Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2015

Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Βυθού, Κοζάνης.


πηγή φωτογραφίας: www.tovoion.com

Από το Βυθό, ένα χωριό της Κοζάνης, μετά από μια μικρή διαδρομή πίσω από τη Μαυριάχα, σε υψόμετρο 1050 μέτρα στη θέση αλώνια, βρίσκεται το Μοναστήρι της Αγίας Τριάδας

   

πηγή φωτογραφίας: www.tovoion.com
Είναι χτισμένο στους πρόποδες του Προφήτη Ηλία, ανάμεσα στα περίφημα μαστοροχώρια της Ανασελίτσας, το Ζουπάνι (Πενταλόφο), Ντόλο (Βυθό), Κωνστάντζικο (Αυγερινό), που είναι γνωστά και με την γενική ονομασία Ζουπάνια.     

Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας γεννήθηκε μέσα από τη σύγχυση και την αναστάτωση που επικράτησαν τον 16ο αιώνα στην Δυτική Μακεδονία. Ατελείωτα ήταν τα τα δεινά των δύστυχων σκλάβων από την βαρβαρότητα του Οθωμανού  δυνάστη και των ληστρικών αλβανικών συμμοριών. Έτσι οι καταδυναστευόμενοι ζητούσαν στήριγμα και στήριξαν τις ελπίδες τους στην εκκλησία. Ένας από τους τρόπους με τους οποίους η Εκκλησία ήθελε να διαδώσει την Ελληνικότητα και την πίστη ήταν η ίδρυση μοναστηριών. 


πηγή φωτογραφίας: kozani.tv
πηγή φωτογραφίας: tsotili-com.blogspot.gr
πηγή φωτογραφίας: panoramio, Pantelis65
Στα μέσα του 16ου αιώνα μερικοί καλόγεροι από το μοναστήρι του Φιλοθέου του Άθωνα ήρθαν κοντά στο χωριό Φτέρη και έκτισαν μοναστήρι στη μνήμη των Αγίων Ταξιαρχών. 

Γρήγορα αποδείχτηκε πως η Φτέρη δεν ήταν κατάλληλος τόπος για μοναστήρι γιατί βρισκόταν στο πέρασμα αρβανίτικων συμμοριών. 

Έτσι ο μοναχός Πανούρης το μετέφερε στο χωριό Ζάλτσι στα 1649. Ούτε όμως και στη θέση αυτή οι πατέρες βρήκαν την ασφάλεια και την ησυχία που επιζητούσαν κι έτσι αναγκάστηκαν να τραβηχτούν πιο μέσα στο βάθος της χαράδρας και να χτίσουν ναό στη μνήμη πάλι των Αγίων Ταξιαρχών (Παλιομονάστηρο).


πηγή φωτογραφίας: religioustourism.gr
πηγή φωτογραφίας: religioustourism.gr


πηγή φωτογραφίας: religioustourism.gr
Στα τέλη του 18ου αιώνα το 1792,ο ηγούμενος Νεόφυτος, μετέφερε το μοναστήρι στη θέση “Αλώνια” που βρίσκεται μεγαλόπρεπο μέχρι σήμερα με την ονομασία “Αγία Τριάδα”. 

Οι εργασίες άρχισαν το Μάρτιο του 1792. Οι περήφανοι μαστόροι της περιοχής έβαλαν όλη την τέχνη τους. 

Οι χριστιανοί για την ανοικοδόμηση του Μοναστηριού πρόσφεραν γενναιόδωρα και χέρια και χρήματα και αισθήματα. Οι εργασίες περατώθηκαν το 1797 και τρία χρόνια αργότερα στήθηκε ο περικαλλέστατος ναός της Αγίας Τριάδας. Για την ανέγερση και την διακόσμηση του, συνεργάστηκαν Πενταλοφίτες κτίστες και λιθοξόοι Πωγωνιώτες πελεκάνοι ξύλου και Χιοναδήτες αγιογράφοι.


πηγή φωτογραφίας: www.thegreektraveller.com
Το καθολικό της μονής είναι έργο του πρωτομάστορα Γεωργίου Κούστα από το Ζουπάνι (σημερινός Πεντάλοφος) και ανεγέρθηκε στα 1800, σύμφωνα άλλωστε και με την κτητορική επιγραφή που υπάρχει στο βόρειο τοίχο.

Το καθολικό διατηρεί εξαιρετικά την αρχική του μορφή με ορισμένες ελάχιστες και ανεπαίσθητες επεμβάσεις στο ανώτερο τμήμα της ανατολικής πλευράς αλλά και της αντίστοιχης αψίδας. 

Είναι κατασκευασμένο με εξαιρετικές και επιλεγμένες πελεκητές πέτρες (αμμόπετρες) σε ένα μάλλον ακανόνιστο αλλά και ισόδομο σύστημα με παράλληλη εξαφάνιση των αρμών. 

