Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΥ.

 Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, στο Αγιο Όρος.

Άγιος Απόστολος Βαρθολομαίος

Τοιχογραφία (Fresco) τού έτους 1546 στο Παρεκκλήσιο τού 

Αγίου Νικολάουτής Ιεράς Μονής Σταυρονικήτα. Αγίου Όρους

έργο τών αγιογράφων Θεοφάνους τού Κρητός και Συμεών.

πηγή

Πρόκειται για ένα μεγάλο μέρος της Κάρας του Αγίου αποστόλου Βαρθολομαίου, ενός εκ των δώδεκα Αποστόλων του Χριστού. 

Οπως τό περιγράφει καί ο ρώσος μοναχός Βασίλειος Μπάρσκι τό 1744 στό οδοιπορικό του, το ιερό λείψανο είναι «τό ἄνω μέρος τῆς κάρας» του αποστόλου πρόκειται δηλαδή γιά τμήμα του μετωπιαίου καί των βρεγματικών οστών.

Η ύπαρξη του ιερού λειψάνου στή μονή μαρτυρείται και στό «Προσκυνητάριο» του Ἰωάννου Κομνηνοῦ, πού γράφτηκε τό 1698 καί εκδόθηκε τό 1701.

Η υπάρχουσα σήμερα ασημένια λειψανοθήκη του Αγίου κατασκευάστηκε τό 1780 καί έχει σχήμα μίτρας ύψους 13 εκ. καί διαμέτρου 18. 

Στήν κορυφή υπάρχει κυκλικό άνοιγμα διαμέτρου 7 εκ. γιά τήν προσκύνηση του αγίου λειψάνου, μέ ανακλινόμενο κάλυμμα επί του οποίου υπάρχει μικρός όρθιος σταυρός μέ λίθους καί μαργαριτάρια, καί η ἐγχάρακτη επιγραφή: «+ Η ΑΓΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΚΑΙ ΠΑΝΕΦΥΜΟΥ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΒΑΡΘΟΛΟΜΕΟΥ, 1780». 

Η λειψανοθήκη της κάρας του αγίου
αποστόλου Βαρθολομαίου.
Ιερά Μονή Καρακάλλου Αγίου Όρους

Η λειψανοθήκη είναι επίχρυση καί εγκοσμημένη μέ 22 κόκκινους καί πράσινους λίθους καί 3 μικρά μεταλλικά επιθέματα μέ σμάλτινη διακόσμηση, ενώ περιμετρικά έχει καί ανάγλυφο διάκοσμο φυτικών παραστάσεων.

Ο Βαρθολομαίος ή Ναθαναήλ ήταν ένας από τους δώδεκα μαθητές του Χριστού, καταγόταν από την Κανά της Γαλιλαίας. 

Θεωρείται ότι είναι το ίδιο πρόσωπο με τον Ναθαναήλ, καθώς στα συνοπτικά ευαγγέλια αναφέρεται πάντοτε ο Φίλιππος μαζί με τον Βαρθολομαίο, χωρίς να αναφέρεται καθόλου ο Ναθαναήλ, ενώ στο κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο αναφέρεται συνεχώς ο Φίλιππος με το Ναθαναήλ, χωρίς να αναφέρεται πουθενά ο Βαρθολομαίος ενώ κατά τη Συριακή παράδοση ονομαζόταν Ιησούς και αναγκάστηκε να αλλάξει το όνομά του όταν προσχώρησε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού.

Η επιγραφή της λειψανοθήκης της κάρας του αγίου
αποστόλου Βαρθολομαίου.
Ιερά Μονή Καρακάλλου Αγίου Όρους

Τον προσκάλεσε στον κύκλο των μαθητών του Χριστού ο φίλος του Απόστολος Φίλιππος με τα λόγια «Ὃν έγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ». Και γι' αυτόν είπε ο Χριστός: «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι».

Δίδαξε το Χριστιανισμό στους Ινδούς και μαζί με τον Ιούδα στην Αρμενία, οι δυο τους θεωρούνται θεμελιωτές της Αρμενικής Εκκλησίας. 

