Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου Βαλέτσικο

πηγή

Βρίσκεται σε υψόμετρο 750 μέτρων, ανατολικά της κωμόπολης Τσαριτσάνης, σε μια απόκρημνη πλαγιά με άγρια βλάστηση.

Η είσοδος της Μονής
πηγή

Η ακριβής χρονολογία ίδρυσης της Μονής δεν μπορεί να προσδιοριστεί, όμως στη μεγάλη δίκη, για τις καταπατήσεις των εκτάσεων της το 1875, όπου και δικαιώνεται η Μονή, αναφέρεται ως “αρχαία μονή με χιλιόχρονη παρουσία”.

Η καταγεγραμμένη ιστορία της περιοχής, αρχίζει από την κατάληψη της Θεσσαλίας, από του Σέρβο βασιλιά Στεφάνο Δουσάν το 1348, όπου και διορίζει δεσπότη της Θεσσαλίας τον Συμεών Ούρεση Παλαιολόγο.

Ο Συμεών Ούρεσης Παλαιολόγος μετά το θαύμα στον νεαρό γιό του Ιωάννη, μετέπειτα μοναχό Ιωάσαφ, περίπου το 1370, χάριν της εικόνας του Αγίου Δημητρίου, έχτισε το Καθολικό της Μονής, το οποίο σώζεται μέχρι σήμερα, όχι όμως στην αρχική του μορφή και ενθρόνισε την θαυματουργή εικόνα του Αγίου Δημητρίου, από τότε η Μονή πήρε την ονομασία «Βαλέτσικο» που σημαίνει μικρό παιδί.

Άποψη της Μονής
πηγή

Ο Συμεών Ουρέσης Παλαιολόγος χάρισε στην Μονή πολλά αγροκτήματα που καλλιεργούσαν οι μοναχοί και οι εργάτες της Μονής, κυρίως σιτηρά, αμπέλια,οπωροφόρα δέντρα, ελαιόδεντρα, βοσκοτόπους ενώ διέθετε και μελισσώνες, όπως μαρτυρείται από την ονομασία της τοποθεσίας "Μελισσομάνδρι".

Τα εισοδήματα της Μονής χρησιμοποιούνταν, εκτός από τη συντήρηση των μοναχών και των υπαλλήλων της Μονής και για τη μισθοδοσία των δασκάλων και την συντήρηση των εκπαιδευτηρίων Τσαριτσάνης.

Το 1435, όταν η περιοχή κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς, το Μοναστήρι το είχε υπό την προστασία του ο Σουλτάνος, κάνοντάς το Βακούφι και διορίζοντας τους Σπαχήδες για την προστασία της Μονής, με αντάλαγμα να δίνει φόρο το ενα δέκατο των εισοδημάτων της.

Το 1767 επισκέφθηκε τη Μονή και φιλοξενήθηκε ο
Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός και το κελί, στο οποίο διέμενε
ο Άγιος, διαμορφώθηκε σήμερα ως Παρεκκλήσιο -
Εξομολογητήριο και αφιερώθηκε προς τιμήν του
πηγή

Η Μονή, λόγω της στρατηγικής της θέσεως υπήρξε ορμητήριο και καταφύγιο των αγωνιστών για την ελευθερία του υπόδουλου γένους και της πατρίδος και γνώρισε μεγάλη ακμή τον 17ο και 18ο αιώνα, με εκκλησιαστικές προσωπικότητες και διανοουμένους.

Το 1767 επισκέφθηκε τη Μονή και φιλοξενήθηκε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, πραγματοποιώντας την περιοδία του στην περιοχή, για την ανύψωση του ηθικού φρονήματος του υπόδουλου γένους, μάλιστα το κελί, στο οποίο διέμενε ο Άγιος, διαμορφώθηκε σήμερα ως Παρεκκλήσιο - Εξομολογητήριο και αφιερώθηκε προς τιμήν του.

Το 1822 κατά την επανάσταση του καπετάν Διαμαντή στο Όλυμπο αποτέλεσε κρησφύγετο των αγωνιστών, το ίδιο συνέβη και το 1833 με τον καπετάν Δήμο Τσαχείλα αλλά και το 1878 όταν αποτέλεσε τόπο συγκέντρωσης και οργάνωσης των κατοίκων της περιοχής που κατατάσσονταν στις επαναστατικές ομάδες.

