Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΛΙΘΙΝΩΝ ΣΗΤΕΙΑΣ.

 Φυλάσσεται στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου Λιθινών στην Σητεία της Κρήτης.

Άποψη του Ιερού Ναού Παναγίας Λιθινών
πηγή

Ο Ναός της Παναγίας των Λιθινών στην Σητεία ανάγεται στην εποχή μετά την απελευθέρωση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά το 961 από το ζυγό των Σαρακηνών, ενώ οι τοιχογραφίες στον 13ο - 14ο αιώνα καί αντιπροσωπεύουν τη μέση καλλιτεχνική στάθμη της Κρητικής Τέχνης της περιόδου. 

Ο οικισμός κατοικήθηκε από την οικογένεια των Λίτινων (=Λιθίνες) που εγκατέστησε ο Νικηφόρος Φωκάς καί τους μοίρασε την εύφορη γη της περιοχής, ως αντάλλαγμα για τις στρατιωτικές υπηρεσίες τους.

Κατόπιν ενεργειών της Ιεράς Μητροπόλεως Ιεραπύτνης καί Σητείας και της Ενορίας Λιθινών, ο ναός αποκαταστάθηκε εξωτερικά με επικεράμωση και αποκάλυψη των σοβάδων, ενώ καθαρίστηκαν και συντηρήθηκαν οι τοιχογραφίες από ειδικό συνεργείο. Όλες οι εργασίες έγιναν με επίβλεψη της αρμόδιας 13ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Άποψη του Ιερού Ναού Παναγίας Λιθινών
πηγή

Στον Ναό φυλάσσονται σημαντικές φορητές εικόνες, μεταξύ των οποίων και η θαυματουργός εικόνα της Παναγίας της Οδηγήτριας διαστάσεων 103 Χ 67 εκατοστά η οποία χρονολογείται το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα, συντηρήθηκε το 1995 και αποκαλύφθηκε κάτω από νεότερη επιζωγράφιση του 1714.

Θαύματα της Παναγίας

Ο μακαριστός Ιερέας Ελευθέριος Τσαγκαράκης, Εφημέριος της Ενορίας Λιθινών από το 1946 έως το 1970 και πατέρας του σημερινού Εφημερίου της Ενορίας Πρωτοπρεσβύτερου π. Αντωνίου Τσαγκαράκη, αναφέρει σε χειρόγραφες σημειώσεις του - τις οποίες κατέγραψε από την προσωπική του ιερατική διακονία στο Ναό της Παναγίας των Λιθινών αλλά και από προφορικές μαρτυρίες και παραδόσεις αυτοπτών και αυτήκοοων μαρτύρων - τα παρακάτω:

Άποψη του Ιερού Ναού Παναγίας Λιθινών
πηγή

Παρά το ότι ο Ναός είναι αφιερωμένος στη Κοίμηση της Θεοτόκου, δεν γνωρίζει κανείς πως επικράτησε να πανηγυρίζει στην εορτή του Γενεσίου της Θεοτόκου. Η φήμη του Ναού και της εικόνας έχει φθάσει και έξω από τα όρια της Κρήτης, ακόμα και της ηπειρωτικής Ελλάδος, αποκαλώντας την μάλιστα «Μαύρη Παναγία των Λιθινών», αφού η παράδοση και η λαϊκή ευσέβεια των κατοίκων της περιοχής έχουν διασώσει αρκετά θαύματά της.

Από παλαιά επικρατούν παραδόσεις για την απαγόρευση διέλευσης ατόμου που διέρχεται από τον περίβολο της Εκκλησίας, μεταφέροντας κρέας ή ψάρι ωμό. Όσοι το επεχείρησαν από δυσπιστία η παράλλειψη (π.χ τυχαία μεταφορά κρεάτων για βάπτιση), αφ' ενός το μεταφερόμενο κρέας ή ψάρι αποσυντίθεται και σκουληκιάζει αμέσως, αφ εταίρου μάλιστα τιμωρούνται με θάνατο, τα αίτια του οποίου αδυνατούν οι γιατροί να διαπιστώσουν. 

Η Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Λιθίνων

Υπάρχει μάλιστα βιβλίο, στο οποίο, πριν από εκατό και πλέον χρόνια ο τότε Ιερέας κράτησε σημειώσεις για ένα τέτοιο γεγονός που συνέβη από την απιστία κάποιου προσώπου που επιχείρησε κάτι ανάλογο. Εκτός αυτού πέθαναν σε 19 ημέρες 42 άνθρωποι που είχαν συγγένεια η ιδιαίτερη σχέση μαζί του και ύστερα από συνεχείς Παρακλήσεις σταμάτησαν οι θανάτοι.

Μάλιστα επικρατεί και άλλη παράδοση, κατά την οποία απαγορεύται η εσοδος στο Ναό που βρίσκεται η εικόνα της Θεοτόκου, αλλά και η διέλευση έξω απ αυτόν, του Ιερέα η όποιου άλλου μετείχε στην εξόδιο ακολουθία του νεκρού κατά την ημέρα αυτή.

Επί Τουρκοκρατίας ενώ διερχόταν έξω από την Εκκλησία Οθωμανός άπιστος κτύπησε με το όπλο του όταν πυροβόλησε πάνω σε εντοιχισμένη λεκάνη, πολλές των οποίων έχουν εντοιχισθεί από την εξωτερική νότια πλευρά της Εκκλησίας με διαφόρους εγχρώμους παραστάσεις εντός και μεγάλης αρχαιολογικής αξίας από τότε που κτίσθηκε. Και ενώ η σφαίρα κτύπησε το εσωτερικό της λεκάνης, όπου είναι εμφανής και σήμερα ακόμα η ζημία την οποία προκάλεσε, γύρισε με εξοστρακισμό και κτύπησε τον ίδιο στο μάτι του με αποτέλεσμα να καταστραφεί τελείως ο οφθαλμός του. Αμέσως μετανόησε και βαπτίσθηκε Χριστιανός αλλά και ολόκληρη η οικογένεια του έγιναν καλοί Χριστιανοί. Μάλιστα ήταν ο κύριος εορταστής κατά την ημέρα της πανηγύρεως, έως ότου απέθανε.

Άποψη του εσωτερικού του Ιερού Ναού
Παναγίας Λιθινών
πηγή 

Το 1945 ο Νικόλαος Τσαγκαράκης από τον Χανδρά, σε ηλικία μόλις 3 ετών, αρρώστησε με  πολυμυελίτιδα και οι Ιατροί της επαρχίας τον είχαν ξεγραμμένο.