Μαρτύρησε στην Ουρβανούπολη περίπου το 68 μ.Χ (σημερινό Μπακού του Αζερμπαϊτζάν) με σταυρικό θάνατο, με το κεφάλι προς τα κάτω, κατά διαταγή του βασιλιά Αστυάγη. Λόγω των πολλών θαυμάτων που έκανε το σκήνωμά του, οι ειδωλολάτρες το  έκλεισαν σε λάρνακα, ρίχτηκε στη θάλασσα και βρέθηκε στις νήσους Λιπάρες (Λίπαρι) κοντά στη Σικελία, όπου και κτίστηκε μεγαλοπρεπής ναός επ ενόματή του και παρέμεινε εκεί ώς το 829 οπότε και η Λιπάρα ερημώθηκε από Αγαρηνούς πειρατές. Τότε, «επί Λουδοβίκου» (μάλλον του Α΄, γιού του Καρλομάγνου, δηλ. μεταξύ των ετών 814 - 840) κάποιοι Αμαλφηνοί μετέφεραν τό άγιο λείψανο στό Βενεβέντο της Ιταλίας, όπου καί σήμερα υπάρχει μέρος των αγίων λειψάνων του Αποστόλου.

Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 11 Ιουνίου και η ανακομιδή των λειψάνων του στις 25 Αυγούστου, ενώ στην Καθολική Εκκλησία η μνήμη του τιμάται στις 24 Αυγούστου.

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΗΝΟΔΩΡΑΣ.

πηγή

 Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους.

Το Μαρτύριο των Αγίων Μηνοδώρας, Μητροδώρας και Νυμφοδώρας.

Τοιχογραφία στηντήν Ιερά Μονή  Βατοπαιδίου Αγίου Όρους. 

Οι Αγίες Μηνοδώρα, Μητροδώρα και Νυμφοδώρα ήταν αδελφές και κατάγονταν από τη Βιθυνία ενώ η λάμψη της παρθενίας, η ωραιότητα των ψυχών και των σωμάτων τις έκαναν να είναι καύχημα των χριστιανών αλλά οι φροντίδες και οι συνήθειες του κόσμου δεν τις απασχολούσαν. 

Η μόνη της φροντίδα ήταν «μετὰ αἰδοῦς καὶ σωφροσύνης κοσμεὶν ἑαυτάς, ἢ ἐν πλέγμασιν ἢ χρυσῶ ἢ μαργαρίταις ἢ ἰματισμῶ πολυτελεῖ» (Α' προς Τιμόθεον, β' 9).

Αφού ορφάνεψαν από μικρές άφησαν την πατρίδα τους και πήγαν σε ένα λόφο, κοντά στα Πύθια θερμά λουτρά και εκεί ασκήτευαν και αξιώθηκαν από το Θεό να θεραπεύουν ασθένειες και έτρεχε κοντά τους πλήθος κόσμου, έτσι όταν το έμαθε αυτό ο έπαρχος του Μαξιμιλιανού, Φρόντων, έστειλε και συνέλαβε τις τρεις αδελφές. 

Βλέποντας ο Φρόντων την αφοβία με την οποία τον αντιμετώπισαν, διέταξε να βασανιστούν φρικτά και κατόπιν να απογυμνώσουν πρώτη την μεγαλύτερη σε ηλικία, την Μηνοδώρα, και να την υποβάλουν σε βασανισμούς ενώπιον των δύο άλλων αδελφών της, όμως παρά τις δοκιμασίες αυτές καμία δεν κάμφθηκε και τελικά πέθαναν και οι τρεις μαρτυρικά στις 10 Σεπτεμβρίου του 306. 

Ο έπαρχος θέλησε να κάψει τα σώματα τους, αλλά οι φλόγες έκαψαν τον ίδιο και έπειτα καταρρακτώδης βροχή έσβησε τη φωτιά και τα σώματα των τριών παρθένων τάφηκαν με σεβασμό από τους χριστιανούς.

Προς τιμή τους ανεγέρθηκε αργότερα ναός ερείπια του οποίου σώζονταν μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα παρά το σημερινό χωριό Αρμουτλή που βρίσκεται κοντά στην αρχαία λουτρόπολη Πύθια όπου και τα ερείπια της παλιάς μονής που μόναζαν. 

Η μνήμη τους τιμάται από την Εκκλησία μας στις 10 Σεπτεμβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ 
ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΜΗΤΡΟΔΩΡΑΣ ΕΔΩ

ΤΗΝ ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ
ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΝΥΜΦΟΔΩΡΑΣ ΕΔΩ

ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΜΑΡΤΥΡΑ ΓΕΔΕΩΝ ΤΟΥ ΕΝ ΤΥΡΝΑΒΟΥ.

Φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους και πρόκειται για ολόκληρο το δεξιό μηριαίο οστό και την κομμένη δεξιά κνήμη κάτι που μαρτυρά και το μαρτύριό του.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Φορητή εικόνα του Οσίου Γεδεών με σκηνές του βίου του

Ο Άγιος Γεδεών γεννήθηκε στο χωριό Γλαφυραί ή Κάπουρνα στο Νομό Μαγνησίας, κατά κόσμον ονομαζόταν Νικόλαος και οι ευσεβείς γονείς του, ονομάζονταν ήτανε ο Αυγερινός και η Κυράτζα ενώ είχε άλλους τρεις αδελφούς και τέσσερις αδελφές.

Δώδεκα χρονών, με την οικογένειά του πήγε στο χωριό Γιερμή και από εκεί στο Βελεστίνο, όπου εργαζόταν κοντά στο θείο του στο παντοπωλείο, όμως τον άρπαξε ο Αγάς του Βελεστίνου Αλή και τον εξισλάμισε με το όνομα Ιμπραήμ.

Μετά από δυο μήνες, ο Νικόλαος, κατόρθωσε και δραπέτευσε, επανήλθε στην οικογένειά του όπου ο πατέρας του τον φυγάδευσε στο χωριό Κεραμίδι, και από εκεί μαζί με κάποιους οικοδόμους πήγε στην Κρήτη.

Εκεί εξομολογήθηκε τα του όσα του είχανε συμβεί σε κάποιο Ιερέα και βρήκε άσυλο στο εξωκλήσι του. 

Μετά τον θάνατο του ιερέα, ο Νικόλαος έφυγε για το Άγιον Όρος όπου αφού εξομολογήθηκε έλαβε των αχράντων μυστηρίων και στη Μονή Καρακάλου, εκάρη μοναχός με το όνομα Γεδεών και οι πατέρες της Μονής του ανέθεσαν το διακόνημα του Εκκλησιάρχου.

Ο Τάφος του Οσίου Γεδεών στον Τύρναβο

Στις 6 Ιουνίου του 1797 ο Γεδεών με την ευλογία των Πατέρων διορίσθηκε μετοχιάρης με τον προηγούμενο Γαβριήλ, στο Μετόχιο της Μεταμορφώσεως, στις Μαργαρίτες της επαρχίας Ρεθύμνου (σημερινού Δήμου Γεροποτάμου) της Κρήτης όπου παρέμεινε έξι χρόνια και έπειτα επέστρεψε στην μονή της μετανοίας του.

Επιστρέφοντας στο Άγιον Όρος, μετά από μία πνευματική εξόρμηση που είχε στο Βελεστίνο και ευρύτερα στην Θεσσαλική γη, αξιώνεται ενός μοναδικού και συγκλονιστικού θείου Οράματος: Ένα βράδυ, ενώ ήταν προσευχόμενος μέσα στο καθολικό της Ιεράς Μονής Καρακάλλου ακούει από την Αγία Εικόνα του Παντοκράτορος Χριστού, από τον Τρούλλο δηλαδή της Εκκλησίας την φωνή του Κυρίου να του λέει: «Ος αν αρνήσηταί με έμπροσθεν των ανθρώπων, αρνήσομαι καγώ, αυτόν έμπροσθεν του Πατρός μου του εν Ουρανοίς».

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Γεδεών του Οσιομάρτυρα,
στον Τύρναβο της Λάρισας.

Ήταν η φωνή που περίμενε, την είδε ως Θεία ευδοκία και την άκουσε με την πονεμένη του καρδιά που διψούσε για μαρτύριο και θυσία.

Με την ευχή των Γεροντάδων Του, αναχωρεί από το Αγιώνυμο Όρος πηγαίνοντας στην Ζαγορά και από εκεί επανέρχεται στο Βελεστίνο και στην Αγιά Λαρίσης με μοναδικό σκοπό να κηρύξει Ιησούν Χριστόν και τούτον Εσταυρωμένον, να σκορπίσει το αληθινό Φως του Αγίου Τριαδικού Θεού στους ανθρώπους και να ξεπλύνει με αυτό τον τρόπο το παιδικό του αμάρτημα, αυτό της αρνήσεώς του.

Μια μέρα, εκεί όπου ιεραποστολικά εργαζόταν κηρύττοντας τον λόγο του Θεού, συλλαμβάνεται στην Λάρισα από τους Αγαρηνούς και κατευθείαν οδηγείται στον Τύρναβο, όπου βρισκόταν ο Βελή Πασάς, ενώπιον του οποίου με ιδιαίτερο θάρρος ομολογεί το παιδικό του αμάρτημα και με σθένος διακηρύσσει ότι Χριστιανός γεννήθηκε και Χριστιανός θα αποθάνει.