Η τράπεζα της Μονής
πηγή

Με το θάνατο του τελευταίου Ηγουμένου, Νικοδήμου, το Δεκέμβριο του 1882, η Μονή πέρασε υπο την εποπτεία των Δημογερόντων της Τσαριτσάνης.

Στην εκστρατεία του Ελληνικού Στρατού εναντίον των Τούρκων το 1897, το μοναστήρι γίνεται κέντρο πληροφοριών και συνδέσμου του Ελληνικού στρατού ενώ το 1905 εγκαθίσταται στην Μονή Τουρκικό απόσπασμα 35 Οθωμανών στρατιωτών, το οποίο τα ξημερώματα της 29ης Οκτωβρίου 1905, μετά από θαυμαστή επέμβαση και εμφάνιση του Αγίου Δημητρίου, εγκαταλείπουν τη Μονή.

Μάλιστα μπροστά στο τέμπλο, κατά την παράδοση, υπάρχει το αποτύπωμα «πατησιά» του αλόγου του Αγίου Δημητρίου, όταν εκδίωξε τους Οθωμανούς μέσα από τη Μονή κατά την θαυμαστή εμφάνισή του.

Μπροστά στο τέμπλο, κατά την παράδοση, υπάρχει το αποτύπωμα 

«πατησιά» του αλόγου του Αγίου Δημητρίου, όταν εκδίωξε τους 

Οθωμανούς μέσα από τη Μονή κατά την θαυμαστή εμφάνισή του.

άποψη του εσωτερικού του Καθολικού
πηγή

Σημαντικό επίσης ρόλο διαδραμάτισε στον Μακεδονικό αγώνα και τον αγώνα της Εθνικής Εταιρίας καθώς επικοινωνούσε οπτικά με το μοναστήρι της Ολυμπιώτισσας και ενημερώνονταν για σημαντικά θέματα της έκβασης του αγώνα, όπως και με το Μοναστήρι των Γιαννωτών και το Προξενείο της Ελασσώνος.

Την περίοδο 1941 - 1944 και αργότερα με την Εθνική Αντίσταση, η Μονή φιλοξένησε αγωνιστές και αντάρτικες ομάδες όπου δρούσαν μεταξύ Ολύμπου και Χασίων και για πολλούς μήνες στέγασε το Αρχηγείο Ολύμπου στις μυστικές καταπακτές της Μονής.

Η περίοδος από το 1882 που πέθανε ο τελευταίος ηγούμενος της, Νικόδημος, μέχρι την ανακαίνιση και επάνδρωση της Μονής από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ελασσώνος κ.κ. Χαρίτωνα το 2015, ήταν η ποιό καταστροφική αφού λεηλατήθηκαν σπουδαία κειμήλια και καταπατήθηκαν μεγάλες εκτάσεις.

Το Καθολικό της Μονής είναι αφιερωμένο στον Άγιο Δημήτριο τον μυροβλύτη, χτίστηκε το 1600 και βρίσκεται στο κέντρο του συγκροτήματος, είναι μικρό σε διαστάσεις, πετρόχτιστος με υλικά της περιοχής, μονόχωρος, ξυλόστεγος και κεραμοσκέπαστος ενώ εσωτερικά σώζονται αξιόλογες τοιχογραφίες, όπως αναφέρεται σε επιγραφή της προθέσεως (του 1668) με τη συνδρομή των μοναχών Σαμουήλ και Μαλαχία, αρχιερατεύοντος του Ελασσώνος Γερμανού.

Άποψη των τοιχογραφιών

άποψη του τέμπλου του Καθολικού
πηγή

Σήμερα σώζεται το μεγαλύτερο τμήμα του θαυμάσιου ξυλόγλυπτου τέμπλου της Μονής, χωρίς όμως τις πρώτες δεσποτικές εικόνες, οι οποίες έχουν δυστυχώς κλαπεί, όπως και πολλά άλλα σημαντικά κειμήλια (Ιερά Ευαγγέλια, Δισκοπότηρα, κανδήλες, κλ.π.)

Ο νάρθηκας του καθολικού της Μονής, είναι νεότερο κτίσμα που εικονογραφήθηκε το 2021 από τον αγιογράφο Κωνσταντίνο Θεοδώρου, με δαπάνες ευλαβών Χριστιανών.