Ύστερα από παντελή παραλυσία 40 ημερών και κατόπιν μεταβάσεως του παιδιού από τους γονείς του στο Ναό, με το πέρας της Θείας Λειτουργίας και της Παράκλησης γιατρεύθηκε επιτόπου μπροστά στην εικόνα και σήμερα χαίρει άκρας υγείας και μάλιστα είναι Πλοίαρχος. 

Στο ίδιο πρόσωπο συνέβη και δεύτερο θαύμα το 1967, ενώ ταξίδευε από Ιαπωνία προς Αμερική αφού ύστερα από σφοδρή θαλασσοταραχή στον ειρηνικό ωκεανό το πλοίο κόπηκε στα δύο και Νίκος Τσαγκαράκης για δεκατέσσερα ολόκληρα μερόνυκτα ναυαγός επέδειξε θαυμαστή ψυχραιμία, ενίσχυε τα υπόλοιπα μέλη του πλοίου, γιατί όπως ο ίδιος διηγήθηκε αργότερα στους συγχωριανούς του, είχε τη σιγουριά ότι τον προστάτευε η Παναγία του χωριού του, αφού είχε μαζί του μαζί του φυλακτό από την Παναγία τη «Λιθινιώτισσα». Δεν πτοήθηκε καθόλου και μετά από δύο εβδομάδες πάλης με τα κύμματα και τα στοιχεία της φύσεως ανασύρθηκε ζωντανός, φθάνοντας μάλιστα και στον προρισμό του.

Το 1958 η Κωνσταντίνα Μαυρίδου από τη Ζάκυνθο, ενώ η επιστήμη της Ιατρικής είχε διαγράψει κάθε πιθανότητα αποκαταστάσεώς της από την ανίατη ασθένειά της είδε σε όραμα μία μαυροφορεμένη γυναίκα που την κάλεσε στο «σπίτι» της για να την κάνει καλά. Και ενώ δεν είχε βγει ποτέ από το νησί της, ξεκίνησε με βεβαιότητα ότι η «μαυροφερεμένη» θα την οδηγούσε να ακολουθήσει τη διαδρομή Ζάκυνθος-Πάτρα - Αθήνα - Κρήτη. Πράγματι η Θεοτόκος καθοδήγησε τα βήματά της και ήλθε στο Ναό της Παναγίας Λιθινών και αμέσως ιάθηκε και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, χαίροντας άκρας υγείας.

Άποψη των τοιχογραφιών του Ιερού Ναού
Παναγίας Λιθινών
πηγή 

Στις 2 Οκτωβρίου 1958, ενώ τελούνταν Παράκληση υπέρ ξένων προσκυνητών η εικόνα της Θεοτόκου άρχισε να δακρύζει συνεχώς και στο τέλος από το στόμα και τη μύτη έβγαινε αίμα, που για αρκετό χρόνο τα ίχνη του ήταν εμφανή και καθημερινά προσερχόταν εκατοντάδες πιστοί για να δουν και να δοξολογήσουν το όνομα της Θεοτόκου. Αυτό επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι όταν η εικόνα συντηρήθηκε από την αρμόδια αρχαιολογική υπηρεσία της 13ης Ε.Β.Α. το 1995 - και παρότι ήταν επιζωγραφισμένη - το αίμα παρέμενε στο ξύλο της εικόνας.

Το 1962, την παραμονή της εορτής (7 Σεπτεμβρίου), κατά την ώρα της Παρακλήσεως, παιδί που ήταν εκ γενετής παράλυτο και το είχαν φέρει από άλλο χωριό περπάτησε μπροστά στην εικόνα της Παναγίας και σήμερα χαίρει άκρας υγείας.

Αξίζει να αναφερθεί και το θαύμα που επιτελέσθηκε στον μακαριστό Αρχιμανδρίτη Εμμανουήλ Μυλωνάκη το 1913 - 1914, το οποίο μαρτυρεί ο Γεώργιος Περάκης του Ιωάννου, κάτοικος Ποταμιών Δράμας, και επιβεβαίωσε ο αείμνηστος Αρχιερατικός Επίτροπος Σητείας με γραπτή επιστολή του στις 25.1.1980 προς τον νυν Εφημέριο Λιθινών, βάσει και της μαρτυρίας της μητέρας του και άλλων συγγενών.

Σε βρεφική ηλικία 9 έως 10 μηνών προσεβλήθη από βαρειά τυφοειδή ασθένεια, για την οποία ο Ιατρός Καραβελάκης δεν έδωσε ελπίδα ζωής, όταν επισκέφθηκε το άρρωστο τότε παιδί και του έκανε μία ένεση. Όσο περνούσε η ώρα η κατάσταση χειροτέρευε και όλοι οι συγγενείς με δάκρυα περιμέναμε το μοιραίο μέσα στη νύκτα. Του έβρεχαν τα χείλη με βαμβάκι, αλλά το στόμα δεν άνοιγε πια. Πλησιάζε η χαραυγή όταν ακούστηκε το κτύπημα της καμπάνας της θαυματουργού Παναγίας. Όλοι γονάτισαν και έκαναν Παράκληση στην Παναγία και το παιδί παρέμενε σε αφασία. Μετά του έριξαν νερό κρύο από το σταμνί στο κεφάλι και δεν πέρασε ένα λεπτό και το βρέφος άνοιξε τα μάτιά του. Το πήραν αγκαλιά και το πήγαν δίπλα στην κατσίκα. Μόλις την είδε άρχισε να γελά και όλοι συνειδητοποίησαν ότι είχε συμβεί θαύμα της μεγαλόχαρης και το ετοιμοθάνατο παιδί αναστήθηκε.

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ.

Φυλάσσεται στην ομώνυμη Ιερή Μονή στην Γουμένισσα του Κιλκίς.

Άποψη της Μονής της Παναγίας Γουμένισσας

Η Ιερά Μονή της Παναγίας Γουμένισσας, είναι από τα μεγαλύτερα προσκυνήματα της Μακεδονίας και ήταν η αφορμή για να γεννηθεί η ομώνυμη πόλη της Γουμένισσας.

Ιδρύθηκε το 14ο αιώνα, το 1346 με χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου παραχωρήθηκε στην Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους και από το 1951 έγινε ανεξάρτητη. 

Όταν η περιοχή υποτάχθηκε στους Τούρκους (1430 - 1912), η Μονή έγινε τo σημαντικότερο θρησκευτικό και εθνικό κέντρο της περιοχής, απέκτησε δύναμη και μεγάλη κτηματική περιουσία από δωρεές των πιστών, συμμορίες, όμως, Τούρκων και Τουρκαλβανών ληστών, την λεηλάτησαν και για να τιμωρήσουν την αντίσταση των Μοναχών κρέμασαν τον Ηγούμενο σε ένα πλατάνι στο δάσος της Μονής, στη θέση της σημερινής κεντρικής πλατείας.

Άποψη της Μονής της Παναγίας Γουμένισσας
πηγή

Ο τόπος πήρε το όνομα του απαγχονισμένου νεομάρτυρα ηγούμενου και έτσι σε ανάμνηση της θυσίας του, το χωριό ονομάστηκε Ηγουμένισσα και αργότερα Γουμένισσα, έκτοτε Μονή και κωμόπολη είναι αναπόσπαστα δεμένες.

Το σημερινό καθολικό είναι κτίσμα του τέλους του 17ου αιώνα, στο οποίο το 1802 προστέθηκαν στη νότια και δυτική πλευρά αψιδωτό προστώο, με πεσσούς και τόξα, δημιουργήθηκε γυναικωνίτης, ανακαινίστηκε η κόγχη του ιερού και τονίστηκαν τα χρώματα των τοιχογραφιών.

Το 1837 ανακαινίσθηκε το Ιερό, ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα επεκτάθηκε προς τα δυτικά, τότε προστέθηκε και η νότια στοά. Στο εσωτερικό της εκκλησίας, η οποία ανήκει στον τύπο της τρίκλητης ξυλόστεγης βασιλικής, με πολυγωνική αψίδα Ιερού από λαξευτή πέτρα, υπάρχει ένα εξαιρετικής ποιότητας ξυλόγλυπτο σύνολο ενώ στο προσκυνητάρι είναι τοποθετημένη η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας.

Άποψη της Μονής της Παναγίας Γουμένισσας
πηγή

Τα παραπάνω μαρτυρούνται από δυο εντοιχισμένες επιγραφές (εξωτερικά στη κόγχη του αγίου Βήματος): «1802 Αυγούστου 15 ΙΣΧΡ ΝΙΚΑ» και «ΠΑΝΤΑ ΩΣΑΝΑ Α΄ ΜΑΡΤΙΟΥ 1821».

Το 1864 κτίσθηκε και ο ευρύχωρος ναός του αγίου Γεωργίου, αλλά ο παλαιός της Παναγίας δεν έπαυσε να αποτελεί το κέντρο της θρησκευτικής ζωής της Γουμένισσας.

Σημαντικό, στην τοπική ιστορία, υπήρξε το 1924, όταν στην περιοχή εγκαταστάθηκαν χιλιάδες Έλληνες πρόσφυγες από τη Μικρασία, τον Πόντο και την Ανατολική Ρωμυλία. Για την αποκατάστασή τους, όπως όλα σχεδόν τα μοναστήρια, η Μονή Ιβήρων παραχώρησε το 1931 στο Κράτος και στη τοπική Εκκλησία το Μετόχι της Παναγίας, την κινητή και ακίνητη περιουσία, πλην των ιερών αντικειμένων και κειμηλίων που παραδόθηκαν στη Μονή Ιβήρων, ενώ τα κελιά μετατράπηκαν σε οικήματα για τη στέγαση προσφύγων.

Άποψη της Μονής της Παναγίας Γουμένισσας
πηγή

Το 1951 οι ενορίες της Παναγίας και του Αγίου Γεωργίου συγχωνεύτηκαν και επανασυστήθηκε η «Ιερά Μονή της Παναγίας Γουμενίσσης» (Β.Δ. 17.12.1951) όμως λόγο έλλειψης μοναχών, ο τότε μητροπολίτης Πολυανής και Κιλκισίου Αμβρόσιος μετέτρεψε τη Μονή σε «ιερό προσκύνημα», διατηρώντας όμως σε ισχύ το μοναστηριακό καθεστώς.

Με την ανάληψη της ποιμαντορίας του ο πρώτος μητροπολίτης της νεοσύστατης Μητροπόλεως Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως και Πολυκάστρου Δημήτριος (Μπεκιάρης) εγκατέστησε σε αυτήν μια δραστήρια μοναστική αδελφότητα, το 1991 και κατάργησε το προσκυνηματικό καθεστώς, η Μονή έκτοτε, λειτουργεί ως ανδρικό κοινόβιο.

Άποψη της Μονής της Παναγίας Γουμένισσας
πηγή

Στο καθολικό, διαστάσεων 27 x 15 μέτρων, που είναι ρυθμού παραδοσιακής βασιλικής, υπάρχουν τοιχογραφίες, όχι καλά διατηρημένες, εξαιτίας του χρόνου και των καταστροφικών επεμβάσεων των βουλγάρων σχισματικών, αλλά και το εξαιρετικής τέχνης ξυλόγλυπτο τέμπλο.

Στον ναό υπάρχουν λείψανα των Αγίων: Θέκλας, Μηνοδώρας, Μητροδώρας, Νυμφοδώρας, Ευσταθίου, Παρασκευής, Γεωργίου, Μαρίνης, Χαραλάμπους, Αναργύρων, Τρύφωνος, Ελευθερίου, Βαρβάρας, των νεομαρτύρων Ραφαήλ, Νικολάου, Ειρήνης κ.α., αλλά «το τιμαλφέστατο θησαύρισμα της Μονής» είναι η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Γουμένισσας, έργο του 13ου αιώνα.

Η Θαυματουργή εικόνα της Παναγίας Γουμένισσας

δίχως την επένδυσή της

Στις πλαγιές του όρους Πάικο, ασκήτευαν αρκετοί μοναχοί τον 14ο αιώνα, ίσως στο σημείο που σώζονται τα ερείπια και βρίσκεται σήμερα το εξωκλήσι της αγίας Παρασκευής Πενταλόφου, να υπήρχαν κελιά.

Οι μοναχοί αυτοί τιμούσαν ιδιαίτερα μια εικόνα της Παναγίας, η εικόνα αυτή κάποια μέρα έφυγε από τη θέση της και βρέθηκε 7 χιλιόμετρα πιο κάτω, στην σημερινή Γουμένισσα. Την επανέφεραν στη θέση της και ξαναχάθηκε, 2η και 3η φορά, δείγμα ότι η Παναγία επιθυμούσε στο σημείο εκείνο, δυτικά από το μικρό τότε χωριό, να στηθεί Μοναστήρι, έτσι οι κάτοικοι της περιοχής, ανήγειραν ναό προς τιμήν της και με τον καιρό, ο ναός αυτός έγινε το καθολικό της Μονής.

..."Η εικόνα είναι μεγάλων διαστάσεων και φορητή. Φιλοτεχνήθηκε από άγνωστο αγιογράφο, έργο της ύστερης βυζαντινής περιόδου (13ος - 14ος αιώνας) και εικονίζει την Θεοτόκο Βρεφοκρατούσα.

Ο αγιογράφος με πίστη και ευλάβεια φιλοτέχνησε πάνω σε δύο επεξεργασμένα κατάλληλα σανίδια, που τα συνέδεσε, μια γλυκύτατη Παναγία που δε θυμίζει την αυστηρή βυζαντινή αγιογραφία αλλά ούτε τη χαλαρή νεότερη δυτικότροπη ή έργα της ρωσικής και ανατολικοευρωπαϊκής θρησκευτικής τέχνης.

Είναι ένα όριο ανάμεσα στα γνήσια βυζαντινά έργα και σε όσα ιστορούνται την περίοδο της μακραίωνης τουρκοκρατίας. Κυριαρχεί το πρόσωπο της Θεομήτορος με πραότητα, γλυκύτητα, ηρεμία, έκφραση συγκρατημένης χαράς και λύπης (χαρμολύπης).

Το βλέμμα της είναι στραμμένο προς τον πιστό προσκυνητή και όχι προς τον Μονογενή Υιό και Θεό μας. Δύο μεγάλα αμυγδαλωτά μάτια αγκαλιάζουν όλον τον κόσμο και με το θείο πρόσωπο αποτελούν τα κυρίαρχα στοιχεία της μοναδικής εικόνας Της. Το δεξί Της χέρι είναι σε θέση ικεσίας και με το αριστερό κρατά ανάλαφρα “ …. τον βαστάζοντα πάντα …” Χριστό.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το πορφυρού χρώματος ένδυμά Της, υποδηλώνοντας την βασιλική Της εξουσία – Βασίλισσα των ουρανών – και καταλήγει σε ανάλαφρα κρόσσια σαν χρυσή βροχή. Σε ανοικτότερο χρώμα είναι το ιμάτιο του Ιησού. Τα δύο βρίσκονται σε αρμονική αντίθεση με τον χρυσαφί φόντο και τονίζουν τη γλυκύτητα και την πραότητα των Αγίων προσώπων.

Τα φωτοστέφανα διακριτικά, όπως και τα ακρώνυμα, ακόμη και το περίτεχνο στέμμα της Δέσποινας του κόσμου. Τρεις αστερίσκοι κοσμούν το κάλυμμα της κεφαλής Της συμβολίζοντα την αειπαρθενία Της (προ, κατά και μετά τον τόκο).

Το εικόνισμα της Παναγίας Γουμενίσσης είναι μοναδικό έργο τέχνης, μα περισσότερο έργο στο οποίο εικονίζεται και λατρεύεται η μία και μόνη Παναγία, η Υπεραγία Θεοτόκος. Την Κοίμηση και την μετάστασή Της στους ουρανούς πανηγυρίζουμε και εορτάζουμε (15-17/8) ευχόμενοι να προστατεύει και να βοηθά όλους όσους προστρέχουν στην χάρη της".

(Αποσπάσματα από το βιβλίο του Χρήστου Π. Ίντου, 

Η Παναγία της Γουμένισσας, ιστορίες και παραδόσεις, 

Γουμένισσα 2007, Εκδόσεις ΜΑΧΗΤΗΣ, εξαντλημένο)

Η ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗΣ, ΛΕΥΚΑΔΑ.

Η Ιερή Εικόνα Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας (γνωστή και με τα προσωνύμια «Παναγία Φανερωμένη» ή «Κυρά Φανερωμένη») είναι ιερό κειμήλιο, έργο τέχνης του 19ου αιώνα και αποτελεί μια από τις περίφημες εικόνες της Παναγίας που φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας.

Η ιερά Μονή Παναγίας Φανερωμένης στην Λευκάδα
πηγή

Ιστορικά στοιχεία.

Η ιστορία της Ιερής Εικόνας είναι στενά συνυφασμένη με την ιστορία της Ιεράς Μονής και χωρίζεται σε δύο περιόδους: Την περίοδο της πρώτης (πρωτότυπης) εικόνας και την περίοδο της δεύτερης εικόνας.

α) Πρώτη εικόνα (5ος αιώνας μ.Χ. – 1886).

Η Μονή παρουσιάζεται για πρώτη φορά το 332 όπου, σε προυπάρχοντα ναό αφιερωμένο στην Παναγία, εγκαθίστανται δύο μοναχοί και χτίζουν τα πρώτα κελιά. Σύμφωνα με την παράδοση τον 5ο αιώνα παραγγέλνεται από τους μοναχούς της Μονής η αγιογράφηση της Ιερής Εικόνας στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί το έργο αναλαμβάνει ένας ιερομόναχος, ο Κάλλιστος, εφημέριος του ναού της Αγίας Σοφίας και αγιογράφος. Ο Κάλλιστος δεν είχε σκεφτεί το θέμα της εικόνας και ενώ είχε προετοιμάσει τη σανίδα στην οποία θα την αγιογραφούσε δεν είχε καταλήξει στη μορφή που θα έδινε στην Παναγία. Έτσι, και συμφωνα με τη παράδοση, μετά από μέρες προσευχής και νηστείας η μορφή της Παναγίας εμφανίστηκε στο ξύλο και στη συνέχεια ο ίδιος προσέθεσε τα χρώματα. Για το λόγο αυτό, επειδή δηλαδή η μορφή της Παναγίας φανερώθηκε, έδωσε και στην εικόνα τον τίτλο «Πεφανερωμένη» (αυτή που έχει φανερωθεί). Για τον ίδιο λόγο πήρε και το προσωνύμιο «Αχειροποίητος» (που δεν έγινε από ανθρώπινο χέρι). Η εικόνα έφτασε στη Λευκάδα και εορτάζοταν το Σάββατο του Ακάθιστου Ύμνου.

Κατά τους επόμενους αιώνες υπάρχουν πληροφορίες μόνο από προφορικές παραδόσεις για κάποια θαύματα. Το 1642 καταστρέφεται το Καθολικό της Μονής από πυρκαγιά όχι όμως η εικόνα. Δεν συνέβη το ίδιο το 1886 όταν μεγάλη πυρκαγιά κατέστρεψε ολοσχερώς το καθολικό και την Ιερή Εικόνα. Αυτό είναι και το τέλος της περιόδου της πρώτης εικόνας.

Άποψη του περίτεχνου τέμπλου του Καθολικού της Μονής
πηγή

β) Δεύτερη εικόνα (1887 – σήμερα).

Μετά την καταστροφή του Καθολικού και της εικόνας το 1886 o τότε ηγούμενος Φιλάρετος Καρύδης ανέθεσε στο αγιορείτη ιερομόναχο Βενέδικτο Καββαδά να βρει στο Άγιο Όρος κατάλληλο αγιογράφο για να αγιογραφήσει πιστό αντίγραφο της Ιερής Εικόνας. Ο ιερομόναχος Βενέδικτος Καββαδάς ανέθεσε στον αγιογράφο και ιερομόναχο της συνοδείας των Γαλατσιάνων του Καρακαλινού κελιού του Γενεσίου της Θεοτόκου στις Καρυές του Αγίου Όρους Βενιαμίν Κοντράκη την αγιογράφηση της Ιερής Εικόνας. Ο Κουτλουμουσιανός ιερομόναχος Ανατώλιος Μεσολογγίτης καθώς και Λευκαδίτες που βρίσκονταν τότε στο Άγιο Όρος βοήθησαν οικονομικά την αγιογράφηση της εικόνας. Η αγιογράφηση ολοκληρώθηκε το 1887.

Η Ιερή Εικόνα έφτασε στη Λευκάδα την παραμονή του Αγίου Πνεύματος 24 Μαΐου (Ιουλιανό) / 5 Ιουνίου (Γρηγοριανό) 1887 όπου την υποδέχτηκε κλήρος και λαός. Την επόμενη ημέρα ανήμερα του Αγίου Πνεύματος 25 Μαΐου (Ιουλιανό) / 6 Ιουνίου (Γρηγοριανό) 1887 έγινε η «ενθρόνιση» της στο καθολικό της Ιεράς Μονής. Έκτοτε η Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας τιμάται κάθε χρόνο ανήμερα του Αγίου Πνεύματος.

Περιγραφή.

Η εικόνα αποτελεί έργο Αγιορείτικης αγιογραφίας του 19ου αιώνα με προφανείς δυτικές επιδράσεις. Είναι διαστάσεων 120 εκατοστά ύψος και 80 εκατοστά πλάτος. Το θέμα της είναι καθαρά προσωπογραφικό χαρακτηριστικό δείγμα του τύπου της «Κυρίας των Αγγέλων». Αποτελείται από τέσσερα πρόσωπα: Την Παναγία, τον Ιησού Χριστό, και τους Αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ. Για την αγιογράφηση της εικόνας χρησιμοποιήθηκε από τον αγιογράφο σε μεγάλο βαθμό η τεχνοτροπία της ακιδογραφίας ή περισσότερη γνωστή ως sgraffito. Κατά την τεχνική του sgraffito η επιφάνεια του ξύλου στρώνεται με ένα προκαταρκτικό χρώμα, στη συνέχεια επιστρώνεται με δεύτερο χρώμα και τέλος η δεύτερη στρώση χρώματος, το επίχρισμα, με τη βοήθεια ακίδας αφαιρείται ώστε το αποτέλεσμα να έχει το χρώμα του υποστρώματος. Στην περίπτωση της εικόνας το υπόστρωμα είναι φύλλο χρυσού.

Τα πρόσωπα.

Κεντρικό πρόσωπο της εικόνας είναι ο Ιησούς Χριστός. Κάθεται στην αγκαλιά της μητέρας του, της Παναγίας. Κοιτάζει ευθεία προς τον παρατηρητή, το βλέμμα του είναι ρεαλιστικό και επιβλητικό ενώ το ευρύ του μέτωπο αντικατοπτρίζει τη θεϊκή του σοφία. Στο κεφάλι έχει φωτοστέφανο σε χρυσές αποχρώσεις με εγχάρακτο ένα σταυρό στις τρεις κεραίες του οποίου διακρίνεται η επιγραφή «Ο ΩΝ». Με το δεξί του χέρι ευλογεί ενώ με το αριστερό κρατάει ένα βιβλίο, πιθανότατα, το Βιβλίο της Ζωής. Τα ρούχα του αποτελούνται από το χιτώνα (εσωτερικό ένδυμα) σε γήινες αποχρώσεις και το μανδύα (εξωτερικό ένδυμα) σε βαθύ μπλε χρώμα με τις πτυχές του να φωτίζονται από αποχρώσεις του χρυσού με πραγματική χρυσαλοιφή.

Η Παναγία κάθεται σε θρόνο και είναι το κυρίαρχο πρόσωπο της εικόνας. Κοιτάζει επίσης ευθεία προς τον παρατηρητή ενώ το πρόσωπό της είναι φωτεινό και έχει ήπια χαρακτηριστικά. Στο κεφάλι έχει χρυσό φωτοστέφανο διακοσμημένο με ακτίνες. Κρατάει στην αγκαλιά της τον Ιησού Χριστό και συγκεκριμένα με το δεξί χέρι της ανασηκώνει το αριστερό πόδι του και με το αριστερό χέρι της δείχνει προς τον Χριστό. Τα ρούχα της αποτελούνται από το χιτώνα (εσωτερικό ένδυμα) σε βαθύ μπλέ χρώμα, όπως ακριβώς και ο μανδύας του Χριστού, και το μαφόριο (εξωτερικό ένδυμα). Το μάφοριο, με την εξαιρετική τεχνοτροπία, απεικονίζεται ως χρυσοποίκιλτο ένδυμα χρώματος ροζ και λεπτομέρειες σε βαθύ κόκκινο. Στην άκρη, στο σιρίτι, διακρίνεται η τεχνική του στιλβωτού σε χρυσή απόχρωση με σκιές από το σπάνιο ορυκτό χρώμα «αίμα το δράκου» και διακόσμηση από εγχάρακτα γεωμετρικά σχέδια. Από το μαφόριο στους βραχίονες κατά μήκος των γαλονιών κρέμονται χρυσά κρόσσια καθώς και τρία χρυσά αστέρια στους ώμους και στο μέτωπο. Η αντιστροφή χρωματική αντιστοίχιση στα ρούχα του Ιησού Χριστού και της Παναγίας ισορροπεί εικαστικά τις χρωματικές αναλογίες της εικόνας. Κάτω από το χιτώνα προεξέχουν τα υποδήματα της Παναγίας χρώματος κόκκινου με λεπτομέρειες σε χρυσές αποχρώσεις.

Στα πλαϊνά στηρίγματα του θρόνου εκατέρωθεν στηρίζονται όρθιοι οι δύο Αρχάγγελοι Μιχαήλ και Γαβριήλ, κοιτούν προς το μέρος του Χριστού και της Παναγίας με σταυρωμένα τα χέρια στο στήθος τους. Στο κεφάλι έχουν ακτινωτούς φωτοστέφανους στις αποχρώσεις του χρυσού ενώ πάνω ακριβώς από τους φωτοστέφανους διακρίνονται τα χρυσά καλλιγραφικά μονογράμματα «Μ» και «Γ» αντίστοιχα. Τα ρούχα τους αποτελούνται από τα στοιχάρια (εσωτερικά ενδύματα) και τους μανδύες (εξωτερικά ενδύματα). Τα στοιχάρια με λεπτομέρειες από φυτικό διάκοσμο είναι δουλεμένα με την τεχνική του sgraffito δίνοντας την εντύπωση του υφαντού. Οι μανδύες είναι χρώματος κόκκινου και ροζ. Τα φτερά τους σε αποχρώσεις του γκρι και του πράσινου πλαισιώνουν σχηματικά τις μορφές της εικόνας με αρμονία.

Άλλα στοιχεία της εικόνας.

Ο θρόνος που κάθεται η Παναγία δεσπόζει σε ολόκληρη την εικόνα. Η πλάτη του θρόνου είναι στολισμένη με φυτικά σχέδια σε βαθύ μπλε χρώμα που λόγω της οξείδωσης του βερνικιού είναι πλέον δυσδιάκριτα. Σε πολλά σημεία δίνεται η εντύπωση του σκαλισμένου ξύλου όπως στα πλαϊνά στηρίγματα που είναι διακοσμημένα με σκαλιστά φύλλα άκανθας. Λεπτομέρεια που μπορεί να περάσει απαρατήρητη είναι το μαξιλάρι στο κάθισμα του θρόνου σε απόχρωση του μπλε του ουρανού.

Στο φόντο, στο πάνω μισό της εικόνας, απεικονίζεται το μοτίβο με συστάδες φυλλωμάτων. Είναι δουλεμένο με τις τεχνοτροπίες του στιλβωτού και του sgraffito. Στην κορυφή στο κέντρο μέσα σε λευκό πλαίσιο με χρυσούς κεφαλαίους καλλιγραφικούς χαρακτήρες αναγράφεται το προσωνύμιο της Παναγίας της εικόνας «ΠΕΦΑΝΕΡΩΜΕΝΗ» ενώ στα άκρα οι συντομογραφίες σε κυκλικά λευκα πλαίσια πάλι με χρυσούς κεφαλαίους καλλιγραφικούς χαρακτήρες «ΜΡ» δηλαδή Μήτηρ και «ΘΥ» δηλαδή Θεού.

Στο κάτω μέρος το υποπόδιο του θρόνου είναι χρώματος γαλανού πιθανότητα ως συμβολική απεικόνιση του Ιονίου Πελάγους. Έχει υποστεί και αυτό χρωματικές αλλοιώσεις με το πέρασμα του χρόνου δίνοντας το αποτέλεσμα περισσότερο απόχρωσης του πράσινου. Στις κάτω γωνίες αναγράφονται σε πράσινο φόντο και με καλλιγραφικά χρυσά γράμματα στη μεν κάτω αριστερή γωνία τα ονόματα των δωρητών: «Δαπάνη Βενεδίκτου Ιερομονάχου Καββαδά. Ανατωλίου μοναχού Μεσολογγίτου, καί Αγιορίται Λευκάδιοι πολίται» και στην κάτω δεξιά γωνία η υπογραφή του αγιογράφου το έτος και ο τόπος αγιογράφησης: «Εν Αγίω Όρει τοῦ Ἄθῳ τῷ ᾳωπζ! (1887) Χειρεί Βενιαμίν Ιερομονάχου Κ. Κοντράκη».

Το προσκυνητάρι της θαυματουργής εικόνας
πηγή

Ο «Θρόνος της Κυράς».

Η Ιερή Εικόνα σήμερα φυλάσσεται στο Καθολικό της Ιεράς Μονής σε ειδικό χώρο για προσκύνημα κατά τις ώρες που είναι ανοιχτή η Μονή. Ο χώρος αυτός, το προσκυνητάριο της Ιερής Εικόνας ή ο «Θρόνος της Κυράς» όπως χαρακτηριστικά αποκαλείται, είναι στην ουσία το δεξιό τμήμα του ιερού του Καθολικού με είσοδο την δεξιά είσοδο του τέμπλου του Καθολικού. Εκεί η Ιερή Εικόνα πλαισιώνεται από εκατοντάδες τάματα πιστών, κανδήλια, κειμήλια της Μονής, λείψανα Αγίων καθώς και τμήμα Τίμιου Ξύλου.

Εορτή της Παναγίας Φανερωμένης Λευκάδας.

Η Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας είναι κινητή εορτή και εορτάζεται τη Δευτέρα ανήμερα του Αγίου Πνεύματος. Αποτελεί θρησκευτική εορτή για όλο το νησί της Λευκάδας καθώς και για τους απανταχού Λευκαδίτες. Οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεκινούν τέσσερις μέρες πριν, την Παρασκευή το απόγευμα, με τον Εσπερινό και την μεταφορά της Ιερής Εικόνας από το «Θρόνο» της στο Νάρθηκα του Καθολικού. Το απόγευμα της παραμονής της εορτής ψάλλεται ο Πανηγυρικός Εσπερινός και ακολουθεί το βράδυ ολονυκτία. Ανήμερα το πρωί ψάλλεται ο Όρθρος και στη συνέχεια τελείται η Θεία Λειτουργία. Μετά το τέλος της Θείας Λειτουργίας πραγματοποιείται η Λιτανεία της Ιερής Εικόνας γύρω από την Ιερά Μονή. Το απόγευμα της ίδιας μέρας ψάλλεται ο μεθεόρτιος Εσπερινός και τελείται το κτητορικό μνημόσυνο. Στις εκδηλώσεις προσέρχονται χιλιάδες πιστοί από όλη την Ελλάδα για να προσκυνήσουν την Ιερή Εικόνα.

Το 2012 επίσης ξεκίνησε και η αγιογράφηση του αντιγράφου της Ιερής Εικόνας από τον ιερομόναχο Αρσένιο της Ιεράς Μονής Υπεραγίας Θεοτόκου Πεφανερωμένης Λευκάδας. Η αγιογράφηση του ολοκληρώθηκε το 2013 και τοποθετήθηκε στο νεόδμητο Νάρθηκα του Καθολικού της Μονής. Έκτοτε καθ’ όλο το έτος η Ιερή Εικόνα βρίσκεται στο προσκυνητάριο της («Θρόνο της Κυράς») στο δεξιό τμήμα του Ιερού και το αντίγραφο της στο Νάρθηκα. Κατά τον τετραήμερο εορτασμό όμως η Ιερή Εικόνα μεταφέρεται στο Νάρθηκα για την διευκόλυνση του προσκυνήματος και τη θέση της στο προσκυνητάριο καταλαμβάνει το αντίγραφο.

πηγή

ΑΙΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥ, ΚΕΙΜΗΛΙΟ ΤΩΝ ΠΑΛΑΙΟΛΟΓΩΝ.

Στις 28 Μαΐου του 1359, ένας Ιταλός έμπορος από την Τοσκάνη με έδρα τη Βενετία και εμπορικές συναλλαγές στην Κωνσταντινούπολη, αγόρασε για λογαριασμό του ''Νοσοκομείου'' της Σιένας έναν αριθμό βυζαντινών κειμηλίων σε δημόσιο πλειστηριασμό για το ποσό των 3.000 φιορινίων. 

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο,
κειμήλιο των Παλαιολόγων

Η αγορά έγινε διαμέσου του Φλωρεντινού εμπόρου Pietro Torrigiani και αφορούσε έναν αριθμό εγκολπίων με σπουδαία χριστολογικά κειμήλια.

Ο πλειστηριασμός έγινε από τον Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγο (1332 - 1391), ο οποίος έχοντας να πληρώνει υπέρογκα ποσά ως φόρο υποτέλειας στους Τούρκους, ο έφτασε στο σημείο να πλειστηριάζει λείψανα για να συγκεντρώνει τα απαιτούμενα ποσά, βρισκόμαστε στην εποχή της εξευτελιστικής παρακμής που χαρακτηρίζει την βασιλεία του Ιωάννη Ε΄ Παλαιολόγου (1354 - 1391), του ανθρώπου που το 1341 σε ηλικία οκτώ ετών στέφθηκε βασιλεύς Ρωμαίων και, μετά το 1354, σταδιακά εξευτέλισε τον τίτλο του, όταν εξελίχθηκε σε γραικοζητιάνο (άφραγκος επαίτης που εγκαινίασε τα ταξίδια στη Δύση για «δέηση επικουρίας», όπως γράφει και ο Χαλκοκονδύλης) και σε υποτελή ηγεμονίσκο του Οθωμανού σουλτάνου.

Αίμα Χριστού σε βυζαντινό φιαλίδιο,
κειμήλιο των Παλαιολόγων

Τα βυζαντινά αυτά κειμήλια είναι πολύ μικρά, το μεγαλύτερο από αυτά δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά, και πρόκειται κυρίως για εγκόλπια προορισμένα να φοριούνται από τον λαιμό και περιέχουν μικρολείψανα, ανάμεσα στα οποία και: αίμα Χριστού, τμήμα από τα σπάργανα και τον χιτώνα του Χριστού, τμήμα από καρφί της Σταύρωσης, τίμιο ξύλο, τμήμα από την εσθήτα, μαφόριο και ζώνη της Παναγίας, λείψανα αγίων, ανάμεσα στα οποία και των Παύλου, Πέτρου, Βαρθολομαίου και Ιωάννου του Χρυσοστόμου.

Τα εγκόλπια φέρουν επιγραφές στο πίσω μέρος τους με τα λείψανα που περιέχουν, ενώ μερικά από αυτά είναι σπάνια από τεχνοτροπικής άποψης και άλλα έχουν σχεδόν ''υπνωτική'' ομορφιά. Ποιά άραγε βυζαντινή δεσποινιδούλα τα έκλαιγε;

Τα εγκόλπια συνοδεύονται από φύλλα περγαμηνής που γράφτηκαν μάλλον από την Ελένη Καντακουζηνή, σύζυγο του Ιωάννη Ε´ Παλαιολόγου, που επιβεβαιώνει και αυθεντικοποιεί τα λείψανα.

Σήμερα τα βυζαντινά κειμήλια με τα λείψανα βρίσκονται στο Μουσείο της Σιένας Santa Maria della Scala που είναι εκείνο το ίδιο, το ''Νοσοκομείο'' δηλ της Σιένας, που αγόρασε τον 14ο αιώνα τα λείψανα και σήμερα λειτουργεί ως μουσείο.

Ανάμεσα σε αυτά βρίσκεται και ένα μικρό γυάλινο φιαλίδιο που περιέχει αίμα Χριστού. Το γυάλινο φιαλίδιο θεωρείται ότι τεχνοτροπικά προέρχεται από τον 8ο αιώνα και σύμφωνα με την παράδοση που το συνοδεύει πρόκειται για λ ύ θ ρ ο με αίμα Χριστού, δηλαδή για χώμα του Γολγοθά πάνω στο οποίο έρευσε το αίμα του Χριστού από τον σταυρό.

Το λύθρο αυτό μάζεψε και φύλαξε ο άγιος εκατόνταρχος Λογγίνος συγκλονισμένος από τα γεγονότα της Σταύρωσης του Χριστού.

πηγή

ΑΠΟΤΜΗΜΑ ΛΕΙΨΑΝΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ, ΣΤΟ ΘΕΡΜΟ ΑΙΤΩΛΙΑΣ.

 Φυλάσσονται στην Ιερά Μονή Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, στο Θέρμο της Αιτωλίας.

Η μονή είναι γυναικεία και βρίσκεται ανάμεσα στό Θέρμο και στό Μέγα Δένδρο, τον τόπο καταγωγής του Πατρο Κοσμά, είναι νέα Μονή όμως η φήμη της έχει απλωθεί στό πανελλήνιο και σε ολόκληρη τήν Ορθοδοξία. 

Στις 2 Ιουνίου του 2007, ο μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων και πάσης Αλβανίας κ. Αναστάσιος δώρισε στην Μονή, τα παραπάνω λείψανα του Αγίου Κοσμά όπου και σήμερα φυλάσσονται.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ

ΣΤΗΝ ΑΛΒΑΝΙΑ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ).

ΤΗΝ ΚΑΤΩ ΣΙΑΓΟΝΑ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΚΟΣΜΑ ΤΟΥ ΑΙΤΩΛΟΥ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΦΑΛΑΓΓΑ ΤΟΥ ΔΕΞΙΟΥ ΧΕΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ.

 Φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σκήτης, στην Βέροια.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Στην Ορθόδοξη Εκκλησία αποδίδουμε στα Αγία λείψανα τιμή και ευλαβική προσκύνηση, η όποια όμως δεν αποτελεί λατρευτική προσκύνηση η λατρεία. Τούτο γιατί κανείς ποτέ ορθόδοξος χριστιανός δεν ταύτισε στη σκέψη του τα τίμια λείψανα με «θεούς». Μακαριστός π. ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΛΕΒΙΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΝ ΑΙΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΩΝ ΟΜΑΔΩΝ).

Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής  

Φορητή εικόνα του 1747, Mονή Ξηροποτάμου, Άγιον Όρος

O Άγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής είναι ο τελευταίος και μεγαλύτερος από τους προφήτες της Παλαιάς Διαθήκης, γεννήθηκε στην Χεβρώνα ή κατ άλλους στην πόλη Ιούττα στις 24 Ιουνίου του 6 π.χ περίπου και ονομάζεται «Πρόδρομος», γιατί με το κήρυγμα και με το έργο του σήμανε τον ερχομό του Ιησού Χριστού και «Βαπτιστής», διότι βάπτιζε τους ανθρώπους στον Ιορδάνη ποταμό και βάπτισε και τον Ιησού Χριστό.

Το βάπτισμα του Προδρόμου ήταν μία συμβολική πράξη καθαρμού εκείνων, που πήγαιναν σε αυτόν να εξομολογηθούν, ήταν όμως και ο τύπος του βαπτίσματος του Ιησού Χριστού, για αυτό και ο Ιωάννης έλεγε: «Εγώ μεν εβάπτισα υμάς εν ύδατι, αυτός βαπτίσει υμάς εν Πνεύματι Αγίω» (Μάρκου α΄ 8).

Ο Ιωάννης, εξελληνισμένος τύπος του εβραϊκού ονόματος Γιοχανάν, που σημαίνει «παρά Θεώ εύρον χάριν», γεννήθηκε με θαυμαστό τρόπο από τον ιερέα Ζαχαρία και τη γηραιά Ελισάβετ ενώ ήτανε και συγγενής του Ιησού Χριστού από την πλευρά της μητέρας του και έξι μόλις μήνες μεγαλύτερός του. 

O κτήτωρας της Mονής Διονυσίου Aλέξιος Γ' Kομνηνός 

και ο προστάτης αυτής Iωάννης ο Πρόδρομος, σε 

φορητή εικόνα του 1375,  Mονή Διονυσίου, Άγιον Όρος.

Έζησε ασκητικά στην έρημο και δεν δίστασε να ελέγξει απερίφραστα και κατά πρόσωπο την αδικία και την ηθική υπόσταση των ανθρώπων της εποχής του και αυτό έγινε αιτία να συλληφθεί και να φυλακισθεί από τον τοπάρχη της Ιουδαίας Ηρώδη Αντύπα, που συζούσε παράνομα με την Ηρωδιάδα, σύζυγο του αδελφού του Ηρώδη Φιλίππου και η Ηρωδιάδα έπεισε την κόρη της Σαλώμη να ζητήσει την «κεφαλήν του Ιωάννου επί πίνακι» (Μάρκου στ΄25) ως δώρο γενεθλίων και έτσι ο Ηρώδης Αντύπας, για να την ευχαριστήσει, διέταξε τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη.

Ο Ιωάννης ο Πρόδρομος και Βαπτιστής είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους στην Ελλάδα και θεωρείται προστάτης και φύλακας της κουμπαριάς καθώς και των νοσούντων από την ελονοσία. 

Το όνομά του αποτελεί ένα από τα πιο συνηθισμένα βαφτιστικά ονόματα και είναι παράγωγο πολλών επωνύμων ενώ επίσης μεγάλος αριθμός εκκλησιών και ξωκλησιών φέρουν το όνομά του, καθώς και εκατοντάδες οικισμοί. 

Η μνήμη του τιμάται από τον Χριστιανισμό έξι φορές τον χρόνο: 1) 7 Ιανουαρίου, Σύναξη του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. 2) 24 Φεβρουαρίου, Α' και Β' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου. 3) 25 Μαΐου, Γ' Εύρεσις της τιμίας κεφαλής του αγίου προφήτου, προδρόμου και βαπτιστού Ιωάννου. 4) 24 Ιουνίου, Γενέθλιον του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Την παραμονή της εορτής κυριαρχούν πυρολατρικά έθιμα (Φωτιές τ’ Αϊγιαννιού). 5) 29 Αυγούστου, Αποτομή της κεφαλής του Τιμίου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννου. Η ημέρα θεωρείται πένθιμη και συνδέεται με αυστηρή νηστεία. 6) 23 Σεπτεμβρίου, Σύλληψις Τιμίου Προδρόμου.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΤΗΝ ΚΑΤΩ ΣΙΑΓΟΝΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ
ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

Ο ΔΕΙΚΤΗΣ ΤΟΥ ΔΕΞΙΟΥ ΧΕΡΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ
ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)

ΤΟ ΔΕΞΙ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΤΟΥ
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΗ (ΚΛΙΚ ΕΔΩ)