Η Τιμία Κάρα του Οσιομάρτυρα Γεδεών

Μετά από αυτήν την δυνατή ομολογία Του οδηγείται στην φυλακή, από όπου μετά από σύντομο χρονικό διάστημα αρχίζει το πραγματικά φρικτό μαρτύριο.

Τον διαπομπεύουν στους δρόμους του Τυρνάβου, του ξυρίζουν το κεφάλι και του φορούν κεφαλήν προβάτου, τον ανεβάζουν ανάποδα πάνω σε ζώο και τον σύρουν για πολλή ώρα, περιγελώντας τον, του κόβουν με το τσεκούρι τα δυο του χέρια και τα δυο του πόδια.

Ο Άγιος ευρισκόμενος πάνω ακριβώς στην γέφυρα του Τυρνάβου (που προ ολίγων μηνών στο ίδιο ακριβώς σημείο, επάνω στην Γέφυρα του Τιταρήσιου, είχε μαρτυρήσει με γενναιότητα και καρτερία ο Άγιος Νεομάρτυς Γεώργιος, ο Διδάσκαλος της Ραψάνης) και μέσα σε κλίμα μεγάλου ψύχους, παραδίδει το πνεύμα Του στον Κύριο μας Ιησού Χριστό, στις 30 Δεκεμβρίου του 1818.

Οι Χριστιανοί του Τυρνάβου, μαζί με το Ιερατείον της πόλεως αφού συνέλεξαν το ακρωτηριασμένο σώμα του Μάρτυρος Γεδεών, το τύλιξαν σε λευκή σινδόνη και το ενταφίασαν στον Ιερό Ναό των Αγίων Δώδεκα Αποστόλων Τυρνάβου όπου μετά από 19 χρόνια έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του.

Έκτοτε ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Γεδεών αποτελεί τον ανεξάντλητο θησαυρό και θαυματουργεί ασταμάτητα προστατεύοντας την Πόλη του Τυρνάβου ως Πολιούχος της, αλλά και όλους όσους τον επικαλούνται στις προσευχές τους.

Η μνήμη του τιμάται στις 30 Δεκεμβρίου.

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, Αγίου Όρους.

Ο Άγιος Χριστοφόρος ως κυνοκέφαλος, φορητή εικόνα του
1681 απο την Καππαδοκία, στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών.
πηγή

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυρας Χριστόφορος καταγόταν από μία ημιβάρβαρη φυλή, ονομαζόταν Ρεμπρόβος και πιθανότατα έζησε στους χρόνους του αυτοκράτορα Δεκίου (249 - 251 μ.Χ.), όταν στην Αντιόχεια Επίσκοπος ήταν ο Άγιος Ιερομάρτυς Βαβύλας.

Ως προς την εξωτερική του εμφάνιση ήταν τόσο πολύ άσχημος, γι' αυτό και αποκαλείτο «κυνοπρόσωπος». Συνελήφθη αιχμάλωτος σε μάχη, που διεξήγαγε το έθνος του με τα Ρωμαϊκά αυτοκρατορικά στρατεύματα και κατόπιν κατατάγηκε στις Ρωμαϊκές λεγεώνες.

Όταν ήταν κατηχούμενος, για να ευχαριστήσει τον Χριστό, εγκαταστάθηκε σε επικίνδυνη δίοδο ποταμού και μετέφερε δωρεάν στους ώμους του εκείνους που επιθυμούσαν να διέλθουν τον ποταμό.

Μια μέρα του παρουσιάσθηκε ένα μικρό παιδί και τον παρακάλεσε να τον περάσει στην απέναντι όχθη, αυτός πρόθυμα το έβαλε στους ώμους του και στηριζόμενος στο ραβδί του μπήκε στο ποτάμι, όσο όμως προχωρούσε, τόσο το βάρος του παιδιού αυξανόταν, και με μεγάλο κόπο μπόρεσε να φθάσει στην απέναντι όχθη. 

