρκετών ωρών, όπου και τάφηκε σύμφωνα με την τελευταία του επιθυμία, πίσω από τον Ναό της Αγίας Βαρβάρας που ο ίδιος είχε χτίσει.

Κατά τη διάρκεια της πομπής προς τον Σταυρό, έβρεχε καταρρακτωδώς όμως το ιερό λείψανο του Αγίου δεν βράχηκε καθόλου. 

Αυτά ήταν μόνο τα πρώτα σημάδια της αγιότητας του Οσίου ενώ η ζωντανή παρουσία και τα θαύματα του Οσίου Ιωακείμ του Παπουλάκου συνεχίστηκαν και μετά τον σωματικό του θάνατο καθώς όμως συνεχίζονται ακόμη και μέχρι σήμερα.

Η ανακομιδή των ιερών λειψάνων του αγίου
Ιωακείμ, παρόν ήτανε και ο ηγούμενος και
της Μονής Βατοπεδίου, Εφραίμ.
πηγή

Στις 23 Μαΐου του 1992 έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του Οσίου παρουσία, κατά την οποία η Τιμία Κάρα του χωρίστηκε στα δύο και έτσι το μισό πήρε για Ευλογία η Μονή Βατοπεδίου και το άλλο μισό ο Ιερός Ναός της Αγίας Βαρβάρας.

Στις 19 Μαρτίου του 1998 με αριθμό πρωτοκόλλου 323 της Πατριαρχικής και Συνοδικής πράξης του Οικουμενικού Πατριαρχείου, μετά από εισήγηση της Μονής Βατοπεδίου και της Εκκλησίας της Ελλάδος (αρχιεπίσκοπος ο μακαριστός Σεραφείμ) θεσπίστηκε «...όπως από του νυν και εις το εξης εις αιώνα τον άπαντα, Ιωακείμ ο Βατοπεδινός ο Παπουλάκης συναριθμείται τοις οσίοις και αγίοις της Εκκλησίας ανδράσοιν, ετησίοις ιεροτελεστίες και αγρυπνίαις τιμώμενος, και ύμνοις εγκωμίων γεραιρόμενος, τη μεν β' Μαρτίου, εν ή μακαρίως προς τον Κύριος εξεδήμησεν, τη δε ι' / κγ' Μαΐου, επί τη ανακομιδή των ιερών αυτού λειψάνων...». 

Η μνήμη του τιμάται στις 2 Μαρτίου.