Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2015

Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, Δρυόβουνο Κοζάνης

πηγή φωτογραφίας: www.tovoion.com

Βρίσκεται σε απόσταση τριών χιλιομέτρων βόρεια από το χωριό Δρυόβουνο της επαρχίας Βοίου στην Κοζάνη, σε μια δασώδη τοποθεσία στην κορυφή του όρους Σάντοβο, με πανοραμική θέα στα βουνά της Πίνδου και τον κάμπο του Βοίου. 


Σύμφωνα με την παράδοση η πρώτη κτίση του Μοναστηριού ανάγεται στα χρόνια του βυζαντίου και ως κτήτορες αναφέρονται οι ιερομόναχοι Ρωµανός, Παΐσιος, Παχώµιος, Ματθαίος, ο µοναχός Μητροφάνης και οι λαϊκοί Νεόφυτος και Γεώργιος, αρχιερατεύοντας του θεοφιλεστάτου Επισκόπου Σισανίου κυρού Δανιήλ. 

Η ίδρυση της μονής ανάγεται στο έτος 1592, σύμφωνα άλλωστε και με επιγραφή που υπάρχει εντός του ναού. 

Σύμφωνα όμως με προφορικές μαρτυρίες από παλαιότερους, υπήρχε επιγραφή που καταστράφηκε στην οποία ήταν χαραγμένο το έτος 1101 ως έτος ανέγερσης του ναού. 

Βόρειος τοίχος, Ολόσωμοι Άγιοι
odysseus.culture.gr/ - © ΥΠΟΠΑΙΘ - ΕΦΑ Κοζάνη
Το εικονογραφικό πρόγραμμα του ναού διακρίνεται για το πλούσιο θεματολόγιό του στο οποίο κυριαρχούν οι σκηνές με θέμα την Παναγία. 

Στο χώρο του ιερού βήματος εικονογραφείται ο Ευχαριστιακός κύκλος με τη Θεοτόκο ένθρονη βρεφοκρατούσα στο τεταρτοσφαίριο της κόγχης, την Κοινωνία των Αποστόλων και τον Μελισμό στις δύο χαμηλότερες ζώνες. 

Στην πρόθεση ξεχωρίζει η απεικόνιση του τροπαρίου "Άνω σε εν θρόνω κάτω εν τάφω" και στο διακονικό επικρατούν σκηνές επίσης αφιερωμένες στην Παναγία ενώ στα φουρνικά που στεγάζουν την πρόθεση και το διακονικό παριστάνονται ο Χριστός στον τύπο του Μεγάλου Αρχιερέα και το "Επι σοι χαίρει" αντίστοιχα. 

Το καθολικό της Μονής είναι κτισμένο στον τύπο του δικιόνιου σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού, στον οποίο σε μεταγενέστερο χρόνο, άγνωστο πότε ακριβώς, προστέθηκε ο νάρθηκας. 

Στον κυρίως ναό η διακόσμηση διαιρείται σε ζώνες εκ των οποίων τη χαμηλότερη καταλαμβάνουν μορφές διαφόρων ολόσωμων αγίων. 

Στις δύο επόμενες, μέσα σε πλαίσια εν είδει πινάκων, εικονίζονται χαμηλά σκηνές από τα Θαύματα του Ιησού με εμβόλιμες παραστάσεις κυρίως από την Παλαιά Διαθήκη και ψηλότερα συνθέσεις από τον κύκλο του Δωδεκαόρτου και των Παθών του Κυρίου. Στο δυτικό τοίχο, στο χώρο που αντιστοιχεί στο νάρθηκα του αρχικού ναού, ξεχωρίζει η παράσταση της Κοίμησης πλαισιωμένη από τη Γέννηση και τα Εισόδια της Θεοτόκου. 


Στο φουρνικό που στεγάζει το χώρο αυτό ιστορείται στο κέντρο η παράσταση "Άνωθεν οι Προφήται" και περιμετρικά οι δεκατρείς πρώτοι οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου. 

Τέλος στον τρούλο δεσπόζει η μορφή του Παντοκράτορα με τις αγγελικές δυνάμεις και τους προφήτες στην περιφέρεια του τυμπάνου. 

Η αγιογράφηση του κυρίως ναού  της Μονής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρα στο Δρυόβουνο
ολοκληρώθηκε το έτος 1652.