Μόλις έφθασε, κατάκοπος είπε στο παιδί ότι και όλο τον κόσμο να σήκωνε δεν θα ήταν τόσο βαρύς. Το παιδί του απάντησε: «Μην απορείς, διότι δεν μετέφερες μόνο τον κόσμο όλο, αλλά και τον πλάσαντα αυτόν. Είμαι Εκείνος στην υπηρεσία του Οποίου έθεσες τις δυνάμεις σου και σε απόδειξη αυτού φύτεψε το ραβδί σου και αύριο θα έχει βλαστήσει», και αμέσως εξαφανίσθηκε. 

Φορητή εικόνα του Αγίου Χριστόφορου με τον Άγιο Γεώργιο.
Είναι του 1745 από τον ζωγράφο Ιωαννίκιο Ιερομόναχο
και βρίσκεται στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Άρπερας
κοντά στο χωριό Τερσεφάνου της επαρχίας Λάρνακας.
πηγή

Ο Ρεμπρόβος φύτεψε την ράβδο και την επομένη την βρήκε πράγματι να έχει βλαστήσει. Μετά το περιστατικό αυτό βαπτίσθηκε Χριστιανός από τον Άγιο Ιερομάρτυρα Βαβύλα, ο οποίος τον μετονόμασε σε Χριστόφορο.

Στην Ορθόδοξη αγιογραφία ο Άγιος εικονίζεται να μεταφέρει στον ώμο του τον Χριστό. Εξ' αφορμής ίσως του γεγονότος αυτού θεωρείται προστάτης των οδηγών και στο Μικρόν Ευχολόγιον και συγκεκριμένα στην Ακολουθία «επί ευλογήσει νέου οχήματος» υπάρχει, πρώτο στη σειρά, το απολυτίκιό του.

Κατά τον τότε εναντίον των Χριστιανών διωγμό, είδε Χριστιανούς να κακοποιούνται από τους ειδωλολάτρες, επενέβη και έκανε δριμύτατες παρατηρήσεις προς αυτούς, διέφυγε δε τη σύλληψη χάρη στο γιγαντιαίο του παράστημα και την ηράκλεια δύναμή του, καταγγέλθηκε όμως στον αυτοκράτορα και διατάχθηκε η σύλληψή του. Για τον σκοπό αυτό απεστάλησαν διακόσιοι στρατιώτες. 

Αυτοί τον βρήκαν την στιγμή που ετοιμαζόταν να γευματίσει ένα κομμάτι ξερό ψωμί. Κατάκοποι οι στρατιώτες και πεινασμένοι ζήτησαν από τον Άγιο Χριστόφορο να τους δώσει να φάνε και ως αντάλλαγμα του υποσχέθηκαν ότι δεν θα τον κακομεταχειρίζονταν. Ένας από τους στρατιώτες, βλέποντας ότι πλην του ξερού άρτου δεν υπήρχε καμία άλλη τροφή, ειρωνευόμενος, του είπε ότι ευχαρίστως θα γινόταν Χριστιανός, εάν είχε την δύναμη να τους χορτάσει όλους με το κομμάτι εκείνο του άρτου. 

Η πρώτη γνωστή απεικόνιση του Αγίου Χριστοφόρου σε
ανάγλυφο του 6ου αιώνα με τον αγιο Γεώργιο να
σκοτώνουν δύο φίδια

Ο Άγιος γονάτισε, άρχισε να παρακαλεί τον Χριστό να πολλαπλασιάσει τον άρτο, όπως πολλαπλασίασε τους πέντε άρτους στην έρημο. Η παράκληση του ακούστηκε και ο άρτος πολλαπλασιάσθηκε. Βλέποντας οι στρατιώτες το θαύμα θελησαν να γίνουν Χριστιανοί, έτσι ο Χριστόφορος τους οδήγησε στον Επίσκοπο Αντιοχείας Βαβύλα, ο οποίος, αφού τους κατήχησε, τους βάπτισε. 

Όταν ο αυτοκράτορας Δέκιος πληροφορήθηκε το γεγονός, συνέλαβε τους στρατιώτες και τους αποκεφάλισε, τον δε Χριστόφορο προσπάθησε με υποσχέσεις και κολακείες να μεταπείσει, αλλά άσκοπα και έστειλε δύο διεφθαρμένες γυναίκες, την Ακυλίνα και την Καλλινίκη, ελπίζοντας ότι με τα θέλγητρά τους θα τον σαγήνευαν και θα τον παρέσυραν. 

Οι δύο γυναίκες, αφού άκουσαν την προτροπή του Αγίου, να επανέλθουν στον δρόμο της αγνότητας έγιναν Χριστιανές και αφού παρουσιάσθηκαν ενώπιον του αυτοκράτορα Δεκίου, ομολόγησαν τον Χριστό, για αυτό και βρήκαν μαρτυρικό θάνατο.

Εικόνα του 1700 στο Μουσείο Εικόνων του Recklinghausen 

(Ikonen-Museum Recklinghausen) που απεικονίζει τον 

Άγιο Στέφανο των Πρωτομάρτυρα και τον Άγιο Χριστόφορο. 

Πηγή: Wikimediamtx Commons.

Στη συνέχεια ο Άγιος Χριστόφορος υποβλήθηκε σε φρικτά βασανιστήρια και τέλος υπέστη τον δι' αποκεφαλισμού θάνατο το 251.

Κατά την παράδοση του ελληνικού λαού ο Άγιος Χριστοφόρος θεωρείται προστάτης των χωραφιών και των αμπελιών από τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες και ιδιαίτερα από την πτώση χαλαζιού. Στους νεότερους χρόνους, άρχισε να θεωρείται προστάτης των αυτοκινητιστών, των οδοιπόρων και του Σώματος Εφοδιασμού - Μεταφορών του Στρατού, ενώ είναι και ο πολιούχος της πόλης του Αγρινίου.

Σε αρχαϊκές τοιχογραφίες της Καππαδοκίας ο Χριστόφορος απεικονίζεται νέος αγένειος φέροντας χλαμύδα (γύρω στον 11ο αιώνα), κάτι που αποδεικνύει πως η παράδοση περί κυνοκέφαλου αγίου δεν είχε δημιουργηθεί την περίοδο αυτή ή δεν είχε επηρεάσει την εικονογραφία της Καππαδοκίας. 

Σαν στρατιωτικός νεαρός και ωραίος Άγιος απεικονίζεται σε βυζαντινές τοιχογραφίες. Τον 12ο αιώνα τον εντοπίζουμε ως νέο αγένειο με στρατιωτική πανοπλία και ασπίδα (Άγιοι Ανάργυροι Καστοριάς), στους παλαιολόγιους χρόνους ως νέο κατά τον τύπο των μαρτύρων κρατώντας σταυρό και την ίδια περίοδο ως νέο φέροντα στους ώμους το βρέφος Ιησού. Της τελευταίας αναπαράστασης έχουν εντοπιστεί τοιχογραφίες στο Τίρνοβο της Βουλγαρίας και σε εικόνα της Πάτμου. Είναι μάλλον προϊόντα δυτικών προτύπων-χαλκογραφίας, η οποία κυκλοφορούσε στην Ανατολή.

Σε κώδικα του 11ου αιώνα ο Χριστόφορος «ἐκ τοῦ γένους τῶν κυνοκεφάλων ὐπῆρχεν, γῆς δὲ τῶν ἀνθρωποφάγων». Και περιγράφεται ως ἀνὴρ νεανίας, φοβερὸς τῷ εἴδει, καὶ ὑπερμεγέθης τῷ σώματι καὶ τῷ πάχει· οἱ δὲ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὡς ἀστὴρ ὁ πρωῒ ἀνατέλλων, καὶ οἱ ὀδόντες αὐτοῦ ὡς συάγρου ἐξέχοντες.

Ο Άγιος Νικόδημος ο αγιορείτης στον Συναξαριστή του, παρατηρεί στην υποσημείωση 2 της 9ης Μαΐου τα εξής αξιοπρόσεκτα: «Κυνοπρόσωπος, εδώ πρέπει να νοηθή, ότι ο άγιος ήταν και άσχημος και άμορφος εις το πρόσωπον, όχι δε και πως είχε σκύλου μορφήν εις τελειότητα, καθώς ου καλώς ιστορούσιν αυτόν μερικοί αμαθείς ζωγράφοι. Ανθρώπινον γαρ πρόσωπον είχε, καθώς και οι λοιποί άνθρωποι, άσχημον όμως και φοβερόν και ηγριωμένον»

Η μνήμη του τιμάται στις 9 Μαΐου από την Ορθόδοξη Εκκλησία και στις 25 Ιουλίου από την Καθολική ενώ θεωρείται επίσης Άγιος από τη Λουθηρανική και την Αγγλικανική εκκλησία.  

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ.

πηγή

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Καρακάλλου, στο Αγιο Όρος.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

 

Τοιχογραφία του Αγίου Μερκουρίου,  18ος αιώνας
Καθολικό Ιεράς Μονής Παναγίας Φανερωμένης Σαλαμίνος.