Στην βορειονατολική πλευρά της μονής υπάρχει παρεκκλήσιο αφιερωμένο προς την τιμήν της Αγίας Μεγαλομάρτυρος Βαρβάρας που διαθέτει και λείψανο της Αγίας, ενώ στο ιερό βήμα του σώζονται, τοιχογραφίες ιστορημένες από μαθητές του Μανουήλ Πανσέληνου, 

Στην υπόγεια στοά του Παρεκκλησίου βρίσκεται το οστεοφυλάκιο της Μονής και λίγο πριν την ανάβαση του κλιμακοστασίου προς το Ιερό αυτό Παρεκκλήσιο βρίσκεται και το Αγίασμα.

Λειψανοθήκη της Μονής με ιερά λείψανα του Αγίου Δημητρίου και της Αγίας Βαρβάρας

    Το σκευοφυλάκιο της Μονής

Η θαυματουργή Εικόνα που απεικονίζει τον άγιο Δημήτριο
σε μπούστο και που η επένδυση στο κέντρο της φέρει
λείψανο του Αγίου Δημητρίου
πηγή

Η θαυματουργή Ιερά Εικόνα απεικονίζει τον άγιο Δημήτριο σε μπούστο και φέρει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά της Βυζαντινής τέχνης. 

Δεν διασώζεται κάποια χρονολογία ή και το όνομα του αγιογράφου, αλλά η τεχνική της παραπέμπει στον 14ο αιώνα. 

Λόγω της ερήμωσης της Μονής, η Εικόνα αυτή φυλασσόταν στο Ιερό Ναό της Κοίμησης της Θεοτόκου Τσαριτσάνης και υπέστη μεγάλη ζημιά κατά την πυρκαγιά του Ναού το 1986, για αυτό και το πρόσωπο του Αγίου σήμερα, δεν διακρίνεται.

Το κάλυμμα της Εικόνας είναι κατασκευασμένο το 1611 και χαρακτηριστικό του είναι πως δεν φέρει την μορφή του Αγίου Δημητρίου, αλλά έχει πλούσιο διάκοσμο με Ναούς και άνθη ενώ στο κέντρο υπάρχει λειψανοθήκη με απότμημα Ιερού Λειψάνου του Αγίου Δημητρίου.

Η Εικόνα μετά από επιμελή φροντίδα της Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Λαρίσης αποκαταστάθηκε και στις 28 Οκτωβρίου του 2016, όταν η Μονή επανδρώθηκε, πραγματοποιήθηκε με κάθε λαμπρότητα η επάνοδος της από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ελασσώνος κ.κ. Χαρίτωνα, στην Ιερά Μονή.

Η Μονή πανηγυρίζει στις 29 Οκτωβρίου, σε ανάμνηση του θαύματος της εμφάνισης του Αγίου Δημητρίου, στις 4 Δεκεμβρίου την μνήμη της Αγίας Βαρβάρας, στις 24 Αυγούστου την μνήμη του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, στις 2 Μαΐου την μνήμη του Αγίου Αθανασίου (στο Μετόχι της Ιεράς Μονής) και στις 17 Ιανουαρίου την μνήμη του Αγίου Αντωνίου (Παρεκκλήσιον του Μετοχίου του Αγίου Αθανασίου).

Στοιχεία επικοινωνίας: Ιερά Μονή Αγίου Δημητρίου «Βαλέτσικο» Τσαριτσάνη, Τ.Θ. 72, Τ.Κ. 40200 Ελασσόνα, τηλέφωνο: 24931 - 00008 και email:  imvaletsiko@gmail.com

πηγή

ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΒΑΡΝΑΒΑ ΚΑΙ ΙΛΑΡΙΩΝΟΣ ΤΩΝ ΕΝ ΠΕΡΙΣΤΕΡΩΝΗ ΜΟΡΦΟΥ, ΚΥΠΡΟΣ

Φυλάσσονται στον ομώνυμο Ιερό Ναό των Αγίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος στο χωριό  Περιστερώνα, στην περιοχή της Λευκωσίας, στον δρόμο Λευκωσίας - Τρόοδος, της Μητρόπολης Μόρφου.  

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Οι όσιοι Βαρνάβας και Ιλαρίωνας όπως μαθαίνουμε από το συναξάρι της ακολουθίας τους όπως διασώθηκε στην παλαιά χειρόγραφη ασματική τους Ακολουθία, αντιγραμμένη τὸ 1771 απὸ μία παλαιότερη, έζησαν στα χρόνια που βασίλευε ο Θεοδόσιος Β' ο Μικρός και κατάγονταν από την Καππαδοκία. 