πηγή φωτογραφίας: kozani.tv
Αρχιτεκτονικά ανήκει στο σύνθετο τετρακιόνιο (αθωνικό) τύπο με τρούλο, πλευρικούς χορούς και τρουλίσκους στη πρόθεση και το διακονικό. Η κάλυψη των γωνιακών ανατολικών διαμερισμάτων γίνεται με θόλους, ενώ των αντίστοιχων προς τη δύση με ημικυλινδρικές καμάρες. 

Στη δυτική πλευρά η κεραία του σταυρού καλύπτεται με ημισφαιρικό θόλο. 

Στο ιερό, η κεντρική πολυγωνική αψίδα (δεκατρείς πλευρές) προεξέχει εξωτερικά, ενώ οι κόγχες της πρόθεσης και του διακονικού εγγράφονται στο πάχος του ανατολικού τοίχου. 

Στη βόρεια πλευρά η κόγχη είναι επτάπλευρη με τυφλά αψιδώματα που φέρουν στις απολήξεις ισλαμίζοντα τόξα διπλής καμπυλότητας, ενώ η νότια κόγχη είναι εννιάπλευρη με τυφλά αψιδώματα και συμφυείς κιονίσκους. 

φωτογραφία: www.greece.com
Ο ναός διαθέτει νάρθηκα - γυναικωνίτη, πάνω απ' τον οποίο βρίσκεται το παρεκκλήσι του Αγίου Μόδεστου. Η λίθινη οροφή του παρεκκλησίου, εξαιρετικά επιμελημένη, διαιρείται σε τρία μέρη μέσω δύο τόξων, τα οποία καλύπτονται με ισάριθμους, τυφλούς σφαιρικούς θόλους. 

Το ξυλόγλυπτο, εξαιρετικής τέχνης και επιχρυσωμένο τέμπλο του ναού έχει κατασκευασθεί με την δύσκολη τεχνική του σκαλιστού, στον αέρα.

Όλες οι επιφάνειες του κυρίως ναού και του ιερού καλύπτονται με τοιχογραφίες. 

Φιλοτεχνήθηκαν, σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή στα 1802, επί Μητροπολίτη Νεοφύτου και ηγουμενίας Νεοφύτου από τον Χιονιαδίτη αγιογράφο, Μιχαήλ. 

Στον κυρίως ναό, στην πρώτη ζώνη, απεικονίζονται ολόσωμοι άγιοι, στη δεύτερη άγιοι σε στηθάρια, στην τρίτη χριστολογικές σκηνές (Πάθη, Παραβολές) και στην τελευταία ζώνη οι παραστάσεις της Βάπτισης και της Μεταμόρφωσης στο τεταρτοσφαίριο του νότιου και βόρειου χορού αντίστοιχα. 

Στο ιερό βήμα απεικονίζονται στην αψίδα η Πλατυτέρα και η Κοινωνία των Αποστόλων, ο Μελισμός και οι Ιεράρχες. 

Τις υπόλοιπες επιφάνειες των τοίχων και των θόλων καλύπτουν διάφορα θέματα από το λειτουργικό, δογματικό και ιστοριολογικό κύκλο.

φωτογραφία: www.thegreektraveller.com
φωτογραφία: www.thegreektraveller.com

Η συμβολή του Μοναστηριού στους αγώνες για την ανεξαρτησία του Έθνους είναι μεγάλη. Στο μεγάλο ξεσηκωμό του 1821, αλλά και πριν και μετά απ’ αυτόν πρόσφερε σπουδαίες υπηρεσίες.

Ο μοναχός Διονύσιος Αγακίδης ήταν η ψυχή του κλεφταρματολισμού και των σταυραετών της ελευθερίας του Βοϊου και για την δράση του αυτή απαγχονίστηκε στη Ελασσόνα ύστερα από σκληρά βασανιστήρια το 1821.


Την ίδια εποχή έδρασε στην περιοχή ο καπετάν Κοντοδήμος που ενεργούσε με τις οδηγίες και τις ευλογίες των μοναχών. Στο κίνημα του 1854 είχε συμμετοχή και το μοναστήρι. Στην επανάσταση του 1878 τα 50 κελιά που διέθετε και οι αποθήκες του διατέθηκαν για τις ανάγκες του αγώνα ενώ λειτουργούσε και κρυφό σχολείο.


φωτογραφία: www.greece.com
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η προσφορά του Μοναστηριού κατά την διάρκεια του Μακεδονικού αγώνα.

Σε όλα τα χρόνια στάθηκε φάρος πνευματικός ακτινοβόλος, πνευματική δύναμη, που κράτησε ζωντανή την ελπίδα για καλύτερες μέρες. Το 1932 με νόμο καταργήθηκε με το αιτιολογικό ότι δεν έχει περισσότερους από πέντε μοναχούς και έγινε μετόχι του Μοναστηριού της Παναγίας Μικροκάστρου.

Η μεγάλη του περιουσία περιήλθε στον (Ο.Δ.Ε.Π) Οργανισμό Διαχείρισης Εκκλησιαστικής περιουσίας ενώ με ενέργειες του Ιεράρχη Ιακώβου πετυχαίνεται η ανασύσταση του Μοναστηριού στις 30/10/1952.


