ΑΙΜΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΣΤΗ ΜΟΝΗ ΧΙΛΑΝΔΑΡΙΟΥ.

Στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους, αποθησαυρίζεται ένα εξαιρετικά σπάνιο αλλά και ιερότατο κειμήλιο.

Η σταυροθήκη της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου Αγ. Όρους
με το Αίμα του Χριστού.

Πρόκειται για εναν κρυστάλλινο σταυρό που περιέχει “Αίμα Χριστού” από τον Γολγοθά, που περιέχεται μαζί με άλλα κειμήλια σε μία τρίπτυχη σταυροθήκη - λειψανοθήκη.

Σύμφωνα με την Ιερά Μονή Χιλανδαρίου, η λειψανοθήκη αυτή περιέχει επίσης τρεις ιερές άκανθες από τον Ακάνθινο Στέφανο, καθώς και τμήμα από τα σπάργανα του Χριστού, με τα ιερά αυτά κειμήλια να προέρχονται από τα Ιεροσόλυμα και ανήκαν στον Όσιο Σάββα της Σερβίας, κτήτορα της Ιεράς Μονής Χιλανδαρίου.

Σύμφωνα όμως με το βιβλίο του Anatole Frolow: La relique de la Vraie Croix. Recherches sur le développement d'un culte (= Το λείψανον του Αληθούς Σταυρού. Έρευνες επί της εξελίξεως μίας λατρείας), στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου Αγίου Όρους αποθησαυρίζεται σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου που ανήκε κάποτε στους Σέρβους βασιλείς και η οποία περιέχει εντός θηκών και τα ακόλουθα λείψανα: αίματος Χριστού, του ακάνθινου στέφανου, της ράβδου (;), χώματος Γολγοθά, σπαργάνων του μικρού Ιησού, από τα δώρα των Μάγων, του Αγίου Γεωργίου, της Αγίας Βαρβάρας και της ακαταφλέκτου βάτου.

Anatole Frolow: La relique de la Vraie Croix. Recherches sur le développement d'un culte, σ. 71, σημ.2.
Η αναφορά στη σταυροθήκη Τιμίου Ξύλου της Ι. Μ. Χιλανδαρίου που περιέχει αίμα Χριστού και άλλα κειμήλια.

Η Μονή Χιλανδαρίου

Η Μονή Χιλανδαρίου (σερβικά: Манастир Хиландар) είναι ένα σερβικό μοναστήρι που βρίσκεται στο βορειοανατολική πλευρά του Αγίου Όρους και είναι το 4ο στην ιεραρχία των Αγιορείτικων Μονών. 

Έχει εξωτερικά επιβλητική εμφάνιση ενός μεσαιωνικού κάστρου, καθώς είναι οχυρωμένη με τείχη που έχουν ύψος 30 μέτρων, μήκος 140 μέτρων και περιβάλλουν μια περιοχή πλάτους περίπου, 75 μέτρων. 

Το μοναστήρι πήρε αυτή την μορφή, εξαιτίας των πολύ συχνών πειρατικών επιδρομών κατά το παρελθόν και θεωρείται το σημαντικότερο κέντρο του σερβικού πολιτισμού αφού η συμβολή του είναι τεράστια στην διαμόρφωση της παιδείας καθώς όμως και της πνευματικότητας των Σέρβων μέσα στην ιστορία.

Τοιχογραφία του Αγίου Συμεών (Στέφανος Νεμάνια), της
Εκκλησίας του Βασιλιά στη Φιλενίτσα της Σερβίας

Η Μονή Χιλανδαρίου διατηρεί μια εξαιρετικά πλούσια συλλογή από πρωτότυπα παλαιά χειρόγραφα, εικόνες, τοιχογραφίες, έτσι ώστε σήμερα να θεωρείται από τους πιο σημαντικούς θησαυρούς του Σερβικού μεσαιωνικού πολιτισμού γενικότερα και βρίσκεται στη λίστα της παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO από το 1988, μαζί με άλλες 19 Μονές του Αγίου Όρους. 