Οι γονείς τους, ευγενείς και πλούσιοι Καππαδόκες, αφού τους ανέθρεψαν εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου, φρόντισαν γιὰ τη μόρφωσή τους και τοὺς ενέταξαν, κατά τὴ συνήθεια πολλών ευγενών της εποχής, στὰ τάγματα του Αυτοκρατορικού στρατεύματος. 

Υπηρέτησαν πιστά στὰ στρατιωτικά τους καθήκοντα και διέπρεψαν στους μεγάλους πολέμους, που διεξήγαγε τότε η Αυτοκρατορία εναντίων των Ούννων, Περσών και Βανδάλων ενώ δέχθηκαν πολλούς επαίνους για τις άριστες υπηρεσίες τους, ακόμη και από τον ίδιο τον Αυτοκράτορα. 

Γνωρίζοντας όμως για τον Χριστό και τον Ορθόδοξο τρόπο ζώης, αφού πήραν την άδεια του Αυτοκράτορα εγκατέλειψαν τα στρατιωτικά τους αξιώματα, πώλησαν όλα τα υπάρχοντά τους και βοήθησαν με αυτά κάθε άνθρωπο που είχε ανάγκη μη αφήνοντας τίποτα για τον εαυτό τους.

Φορητή εικόνω των Οσίων και θεοφόρων πατέρων Βαρνάβα
και Ιλαρίωνος των εν Περιστερώνη της Μόρφου
πηγή

Έγιναν μοναχοί και έζησαν με ασκητικό φρόνημα, αποφεύγοντας κάθε τι κοσμικό και σε προχωρημένη ηλικία κοιμήθηκαν ειρηνικά. 

Μετά από αρκετά χρόνια η λάρνακα, που περιείχε τα λείψανα τους έφτασε με θαυμαστό τρόπο στην Κύπρο στην περιοχή που ονομαζόταν Στομάτιο.

Το Συναξάριό τους δεν μας παρέχει χρονολογικές ή άλλες πληροφορίες όμως η έλευση των λειψάνων τους στὴν Κύπρο χρονολογείται στην βυζαντινή περίοδο, πρίν τον 12ο αιώνα και πιθανότατα στην περίοδο της εικονομαχίας.

Τότε οι Άγιοι εμφανίστηκαν σε έναν ευσεβή κάτοικο της πόλης των Σόλων που ονομαζόταν Λεόντιος και αφού του είπαν ποίοι ήταν, τον πρόσταξαν να πάει το “ζεύγος” του και να παραλάβει λείψανα τους, πράγματι ο Λεόντιος παίρνοντας το ζεύγος των βοδιών του, πήγε στον τόπο που του πρόσταξαν οι Άγιοι. 

Μόλις τα βρήκε δοξάζοντας τον Θεό τα τοποθέτησε πάνω στα βόδια και ετοιμάστηκε να ξεκινήσει αλλά τα ζώα δεν μπορούσαν να μετακινηθούν και μετά από πολύ προσευχή, οι Άγιοι τού αποκάλυψαν ότι όταν του είπαν για το ζεύγος δεν εννοούσαν τα βόδια αλλά τους δύο γιους του. 

Ο ιερός ναός των Οσίων Βαρνάβα και Ιλαρίωνος
στην Περιστερώνα
πηγή

Έτσι, σήκωσαν με ευκολία την τιμία λάρνακα, και την μετέφεραν στον τόπο, που λεγόταν Λακκία, στο σημείο ακριβώς, όπου κτίστηκε στη συνέχεια ο αρχικός περίλαμπρος ναός των οσίων, στην Περιστερώνα στον οποίο από τότε φυλάσσονται και χαριτώνουν όλους τους ευλαβείς προσκυνητές τους.

Το αρχαίο τους Συναξάρι, χωρίς να προδιορίζει επακριβώς χρονολογικά και ονομαστικά, αναφέρεται στη θαυμαστή θεραπεία κάποιου κρατούντος, δηλαδή ενός άρχοντα, διοικητού της Κύπρου, είτε κατα τους υστεροβυζαντινοὺς χρόνους, είτε κάποιου βασιλιά της Φραγκοκρατίας, ο οποίος οδηγήθηκε στον ναό τους, ασθενὴς καὶ σχεδὸν παράλυτος, καί, μόλις άγγιξε τὴν τιμία λάρνακα των αγίων, θεραπεύθηκε αμέσως καὶ περπατούσε πλέον υγιής, έτσι αποδίδοντας τὴν ευχαριστία του στοὺς αγίους, πρόσταξε νὰ τελείται έκτοτε πανηγυρικὰ καὶ μὲ δόξα η αγία μνήμη τους. 