Σύµφωνα µέ μία σωζόμενη επιγραφή η αγιογράφηση έγινε από τον Νικόλαο εκ Λινοτόπου Καστοριάς ο οποίος ήτανε μαθητής του Θεοφάνους του Κρητός, ο οποίος, έχοντας ώς έδρα εργασίας την Θήβα, περιήρχετο σε διάφορες περιοχές όπου αγιογραφούσε ναούς.


τοιχογραφία του Πρωτομάρτυρα αγίου Στεφάνου
Έργα του Νικόλαου μέχρη σήµερα διασώζονται µόνο στον κυρίως ναό του μοναστηριού της Μεταμορφώσεως αλλά και σε ναούς στα Παλατίτσια Ηµαθίας καθώς και στο Τύρνοβο Βουλγαρίας. 

Τα έξοδα της ιστόρησης του κυρίως ναού ανέλαβαν ο Ιερομόναχος Παΐσιος, ο αδερφός του Νεόφυτος και ο Γεώργιος υιός Καραμάνι.

Το 1808 χρονολογούνται οι τοιχογραφίες του νάρθηκα, οι οποίες αποτελούν έργα λαϊκότροπης τέχνης, χαρακτηριστικής της εποχής αυτής και φιλοτεχνήθηκαν από τον Αργύρη Κρημηνιώτη από το Κριμίνι της επαρχίας Βοΐου ενώ την αγιογράφηση του νάρθηκα του ναού χρηματοδότησαν ο Ιερομόναχος Χριστόφορος και ο Γεώργης από το Βογατσικό.



Ο Παντοκράτορας στον τρούλλο
Η είσοδος στον κυρίως ναό απο τον νάρθηκα

Το αγίασμα του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού
Το μοναστήρι  της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος στο Δρυόβουνο επισκέφτηκε και ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, ο οποίος αφού κήρυξε το θείο λόγο στους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής, επιδόθηκε στην περιποίηση των μοναχών της Μονής οι οποίοι ασθενούσαν εκείνη την χρονική στιγμή, τότε, λόγω μίας επιδημίας, πιθανόν δυσεντερίας. 

Αφού έφερε λοιπόν νερό από μία διπλανή πηγή, τέλεσε αγιασμό και έδωσε στους μοναχούς να πιουν από αυτόν και εκείνοι θεραπεύτηκαν. 

Έκτοτε το νερό αυτό χαρακτηρίζεται ως Αγίασμα και το σημείο από όπου αυτό αναβλύζει έχει διαμορφωθεί ως παρεκκλήσι του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού ώστε να μπορούν να το προσεγγίζουν οι πιστοί και να πίνουν το καθαγιασμένο νερό για ευλογία. 





Ο ξενώνας της Μονής
Κατά τις εμπόλεμες περιόδους που διένυσε και ταλαιπώρησαν  το Ελληνικό Έθνος, το μοναστήρι της Μεταμορφώσεως αποτέλεσε κρησφύγετο των καταδιωκόμενων αλλά και γενικά όσων είχαν ανάγκη βοήθειας και προστασίας.

Προσέφερε διάφορα και απαραίτητα αγαθά στον άμαχο ή και τον μάχιμο πληθυσμό, ενώ επιπλέον αποτέλεσε σημαντική αποθήκη πολεμοφοδίων αλλά και σημαντικό ορμητήριο διαφόρων οπλαρχηγών του Έθνους.

Σύμφωνα με προφορικές μαρτυρίες αλλά και σύμφωνα με την παράδοση, στη Μονή αυτή κατέφυγαν και φιλοξενήθηκαν, ο αδελφός του Ρήγα Φεραίου Δημήτριος, ο ξακουστός Καπετάν Βάρδας αλλά και ο Παύλος Μελάς.

Το τέμπλο της Μονής
Το 1943 το μοναστήρι της Μεταμόρφωσης δυστυχώς κάηκε από τους Ιταλούς εισβολείς, μαζί και τα πολύτιμα ιστορικής σημασίας αρχεία του. 

Το μόνο κτίσμα που δεν κάηκε ως εκ θαύματος ήταν ο κυρίως ναός της μονής, το καθολικό. 