Tο όνομα της προήλθε κατά πάσα πιθανότατα από τον Έλληνα αγιορείτη μοναχό Γεώργιο Χιλανδάριο, ιδρυτή και κτήτορα της προγενέστερης Μονής που είχε κτισθεί τον 11ο αιώνα και σωζώμενα της μέρη μέχρι σήμερα με οικοδομικές βελτιώσεις είναι στην νοτιοδυτική πλευρά ο πύργος του Αγ. Γεωργίου, το νότιο και δυτικό εξωτερικό αμυντικό τείχος που στην εσωτερική τους πλευρά κτίσθηκαν αργότερα ξενώνες (κονάκια) και η τραπεζαρία (τράπεζα) της Μονής ενώ άλλοι δέχονται ότι το όνομα της Μονής προήλθε από την ετυμολογία της λέξης του βυζαντινού πλοίου «χελάνδιο». 

Το 1198 ο αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ ο Άγγελος μετά από αίτημα του Στέφανου Α΄ Νεμάνια, (ηγεμόνα "μεγάλου ζουπάνου" της Σερβίας , που εκάρει μοναχός στην Μονή της Στουντένιτσα στην Σερβία, έλαβε το όνομα Συμεών και μετά πήγε στον Άθω ) και του Ράστκο μικρότερου γιου του, (ο οποίος είχε καρεί επίσης μοναχός λαμβάνοντας το όνομα Σάββας στην Μονή Αγίου Παντελεήμονος του Αγίου Όρους και μόνασε επί 7 χρόνια στην Μονή Βατοπαιδίου) και την σύμφωνη γνώμη της ιεραρχίας του Αγίου Όρους, προσφέρει την εγκαταλειμμένη Μονή, ως αιώνιο δώρο στους Σέρβους. 

Πηγή: www.hilandar.org

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΤΗΣ ΤΡΙΧΕΡΟΥΣΑΣ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους της οποίας είναι Ηγούμενος - Πολιούχος και αποτελούσε οικογενειακό κειμήλιο του Αγίου Ιωάννη του Δαμασκηνού, ο οποίος με ευλάβεια την φύλαγε στο παρεκκλήσι του σπιτιού του.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός κρατώντας ειλητάριο 
με ύμνο προς τη Θεοτόκο, Μιχαήλ Αναγνώστου 1734,
  Βυζαντινό Μουσείο Χίου.
πηγή

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός ήταν ο πρώτος σύμβουλος του Ουάλιδ το έτος 705 - 715, χαλίφη της Συρίας, για όλα τα αναγκαία θέματα, που αφορούσαν το Χριστιανικό πληθυσμό της περιοχής αυτής.

Εκείνη την εποχή, όταν Αυτοκράτορας της Κωνσταντινουπόλεως ήταν ο Λέων Γ’ ο Ίσαυρος, ξέσπασε η Εικονομαχία και η προσκύνηση των ιερών Εικόνων θεωρούνταν ειδωλολατρία. 

Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός όμως ήτανε θερμός υποστηρικτής των Αγίων Εικόνων. 

Με τα συγγράμματά του κατατρόπωσε την εικονομαχία και ο Λέων ο Γ’ προκειμένου να απαλλαγεί από την παρουσία του, τον συκοφάντησε στο χαλίφη Ουάλιδ με την κατηγορία, ότι σκέπτεται να καταλάβει κρυφά την Δαμασκό.

Ο χαλίφης διέταξε να συλληφθεί ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός και να του κοπεί το δεξί χέρι μέσα στην πλατεία της Δαμασκού όπως και έγινε. 

Ο Άγιος πήρε το κομμένο χέρι του και όλη τη νύχτα ικέτευε την Παναγία γονατισμένος να τον θεραπεύσει και κατάκοπος, όπως ήταν, αποκοιμήθηκε και είδε σε όραμα την Παναγία μέσα από την Αγία Εικόνα της να του λέει, ότι από τώρα και στο εξής το χέρι του θα είναι θεραπευμένο.

O τάφος του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού,

Μονή Αγίου Σάββα, Παλαιστίνη.
πηγή:πηγή

Ο Άγιος ξύπνησε και είδε ότι το χέρι του είχε αποκατασταθεί και από τη χαρά του της αφιέρωσε ασημένιο ανάθημα σε σχήμα χεριού, που η θέση του στην εικόνα το κάνει να φαίνεται σαν ένα τρίτο χέρι της Παναγίας. 

Η Εικόνα της Παναγίας ονομάστηκε Παναγία Τριχερούσα και μετά από το θαυματουργικό αυτό γεγονός ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός αποφασίζει να γίνει μοναχός στη Λαύρα του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου στην Παλαιστίνη, παίρνοντας μαζί του και την Αγία Εικόνα της Τριχερούσας. 

Το 1217 ο Άγιος Σάββας ο Χιλανδαρηνός, γιός του Βασιλέα της Σερβίας Στεφάνου Νεμάνια, του μετέπειτα ονομασθέντος Συμεών, περνώντας από την Ιερά Μονή του Αγίου Σάββα του Ηγιασμένου, πήρε μαζί του την Εικόνα της Παναγίας της Γαλακτοτροφούσης και την Εικόνα της Παναγίας Τριχερούσης και τις μετέφερε στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου του Αγίου Όρους, όπου η Αγία Εικόνα παρέμεινε μέχρι το 1347. 

Ιερά Μονή Χιλιανδαρίου Αγίου Όρους

πηγή

Τότε έρχεται στο Άγιο Όρος ο Σέρβος Κράλης Δρούσαν, ο οποίος όταν αναχώρησε για την πατρίδα του, πήρε μαζί του την Εικόνα της Τριχερούσης ως ευλογία και η εικόνα φιλοξενήθηκε στην Ιερά Μονή Στουντενίτσης της Σερβίας.

Μεταφορά της θαυματουργού Εικόνας στο Άγιον Όρος.

Όταν στις αρχές του 15ου αιώνα οι Σέρβοι πληροφορήθηκαν ότι κινδυνεύουν από τους Τούρκους, αμέσως παίρνουν την Αγία Εικόνα της Παναγίας Τριχερούσας από το Σερβικό Μοναστήρι της Στουντενίτσης και την τοποθετούν στη ράχη ενός γαϊδουράκου και αφήνουν το ζώο ελεύθερο να το οδηγήσει όπου η Παναγία αυτή, θελήσει. 

Κατά θαυματουργικό τρόπο, το γαϊδουράκι διέσχισε όλη τη Σερβία, την περιοχή της Μακεδονίας στην Ελλάδα και έφτασε στο Άγιο Όρος, στην Μονή του Χιλανδαρίου, όπου οι μοναχοί έκπληκτοι την υποδέχθηκαν με μεγάλες τιμές καθώς και λιτανείες.

Αγιογραφίες που απεικονίζουν την ιστορία της εικόνας
πηγή

Το ευλογημένο αυτό γαϊδουράκι, σύμφωνα με την ιερή παράδοση, μόλις τοποθετήθηκε η Εικόνα στο Ιερό του Μοναστηριού, έπεσε νεκρό.

Κάποτε  προέκυψε διχόνοια στην αδελφότητα της μονής Χιλανδαρίου και αφορμή στάθηκε η εκλογή νέου ηγούμενου. 

Η Τριχερούσα τότε μετατοπίστηκε θαυματουργικά από το Ιερό Βήμα, όπου ήταν μέχρι τότε, στο στασίδι του ηγούμενου.

Τότε ένας ενάρετος ερημίτης μοναχός είπε στην αδελφότητα ότι στο εξής και προς αποφυγή φιλονικιών δεν θα εκλέγεται ηγούμενος στο Χιλανδάρι, διότι η Παναγία θα κρατήσει τη θέση αυτή και θα διοικεί το μοναστήρι. 