Πρόκειται για απότμημα της Τιμίας Κάρας του Αγίου (μετωπιαίο οστό). 

Η τιμία κάρα του Αγίου Μερκουρίου φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους μέσα σε ένα περίτεχνο κιβώτιο - λειψανοθήκη οκταγωνικού σχήματος που χρονολογείται το 1813, ενώ ιερά λείψανα του Αγίου φυλάσσονται επίσης στην Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους. 

Ο Άγιος Μερκούριος έζησε στα μέσα του 3ου αιώνα και επί των ημερών των ασεβών αυτοκρατόρων Δεκίου (249 - 251), Τρεβονιανού Γάλλου (251 - 253) και Βαλεριανού (253 - 259).

Καταγόταν από την Ανατολή και ο σκυθικής καταγωγής πατέρας του Γορδιανός, ήτανε χριστιανός για αυτό και ο Μερκούριος είχε ανατραφεί χριστιανικά.

Όταν απεβίωσε ο πατέρας του, κατατάχθηκε στον ρωμαϊκό στρατό και μάλιστα υπηρέτησε στο στράτευμα των Μαρκησίων όπου διακρίθηκε για το ανδρείο του φρόνημα και απέσπασε τον θαυμασμό και την εκτίμηση των ανωτέρων του, το γεγονός αυτό παρακίνησε τον αυτοκράτορα στο να τον αποστείλει με το στράτευμά του για να πολεμήσει εναντίον των βαρβάρων.

Ο Άγιος Μερκούριος εξετάζει  ένα βέλος, 16^oς αιώνας.
Τοιχογραφία από τον Άγιο Ανδρέα στις Βολίμες.
Σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.
πηγή

Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής αποστολής παρουσιάσθηκε στον Μερκούριο Άγγελος Κυρίου κρατώντας στο δεξί του χέρι ξίφος και του είπε ότι στάλθηκε από τον Θεό για να τον ενισχύσει στον αγώνα του εναντίον των βαρβάρων, του αποκάλυψε ότι θα νικήσει τους εχθρούς με τη βοήθεια του Θεού και αργότερα θα μαρτυρήσει για το όνομα του Χριστού.

Ο Μερκούριος κατατρόπωσε τους βαρβάρους και μάλιστα κατά τη διάρκεια της συμπλοκής φόνευσε και τον στρατηγό των βαρβάρων, τον Ρήγα.

Η νίκη αυτή εντυπωσίασε τον αυτοκράτορα και ανακήρυξε τον Μερκούριο αρχιστράτηγο, ενώ του πρόσφερε και μεγάλες τιμές, διακρίσεις σε σημείο που ξέχασε τον Κύριο και απομακρύνθηκε από τον χριστιανισμό.

Αγγελος Κυρίου όμως εμφανίστηκε και πάλι στον ύπνο του και του θύμισε ότι ξεστράτησε από τις χριστιανικές διδαχές, αυτό τον ταρακούνησε πολύ και αποφάσισε να επανέλθει στο δρόμο του Θεού.

Άρχισε σιγά - σιγά να απομακρύνεται από το περιβάλλον του αυτοκράτορα, με διάφορες προφάσεις και δεν πήγε ούτε στο συμβούλιο που συνεκλήθη ούτε στον ειδωλολατρικό ναό της Αρτέμιδος για να προσφέρει θυσία στους προγονικούς θεούς. Η αλλαγή αυτή στη συμπεριφορά του έγινε όμως η αφορμή να διαβληθεί στον αυτοκράτορα από άνθρωπο, ο οποίος εποφθαλμιούσε το αξίωμα του αρχιστρατήγου. Ο άνθρωπος αυτός παρουσιάσθηκε στον αυτοκράτορα και τον ενημέρωσε για την περιφρόνηση που επιδεικνύει ο Μερκούριος στους πατρώους θεούς, αλλά και για την πίστη του στον Ιησού Χριστό.

Ο Άγιος Μερκούριος.
Τοιχογραφία του Μανουήλ Πανσέληνου.
Πρωτάτον, Άγιον Όρος.

Ο Μερκούριος κλήθηκε από τον αυτοκράτορα, και ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον Ιησού Χριστό.