Μαζί με τη μεγάλη φορητή εικόνα των Αγίων τα ιερά λείψανα λιτανεύονται την 21η Οκτωβρίου ημέρα που γίνεται προς τιμή τους μεγάλη τοπική πανήγυρη στην Περιστερώνα. 

Η ΤΙΜΙΑ ΚΑΡΑ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΦΙΛΑΡΕΤΟΥ ΤΟΥ ΕΛΕΗΜΟΝΟΣ.

πηγή

Φυλάσσεται στην ιστορική Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Σύγχρονη φορητή εικόνα του Αγίου Φιλάρετου
πηγή

Ο Άγιος Φιλάρετος ήταν υπόδειγμα κάθε αρετής και της αγαθοεργίας, έζησε στους χρόνους του Κωνσταντίνου ΣΤ΄ και της μητέρας αυτού Ειρήνης της Αττικής (780 – 797 ).

Γεννήθηκε λίγο μετά το 700, στο χωριό Αμνία (ή Αμνεία) της Γάγγρας (Παφλαγονία) από ευσεβείς γονείς, τον Γεώργιο και την Άννα ενώ παντρεύτηκε την Θεοσεβώ και απόκτησε τρία παιδιά, ένα γιο, τον Ιωάννη, και δύο κόρες, που την πρώτη έλεγαν Υπατία και τη δεύτερη Ευανθία.

Ο Φιλάρετος ήταν γεωργός και από τα εισοδήματα του, πλουσιοπάροχα μοίραζε ελεημοσύνη στους φτωχούς, πεινασμένο έβρισκε; τον χόρταινε, γυμνό; τον έντυνε, χήρα και ορφανό; βοηθούσε και παρηγορούσε.

Ο Φιλάρετος όμως κάποτε κατάντησε πολύ φτωχός, τα κτήματα του τα άρπαξαν οι γείτονες του, ο βίος του διασκορπίστηκε και όλα αυτά τα υπέμεινε χωρίς να λυπηθεί ή να βλαστημήσει ενώ στο τέλος του έμειναν μόνο τα μελίσσια του, 250 κυψέλες.

Όμως όταν ερχόταν προς αυτόν κάποιος φτωχός, μη έχοντας τι άλλο να του δώσει, τον έπαιρνε, πήγαινε στα μελίσσια, τρυγούσε μια κυψέλη και έδινε το μέλι στο φτωχό για να χορτάσει, έτσι όμως είτε ήταν καιρός να τρυγήσει είτε όχι, εξάλειψε όλα τα μελίσσια του.

Η Κοίμηση του αγίου Φιλάρετου.  
Μικρογραφία τού 985 στό Μηνολόγιο του Βασίλειου Β '. 
Σήμερα βρίσκεται στήν Βιβλιοθήκη του Βατικανού. 
πηγή

Ο Θεός που είδε την πίστη του οικονόμησε με την πρόνοια Του, ώστε ο Κωνσταντίνος ΣΤ', ο γιος της βασίλισσας Ειρήνης, να πάρει για γυναίκα του την εγγονή του Αγίου, Μαρία, επειδή ήταν πολύ ωραία στην ψυχή και στο σώμα.

Τους γάμους τέλεσε ο Άγιος Ταράσιος τον Νοέμβριο του 788, που ήταν τότε Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, τον δε Φιλάρετο, ο Αυτοκράτορας τον τίμησε με το αξίωμα του υπάτου (έπαρχος), έτσι έγινε κάτοχος πολλού πλούτου, που τον διαμοίραζε ακόμα πιο άφθονα στους φτωχούς.

Λίγο πριν πεθάνει, το 792, κάλεσε τους συγγενείς του και είπε τα εξής: «Παιδιά μου, μη ξεχνάτε ποτέ τη φιλοξενία, μη επιθυμείτε τα ξένα πράγματα, μη λείπετε ποτέ από τις ακολουθίες και λειτουργίες της Εκκλησίας, και γενικά όπως έζησα εγώ έτσι να ζείτε και εσείς». Και αυτά αφού είπε, ξεψύχησε με τη φράση: «γενηθήτω τὸ θέλημά σου».