Αγιογραφίες που απεικονίζουν την ιστορία της εικόνας
πηγή

Πράγματι μέχρι σήμερα, η Χιλανδρινή αδελφότητα, ενώ ζει κοινοβιακά, στερείται Καθηγουμένου και διοικείται κατά το σύστημα των ιδιόρρυθμων μονών και η εικόνα επίσης θεωρείται και Προστάτης του Σέρβικου Ορθόδοξου λαού. 

Αυτή καθεαυτή η Αγία Εικόνα είναι η πλέον άριστα διατηρημένη παλαιά Βυζαντινή Εικόνα της Θεοτόκου.

Το πρόσωπο της Μητέρας του Θεού είναι τόσο παραστατικό και το βλέμμα Της τόσο γλυκό, ώστε προκαλεί μεγάλο δέος και συγκίνηση σε όσους την προσκυνούν ενώ για λόγους προστασίας αλλά και μεγαλοπρέπειας φέρει ένα περίτεχνο χρυσό επικάλυμμα - πουκάμισο, πάνω στο οποίο είναι επικολλημένοι πέντε χιλιάδες πολύτιμοι λίθοι.

πηγή

Στη Μονή Χιλανδαρίου υπάρχει κτίσμα οι αγιογραφίες του οποίου απεικονίζουν την ιστορία της εικόνας. 

Μάλιστα υπάρχει επιγραφή στην οποία αναφέρεται: «Αύτη η τιμία εικών της Υπεραγίας Θεοτόκου, εν η Ιωάννης ο Δαμασκηνός δια συκοφαντίας Λέοντος του Εικονομάχου τμηθείς την χείρα προσπεσών θαυμασίως ιάθη. Μεθ’ ο την θείαν εικόνα λαβών την εν Παλαιστίνη Λαύραν Σάββα του Ηγιασμένου απελθών εμόνασε. Καιρού δε ικανού παρελθόντος παρά των εκεί εδωρήθη τω εν Αγίοις Αρχιεπισκόπω Σερβίας Σάββα, απελθόντι εκεί χάριν προσκυνήσεως και εις Σερβίαν ταύτην μετακομίσας τω αυταδέλφω αυτού Κράλη Σερβίας Στεφάνω δώρον προσήνεγκεν. Υποταχθείσης δε της Σερβίας τω εκ της Άγαρ και Ναών και Μοναστηρίων ερημωθέντων, θαυμασίως ευρέθη αύτη η εικών έμπροσθεν της Ιεράς Μονής του Χιλιανδαρίου. 

Οι δε τότε πατέρες εξεστηκότες μετ’ ευλαβείας ταύτην λαβόντες ένδον του θείου Βήματος του Ναού ταύτην ετέθηκαν. Αλλ’ εκείθεν εν τω ηγουμενικώ θρόνω παραδόξως ευρέθη, καίτοι δύο που και τρις εν τω Ιερώ παρά των Πατέρων μετέθητο. Εφάνη γαρ εν οράματι τω Ηγουμένω η Κυρία Θεοτόκος λέγουσα προς τούτον ότι ουκ ήλθον του φυλαχθήναι με υφ’ υμών αλλ’ υμάς υπ’ εμού. Ενθέν τοι και ευπρεπίσαντες τον θρόνον επέθηκαν την ιεράν εικόνα ποιούντες κοινήν παράκλησιν έκτοτε μέχρι της σήμερον κατά παν Σάββατον. Ήτις και Τριχερούσα εκλήθη δια το προς τον Ιωάννην Δαμασκηνόν ρηθέν τερατούργημα, αργυράν χείρα τη εικόνι ανατιθέντα εις ανάμνησιν του θαύματος. 1809 Οκτωβρίου 29ην».

Η Σύναξη της Παναγίας της Τριχερούσας εορτάζει στις 12 Ιουλίου.