πηγή φωτογραφίας: panoramio, Pantelis65
Αμέσως μετά αρχίζει το έργο της αναστήλωσης και ανασυγκρότησης που συνεχίζεται και μέχρι σήμερα, χάρη στην μέριμνα των μακαριστών Ιεραρχών της Μητρόπολης Σισανίου και Σιατίστης Πολυκάρπου και Αντωνίου με συμπαραστάτες οι κάτοικοι των γύρω χωριών αλλά και πολλοί πιστοί ανά τον κόσμο.

To 2013 εγκρίθηκαν έργα αποκατάστασης από την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας στο καθολικό και στους κοιτώνες καθώς και της αποκατάστασης των φθορών στην στέγη του καθολικού.


Σύμφωνα με την παράδοση υπάρχουν δύο εκδοχές για την θαυματουργή εικόνα της Αγίας Τριάδας της Μονής.

Η θαυματουργή εικόνα της Αγίας Τριάδας
Λέγεται ότι η εικόνα της Αγίας Τριάδoς από την Μονή του Πελεκάνου που βρισκόταν εμφανιζόταν μόνη της στο χώρο που βρίσκεται ο ναός σήμερα στο Βυθό.

Μια ιστορία που δημιούργησε αντιπαράθεση μεταξύ των κατοίκων του Πελεκάνου και του Βυθού.

Η λύση δόθηκε με ένα γαϊδουράκι στο οποίο φορτώθηκε η εικόνα και αφέθηκε ελεύθερο. Στο σημείο που το ζώο σταμάτησε ήταν η Μονή, οπότε και παρέμεινε.


Μια άλλη εκδοχή θέλει την εικόνα να εμφανίζεται σε δέντρο μέσα στο δάσος και απέναντι από την Μονή που μόνο ο Ηγούμενος Νεόφυτος την έβλεπε. Μετά από φωτιά που ξέσπασε στο δάσος η εικόνα σώθηκε και βρέθηκε αργότερα και μεταφέρθηκε στη Μονή από έναν βοσκό και στην συνέχεια να κτιστείτε ο Ναός που φέρει το όνομα της Αγίας Τριάδoς.

ο μακαριστός ηγούμενος της Μονής,
Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ.
Το μοναστήρι υπηρέτησαν ο Ιερέας Βασίλειος Ραμαντζάς, ο Ιερομόναχος Γυδεών Σούγκαρης και από το έτος 1957 μέχρι τον Απρίλιο του 2015 ο μακαριστός Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ Μαραγκίδης.

Ήτανε πιστός φύλακας , αφοσιωμένος και ακούραστος υπηρέτης του Μοναστηριού. 

Ο μοναχός Σεραφείμ, υπήρξε στυλοβάτης του Μοναστηριού.

Διακρίθηκε για την εργατικότητά του, την ευσέβεια του, φροντίζοντας με πολλή αφοσίωση την πάλαι ποτέ διαλάμψασαν Μονή συντροφιά για πολλά χρόνια, παλιότερα, με την αξιαγάπητη μητέρα του, την Βαρβάρα. 


Ο ηγούμενος Σεραφείμ καταγόταν από ένα κοντινό χωριό, την Ανθούσα και ήτανε άνθρωπος πράος, καλοσυνάτος, λιγομίλητος και πάντα ιδιαίτερα εξυπηρετικός ενώ αγωνίστηκε εκεί ψηλά, μεταξύ ουρανού και γης σχεδόν 60 χρόνια. 



ο μακαριστός ηγούμενος της Μονής,
Αρχιμανδρίτης Σεραφείμ.

φωτογραφία: www.thegreektraveller.com
Προσέφερε τις υπηρεσίες του στην Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος στο Βυθό Βοΐου, με αυτοθυσία και αυταπάρνηση, παρά τα προβλήματα υγείας που τον ταλαιπωρούσαν τα τελευταία χρόνια. 

Η απλότητα και η ταπεινοφροσύνη του κέρδισε την αγάπη και την εκτίμηση των κατοίκων των χωριών της περιοχής, αλλά και όλων των επισκεπτών του Μοναστηριού, οι οποίοι βοήθησαν υλικά και ηθικά, με προσφορές, δωρεές και προσωπική εργασία στο δύσκολο και πολυσύνθετο έργο του. 

Η προσφορά του στην προσπάθεια διάσωσης και διατήρησης του εν λόγω Μοναστηριού όλα αυτά τα χρόνια τεράστια, ανεκτίμητη και αξιέπαινη.

Το Μοναστήρι έκανε πολλά για τους ανθρώπους και οι άνθρωποι πολλά για το Μοναστήρι. 

Γνώρισε την εγκατάλειψη και την καταστροφή, όμως δε λύγισε, αγωνίστηκε σκληρά, αναγεννήθηκε και ορθώνεται πάλι περήφανο για το λαμπρό του παρελθόν με προθυμία να προσφέρει σε οποιωνδήποτε ζητήσει τη φιλοξενία και τη χάρη του.

Τηλέφωνο: (+30) 24610 25903


Δείτε το βίντεο





πηγή: odysseus.culture.gr , vithos-voiou.org.gr , vimavoiou.blogspot.gr