Το 821 - 822 ο μοναχός Νικήτας από την Άμνια της Παφλαγονίας, ο οποίος ήταν εξόριστος στην Καρυούπολη της Μάνης για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας που πιθανόν είχαν να κάνουν με την αναγκαστική μετοίκηση αρμενικής καταγωγής πληθυσμών στην Πελοπόννησο από τον αυτοκράτορα Νικηφόρο Α΄, συγγράφει τον Bίο του παππού του αγίου Φιλαρέτου του Ελεήμονος

Ο Άγιος Φιλάρετος είναι ο προστάτης της Μελισσοκομίας και η μνήμη του τιμάται στις 1 Δεκεμβρίου.

πηγή , πηγή

ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΣΠΙΔΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΑ ΜΕΡΚΟΥΡΙΟΥ.

 Φυλάσσεται στη Ιερά Μονή Παντοκράτορος στο Άγιο Όρος.

Ο Άγιος Μερκούριος εξετάζει  ένα βέλος, 16^oς αιώνας.
Τοιχογραφία από τον Άγιο Ανδρέα στις Βολίμες.
Σήμερα βρίσκεται στο Βυζαντινό Μουσείο Ζακύνθου.
πηγή

Όταν ο χριστιανισμός έγινε επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής αυτοκράτοριας δεν άλλαξε κάποια έθιμα που ειχαν οι θρησκευόμενοι οπαδοι της πατρώας θρησκείας.

Ένα από αυτά  ήταν η φύλαξη όπλων, ασπίδων και πανοπλιων όπου οι πιστοί τα αφιέρωναν στους ναούς, σύμφωνα με μελέτες οι εκκλησίες και οι Μονές ήταν γεμάτες με αφιερώματα και συνήθως ο εξοπλισμός άνοικε σε έναν στρατιωτικό άγιο ή ήταν όπλα όπου ήταν η οδός του μαρτυρίου κάποιου αγίου.

Ο Αμφιλόχιος, επίσκοπος Ικονίου, στο βιβλίο του "ο Βασίλειος της Καισαρείας", αναφέρει ότι στον ναό που διακονούσε ο Μέγας Βασίλειος βρίσκονταν εκτός από το ιερό σκήνωμα του Αγίου Μερκουρίου και τα σπαθιά του (το οποίο το ενα έκ των δύο του το είχε δώσει Άγγελος) καθώς και η αρματωσιά του.

Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Πορφυρογέννητος αναφέρει στο βιβλίο του "Περί Θεμάτων" ότι η ασπίδα του Αγίου Θεοδώρου του Τήρων βρίσκονταν στην εκκλησία του Dalisando στη Σελεύκεια κάπου στην περιοχή της Ισαυρίας.

Ο αρχιεπίσκοπος Άγιος Αντώνιος του Νόβγκοροντ γράφει ότι όταν είχε πάει ως προσκυνητής στη Βασιλεύουσα το 1200 όταν ήταν ακόμα μοναχός, είδε τη σπάθα του Αγίου Θεοδώρου του στρατηλάτη να βρίσκεται στον ναό των Βλαχερνών και ότι στο Ιερό Παλάτιο στο Χρυσοτρίκλινο βρίσκονταν η ασπίδα του Μέγα Κωνσταντίνου, μαζί με την Ιερά Λογχη και τα όργανα του Πάθους (Arma Christi). 

Ο Άγιος Μερκούριος.
Τοιχογραφία του Μανουήλ Πανσέληνου.
Πρωτάτον, Άγιον Όρος.

Όλος αυτος ο σημαντικός εξοπλισμός φρουρούνταν μέρα και νύχτα από αξιωματικούς του παλατιού που είχαν ως υπηρεσία τη φύλαξη των Ιερών αυτών κειμηλίων.

Άξιο προσοχής είναι ότι στις εκκλησίες της Ρωμανίας μπορούσε κάποιος να βρει ακόμα και εξοπλισμό των βορείων. Ποιο συγκεκριμένα σύμφωνα με την Heimskringla των Νορβηγών, σε εναν Ιερό Ναό της Κωνσταντινούπολης βρίσκονταν το σπαθί του Βασιλιά και Αγίου Όλαφ, το θρυλικό Hneitir, το οποίο το έφερε στον αυτοκράτορα ένας Βάραγγος μετά τον θάνατο του Αγίου Όλαφ.

Υπάρχουν αναφορές ότι σε πάρα πολλές εκκλησίες και μοναστήρια της Ρωμαϊκής Αυτοκράτοριας υπήρχαν όπλα και εξοπλισμός που είχαν οι στρατιωτικοί άγιοι αλλά και αφιερώματα αξιωματικών, στρατιωτών και άλλων. 

Το ερώτημα ωστόσο που γεννάται είναι που πήγαν όλα αυτά; 

Η απάντηση είναι ότι πολλά κλάπηκαν από τους Φράγκους το 1204 και μεταφέρθηκαν στα βασίλεια της Εσπερίας, άλλα χάθηκαν μετά τη πτώση της αυτοκρατορίας στους Οθωμανούς όπου είτε τα πούλησαν είτε τα έλιωσαν για να κάνουν νέα όπλα (κάτι που έκαναν και οι Φράγκοι). 

Ελάχιστα διασώθηκαν από τη Θεια Πρόνοια όπως για παράδειγμα η πανοπλία του αυτοκράτορα και αγίου Νικηφόρου Φωκά  η οποία βρίσκετε στο Άγιο Όρος, μέρος της χάλκινης ασπίδας του Αγίου Μερκουρίου η οποία βρίσκεται στην Ιερά Μονή του Παντοκράτορα. 

Η ασπίδα μεταφέρθηκε στην Γερμανία ή στην Ολλανδία το 13ο ή το 14ο αιώνα όπου τεχνίτες την διακόσμησαν με σμάλτο και παραστάσεις με την προσκύνηση των Μάγων και προφήτες.

πηγή

ΣΤΑΥΡΟΣ - ΛΕΙΨΑΝΟΘΗΚΗ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΓΑ ΠΑΛΑΤΙΟ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ.

 Σήμερα αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα που κατέχει το Βρετανικό Μουσείο.

Η μπροστινή πλευρά του χρυσού βυζαντινού
σταυρού.Το σμάλτο που κάποτε τον
διακοσμούσε έχει εκπέσει.

Αυτός ο υπέροχος και περίτεχνος χρυσός σταυρός - λειψανοθήκη φημολογούνταν ότι προερχόταν από το Ιερό ή το Μέγα Παλάτιον των Βυζαντινών Αυτοκρατόρων στην Κωνσταντινούπολη.

Αποτελούσε κάποτε μέρος της περίφημης και μυθικής συλλογής του βαθύπλουτου Βέλγου Adolphe Stoclet, εργοστασιάρχη, τραπεζίτη, αλλά και μαικήνα της τέχνης, πριν περιέλθει στην κατοχή του Βρετανικού Μουσείου. 

Ο σταυρός λειψανοθήκη κατασκευάστηκε από χρυσό και σμάλτο στις αρχές του 11ου αιώνα στην Κωνσταντινούπολη. 

Απεικονίζει στην πίσω πλευρά την Παναγία Θεοτόκο ολόσωμη σε στάση Δέησης, ενώ αριστερά και δεξιά βρίσκονται οι προτομές του Αγίου Βασιλείου του Μεγάλου και του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού που ταυτοποιούνται από ελληνικές επιγραφές ενώ στη μπροστινή πλευρά του, το σμάλτο δυστυχώς έχει εκπέσει, αλλά πιθανότατα να απεικόνιζε τον Ιησού Χριστό. 

Το σμάλτο είναι κατασκευασμένο με τη τεχνική Senkschmelz (ο όρος είναι γερμανικός), κατά την οποία οι φιγούρες που σχηματίζονται πάνω στο γυμνό μέταλλο, μοιάζουν να επιπλέουν πάνω σε χρυσό κάμπο. Ο δακτύλιος ανάρτησης ξεβιδώνει και αποκαλύπτει το εσωτερικό του σταυρού που σύμφωνα με την επικρατέστερη άποψη ενέκλειε στο εσωτερικό του τεμάχιο Τιμίου Ξύλου ή άλλο λείψανο που τώρα λανθάνει.

Διαστάσεις:

Ύψος: 6,120 εκατοστά (σταυρός)

Πλάτος: 3,090 εκατοστά

Πάχος: 8,700 χιλιοστά

Μήκος: 62,200 εκατοστά (αλυσίδα)

Ο χρυσός βυζαντινός σταυρός ανοιχτός.

Αποκαλύπτεται το εσωτερικό μέρος του που κάποτε ενέκλειε

τεμάχιο Τιμίου Ξύλου ή άλλο λείψανο που τώρα λανθάνει.

πηγή

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΤΙΜΙΑΣ ΚΑΡΑΣ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΙΚΙΟΥ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ.

Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή του Οσίου Λουκά στο Στείρι της Βοιωτίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Ο Άγιος Ιωαννίκιος γεννήθηκε το 741 στην επαρχία των Βιθυνών, σε κάποιο χωριό, του ονομαζόταν Μαρικάτο από Χριστιανούς  γονείς, τον Μυριτρίκη και Αναστασία. 

Όταν ο Ιωαννίκιος ήρθε σε ηλικία και στρατεύτηκε, αυτοκράτορας ήταν ο τραχύς εικονομάχος Κωνσταντίνος Ε’ που διέπρεψε στους αγώνες του κατά των Βουλγάρων και είχε μεγάλη εκτίμηση από τους στρατιώτες του, όμως η ψυχολογία που καλλιεργήθηκε στα πεδία των μαχών, παρέσυρε τον Ιωαννίκιο και στο θρησκευτικό έδαφος, με αποτέλεσμα να γίνει εικονομάχος, σαν τον αυτοκράτορα.

Όταν, όμως, απολύθηκε από τις τάξεις του στρατού, δεν άργησε να καταλάβει την πλάνη του και σε τι μεγάλα σφάλματα τον είχε οδηγήσει αυτή, έτσι μετανόησε ειλικρινά και εξομολογήθηκε το ολίσθημα του. 

Αφού καταρτίσθηκε ανάλογα, έγινε μοναχός ακολουθώντας αυστηρότατη άσκηση, στον Όλυμπο και κοιμήθηκε σε ηλικία 94 χρονών στη Μονή Αντιδίου, διδάσκοντας στον κόσμο την Ορθοδοξία.

Η μνήμη του τιμάται στις 4 Νοεμβρίου.

ΤΟ ΤΙΜΙΟ ΞΥΛΟ ΤΟΥ ΡΩΜΑΝΟΥ Α΄ΑΡΓΥΡΟΥ.

Σήμερα είναι ένα από τα υπερπολύτιμα εκθέματα του αυτοκρατορικού εκκλησιαστικού θησαυρού των Αψβούργων και εκτίθεται στο Kunsthistorisches Museum της Βιέννης.

Το Τίμιο Ξύλο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού.
Φέρει οπή από καρφί της Σταύρωσης.

O Κορράδος Β΄ της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας γνωστός επίσης ως Κορράδος ο Πρεσβύτερος (Conrad the Elder), ήταν αυτοκράτορας της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας από το 1027 μέχρι το θάνατό του. 

Υπήρξε ο ιδρυτής της δυναστείας των Φράγκων αυτοκρατόρων (Salian) ενώ υπηρέτησε επίσης ως βασιλιάς της Γερμανίας από το 1024, ως βασιλιάς της Ιταλίας από το 1026 και ως βασιλιάς της Βουργουνδίας από το 1033.

To 1027 έστειλε μία αυτοκρατορική αποστολή με αρχηγό τον Κόμη Manegold στην Κωνσταντινούπολη με σκοπό τη σύνδεση των δύο μεγάλων αυτοκρατοριών της Ευρώπης, της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας δηλαδή και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, διαμέσω μιας γαμήλιας συμμαχίας. 

Η αυτοκρατορική διπλωματική αποστολή κράτησε δύο ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1029, αλλά δεν είχε κάποια επιθυμητή κατάληξη, παρόλα αυτά θεωρήθηκε πολύ επιτυχής από τους Γερμανούς, αφού η αυτοκρατορική αποστολή, η οποία έτυχε πολύ ευμενούς υποδοχής από τους Βυζαντινούς, έλαβε πολλά λείψανα ως δώρα, ανάμεσα στα οποία ήταν και μία σταυροθήκη που περιείχε ένα τεμάχιο Τιμίου Ξύλου, γενναιόδωρο δώρο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού (968 - 11 Απριλίου 1034) που ήταν τότε ο Βυζαντινός αυτοκράτορας (1028 - 1034).

Το Τίμιο Ξύλο του Ρωμανού Γ΄ του Αργυρού. Η θήκη δεξιά του 1350.

Το τεμάχιο Τιμίου Ξύλου που ήρθε στη Γερμανία το 1029 ή το 1030 έχει ύψος 23,5 εκατοστά, είναι από πεύκο και φέρει ευδιάκριτα στην επιφάνειά του οπή που κατά παράδοση έγινε από καρφί της Σταύρωσης. 

Αναδημοσίευση