Η σθεναρή ομολογία του Αγίου εξόργισε τον αυτοκράτορα, ο οποίος έδωσε την εντολή να τον φυλακίσουν, ελπίζοντας στη μεταμέλειά του. Το επόμενο πρωί ο Μερκούριος οδηγήθηκε ενώπιον του αυτοκράτορα και πάλι, ο οποίος προσπάθησε με κολακείες να τον μεταπείσει να αρνηθεί τη χριστιανική του πίστη κάτι που δεν έκανε και ο αυτοκράτορας διέταξε να υποβληθεί σε φρικτά βασανιστήρια. Ο Μερκούριος του απάντησε να πράξει ότι θέλει, διότι δεν πρόκειται να αλλάξει γνώμη και να προσφέρει τιμές στους ψεύτικους θεούς. Αμέσως ο αιμοβόρος αυτοκράτορας έδωσε εντολή να τον δέσουν με τέσσερα σχοινιά σε τέσσερις πασσάλους και από κάτω άλλοι να του κόβουν με μαχαίρια τις σάρκες του και άλλοι να του κατακαίουν το σώμα του, ώστε να έχει αφόρητους πόνους.

Στη συνέχεια κλείστηκε σε σκοτεινή φυλακή και μάλιστα οι δήμιοι τον πήραν στα χέρια τους και τον άφησαν κάτω ακίνητο, αφού δεν μπορούσε να περπατήσει καθόλου. Στη φυλακή ο Μερκούριος δέχθηκε για τρίτη φορά την επίσκεψη του Αγγέλου, ο οποίος του θεράπευσε τις πληγές και τον ενθάρρυνε λέγοντάς του: «Χαίροις γενναῖε στρατιῶτα καὶ ἀθλητά τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ ἀήττητε». Μόλις ξύπνησε, είχε αποκατασταθεί πλήρως η υγεία του και ευχαρίστησε αμέσως το όνομα του Παντοδυνάμου Κυρίου.

Η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Μερκουρίου στον Ναό
του Αγίου Μερκουρίου Ιστρίου Ρόδου.
πηγή

Όταν όμως ο αυτοκράτορας πληροφορήθηκε τη θεραπεία του Μερκουρίου, εξεπλάγη και διέταξε να τον φέρουν μπροστά του και βλέποντας με έκπληξη ότι οι πληγές του σώματός του είχαν εξαφανισθεί και θεραπευτεί, ρώτησε τον Μερκούριο ποιος γιατρός ή μάγος τον επισκέφθηκε και τον θεράπευσε. Ο Άγιος του απάντησε ότι ο ίδιος ο Χριστός με την παντοδυναμία Του τον θεράπευσε.

Η ομολογία αυτή του μάρτυρος εξόργισε ακόμη περισσότερο τον αυτοκράτορα, ο οποίος έδωσε την εντολή να υποβληθεί ο Μερκούριος σε φρικτότατα βασανιστήρια και αμέσως άρχισε ο ανελέητος βασανισμός του με διαμελισμό των μελών του σώματός του, το οποίο κατατρυπούσαν με αιχμηρά σίδερα, ενώ άλλοι τον έδερναν στο πρόσωπο.

Η καρτερία και η αντοχή που επέδειξε ο Μερκούριος εξαγρίωσαν ακόμη περισσότερο τον αυτοκράτορα που πρόσταξε να κρεμάσουν τον μάρτυρα κατωκέφαλα και να δέσουν βαριά πέτρα στον τράχηλό του, ώστε να του προξενήσουν αφόρητο πόνο. Αλλά και πάλι με τη χάρη και τη βοήθεια του Κυρίου ο Άγιος υπέμεινε την τρομερή δοκιμασία, γεγονός που εξόργισε τον αυτοκράτορα, ο οποίος διέταξε να λύσουν την πέτρα από τον τράχηλό του και να τον ραβδίσουν ανελέητα με βούρδουλα. Βλέποντας όμως ο μανιακός τύραννος την υπομονή, τη γενναιότητα και το άκαμπτο αγωνιστικό φρόνημα του μάρτυρος, έδωσε την εντολή να τον οδηγήσουν στην Καισάρεια της Καππαδοκίας για να τον αποκεφαλίσουν.

Φτάνοντας στον τόπο της θανατικής καταδίκης προσευχήθηκε για τη συγχώρηση των βασανιστών του και ευχήθηκε γι’ αυτούς που θα εορτάζουν τη μνήμη του, να απολαύσουν ουράνια αγαθά από τον Κύριο, στη συνέχεια έκλινε την τιμία κεφαλή του και οι δήμιοι τον αποκεφάλισαν.

Η μνήμη του Αγίου τιμάται από την εκκλησία μας στις 25 Νοεμβρίου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ

ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)