Η παράδοση που βασίζεται σε μαρτυρίες των κατοίκων του Δρυοβούνου αλλά έχει επαληθευθεί και κατά την πρώτη ανακαίνιση του 1976, αναφέρει ότι ο κυρίως Ναός δεν κάηκε λόγο του ότι η ξύλινη σκεπή του ήτανε γεμάτη από κουτσουλιές εκατοντάδων περιστεριών που κούρνιαζαν εκεί και αυτό το οργανικό υλικό λειτούργησε ως μία πυρίμαχη μόνωση που απέτρεψε έτσι την εξάπλωση της πυρκαγιάς.  

Το μοναστήρι κατά την πρώτη ανακαίνισή του το 1976.
Διακρίνονται αριστερά ο μικρός ξενώνας και η τράπεζα.
 
Σύμφωνα επίσης με μαρτυρίες κατοίκων του Δρυοβούνου το Μοναστήρι ήτανε και αρκετά πλούσιο, κατείχε μεγάλες εκτάσεις γής και μεγάλους αμπελώνες. 

Μάλιστα η παράδοση αναφέρει ότι κάποτε ένας μοναχός άγνωστο πώς, έπεσε μέσα σε ένα από τα τεράστια βαρέλια που διέθετε η Μονή και πνίγηκε. 

Για να τον βγάλουν άνοιξαν την μεγάλη κάνουλα του βαρελιού και το κρασί ήτανε τόσο πολύ ώστε σχημάτισε ρυάκι μέχρι που έφτασε στους πρόποδες του Σάντοβου, τόση ήτανε η ποσότητα του κρασιού. Επίσης μαρτυρίες αναφέρουν ότι μέσα στο καθολικό μπροστά στον άμβωνα υπήρχε κάθετη υπόγεια στοά διαφυγής προφανώς σε περίπτωση κινδύνου η οποία δυστυχώς με την πρόσφατη ανακαίνιση καλύφθηκε με δάπεδο από γρανίτη.

Ο μακαριστός Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης
Σισανίου και Σιατίστης κ. Αντώνιος Κόμπος
Η πρώτη ανακαίνιση της μονής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος άρχισε το 1976 με την ευλογία και την συμπαράσταση του αείμνηστου Αγιότατου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης, κ. Αντωνίου Κόμπου, των κατοίκων του Δρυοβούνου αλλά και των απανταχού πιστών, με πρωτεργάτη και εμπνευστή τον πρωτοπρεσβύτερο, σήμερα, ιερέα του χωριού π. Στέφανο Τσαντίρη. 

Το μοναστήρι του Δρυοβούνου, η Αη Σωτήρα όπως την αποκαλούν με κατάνυξη και σεβασμό οι ντόπιοι κάτοικοι, είναι το παλαιότερο μοναστήρι στο νομό Κοζάνης και έχει σήμερα μοναχική ανδρική αδελφότητα περίπου 12 μοναχών με ηγούμενο τον αρχιμανδρίτη κ. Στέφανο. 

Πρόσφατα στην Μονή δημιουργήθηκε και παρεκκλήσιο προς τιμήν του Αγίου Λουκά του ιατρού.

Όλο το χρόνο στο μοναστήρι της Αη Σωτήρας γίνονται θείες λειτουργίες στις οποίες παρευρίσκονται πιστοί από διάφορες περιοχές. 

Ειδικότερα όμως, στις 6 Αυγούστου που η μονή γιορτάζει την Μεταμόρφωση του Σωτήρος δέχεται μεγάλο πλήθος πιστών, κυρίως κατοίκων των γειτονικών νομών της Κοζάνης, της Καστοριάς, των Γρεβενών, της Ημαθίας, της Φλώρινας αλλά και της Θεσσαλονίκης ενώ στο Δρυόβουνο, στην πλατεία του χωριού γίνεται μεγάλη χοροεσπερίδα με συμμετοχή τοπικών δημοτικών σχημάτων παραδοσιακής μουσικής αλλά και παραδοσιακών χορευτικών τμημάτων της περιοχής. 

Η πρόσβαση στην Μονή σήμερα γίνεται με αρκετά καλό ασφαλτοστρωμένο οδικό δίκτυο που περνά μέσα από το χωριό Δρυόβουνο ή και από τον περιφερειακό δρόμο για τα πούλμαν, σε μία ανηφορική διαδρομή προσβάσιμη όμως ακόμη και σε πούλμαν ενώ υπάρχουν και ξενώνες φιλοξενίας που μπορούν να σας δεχθούν κατόπιν όμως συνεννόησης με την Μονή. 

Τηλέφωνο Μονής : (+30) 24680 23086


Δείτε τα βίντεο










Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου